Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/189/2024

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σε τηλεδιάσκεψη στις 23.7.2025, έλεγξε τη νομιμότητα του σχεδίου της 3ης τροποποίησης της αρχικής σύμβασης μεταξύ του Γενικού Αντικαρκινικού Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο Άγιος Σάββας» και εταιρείας για υπηρεσίες καθαρισμού. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 699/2023 πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Η υπό κρίση τροποποίηση αφορούσε την αναπροσαρμογή του μηνιαίου τιμήματος από 128.450,00 ευρώ σε 135.968,00 ευρώ, λόγω της αύξησης του κατώτατου μισθού δυνάμει της υπ' αριθμ. 8233/27.3.2025 κοινής υπουργικής απόφασης. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της εν λόγω τροποποίησης, κρίνοντας ότι συνάδει με τις διατάξεις του ν. 4412/2016 και του ν. 4965/2022, δεν μεταβάλλει τη φύση της σύμβασης και η σωρευτική αξία των τροποποιήσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής αξίας.

Η προσφεύγουσα εταιρία με την από 18.01.2018 Προδικαστική Προσφυγή της ζητά την ακύρωση ορισμένων τεχνικών προδιαγραφών της υπ΄ αριθμ. 9/2018 Διακήρυξης του Γενικού Αντικαρκινικού Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ», οι οποίες κατά τους ισχυρισμούς της υπερβαίνουν τις προβλεπόμενες από τα εναρμονισμένα πρότυπα και την Ευρωπαϊκή Φαρμακοποιία. Συγκεκριμένα, επιδιώκει την ακύρωση προδιαγραφών που αφορούν στη σύνθεση των χειρουργικών βελονών (υψηλής ποιότητας κράμα χάλυβα 440 και άνω με περιεκτικότητα νικελίου 8-10%) καθώς και στη διαμόρφωση χρονικών ορίων απορρόφησης και αντοχής τάσης διαφόρων κατηγοριών ραμμάτων, ισχυριζόμενη ότι αποτελούν «φωτογραφικές» απαιτήσεις που ευνοούν συγκεκριμένες πολυεθνικές εταιρίες. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά στην «Προμήθεια ραμμάτων» (CPV: 33141126-9) για ένα έτος, με προϋπολογισμό €98.916,64 (χωρίς ΦΠΑ), όπου οι προσφερόμενες τεχνικές προδιαγραφές κρίθηκαν εν μέρει αντίκειμενες στη νομοθεσία για τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα.

Η Πράξη 379/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου αφορά την εξέταση σχεδίου τροποποίησης της 2523/2023 σύμβασης της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, η οποία αφορά παροχή υπηρεσιών υποστήριξης του Ευρωπαϊκού Αριθμού Έκτακτης Ανάγκης 112. Η αρχική σύμβαση είχε παραταθεί μέχρι 31.12.2024. Η προτεινόμενη τροποποίηση αφορούσε την αύξηση της δαπάνης κατά 53.190,18 ευρώ (πλέον ΦΠΑ) λόγω αύξησης του κατώτατου μισθού των εργαζομένων. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι αυτή η τροποποίηση συνιστά τροποποίηση ήσσονος σημασίας («de minimis») κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς η αξία της υπολείπεται τόσο του ενωσιακού κατωφλίου των 143.000 ευρώ όσο και του 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το νόμο, η τροποποίηση εξαιρείται του προσυμβατικού ελέγχου και το σχέδιο σύμβασης υποβάλλεται απαραδέκτως.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνελθόν στις 9 Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αντικατάσταση Δικτύου Υδραγωγείου του Συνδέσμου Ύδρευσης “ΚΑΠΕΤΑΝ ΤΕΛΟΣ ΑΓΡΑΣ”», μεταξύ του Δήμου Τριφυλίας, του Συνδέσμου και της κοινοπραξίας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η επαύξηση του συμβατικού ποσού κατά 1.235.691,12 ευρώ (14,97% της αρχικής σύμβασης) συνιστά ήσσονος σημασίας (de minimis) τροποποίηση κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται του ενωσιακού κατωφλίου των 5.538.000 ευρώ και του 15% της αρχικής αξίας, χωρίς να μεταβάλλει τη φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το σχέδιο δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και η εισαγωγή του κρίθηκε απαράδεκτη.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου της 1ης τροποποίησης της σύμβασης για τη λειτουργία του ΧΥΤΑ της 2ης Διαχειριστικής Ενότητας Περιφέρειας Ηπείρου. Η τροποποίηση αφορά αύξηση της συμβατικής δαπάνης λόγω πρόσθετων υπηρεσιών διαχείρισης απορριμμάτων και τεχνικών εργασιών. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση είναι ήσσονος σημασίας (de minimis), καθώς η αξία της υπολείπεται του ενωσιακού κατωφλίου και του 10% της αρχικής σύμβασης, ενώ δεν μεταβάλλει τη φύση της. Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι το σχέδιο δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και η υποβολή του για έλεγχο θεωρήθηκε απαράδεκτη.

Η Πράξη 27/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την εξέταση νομιμότητας σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης μεταξύ του Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας και της εταιρείας «ΑΦΟΙ ... ΑΤΕΒΕ» για τη συντήρηση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Η τροποποίηση, κατόπιν αύξησης του κατώτατου μισθού, προσαρμόζει τη μηνιαία αμοιβή στα 50.258,02€ άνευ ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι αυτή η τροποποίηση, ακόμη και αν συναθροιστεί με την προηγούμενη επαύξηση προσωπικού (συνολική σωρευτική αξία 99.341,04 ευρώ υπό τη μία εκδοχή), είναι «ήσσονος σημασίας» («de minimis»), καθώς το σωρευτικό ποσό υπολείπεται του 10% της αρχικής σύμβασης και του ενωσιακού κατωφλίου των 215.000 ευρώ. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 του ν. 4700/2020 και το άρθρο 132 παρ. 6 του ν. 4412/2016, η τροποποίηση εξαιρείται του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας, και ως εκ τούτου, το σχέδιο υποβάλλεται απαραδέκτως προς έλεγχο.

Η Προδικαστική Προσφυγή αίτησε την ακύρωση της απόφασης με αριθμό 576/2020, η οποία απέρριψε την προσφορά της προσφεύγουσας και ενέκρινε την προσφορά της συνδιαγωνιζόμενης εταιρείας («……….»), η οποία και αναδείχθηκε προσωρινή ανάδοχος του τμήματος 2 του διαγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορούσε την «Προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού του Γενικού Αντικαρκινικού – Ογκολογικού Νοσοκομείου «…………..» με προϋπολογισμό 427.419,35 € (χωρίς ΦΠΑ). Η προσφυγή επικεντρώθηκε στην καταγγελία παραβιάσεων νομοθετικών και διακηρυκτικών ρυθμίσεων, ιδίως σε θέματα τεχνικών προδιαγραφών, όπως η κλίση των τμημάτων της χειρουργικής τράπεζας, η μη συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της διακήρυξης, και τη στείρωση του δικαιώματος πρόσβασης της προσφεύγουσας στον ηλεκτρονικό τόπο του διαγωνισμού ήδη από τις 14.01.2020.

Πρόκειται για την Πράξη 302/2025 του Ζ' Κλιμακίου (Γ' Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε σε εκτέλεση της προηγούμενης αναβλητικής Πράξης 39/2025 του ίδιου Κλιμακίου. Αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 4ης τροποποίησης της 691/2022 σύμβασης παροχής υπηρεσιών φύλαξης του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης. Η αρχική σύμβαση, συνολικής αξίας 2.080.155,86 ευρώ πλέον ΦΠΑ, είχε ελεγχθεί με την 1459/2022 απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η τροποποίηση αφορά αύξηση της συμβατικής δαπάνης κατά 335.184,12 ευρώ πλέον ΦΠΑ, λόγω αύξησης του μισθοδοτικού κόστους από την εφαρμογή του άρθρου 33 του ν. 5053/2023 και των διαδοχικών αυξήσεων του κατώτατου μισθού. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η αναθέτουσα αρχή νομίμως προέβη στην αναπροσαρμογή του τιμήματος σύμφωνα με το άρθρο 53 παρ. 10α του ν. 4412/2016, ότι δεν μεταβάλλεται η συνολική φύση της σύμβασης και ότι η σωρευτική αξία των τροποποιήσεων δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής αξίας. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.

Η Πράξη 524/2024 του Ζ' Κλιμακίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης-τροποποίησης του ν.π.δ.δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» για μελέτη κτηματογράφησης στον νομό Χανίων. Η συμβατική δαπάνη της τροποποίησης ανέρχεται σε 192.798,32 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία αυτή είναι κατώτερη τόσο του 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης όσο και του κατώτατου ορίου των 221.000 ευρώ που ισχύει για τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές. Επειδή η τροποποίηση θεωρείται 'de minimis' και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης, κρίνεται μη ουσιώδης. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι μη ουσιώδεις τροποποιήσεις εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ως εκ τούτου, το σχέδιο σύμβασης υποβάλλεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Η Πράξη 536/2024 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης τροποποιητικής σύμβασης για το έργο "Κάθετος Άξονας 56...". Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η υποβληθείσα τροποποίηση, η οποία αφορούσε την πρόσθετη δαπάνη διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (Α.Ε.Κ.Κ.) ύψους 979.239,38 ευρώ, δεν υπάγεται αυτοτελώς στον έλεγχο νομιμότητας καθώς αποτελεί τροποποίηση de minimis. Ωστόσο, διαπίστωσε ότι μέσω της έγκρισης του 2ου Ανακεφαλαιωτικού Πίνακα Εργασιών (Α.Π.Ε.), συντελέστηκε ουσιώδης μείωση του αντικειμένου της αρχικής σύμβασης (αφαίρεση του Βόρειου Τμήματος του έργου), ύψους 11,7 εκατ. ευρώ. Επειδή αυτή η μείωση συνιστά ουσιώδη τροποποίηση που απαιτεί έλεγχο, το Κλιμάκιο έκρινε απαράδεκτη την υποβολή του σχεδίου και ζητά την υποβολή σχεδίου σύμβασης για την συνολική ουσιώδη τροποποίηση.