Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ.ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/298/2025

Η Πράξη 214/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΩΝ ΓΡΑΜΜΩΝ ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑΣ ΤΟΥ ΤΜΗΜΑΤΟΣ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΛΑΜΙΑΣ», με αναθέτουσα αρχή τον ΟΣΕ Α.Ε. και ανάδοχο την «ΛΕΟΝΑΡΔΟΣ ΡΗΓΑΣ ΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε.». Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο φάκελος δεν είναι πλήρης και ως εκ τούτου αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής κρίσης, διατάσσοντας την συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου. Μεταξύ άλλων, ζητούνται έγγραφες διευκρινίσεις σχετικά με τη χρηματοδότηση, τις αποφάσεις ΔΣ για παράταση προθεσμίας, τους 1ο και 2ο Ανακεφαλαιωτικούς Πίνακες Εργασιών (ΑΠΕ), την 1η συμπληρωματική σύμβαση, και εκθέσεις αυτοψίας για ζημιές από την κακοκαιρία «Bora» που δικαιολογούν τις συμπληρωματικές εργασίες.

Ορισμός φορέα υλοποίησης και ανάθεση καθηκόντων Αναθέτουσας Αρχής, Προϊσταμένης Αρχής και Διευθύνουσας Υπηρεσίας για τα κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των σιδηροδρομικών υποδομών σε περιοχές που κηρύχθηκαν ή παρέμειναν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων που έλαβαν χώρα στις 4, 5, 6 και 7 Σεπτεμβρίου 2023 (κακοκαιρία «Daniel») και στις 25, 26, 27 και 28 Σεπτεμβρίου 2023 (κακοκαιρία «Elias»), στις Περιφέρειες Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας. 

Χορήγηση αναστολής της διενέργειας κάθε πράξης αναγκαστικής εκτέλεσης επί της κινητής ή ακίνητης περιουσίας σε πληγέντες από τις πλημμύρες που συνέβησαν από την 30.11.2024 έως την 02.12.2024 (κακοκαιρία Bora) σε περιοχές της Περιφερειακής Ενότητας Λήμνου της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, της Περιφερειακής Ενότητας Ρόδου της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου και των Περιφερειακών Ενοτήτων Πιερίας και Χαλκιδικής της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, στο πλαίσιο του άρθρου 53 του ν. 4797/2021 (Α’ 66).

Η απόφαση αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της τροποποίησης της σύμβασης 8920/7.8.2024 με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών φύλαξης σιδηροδρομικών εγκαταστάσεων με drones από τον ΟΣΕ. Το Ελεγκτικό Συνέδριο επικαλείται τις διατάξεις του ν. 4700/2020 και αναβάλλει την οριστική απόφαση, ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με τους λόγους που οδήγησαν στην τροποποίηση της σύμβασης, λαμβάνοντας υπόψη γεγονότα όπως οι βανδαλισμοί και η κακοκαιρία Daniel. Ζητείται η συμπλήρωση του φακέλου με πληρέστερα στοιχεία για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης.

Η Πράξη 216/2026 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου «Κατασκευή Μονάδας Ηλιακής Ξήρανσης Ιλύος ΕΕΛ Δράμας», η οποία επανεισάγεται μετά την 2/2026 αναβλητική Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 584/2023 Πράξη του Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες για την κατασκευή ενός επιπλέον θερμοκηπίου ηλιακής ξήρανσης πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες λόγω διαφοροποίησης των πραγματικών λειτουργικών δεδομένων της εισερχόμενης ιλύος, δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση του έργου και δεν υπερβαίνουν το 50% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο έκδοσης απόφασης επί του αιτήματος τροποποίησης των περιβαλλοντικών όρων.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο πλαίσιο προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας που ασκεί ως παρακολούθημα της αρχικής σύμβασης που εγκρίθηκε με την 141/2023 Πράξη του, εξέτασε το σχέδιο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου ανάπλασης στο Δήμο Ωραιοκάστρου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι για τις ήδη εκτελεσθείσες εργασίες, συνολικής αξίας 123.046,97 ευρώ, δεν πληρούνταν οι σωρευτικές προϋποθέσεις του άρθρου 155 του ν. 4412/2016 περί κατεπειγουσών και απρόβλεπτων πρόσθετων εργασιών, καθώς η σχετική εντολή της Διευθύνουσας Υπηρεσίας δεν αιτιολογούσε ειδικά τον κατεπείγοντα χαρακτήρα τους και η δαπάνη τους υπερέβαινε το 15% της αξίας της αρχικής σύμβασης. Συνεπώς, η εισαγωγή του σχεδίου για το μέρος αυτό κρίθηκε απαράδεκτη λόγω έλλειψης χρονικής αρμοδιότητας. Αντιθέτως, για τις λοιπές μη εκτελεσθείσες εργασίες, το Κλιμάκιο έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς είναι αναγκαίες για την τελειοποίηση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη φύση του και η σωρευτική αύξηση δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής αξίας. Ως εκ τούτου, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου για τις λοιπές εργασίες, υπό τον όρο εξασφάλισης χρηματοδότησης.

ΜΕΛΕΤΕΣ.Συμπληρωματικές συμβάσεις:Μη νόμιμη η εξόφληση του 10ου λογαριασμού της μελέτης «Ολοκλήρωση Λιμένος - Κατασκευή Κρηπιδωμάτων και Εκβάθυνση Υπολοίπου Λιμενολεκάνης», η οποία εκτελείται με τη διαδικασία του άρθρου 11 παρ. 7 του ν. 716/1977, καθόσον η 4η Συμπληρωματική Σύμβαση (Σ.Σ.) της ως άνω μελέτης, εργασίες της οποίας εξοφλούνται, με τον παρόντα (10ο) λογαριασμό, έχει συναφθεί κατά παράβαση των άρθρων 16 του ν. 716/1977, 12 του π.δ/τος 194/1979 και 9 του π.δ/τος 346/1998, διότι η αξία των εργασιών που συμπεριλαμβάνονται σ' αυτήν υπερβαίνει, αθροιζόμενη με εκείνη των εργασιών των λοιπών συμπληρωματικών συμβάσεων, το ποσοστό του 50% της αξίας της αρχικής σύμβασης

Η Πράξη 276/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας τριών σχεδίων τροποποίησης συμβάσεων της εταιρείας «ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΣΥΓΚΟΙΝΩΝΙΕΣ ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» (ΣΤΑ.ΣΥ.). Οι τροποποιήσεις αυτές αφορούν την αύξηση του συμβατικού τιμήματος για υπηρεσίες φύλαξης στις εγκαταστάσεις της ΣΤΑ.ΣΥ., η οποία κρίθηκε επιβεβλημένη λόγω της αύξησης του νόμιμου κατώτατου μισθού και ημερομισθίου βάσει της 8233/27.03.2025 Κοινής Υπουργικής Απόφασης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εν λόγω αναπροσαρμογές είναι σύννομες, καθώς δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση των αρχικών συμβάσεων, δεν υπερβαίνουν το 50% της αρχικής συμβατικής αξίας και συνάδουν με τις υποχρεώσεις τήρησης της εργατικής νομοθεσίας, καταλήγοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των τροποποιητικών συμφωνητικών.

Η Πράξη 22/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 3ης συμπληρωματικής σύμβασης, ποσού 131.517,35 ευρώ, μεταξύ του «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» και της αναδόχου μελετητικής σύμπραξης για τη μελέτη Κτηματογράφησης στην Περιφερειακή Ενότητα Αχαΐας (ΚΤ5-17). Η ανάγκη για τη σύναψη της 3ης Σ.Σ. προέκυψε λόγω νέας παράτασης των προθεσμιών εκτέλεσης της μελέτης έως τις 24.12.2025. Οι εργασίες αφορούν στη λειτουργία του Γραφείου Κτηματογράφησης και την ενημέρωση της κτηματολογικής βάσης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η ανάθεση είναι νόμιμη σύμφωνα με το άρθρο 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, διότι οι εργασίες είναι αναπόσπαστο τμήμα της αρχικής σύμβασης και η αλλαγή αναδόχου θα δημιουργούσε σημαντικά προβλήματα. Επιπλέον, η σωρευτική αξία όλων των τροποποιήσεων ανέρχεται σε 14,08% της αρχικής αξίας, μένωντας εντός του 50% του νομίμου ορίου. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 3ης Συμπληρωματικής Σύμβασης.

Η Πράξη 180/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το έργο «ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΗ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΗΣ ΓΡΑΜΜΗΣ ΜΕΤΑΞΥ Σ.Σ. ΚΑΣΤΑΝΟΥΣΑΣ – Σ.Σ. ΡΟΔΟΠΟΛΗΣ», που ανατίθεται από τον Ο.Σ.Ε. Α.Ε. Η σύμβαση, με συμβατική δαπάνη 8.692.750,03 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.) και κριτήριο ανάθεσης τη χαμηλότερη τιμή, κατακυρώθηκε στην εταιρεία «ΤΕΣ … Α.Ε.». Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν υπήρξαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία. Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, με την επισήμανση ωστόσο ότι πρέπει να συμπληρωθεί ορθώς το νόμιμο ποσό της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης, υπολογιζόμενο επί της εκτιμώμενης αξίας της σύμβασης (άρθρο 302 παρ. 4 του ν. 4412/2016).