ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/24/2020

Η υπ' αριθμόν Α 19/2019 Γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί νομοθετικής ρύθμισης για τη συνδρομή του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας στη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης. Η Αρχή επισημαίνει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας των προτεινόμενων παρεκκλίσεων με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ) και τον ν. 4412/2016. Τονίζεται ότι η χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης πρέπει να παραμείνει κατ' εξαίρεση, να ερμηνεύεται συσταλτικά και να συνοδεύεται από ειδική τεκμηρίωση για το κατεπείγον και απρόβλεπτο των γεγονότων. Η Αρχή προειδοποιεί ότι η γενικευμένη εισαγωγή «τεκμηρίων» κατεπείγοντος ενδέχεται να οδηγήσει σε καταστρατήγηση των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της ανταγωνιστικότητας, ενώ τονίζει την ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και σχεδιασμό των δημοσίων συμβάσεων, αποφεύγοντας την κατάχρηση εξαιρετικών διατάξεων που υπονομεύουν τον εκσυγχρονισμό του συστήματος δημοσίων συμβάσεων.

Η παρούσα γνώμη (Α 36/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την τροποποίηση του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 σχετικά με τον αποκλεισμό οικονομικών φορέων λόγω μη καταβολής φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Η Αρχή εξετάζει προτεινόμενες διατάξεις που ορίζουν ότι η υπαγωγή σε δεσμευτικό διακανονισμό δεν συνιστά αθέτηση υποχρεώσεων. Στις παρατηρήσεις της, η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση πρέπει να συνάδει με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ), τονίζοντας ότι ο διακανονισμός αποτελεί λόγο παύσης αποκλεισμού και όχι έλλειψη παραβίασης, ενώ υπογραμμίζει την υποχρέωση των φορέων να δηλώνουν ειλικρινώς τις οφειλές τους στο ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ για τη διασφάλιση της διαφάνειας.

Το παρόν έγγραφο είναι η Γνώμη Α 16/2019 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων σχετικά με αίτημα διατύπωσης γνώμης επί σχεδίου τροπολογίας για την τροποποίηση των παραγράφων 8 και 9 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016. Η προτεινόμενη ρύθμιση στοχεύει στην κατάργηση της κεντρικής τριμελούς επιτροπής αξιολόγησης επανορθωτικών μέτρων, μεταφέροντας την αρμοδιότητα αυτή απευθείας στις αναθέτουσες αρχές. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα της προτεινόμενης διαδικασίας με το ενωσιακό δίκαιο και την αρχή της ίσης μεταχείρισης, τονίζοντας τους κινδύνους έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων από διαφορετικές αρχές. Προτείνεται περαιτέρω επεξεργασία της τροπολογίας ώστε να διασφαλιστεί η σαφήνεια, η συνεκτικότητα της εφαρμογής και η ορθή ενσωμάτωση στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων, αποφεύγοντας προβλήματα κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή των ρυθμίσεων.

Η απόφαση αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η προτεινόμενη διάταξη αφορά την τροποποίηση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, προκειμένου να συμπεριληφθεί ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός – ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ) στους φορείς που δύνανται να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και άλλους δημόσιους φορείς. Η Αρχή κρίνει τη ρύθμιση νόμιμη, υπό την προϋπόθεση ότι ο ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ λειτουργεί ως αναθέτουσα αρχή και ότι οι συμβάσεις πληρούν τις σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 12 του ν. 4412/2016 περί οριζόντιας συνεργασίας, αποφεύγοντας τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και την απευθείας ανάθεση σε ιδιώτες.

Η παρούσα γνώμη της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σε διατάξεις τροπολογίας του Υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων για τη μεταφορά μαθητών κατά το σχολικό έτος 2022-2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις εισάγουν παρεκκλίσεις από τις πάγιες διατάξεις του ν. 4412/2016 και της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, επιτρέποντας τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση και την ανάθεση σε προσωρινούς αναδόχους χωρίς την έγκριση της Αρχής. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. εκφράζει προβληματισμό για την παγίωση ενός εξαιρετικού καθεστώτος που ενδέχεται να παραβιάζει το ενωσιακό δίκαιο και τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, τονίζοντας ότι οι αναθέτουσες αρχές θα έπρεπε να χρησιμοποιούν έγκαιρα τα διαθέσιμα εργαλεία, όπως το Δυναμικό Σύστημα Αγορών.

Το παρόν έγγραφο αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) σχετικά με το σχέδιο Κανονισμού της Ε.Υ.Α.Θ. Α.Ε. για την εκτέλεση δημοσίων συμβάσεων έργων, μελετών και παροχής τεχνικών υπηρεσιών. Η Αρχή διατυπώνει σύμφωνη γνώμη για το υπό εξέταση σχέδιο, υπό την προϋπόθεση ότι θα ληφθούν υπόψη οι επισημάνσεις και οι προτεινόμενες νομοτεχνικές διορθώσεις που περιλαμβάνονται στο σώμα του εγγράφου. Οι παρατηρήσεις της Επιτροπής εστιάζουν στην ανάγκη αποσαφήνισης διατάξεων που αφορούν την υπεργολαβία, τον υπολογισμό ποινικών ρητρών, τις προθεσμίες πληρωμών, τις τροποποιήσεις των συμβάσεων και τον τρόπο επίλυσης διαφορών, προκειμένου το τελικό κείμενο να είναι συμβατό με τις γενικές αρχές του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων και τις διατάξεις του ν. 4412/2016.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) σχετικά με προτεινόμενη νομοθετική διάταξη του Υπουργείου Τουρισμού. Η προτεινόμενη ρύθμιση αφορά τη δυνατότητα απευθείας σύναψης συμβάσεων μίσθωσης χώρου ή χρόνου σε μέσα μαζικής επικοινωνίας από τον ΕΟΤ για την τουριστική προβολή της Ελλάδας, καθώς και τη διαδικασία ανάθεσης συμβάσεων σε τρίτες χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης μέσω αναλογικής εφαρμογής των διατάξεων του Υπουργείου Εξωτερικών. Η Αρχή εκτιμά τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων, υπογραμμίζοντας ότι οι συμφωνίες αυτές πρέπει να συνάδουν με τις αρχές του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων και να μην εισάγουν αποσπασματικές ή αόριστες εξαιρέσεις. Τονίζεται επίσης η ανάγκη σαφήνειας στο ρυθμιστικό πεδίο των συμβάσεων και η ορθή τήρηση των κανόνων ανταγωνισμού και διαφάνειας, ειδικά όταν πρόκειται για αναθέσεις που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του νόμου 4412/2016.

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση παρατηρήσεων επί διατάξεων σχεδίου νόμου για την κύρωση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 20.3.2020. Η Π.Ν.Π. περιλαμβάνει κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, προβλέποντας εξαιρετικές διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, όπως απευθείας αναθέσεις κατά παρέκκλιση της κείμενης εθνικής νομοθεσίας, για διάφορα Υπουργεία και φορείς όπως ο Ε.Ο.Δ.Υ. και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη ορθής ερμηνείας των παρεκκλίσεων ώστε να συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο (άρθρο 32 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ) και τονίζει ότι οι παρεκκλίσεις πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, διασφαλίζοντας παράλληλα τις θεμελιώδεις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων σχετικά με τροπολογία του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης που αφορά τον Ν. 4412/2016. Η Αρχή εξετάζει διάφορες προτεινόμενες διατάξεις για τις δημόσιες συμβάσεις, συμπεριλαμβανομένων του τρόπου υπολογισμού της πλέον συμφέρουσας προσφοράς, της διαδικασίας υποβολής οικονομικών προσφορών, της ισχύος των προσφορών, της σύστασης ειδικών επιτροπών παρακολούθησης και παραλαβής, καθώς και της πιστοποίησης προσωπικού. Η Αρχή διατυπώνει θετική γνώμη επί των προτεινόμενων ρυθμίσεων, θέτοντας όμως σημαντικές επιφυλάξεις, παρατηρήσεις και προτάσεις βελτίωσης της διατύπωσης των άρθρων, προκειμένου να διασφαλιστεί η νομιμότητα, η σαφήνεια και η αποδοτικότητα των διαγωνιστικών διαδικασιών, συνιστώντας συχνά την αποφυγή εξαιρετικά αναλυτικών και περιοριστικών ρυθμίσεων που δυσχεραίνουν το έργο των αναθετουσών αρχών.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εξέτασε το σχέδιο απόφασης του Υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την έγκριση του Κανονισμού Προμηθειών της Ελληνικής Διαχειριστικής Εταιρίας Υδρογονανθράκων (ΕΔΕΥ Α.Ε.). Μετά από αξιολόγηση του νομικού πλαισίου, η Αρχή διαπίστωσε ότι το υπό εξέταση σχέδιο Κανονισμού βασίζεται σε ρυθμίσεις που τελούν υπό αναστολή ισχύος και δεν λαμβάνει υπόψη την επικείμενη αναμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου περί δημοσίων συμβάσεων, καθώς και τις νέες ευρωπαϊκές οδηγίες. Ως εκ τούτου, η Αρχή εκτίμησε ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις έχουν περιορισμένη χρονική ισχύ και είναι αποσπασματικές, οδηγώντας στην ομόφωνη απόφαση διατύπωσης αρνητικής γνώμης επί του υποβληθέντος σχεδίου.