ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/27/2020

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στη νομιμότητα του άρθρου 23 σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Η διάταξη προβλέπει τη δυνατότητα της «Κοινωνίας της Πληροφορίας Α.Ε.» να συνάπτει προγραμματικές συμφωνίες με Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και ερευνητικούς φορείς για την εκτέλεση έργων. Η Αρχή επισημαίνει ότι η διάταξη χρήζει αναδιατύπωσης ώστε να εναρμονίζεται με το άρθρο 12 του ν. 4412/2016 και το ενωσιακό δίκαιο. Συγκεκριμένα, τονίζεται ότι οι συμφωνίες πρέπει να αποτελούν προϊόν αληθούς οριζόντιας συνεργασίας για κοινούς στόχους δημοσίου συμφέροντος και να μην προκαλούν στρέβλωση του ανταγωνισμού μέσω της ανάθεσης έργων σε τρίτους.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Γενικής Διεύθυνσης Αλιείας του ΥΠ.Α.Α.Τ., του ΕΛ.Γ.Ο. «ΔΗΜΗΤΡΑ» και του ΕΛ.ΚΕ.Θ.Ε. για την υλοποίηση του Εθνικού Προγράμματος Συλλογής Αλιευτικών Δεδομένων (2025-2027). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι το εν λόγω σχέδιο σύμβασης, καθώς και το συνοδευτικό Σύμφωνο Συνεργασίας, δεν αποτελούν γνήσιες συμβάσεις παροχής υπηρεσιών κατά την έννοια του ν. 4700/2020, διότι περιορίζονται στην εξειδίκευση νομίμων υποχρεώσεων που απορρέουν από τον ν. 4072/2012 και στη ρύθμιση της χρηματοδότησης του έργου. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο έκρινε ότι το σχέδιο σύμβασης δεν εμπίπτει στις διατάξεις περί υποχρεωτικού προσυμβατικού ελέγχου και απέρριψε την εισαγωγή του ως απαράδεκτη.

Το παρόν έγγραφο είναι η Γνώμη Α 16/2019 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων σχετικά με αίτημα διατύπωσης γνώμης επί σχεδίου τροπολογίας για την τροποποίηση των παραγράφων 8 και 9 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016. Η προτεινόμενη ρύθμιση στοχεύει στην κατάργηση της κεντρικής τριμελούς επιτροπής αξιολόγησης επανορθωτικών μέτρων, μεταφέροντας την αρμοδιότητα αυτή απευθείας στις αναθέτουσες αρχές. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα της προτεινόμενης διαδικασίας με το ενωσιακό δίκαιο και την αρχή της ίσης μεταχείρισης, τονίζοντας τους κινδύνους έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων από διαφορετικές αρχές. Προτείνεται περαιτέρω επεξεργασία της τροπολογίας ώστε να διασφαλιστεί η σαφήνεια, η συνεκτικότητα της εφαρμογής και η ορθή ενσωμάτωση στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων, αποφεύγοντας προβλήματα κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή των ρυθμίσεων.

Υπαγωγή ή μη των νομικών προσώπων της Εκκλησίας της Ελλάδος στους φορείς του δημόσιου τομέα του άρθρου 35 του Π.Δ/τος 410/1995.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Τα νομικά πρόσωπα της Εκκλησίας της Ελλάδος, επομένως και οι Μητροπόλεις, εμπίπτουν στους φορείς του δημόσιου τομέα που δύνανται να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις κατά το άρθρο 35 του Π.Δ/τος 410/1995 με τα νομικά πρόσωπα της τοπικής αυτοδιοίκησης της παρ.1 του εν λόγω άρθρου, μεταξύ των οποίων και οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις.

ΟΙ διαδικασίες συνομολόγησης δανείων με πιστωτικά ιδρύματα ή χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς εκ μέρους των φορέων, για την πραγματοποίηση σκοπών της αρμοδιότητας ή της δράσης τους εξαιρούνται του πεδίου εφαρμογής της Οδηγίας 2004/18/ΕΚ . Οι αναθέτοντες φορείς όμως όταν τις συνάπτουν, υποχρεούνται, εντούτοις, να τηρούν τους θεμελιώδεις κανόνες της συμβάσεως εν γένει και την αρχή της απαγορεύσεως των διακρίσεων λόγω ιθαγενείας ειδικότερα. Η υποχρέωση διαφάνειας που απόκειται στην αναθέτουσα αρχή συνίσταται στη διασφάλιση, υπέρ όλων των ενδεχομένων αναδόχων, προσήκοντος βαθμού δημοσιότητας που να καθιστά δυνατό το άνοιγμα της αγοράς υπηρεσιών στον ανταγωνισμό καθώς και τον έλεγχο του αμερόληπτου χαρακτήρα των διαδικασιών διαγωνισμού.

Η υπ' αριθμόν 2/2019 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σχετικά με σχέδιο τροπολογίας στο νόμο 4504/2017. Η Αρχή γνωμοδότησε αρνητικά επί της προτεινόμενης τροπολογίας, η οποία επιδίωκε την αντικατάσταση της ΕΑΑΔΗΣΥ από τη Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων (ΡΑΛ) στις διατάξεις του άρθρου 105. Η ΕΑΑΔΗΣΥ επισήμανε ότι οι συμβάσεις διαχείρισης αποβλήτων πλοίων δεν αποτελούν δημόσιες συμβάσεις κατά την έννοια του ν. 4412/2016 αλλά συστήματα αδειοδότησης. Τόνισε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση είναι ατελής και θα έπρεπε να συνοδεύεται από παράλληλη αποσαφήνιση της σχέσης των διατάξεων με τον ν. 4412/2016, ώστε να αποφευχθούν νομικά και ερμηνευτικά προβλήματα σχετικά με τη φύση των εν λόγω συμβάσεων και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων εξέδωσε γνώμη σχετικά με σχέδιο απόφασης του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης που αφορά την τροποποίηση της υπ' αριθμ. 41075/2018 πρότερης απόφασης για τις συμφωνίες-πλαίσιο έτους 2018. Η τροποποίηση αφορά τη δυνατότητα των αναθετουσών αρχών να συνάπτουν συμβάσεις για την κάλυψη άμεσων αναγκών τους σε ελαστικά επίσωτρα και υποδήματα, μέχρι την οριστική σύναψη της προβλεπόμενης συμφωνίας-πλαίσιο, θέτοντας συγκεκριμένα χρηματικά όρια ανά αναθέτουσα αρχή. Επιπλέον, εισάγεται η πρόβλεψη για την ένταξη Ανεξάρτητων Επιχειρησιακών Μονάδων της Ελληνικής Αστυνομίας στις αναθέτουσες αρχές που υπάγονται στο σύστημα, διασφαλίζοντας παράλληλα τη νομιμότητα και τον συντονισμό των κεντρικών αγορών σύμφωνα με τον ν. 4412/2016.

Προδικαστική παραπομπή – Δημόσιες συμβάσεις – Οδηγία 2004/18/ΕΚ – Κεντρικές αρχές προμηθειών – Μικροί δήμοι – Πρόβλεψη δύο μόνον οργανωτικών μοντέλων για τις κεντρικές αρχές προμηθειών – Απαγόρευση ανάθεσης καθηκόντων σε κεντρική αρχή προμηθειών ιδιωτικού δικαίου στην οποία συμμετέχουν ιδιωτικοί φορείς – Εδαφικός περιορισμός της δραστηριότητας των κεντρικών αρχών προμηθειών»

Ο προσφεύγων αιτείται την ακύρωση της διακήρυξης του διαγωνισμού ως προς τους όρους των άρθρων 2.2.6 (Τεχνική και επαγγελματική ικανότητα) και 2.4.3.2 (Τεχνικής Προσφοράς), οι οποίοι απαιτούν από τους διαγωνιζόμενους να έχουν εκτελέσει πέντε συμβάσεις ιδίου αντικειμένου αποκλειστικά σε συγκεκριμένους δημόσιους φορείς την τελευταία τριετία. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών και προμηθειών (περιλαμβάνοντας καθημερινές υπηρεσίες, αργίες, και Κυριακές), με αναλυτικές τεχνικές προδιαγραφές στο Παράρτημα Ι της διακήρυξης. Ο προσφεύγων θεωρεί ότι οι όροι αυτοί εισάγουν ανεπίτρεπτη διάκριση και περιορίζουν τον ανταγωνισμό, παράβαλλοντας την αρχή της αναλογικότητας, καθώς η προϋπάρχουσα εμπειρία του (σε τρεις συμβάσεις, όχι αποκλειστικά με δημόσιους φορείς) δεν ικανοποιεί τα κριτήρια.

Προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Δήμου και του Εργαστηρίου Υδρογεωχημικής Μηχανικής και Αποκατάστασης Εδαφών του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου … Κατά την έννοια των διατάξεων αυτών, οι προγραμματικές συμβάσεις είναι συμφωνίες που θέτουν το γενικό πλαίσιο για την οργάνωση και διαχείριση δημοσίων υπηρεσιών και την άσκηση κρατικών δραστηριοτήτων διαμέσου των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης ή της καθ΄ ύλην αποκεντρωμένης διοίκησης, με τη μελέτη και εκτέλεση έργων και προγραμμάτων ανάπτυξης μιας περιοχής και την παροχή υπηρεσιών κάθε είδους. Τα νομικά πρόσωπα που μπορούν να συνάπτουν τέτοιες συμβάσεις με το Δημόσιο, μεταξύ τους ή και με φορείς του δημόσιου τομέα του άρθρου 1 παρ. 6 του ν. 1256/1982, προσδιορίζονται ειδικά και περιοριστικά στις διατάξεις του πρώτου εδαφίου της παραγράφου 1 του άρθρου 225 του Δ.Κ.Κ., από τις οποίες προκύπτει ότι τα Α.Ε.Ι. και τα Εργαστήριά τους – τα οποία δεν διαφοροποιούνται από το νομικό πρόσωπο των Α.Ε.Ι., αφού ανήκουν σε Τμήματα των Α.Ε.Ι., δηλαδή λειτουργικές ακαδημαϊκές μονάδες στις οποίες διαιρούνται οι Σχολές των Α.Ε.Ι.- έχουν τη δυνατότητα να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με τους λοιπούς φορείς του άρθρου αυτού. Περαιτέρω, οι Ειδικοί Λογαριασμοί που συστήθηκαν στα Α.Ε.Ι. και Τ.Ε.Ι. για την αξιοποίηση κονδυλίων επιστημονικής έρευνας, αποτελούν χωριστή ομάδα περιουσίας εντός της περιουσίας των Α.Ε.Ι και Τ.Ε.Ι, με διοικητική, διαχειριστική και δημοσιονομική αυτοτέλεια, δεν έχουν όμως χωριστή νομική προσωπικότητα από το εκπαιδευτικό ίδρυμα στο οποίο υπάγονται (βλ. Πρ. VII Τμ. 131/2006 και Αποφ. ΙV Τμ. 2197/2005, VΙ Τμ.1871/2004, 230/2005). Περαιτέρω όμως, η προαναφερθείσα προγραμματική σύμβαση δεν είναι νόμιμη, καθόσον, με εξαίρεση το χρονοδιάγραμμα εκτέλεσής της, το οποίο προκύπτει επαρκώς από το άρθρο 3 αυτής, δεν περιέχει λοιπά, αναγκαία για το κύρος της στοιχεία, αφού α) το αντικείμενο αυτής περιγράφεται κατά τρόπο γενικό, β) δεν προσδιορίζονται τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των συμβαλλομένων μερών, γ) δεν καθορίζονται οι πόροι από τους οποίους θα καλυφθούν οι αναλαμβανόμενες οικονομικές υποχρεώσεις, δ) δεν προβλέπονται ρήτρες για την περίπτωση παραβίασης από τα συμβαλλόμενα μέρη των υποχρεώσεών τους από τη σύμβαση και ε) δεν ορίζεται το όργανο παρακολούθησης της εφαρμογής αυτής.