ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/30/2025

Η Πράξη 276/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας τριών σχεδίων τροποποίησης συμβάσεων της εταιρείας «ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (ΣΤΑ.ΣΥ.). Οι τροποποιήσεις αυτές αφορούν την αύξηση του συμβατικού τιμήματος για υπηρεσίες φύλαξης στις εγκαταστάσεις της ΣΤΑ.ΣΥ., η οποία κρίθηκε επιβεβλημένη λόγω της αύξησης του νόμιμου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου βάσει της 8233/27.03.2025 Κοινής Υπουργικής Απόφασης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εν λόγω αναπροσαρμογές είναι σύννομες, καθώς δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση των αρχικών συμβάσεων, δεν υπερβαίνουν το 50% της αρχικής συμβατικής αξίας και συνάδουν με τις υποχρεώσεις τήρησης της εργατικής νομοθεσίας, καταλήγοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των τροποποιητικών συμφωνητικών.

Επηρεάζεται ή όχι το συνταξιοδοτικό δικαίωμα του Ν.Β., ασφαλισμένου του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, ως γονέα αναπήρου τέκνου, από την ενδεχόμενη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος της συζύγου του, με χρήση των διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης - Σωρευτικές προϋποθέσεις του Ν. 3996/2011 άρθρ. 37.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Ο Ν.Β. μπορεί να συνταξιοδοτηθεί ως πατέρας ανάπηρου τέκνου από την 24-12-2013 ημερομηνία υποβολής της αίτησης συνταξιοδότησής του, ανεξάρτητα αν η σύζυγός του έχει ή όχι θεμελιώσει συνταξιοδοτικό δικαίωμα στο Δημόσιο, σύμφωνα με τις διατάξεις περί διαδοχικής ασφάλισης. Η από 2-2-2015 υπεύθυνη δήλωση της συζύγου του Ν.Β. για μη χρησιμοποίηση των διατάξεων περί διαδοχικής ασφάλισης δεν λαμβάνεται υπόψη, δεδομένου ότι υπάρχει εκπεφρασμένη βούληση της, να μην κάνει χρήση του χρόνου αυτού.

Πρόκειται για την Πράξη 241/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και των τριών σχεδίων συμβάσεων για την «Προμήθεια, Αντικατάσταση και Θέση σε Λειτουργία Συσσωρευτών και αντικατάσταση των Συστημάτων Αδιάλειπτης Παροχής Ισχύος στους χώρους της ΣΤΑ.ΣΥ Μον. Α.Ε.», συνολικού προϋπολογισμού 2.453.080,00 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης διότι ο υποβληθείς φάκελος κρίθηκε ελλιπής. Διατάσσεται η ΣΤΑ.ΣΥ να υποβάλλει τεκμηρίωση τόσο για τις ποσότητες των προμηθευόμενων ειδών (προσδιορισμός αναγκών) όσο και για τις προϋπολογιζόμενες τιμές μονάδας, σύμφωνα με το άρθρο 45 παρ. 3 του ν. 4412/2016, ώστε να τεκμηριωθεί η οικονομικότητα και ο εύλογος χαρακτήρας της δημοσιονομικής επιβάρυνσης.

Η απόφαση αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η προτεινόμενη διάταξη αφορά την τροποποίηση του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, προκειμένου να συμπεριληφθεί ο Ελληνικός Γεωργικός Οργανισμός – ΔΗΜΗΤΡΑ (ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ) στους φορείς που δύνανται να συνάπτουν προγραμματικές συμβάσεις με Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) και άλλους δημόσιους φορείς. Η Αρχή κρίνει τη ρύθμιση νόμιμη, υπό την προϋπόθεση ότι ο ΕΛ.Γ.Ο. - ΔΗΜΗΤΡΑ λειτουργεί ως αναθέτουσα αρχή και ότι οι συμβάσεις πληρούν τις σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 12 του ν. 4412/2016 περί οριζόντιας συνεργασίας, αποφεύγοντας τη στρέβλωση του ανταγωνισμού και την απευθείας ανάθεση σε ιδιώτες.

Το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε το σχέδιο τροποποιητικής (συμπληρωματικής) σύμβασης για την «Ενεργειακή αναβάθμιση εγκαταστάσεων ύδρευσης και αποχέτευσης» της Δ.Ε.Υ.Α. Ξυλοκάστρου - Ευρωστίνης. Η τροποποίηση, η οποία αυξάνει το αρχικό συμβατικό τίμημα κατά 228.200,00 ευρώ (10,1%), κρίθηκε «ουσιώδης» και υποβλήθηκε σε προσυμβατικό έλεγχο. Οι πρόσθετες προμήθειες και εργασίες κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης, καθώς διαπιστώθηκαν σοβαρές φθορές και διαβρώσεις σε δομικά μέρη και ηλεκτρομηχανολογικό εξοπλισμό. Η απόφαση έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 337 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, καθώς η αλλαγή αναδόχου θα ήταν ασύμφορη για τεχνικούς λόγους συμβατότητας, ενώ η αύξηση παραμένει εντός του επιτρεπόμενου ορίου του 50%. Κατόπιν τούτων, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης.

Η Πράξη 298/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, αξίας 466.651,25 ευρώ πλέον ΦΠΑ, για το έργο συντήρησης σιδηροδρομικών γραμμών του ΟΣΕ στην περιοχή Λαμίας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η σύναψη της σύμβασης, δικαιολογώντας την τροποποίηση βάσει του άρθρου 337 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Η ανάγκη για συμπληρωματικές εργασίες προέκυψε από τις απρόβλεπτες ζημίες που προκάλεσε η σφοδρή κακοκαιρία «Bora» τον Δεκέμβριο του 2024. Διαπιστώθηκε ότι οι εργασίες είναι συναφείς, δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση του έργου, ενώ η συνολική αύξηση της αξίας (μαζί με την 1η Σ.Σ.) ανέρχεται σε 49,04%, παραμένοντας κάτω από το νόμιμο όριο του 50%.

Η απόφαση αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) επί ενός σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργών Υποδομών και Μεταφορών και Οικονομικών. Το σχέδιο καθορίζει τον απολογιστικό τρόπο υπολογισμού της αξίας συγκεκριμένων υλικών, όπως η άσφαλτος, το πολυβινυλοχλωρίδιο (PVC) και το πολυαιθυλένιο υψηλής πυκνότητας (HDPE), λόγω της ενεργειακής κρίσης και των αυξήσεων των τιμών τους από την 1η Ιανουαρίου 2022. Η Αρχή αποφάσισε ομόφωνα την παροχή σύμφωνης γνώμης, θέτοντας όμως σημαντικές νομοτεχνικές παρατηρήσεις και επισημάνσεις. Τονίζεται ιδιαίτερα ότι οι ρυθμίσεις αυτές πρέπει να εφαρμόζονται υπό την επιφύλαξη των ενωσιακών κανόνων περί τροποποίησης συμβάσεων (άρθρα 132 και 337 του ν. 4412/2016), προκειμένου να διασφαλιστεί η συμμόρφωση με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να αποφευχθεί η ουσιώδης μεταβολή των αρχικών συμβάσεων.

Η Γνώμη Δ 106 ΕΑΔΗΣΥ/2025 εκδόθηκε από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) και αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης στην Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) για την προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Η συγκεκριμένη διαδικασία κρίνεται αναγκαία για τη σύναψη σύμβασης προμήθειας 16 τμημάτων καυσίμων κίνησης και θέρμανσης, εκτιμώμενης αξίας 183.729,84 € προ ΦΠΑ, επειδή ο προηγηθείς ηλεκτρονικός ανοιχτός διαγωνισμός (συνολικού ποσού 336.320,16 € προ ΦΠΑ) κηρύχθηκε άγονος ως προς αυτά τα τμήματα λόγω μη υποβολής προσφορών. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι πληρούνται οι σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. α’ του ν. 4412/2016, όπως η νομίμως διεξαχθείσα προηγούμενη διαδικασία και η μη ουσιώδης τροποποίηση των αρχικών όρων της σύμβασης, και ως εκ τούτου ενέκρινε την προσφυγή.

Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας. :	Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, η τροποποίηση των από 29.7.2022 αρχικών συμβάσεων, που έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση του συνολικού συμβατικού τιμήματος για την παροχή των υπηρεσιών καθαριότητας, οφείλεται στην αύξηση του νόμιμου κατώτατου ημερομισθίου, όπως αυτό διαμορφώθηκε με τις 107675/2021 (Β΄ 6263) και 38866/2022 (Β΄ 2030) υπουργικές αποφάσεις, η αύξηση δε αυτή έλαβε χώρα κατά τη διάρκεια διενέργειας του οικείου διαγωνισμού και, ειδικότερα, μετά την καταληκτική προθεσμία υποβολής προσφορών (23.11.2020). Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι ενόψει των, διά των ως άνω υπουργικών αποφάσεων, επελθουσών αυξήσεων, η αναθέτουσα αρχή προέβη νομίμως στην αντίστοιχη αναπροσαρμογή του συμβατικού τιμήματος των αρχικών συμβάσεων, σύμφωνα με τις διατάξεις της παραγράφου 10α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 και της παραγράφου 3 του άρθρου 7 του ν. 4965/2022. Περαιτέρω, με τις συγκεκριμένες τροποποιήσεις δεν μεταβάλλεται η συνολική φύση των αρχικών συμβάσεων, ούτε η δαπάνη των τροποποιήσεων υπερβαίνει το 50% της αξίας των αρχικών συμβάσεων (βλ. σκ. 2 και 3). Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων για έλεγχο σχεδίων τροποποίησης των από 29.7.2022 συμβάσεων. Σημειώνεται, τέλος, ότι οι ανάδοχοι οφείλουν να εφαρμόσουν τις προαναφερόμενες κανονιστικές ρυθμίσεις και να αναπροσαρμόσουν τις αμοιβές του προσωπικού που απασχολούν, στο πλαίσιο των εν λόγω συμβάσεων. 

Η απόφαση 82/2021 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά το αίτημα του Δήμου Θέρμης για την παροχή σύμφωνης γνώμης προς προσφυγή σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Ο Δήμος Θέρμης ζήτησε την ανάθεση εργασιών συντήρησης και επισκευής οχημάτων, μηχανημάτων έργου και αγροτικών μηχανημάτων για 12 μήνες, με συνολικό προϋπολογισμό 302.536 ευρώ πλέον ΦΠΑ, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Η Αρχή, μετά από εξέταση των στοιχείων, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν συντρέχουν όλες οι σωρευτικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εξαιρετικής διαδικασίας, ιδίως λόγω έλλειψης απρόβλεπτης περιστάσεως που δεν οφειλόταν σε δική του ευθύνη. Επομένως, δεν παρείχε τη σύμφωνη γνώμη για την ανάθεση μέσω διαπραγμάτευσης.