ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/213/2024

Η Πράξη 243/2025 του ΣΤ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας του Γενικού Νοσοκομείου Αττικής «Σισμανόγλειο – Αμαλία Φλέμιγκ» για την προμήθεια «Βηματοδοτών και εξαρτημάτων βηματοδοτών» (προϋπολογισμού 992.432€). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, αν και οι όροι της διακήρυξης που αφορούσαν τα έτη αναγωγής (2020-2022 αντί του 2021-2023) για την απόδειξη της οικονομικής και τεχνικής ικανότητας ήταν μη νόμιμοι, η πλημμέλεια αυτή δεν θεωρείται ουσιώδης στην προκειμένη περίπτωση. Κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης με τον οικονομικό φορέα «//» για συγκεκριμένα είδη λόγω μη προσκόμισης απαιτούμενων συμβάσεων. Δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων με τους λοιπούς αναδόχους («//»), υπό τον όρο συμπλήρωσης τεχνικών στοιχείων και των εγγυητικών επιστολών. Αναβάλλεται δε η οριστική κρίση για άλλους δύο αναδόχους εν αναμονή βεβαιώσεων καλής εκτέλεσης.

Ένοπλες Δυνάμεις – Σύμβαση Πλαίσιο – Επιβολή ποινικών ρητρών.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Η επιβολή ποινικών ρητρών είναι νόμιμη, σύμφωνα με το π.δ. 284/1989 παρά το ότι, δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη στην σύμβαση. (ομοφ.)

Νόμιμη υπόσταση και οριστικοποίηση της απόφασης επιβολής ποινικών ρητρών, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 42-44 του π.δ. 284/1989 – Προϋποθέσεις εφαρμογής των ρυθμίσεων του άρθρου 27 του ν. 4494/2017.(...)Η διοικητική πράξη περί επιβολής ποινικών ρητρών, δεν στερείται νόμιμης υπόστασης, η δε οριστικοποίηση των κυρώσεων (ποινικών ρητρών και τόκων προκαταβολής) δεν επήλθε με την απόφαση αυτή, αλλά με την αναφερόμενη νεότερη απόφαση. Ο υπολογισμός των κυρώσεων και η επιβολή τους, κατά τα προαναφερόμενα, προηγήθηκαν της έναρξης ισχύος του ν. 4494/2017, με συνέπεια να μην είναι δυνατή η υπαγωγή τους στο χρονικό πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 27 του νόμου αυτού (ομόφ.).

Μη νόμιμη η προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης (άρθρο 25 Π.Δ/τος 59/2007) μετά από διαγωνισμό, στον οποίο δεν υποβλήθηκε καμία κατάλληλη προσφορά, αφού όροι της διακήρυξης του διαγωνισμού που αφορούσαν στις ποινικές ρήτρες, στον τρόπο αναθεώρησης των τιμών και στην καταβολή του τιμήματος και κρίνονται ουσιώδεις, τροποποιήθηκαν κατά το στάδιο της διαπραγμάτευσης. Το VI Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την 703/2010 απόφασή του ανακάλεσε την Πράξη αυτή και έκρινε ότι: α) οι τροποποιήσεις, που αφορούν σε μείωση του συμβατικού τιμήματος σε περίπτωση μη εκτέλεσης των δοκιμών τύπου, τον τρόπο πληρωμής και την αναθεώρηση τι¬μών, δεν είναι ουσιώδεις (παρατίθενται στοιχεία αναλυτικά), β) ως προς τις ποινικές ρήτρες η μείωση του προβλεπόμενου ανωτάτου ορίου ποινικών ρητρών για μη επίτευξη εγγυημένων μεγεθών από 15% σε 5% συνιστά ουσιώδη τροποποίηση όρου της αρχικής σύμβασης. Κρίθηκε δε, ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, εφόσον απαλειφθεί το εδάφιο περί υπολογισμού των ποινικών ρητρών για καθυστερήσεις με βάση την αξία του καθυστερούμενου τμήματος, δεδομένου ότι το έργο είναι συνολικό και το όριο του 5% για την επιβολή ποινικών ρητρών προσδιοριστεί στο 15%.

Η απόφαση 1232/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή της Διοίκησης 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας κατά της Πράξης 42/2025 της Επιτρόπου. Η Επίτροπος είχε κρίνει ότι κωλυόταν η υπογραφή τεσσάρων σχεδίων συμβάσεων προμήθειας «ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ» με συνοδό εξοπλισμό, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 780.000,00€ (με ΦΠΑ), λόγω ανακολουθίας στα προϋπολογιζόμενα ποσά ΦΠΑ και μεταβολής του αντικειμένου της σύμβασης στα σχέδια. Το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, κρίνοντας ότι το κρίσιμο μέγεθος για τον διαγωνισμό είναι η τιμή χωρίς ΦΠΑ, η οποία δεν παρουσίασε ασάφειες. Αποφάνθηκε ότι δεν υπήρξε ουσιώδης μεταβολή του αντικειμένου και ανακάλεσε την Πράξη 42/2025, επιτρέποντας την υπογραφή των συμβάσεων.

Προμήθειες Ενόπλων Δυνάμεων. Παραλαβή υλικών με επιβολή ποινικών ρητρών λόγω μη επιτεύξεως του δηλωθέντος ποσοστού Ελληνικής Προστιθέμενης Αξίας. Έκπτωση προμηθευτή – προϋποθέσεις.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Είναι δυνατή η παραλαβή υλικών Ενόπλων Δυνάμεων με επιβολή ποινικών ρητρών λόγω μη επιτεύξεως του δηλωθέντος από τον προμηθευτή ποσοστού Ελληνικής Προστιθέμενης Αξίας. (πλειοψ.) Κήρυξη προμηθευτή εκπτώτου λόγω μη παραδόσεως του συμβατικού υλικού. Επανάληψη διαγωνισμού και έντοκη επιστροφή της ληφθείσης προκαταβολής. (ομοφ.)

Η Πράξη 396/2024 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ελέγχει τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την προμήθεια λιπαντικών (Ομάδα Β) του Δήμου Πατρέων, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 282.258 ευρώ. Διαπιστώνονται ουσιώδεις πλημμέλειες: μη επαρκής τεκμηρίωση των ποσοτήτων και των προϋπολογιζόμενων τιμών μονάδας σε σχέση με προηγούμενη διακήρυξη, χωρίς αιτιολόγηση αυξήσεων (π.χ. 16% λόγω πανδημίας και πολέμου), καθώς και παράνομος αποκλεισμός οικονομικού φορέα λόγω ασάφειας στη διακήρυξη σχετικά με την υποβολή υποδείγματος τεχνικής προσφοράς. Ως εκ τούτου, κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης με την εταιρεία «… ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ …». Η απόφαση βασίζεται σε προηγούμενες αναβλητικές πράξεις και δικαστικές αποφάσεις, διασφαλίζοντας αρχές νομιμότητας, διαφάνειας και οικονομικότητας.

Προμήθειες Ενόπλων Δυνάμεων – Επιβολή ποινικών ρητρών σε βάρος προμηθευτή – Ανάγκη ταμειακής βεβαίωσης του ποσού της απαίτησης του Δημοσίου από την υπουργική απόφαση επιβολής ποινικών ρητρών.(..)Κατάσταση : Μη αποδεκτή 
Επιβάλλεται, σε κάθε περίπτωση, να λαμβάνει χώρα η - εντός της οριζόμενης στο άρθρο 71 παρ.1 του ν. 542/1977 προθεσμίας - ταμειακή βεβαίωση της υπουργικής απόφασης με την οποία επιβάλλονται ποινικές ρήτρες σε βάρος προμηθευτή των Ενόπλων Δυνάμεων, προκειμένου να καταστεί νομικά δυνατή η είσπραξή τους. (ομόφ.) Παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του ΝΣΚ. Εκδόθηκε η υπ' αριθμ. 68/2019 γνωμοδότηση της Πλήρους Ολομέλειας.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο (Ζ΄ Κλιμάκιο) εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης δύο συμβάσεων για τη μίσθωση υποσυστημάτων χαλαζικής προστασίας με εναέρια μέσα (μετεωρολογικού και πτητικού) για τον Οργανισμό Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων (ΕΛ.Γ.Α.), με συνολικό προϋπολογισμό 3.700.000 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ και δικαιώματος προαίρεσης για ένα επιπλέον έτος). Η διαδικασία ξεκίνησε με διαγωνισμό που κηρύχθηκε άγονος λόγω έλλειψης προσφορών, οδηγώντας σε διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση με τους προμηθευτές. Η επιτροπή επικύρωσε τη διαδικασία ως νόμιμη, μετά από έλεγχο της συμμόρφωσης με τις διατάξεις του ν. 4412/2016 και την αξιολόγηση των αιτημάτων των προσφερόντων. Η απόφαση δεν εντοπίζει ουσιώδεις πλημμελείες, επιτρέποντας την υπογραφή των συμβάσεων μετά τη διόρθωση ορισμένων τεχνικών ζητημάτων.

Η απόφαση 0881/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών κατά της 379/2024 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου. Η αρχική Πράξη είχε μπλοκάρει την υπογραφή σύμβασης για την «Προμήθεια συγκροτημάτων πομπού – δέκτη VHF» με την εταιρεία «ROHDE & SCHWARZ ΕΛΛΑΣ Α.Ε.», συνολικού τιμήματος 4.197.065,20 ευρώ (με Φ.Π.Α.), διότι δεν είχε διασφαλιστεί η χρηματοδότηση μετά τη λήξη της συγχρηματοδότησης από το Ταμείο Συνοχής. Μετά από αναβλητική απόφαση (30/2025), το Υπουργείο προσκόμισε την απόφαση ένταξης της Προμήθειας στο Πρόγραμμα «Μεταφορές 2021-2027» και την απόφαση έγκρισης δέσμευσης του ποσού από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΑΠΔΕ). Κρίνοντας ότι πλέον διασφαλίζεται η νόμιμη χρηματοδότηση, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή και την παρέμβαση, ανακαλώντας την 379/2024 Πράξη και επιτρέποντας την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.