ΕΣ/ΚΛ.ΣΤ/213/2024

Η απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την εξέταση προσφυγών ανάκλησης κατά της Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου, με την οποία είχε κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης για την προμήθεια αντιβαλλιστικών κρανών από την εταιρεία «.. ΑΒΕΕ». Το Δικαστήριο απέρριψε τις προσφυγές, επικυρώνοντας την Πράξη του Κλιμακίου, διότι διαπιστώθηκαν δύο σοβαρά νομικά κωλύματα: πρώτον, ο μη νόμιμος αποκλεισμός συμμετέχοντος οικονομικού φορέα λόγω ασάφειας της διακήρυξης σχετικά με τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και, δεύτερον, η ανεπίτρεπτη ενσωμάτωση ρητρών περί Ελληνικής Προστιθέμενης Αξίας (ΕΠΑ) και Ελληνικής Βιομηχανικής Συμμετοχής (ΕΒΣ), οι οποίες έχουν καταργηθεί από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο (ν. 3978/2011). Το Δικαστήριο έκρινε ότι η αναθέτουσα αρχή όφειλε να καλέσει τον αποκλεισθέντα φορέα για συμπλήρωση δικαιολογητικών και ότι οι επίμαχες ρήτρες, πέραν της αντίθεσής τους στο ενωσιακό δίκαιο, λειτούργησαν ως αθέμιτο εμπόδιο στον υγιή ανταγωνισμό.

Η Πράξη 243/2025 του ΣΤ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας του Γενικού Νοσοκομείου Αττικής «Σισμανόγλειο – Αμαλία Φλέμιγκ» για την προμήθεια «Βηματοδοτών και εξαρτημάτων βηματοδοτών» (προϋπολογισμού 992.432€). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, αν και οι όροι της διακήρυξης που αφορούσαν τα έτη αναγωγής (2020-2022 αντί του 2021-2023) για την απόδειξη της οικονομικής και τεχνικής ικανότητας ήταν μη νόμιμοι, η πλημμέλεια αυτή δεν θεωρείται ουσιώδης στην προκειμένη περίπτωση. Κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης με τον οικονομικό φορέα «//» για συγκεκριμένα είδη λόγω μη προσκόμισης απαιτούμενων συμβάσεων. Δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων με τους λοιπούς αναδόχους («//»), υπό τον όρο συμπλήρωσης τεχνικών στοιχείων και των εγγυητικών επιστολών. Αναβάλλεται δε η οριστική κρίση για άλλους δύο αναδόχους εν αναμονή βεβαιώσεων καλής εκτέλεσης.

Ένοπλες Δυνάμεις – Σύμβαση Πλαίσιο – Επιβολή ποινικών ρητρών.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Η επιβολή ποινικών ρητρών είναι νόμιμη, σύμφωνα με το π.δ. 284/1989 παρά το ότι, δεν υπάρχει σχετική πρόβλεψη στην σύμβαση. (ομοφ.)

Νόμιμη υπόσταση και οριστικοποίηση της απόφασης επιβολής ποινικών ρητρών, κατ’ εφαρμογή των άρθρων 42-44 του π.δ. 284/1989 – Προϋποθέσεις εφαρμογής των ρυθμίσεων του άρθρου 27 του ν. 4494/2017.(...)Η διοικητική πράξη περί επιβολής ποινικών ρητρών, δεν στερείται νόμιμης υπόστασης, η δε οριστικοποίηση των κυρώσεων (ποινικών ρητρών και τόκων προκαταβολής) δεν επήλθε με την απόφαση αυτή, αλλά με την αναφερόμενη νεότερη απόφαση. Ο υπολογισμός των κυρώσεων και η επιβολή τους, κατά τα προαναφερόμενα, προηγήθηκαν της έναρξης ισχύος του ν. 4494/2017, με συνέπεια να μην είναι δυνατή η υπαγωγή τους στο χρονικό πεδίο εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 27 του νόμου αυτού (ομόφ.).

Μη νόμιμη η προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης (άρθρο 25 Π.Δ/τος 59/2007) μετά από διαγωνισμό, στον οποίο δεν υποβλήθηκε καμία κατάλληλη προσφορά, αφού όροι της διακήρυξης του διαγωνισμού που αφορούσαν στις ποινικές ρήτρες, στον τρόπο αναθεώρησης των τιμών και στην καταβολή του τιμήματος και κρίνονται ουσιώδεις, τροποποιήθηκαν κατά το στάδιο της διαπραγμάτευσης. 
Το VI Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την 703/2010 απόφασή του ανακάλεσε την Πράξη αυτή και έκρινε ότι: α) οι τροποποιήσεις, που αφορούν σε μείωση του συμβατικού τιμήματος σε περίπτωση μη εκτέλεσης των δοκιμών τύπου, τον τρόπο πληρωμής και την αναθεώρηση τιμών, δεν είναι ουσιώδεις (παρατίθενται στοιχεία αναλυτικά), β) ως προς τις ποινικές ρήτρες η μείωση του προβλεπόμενου ανωτάτου ορίου ποινικών ρητρών για μη επίτευξη εγγυημένων μεγεθών από 15% σε 5% συνιστά ουσιώδη τροποποίηση όρου της αρχικής σύμβασης. Κρίθηκε δε, ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, εφόσον απαλειφθεί το εδάφιο περί υπολογισμού των ποινικών ρητρών για καθυστερήσεις με βάση την αξία του καθυστερούμενου τμήματος, δεδομένου ότι το έργο είναι συνολικό και το όριο του 5% για την επιβολή ποινικών ρητρών προσδιοριστεί στο 15%.

Η απόφαση 1232/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή της Διοίκησης 3ης Υγειονομικής Περιφέρειας Μακεδονίας κατά της Πράξης 42/2025 της Επιτρόπου. Η Επίτροπος είχε κρίνει ότι κωλυόταν η υπογραφή τεσσάρων σχεδίων συμβάσεων προμήθειας «ΑΝΤΙΔΡΑΣΤΗΡΙΩΝ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΩΝ» με συνοδό εξοπλισμό, συνολικής εκτιμώμενης αξίας 780.000,00€ (με ΦΠΑ), λόγω ανακολουθίας στα προϋπολογιζόμενα ποσά ΦΠΑ και μεταβολής του αντικειμένου της σύμβασης στα σχέδια. Το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, κρίνοντας ότι το κρίσιμο μέγεθος για τον διαγωνισμό είναι η τιμή χωρίς ΦΠΑ, η οποία δεν παρουσίασε ασάφειες. Αποφάνθηκε ότι δεν υπήρξε ουσιώδης μεταβολή του αντικειμένου και ανακάλεσε την Πράξη 42/2025, επιτρέποντας την υπογραφή των συμβάσεων.

Προμήθειες Ενόπλων Δυνάμεων. Παραλαβή υλικών με επιβολή ποινικών ρητρών λόγω μη επιτεύξεως του δηλωθέντος ποσοστού Ελληνικής Προστιθέμενης Αξίας. Έκπτωση προμηθευτή – προϋποθέσεις.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Είναι δυνατή η παραλαβή υλικών Ενόπλων Δυνάμεων με επιβολή ποινικών ρητρών λόγω μη επιτεύξεως του δηλωθέντος από τον προμηθευτή ποσοστού Ελληνικής Προστιθέμενης Αξίας. (πλειοψ.) Κήρυξη προμηθευτή εκπτώτου λόγω μη παραδόσεως του συμβατικού υλικού. Επανάληψη διαγωνισμού και έντοκη επιστροφή της ληφθείσης προκαταβολής. (ομοφ.)

Με την προδικαστική προσφυγή ο προσφεύγων αιτείται να ακυρωθεί η υπ’ αρ. 213/2022 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της αναθέτουσας αρχής (εφεξής η «προσβαλλομένη»).

Η απόφαση αφορά προσφυγή του Εθνικού Κέντρου Αποκατάστασης (ΕΚΑ) κατά της 15/2025 Πράξης Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης για τις υπηρεσίες φύλαξης των εγκαταστάσεών του. Το Εβδόμο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή την προσφυγή και την παρέμβαση της ανάδοχης εταιρείας, κρίνοντας ότι οι πλημμέλειες που είχαν επισημανθεί στη διαδικασία υπολογισμού του προϋπολογισμού και του δικαιώματος προαίρεσης είχαν θεραπευτεί ή ήταν επαρκώς τεκμηριωμένες. Κατά συνέπεια, το Δικαστήριο ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και έκρινε ότι δεν υφίσταται πλέον κώλυμα για τη σύναψη της δημόσιας σύμβασης, επιτρέποντας την υπογραφή της.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας πώλησης του ακινήτου «Α.Β.Κ. 385 Αττικής» από την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ Α.Ε.) προς την ΙΚΕ, με συμβατικό τίμημα 679.629,54 ευρώ. Μετά από άγονο αρχικό διαγωνισμό, η ΕΤΑΔ προχώρησε σε επαναπροκήρυξη με μειωμένη τιμή εκκίνησης, ακολουθώντας τις προβλεπόμενες διατάξεις του Κανονισμού της. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η διαγωνιστική διαδικασία τηρήθηκε νόμιμα και δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, επιτρέποντας έτσι την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης πώλησης, υπό την προϋπόθεση της διόρθωσης της περιγραφής του τρόπου κτήσης του ακινήτου στο κείμενο της σύμβασης.