Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/7/2026

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου της 1ης τροποποίησης της σύμβασης για τη λειτουργία του ΧΥΤΑ της 2ης Διαχειριστικής Ενότητας Περιφέρειας Ηπείρου. Η τροποποίηση αφορά αύξηση της συμβατικής δαπάνης λόγω πρόσθετων υπηρεσιών διαχείρισης απορριμμάτων και τεχνικών εργασιών. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση είναι ήσσονος σημασίας (de minimis), καθώς η αξία της υπολείπεται του ενωσιακού κατωφλίου και του 10% της αρχικής σύμβασης, ενώ δεν μεταβάλλει τη φύση της. Ως εκ τούτου, κρίθηκε ότι το σχέδιο δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και η υποβολή του για έλεγχο θεωρήθηκε απαράδεκτη.

Η απόφαση του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης τροποποίησης της σύμβασης μεταξύ του Δήμου Τριφυλίας, του Συνδέσμου Ύδρευσης «ΚΑΠΕΤΑΝ ΤΕΛΟΣ ΑΓΡΑΣ» και της κοινοπραξίας «... Α.Τ.Ε.». Η τροποποίηση αύξανε το οικονομικό αντικείμενο κατά 1.981.595,26 ευρώ. Η αύξηση κρίθηκε αναγκαία για την κάλυψη του ΦΠΑ, ο οποίος αρχικά εξαιρέθηκε λόγω εσφαλμένης εκτίμησης ότι ίσχυε η αντιστροφή υποχρέωσης καταβολής ΦΠΑ (Άρθρο 39Α). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η αύξηση αυτή δεν συνιστά ουσιώδη τροποποίηση της σύμβασης (κατά το άρθρο 132 παρ. 4 του ν. 4412/2016), διότι το επιπλέον ποσό αντιστοιχεί αποκλειστικά στον ΦΠΑ που ο ανάδοχος οφείλει να αποδώσει στο Δημόσιο, με αποτέλεσμα να μην ανατρέπεται η οικονομική ισορροπία υπέρ του. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης, το οποίο αυξάνει τον συνολικό συμβατικό προϋπολογισμό σε 10.238.242,19 € συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.

Η πράξη αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Βελτίωση αγροτικής οδοποιίας Δήμου Σάμης», η οποία αποτελεί τροποποίηση της αρχικής σύμβασης που είχε ελεγχθεί με την 346/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, συμβατικής δαπάνης 323.840,16 ευρώ, συνιστά ήσσονος σημασίας («de minimis») τροποποίηση, καθώς υπολείπεται τόσο του χρηματικού ορίου των 5.404.000,00 ευρώ όσο και του ποσοστού 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και εισάγεται απαραδέκτως ενώπιόν του.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 155/2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αγροτική Οδοποιία Γαύδου, Ασφαλτόστρωση δρόμου Καστρί – Ελικοδρόμιο – Άγιος Ιωάννης» του Δήμου Γαύδου, συμβατικής δαπάνης 188.781,23 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, που αντιστοιχεί στο 12,20% της αρχικής σύμβασης (1.547.082,33 ευρώ), συνιστά τροποποίηση ήσσονος σημασίας (de minimis) κατά την έννοια των άρθρων 132 παρ. 2 και 156 παρ. 3 περ. α' του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται των προβλεπόμενων ορίων και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της αρχικής σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και εισάγεται απαραδέκτως ενώπιόν του. Δεν υπάρχει αναφορά σε πρωτοβάθμια απόφαση, καθώς πρόκειται για τον πρώτο και απευθείας έλεγχο της συγκεκριμένης πράξης από το αρμόδιο Κλιμάκιο.

Πρόκειται για την 163/2026 Πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αγροτική οδοποιία Δήμου Σητείας». Η αρχική σύμβαση είχε υπογραφεί κατόπιν της 165/2022 Πράξης του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η επαύξηση της δαπάνης κατά 174.431,80 ευρώ συνιστά τροποποίηση ήσσονος σημασίας (de minimis), καθώς δεν υπερβαίνει τα σωρευτικά όρια του άρθρου 5 του ν.4412/2016 και του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης, ούτε μεταβάλλει τη συνολική φύση της. Κατ' ακολουθίαν, αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και απαραδέκτως εισάγεται ενώπιόν του.

Η πράξη αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Βελτίωση αγροτικής οδοποιίας υφιστάμενων δρόμων του Δήμου Γόρτυνας», συμβατικής δαπάνης 252.739,04 ευρώ. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 103/2024 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση συνιστά ήσσονος σημασίας («de minimis») τροποποίηση, καθώς η αύξηση (12,38%) υπολείπεται των ορίων του 15% της αρχικής αξίας και του κατώτατου ορίου εφαρμογής της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, χωρίς να μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και απαραδέκτως εισάγεται ενώπιόν του.

Η Πράξη 120/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ - ΕΠΕΚΤΑΣΗ ΤΩΝ Ε.Ε.Λ. ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΥ», συμβατικής δαπάνης 747.125,25 ευρώ. Η αρχική σύμβαση είχε υποβληθεί σε προσυμβατικό έλεγχο και εγκριθεί με την 373/2022 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, η οποία αντιστοιχεί στο 14,97% της αξίας της αρχικής σύμβασης, συνιστά τροποποίηση ήσσονος σημασίας ('de minimis') κατά τα άρθρα 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται των σωρευτικών ορίων του 15% και του κατώτατου ορίου της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η συμπληρωματική σύμβαση δεν υπάγεται σε προσυμβατικό έλεγχο και εισάγεται απαραδέκτως ενώπιόν του.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή περιμετρικής κρηπίδωσης υφιστάμενου μόλου λιμένα Αντιπάρου», η αρχική σύμβαση του οποίου είχε κριθεί νόμιμη με την 323/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω τροποποίηση, συνολικής δαπάνης 139.455,69 ευρώ (7,55% της αρχικής σύμβασης), συνιστά ήσσονος σημασίας ('de minimis') τροποποίηση κατά την έννοια του άρθρου 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016, καθώς υπολείπεται των κατώτατων ορίων και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο της συμπληρωματικής σύμβασης απαραδέκτως εισάγεται για προσυμβατικό έλεγχο, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α' του ν. 4700/2020.

Η Πράξη 112/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «ΕΞΩΤΕΡΙΚΑ ΔΙΚΤΥΑ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΟΙΚΙΣΜΩΝ ΔΗΜΟΥ ΑΓΙΑΣ». Η αρχική σύμβαση είχε υπογραφεί στις 26.9.2023 έναντι τιμήματος 8.053.805,97 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Η προτεινόμενη συμπληρωματική σύμβαση, αξίας 990.173,04 ευρώ, εισάγεται απαραδέκτως για προσυμβατικό έλεγχο. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι η τροποποίηση εμπίπτει στις εξαιρέσεις του άρθρου 337 του ν. 4412/2016, καθώς η επαύξηση (12,29% της αρχικής αξίας) υπολείπεται του κατώτατου ορίου του 15% και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση της σύμβασης.

Η Πράξη 330/2025 του Ε' Κλιμακίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο "Επέκταση κτιριακών εγκαταστάσεων του Ινστιτούτου Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών (ΙΠΤ) του ΕΚΕΦΕ 'ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ'". Η συμβατική δαπάνη της συμπληρωματικής σύμβασης ανέρχεται σε 242.216,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι η αξία των συμπληρωματικών εργασιών, χωρίς αναθεώρηση και Φ.Π.Α. (241.215,94 ευρώ), αντιστοιχεί σε ποσοστό 4,10% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Επειδή το ποσοστό αυτό υπολείπεται του 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης (όριο "de minimis" κατά το άρθρο 132 παρ. 2 του ν. 4412/2016) και δεν μεταβάλλει τη συνολική φύση του έργου, η τροποποίηση κρίνεται ως ήσσονος σημασίας. Ως εκ τούτου, σύμφωνα με το άρθρο 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020, οι τροποποιήσεις αυτές εξαιρούνται από τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και το σχέδιο της σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως στο Κλιμάκιο.