Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜ.Ζ/284/2025

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνελθόν στις 9 Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αντικατάσταση Δικτύου Υδραγωγείου του Συνδέσμου Ύδρευσης “ΚΑΠΕΤΑΝ ΤΕΛΟΣ ΑΓΡΑΣ”», μεταξύ του Δήμου Τριφυλίας, του Συνδέσμου και της κοινοπραξίας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η επαύξηση του συμβατικού ποσού κατά 1.235.691,12 ευρώ (14,97% της αρχικής σύμβασης) συνιστά ήσσονος σημασίας (de minimis) τροποποίηση κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται του ενωσιακού κατωφλίου των 5.538.000 ευρώ και του 15% της αρχικής αξίας, χωρίς να μεταβάλλει τη φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το σχέδιο δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και η εισαγωγή του κρίθηκε απαράδεκτη.

Το Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε απαράδεκτη την υποβολή του σχεδίου 1ης τροποποίησης της σύμβασης 5/2024 του Γενικού Αντικαρκινικού Ογκολογικού Νοσοκομείου Αθηνών «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ» για την παροχή υπηρεσιών καθαρισμού. Η τροποποίηση, η οποία αφορούσε την ενσωμάτωση αυξήσεων του κατώτατου μισθού, προκάλεσε συνολική επαύξηση 165.631,84 ευρώ (πλέον ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι πρόκειται για τροποποίηση ήσσονος σημασίας («de minimis»), καθώς η αξία της υπολείπεται τόσο του ενωσιακού κατωφλίου (221.000 ευρώ) όσο και του 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης (290.211,07 ευρώ). Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, η τροποποίηση εξαιρείται του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας.

Η Πράξη 27/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την εξέταση νομιμότητας σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης μεταξύ του Γενικού Νοσοκομείου Λαμίας και της εταιρείας «ΑΦΟΙ ... ΑΤΕΒΕ» για τη συντήρηση ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Η τροποποίηση, κατόπιν αύξησης του κατώτατου μισθού, προσαρμόζει τη μηνιαία αμοιβή στα 50.258,02€ άνευ ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι αυτή η τροποποίηση, ακόμη και αν συναθροιστεί με την προηγούμενη επαύξηση προσωπικού (συνολική σωρευτική αξία 99.341,04 ευρώ υπό τη μία εκδοχή), είναι «ήσσονος σημασίας» («de minimis»), καθώς το σωρευτικό ποσό υπολείπεται του 10% της αρχικής σύμβασης και του ενωσιακού κατωφλίου των 215.000 ευρώ. Κατά συνέπεια, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 του ν. 4700/2020 και το άρθρο 132 παρ. 6 του ν. 4412/2016, η τροποποίηση εξαιρείται του προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας, και ως εκ τούτου, το σχέδιο υποβάλλεται απαραδέκτως προς έλεγχο.

Η Πράξη 379/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου αφορά την εξέταση σχεδίου τροποποίησης της 2523/2023 σύμβασης της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, η οποία αφορά παροχή υπηρεσιών υποστήριξης του Ευρωπαϊκού Αριθμού Έκτακτης Ανάγκης 112. Η αρχική σύμβαση είχε παραταθεί μέχρι 31.12.2024. Η προτεινόμενη τροποποίηση αφορούσε την αύξηση της δαπάνης κατά 53.190,18 ευρώ (πλέον ΦΠΑ) λόγω αύξησης του κατώτατου μισθού των εργαζομένων. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι αυτή η τροποποίηση συνιστά τροποποίηση ήσσονος σημασίας («de minimis») κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς η αξία της υπολείπεται τόσο του ενωσιακού κατωφλίου των 143.000 ευρώ όσο και του 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το νόμο, η τροποποίηση εξαιρείται του προσυμβατικού ελέγχου και το σχέδιο σύμβασης υποβάλλεται απαραδέκτως.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή περιμετρικής κρηπίδωσης υφιστάμενου μόλου λιμένα Αντιπάρου», η αρχική σύμβαση του οποίου είχε κριθεί νόμιμη με την 323/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, συνολικής δαπάνης 139.455,69 ευρώ (7,55% της αρχικής σύμβασης), συνιστά ήσσονος σημασίας ('de minimis') τροποποίηση κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται των κατώτατων ορίων και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για προσυμβατικό έλεγχο, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α' του ν. 4700/2020.

Η Πράξη 524/2024 του Ζ' Κλιμακίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης-τροποποίησης του ν.π.δ.δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» για μελέτη κτηματογράφησης στον νομό Χανίων. Η συμβατική δαπάνη της τροποποίησης ανέρχεται σε 192.798,32 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία αυτή είναι κατώτερη τόσο του 10% της αξίας της αρχικής σύμβασης όσο και του κατώτατου ορίου των 221.000 ευρώ που ισχύει για τις μη κεντρικές αναθέτουσες αρχές. Επειδή η τροποποίηση θεωρείται 'de minimis' και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης, κρίνεται μη ουσιώδης. Κατ' εφαρμογή του άρθρου 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι μη ουσιώδεις τροποποιήσεις εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Ως εκ τούτου, το σχέδιο σύμβασης υποβάλλεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Η Πράξη 330/2025 του Ε' Κλιμακίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο "Επέκταση κτιριακών εγκαταστάσεων του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών (ΙΠΤ) του ΕΚΕΦΕ 'ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ'". Η συμβατική δαπάνη της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται σε 242.216,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία των συμπληρωματικών εργασιών, χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α. (241.215,94 ευρώ), αντιστοιχεί σε ποσοστό 4,10% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Επειδή το ποσοστό αυτό υπολείπεται του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης (όριο "de minimis" κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016) και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση του έργου, η τροποποίηση κρίνεται ως ήσσονος σημασίας. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι τροποποιήσεις αυτές εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και το σχέδιο της σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως στο Κλιμάκιο.

Η Πράξη 199/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο του Δήμου Βόλου «Δημιουργία Μουσείου για την αξιοποίηση της Αργούς». Η αρχική σύμβαση είχε αξία 11.014.875,17 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η συμπληρωματική σύμβαση, αξίας 2.073.412,64 ευρώ (με αναθεώρηση και ΦΠΑ), προέκυψε για συμπληρωματικές εργασίες, κυρίως λόγω αλλαγών στη στατική μελέτη θεμελίωσης και στο σύστημα προσωρινής αντιστήριξης σκαμμάτων, αποτέλεσμα της καταγραφής σχεδόν επιφανειακού υδροφόρου ορίζοντα μετά τους κυκλώνες Daniel και Elias. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η τροποποίηση, με αξία 1.642.541,20 ευρώ (14,91% της αρχικής αξίας χωρίς ΦΠΑ), συνιστά τροποποίηση ήσσονος αξίας («de minimis») κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται του ορίου 15% και δεν μεταβάλλει τη φύση της σύμβασης. Ως εκ τούτου, η υποβολή του σχεδίου για προσυμβατικό έλεγχο κρίθηκε απαράδεκτη βάσει του άρθρου 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου σύμβασης για την ανάθεση της υπηρεσίας «Λειτουργία ΧΥΤΑ Σητείας» από τον Ενιαίο Σύνδεσμο Διαχείρισης Απορριμμάτων Κρήτης (Ε.Σ.Δ.Α.Κ.). Η σύμβαση αφορά τη λειτουργία και συντήρηση των υποδομών του ΧΥΤΑ για δύο έτη, με δυνατότητα παράτασης και διαχείρισης επιπλέον απορριμμάτων από τον Δήμο Ιεράπετρας. Μετά από έλεγχο της διαγωνιστικής διαδικασίας, όπου αναδείχθηκε οριστικός ανάδοχος η εταιρεία «... Α.Ε.» με συμβατικό τίμημα 978.000,00 ευρώ, το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, υπό την προϋπόθεση ότι ο ανάδοχος θα προσκομίσει τα απαραίτητα πιστοποιητικά διασφάλισης ποιότητας πριν από τη σύναψή της.

Η Πράξη 151/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης του Δήμου Αγίου Βασιλείου για το «ΟΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ». Η απόφαση έκρινε απαράδεκτη την υποβολή προς έλεγχο της μετάθεσης της προθεσμίας ολοκλήρωσης της προμήθειας κατά επτά μήνες (έως 22.7.2025), καθώς αυτή η δυνατότητα προβλεπόταν ήδη ρητά στα αρχικά έγγραφα της σύμβασης. Κρίθηκε όμως νόμιμη η τροποποίηση του φυσικού αντικειμένου, η οποία περιλαμβάνει την αντικατάσταση τεσσάρων ειδών εξοπλισμού/λογισμικού με νεότερες εκδόσεις λόγω διακοπής παραγωγής και την αναδιάταξη συγκεκριμένων στοιχείων του εξοπλισμού. Η τροποποίηση αυτή θεωρήθηκε μη ουσιώδης, καθώς δεν μεταβάλλει την οικονομική ισορροπία ή τις αρχικές τεχνικές προδιαγραφές. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή της τροποποιητικής σύμβασης, υπό τον όρο τυπικών διορθώσεων (ημερομηνία έναρξης ισχύος, αναδιατύπωση άρθρου 1).