Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/63/2026

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου αποχέτευσης της Δ.Ε.Υ.Α. Κιλκίς, η αρχική σύμβαση του οποίου είχε ελεγχθεί με την 773/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (αλλαγές οδεύσεων αγωγών, νέο δευτερεύον δίκτυο, ανέγερση μεταλλικού κτιρίου για εξοπλισμό μεμβρανών και UV) πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε τρίτο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου, υπό τον όρο να ενσωματωθεί πρόσθετη απολογιστική δαπάνη 290.036 ευρώ για Α.Ε.Κ.Κ. και να εξασφαλιστεί πλήρης χρηματοδότηση.

Η πράξη αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποπεράτωση Δημοτικού Θεάτρου Λευκάδας», το οποίο επανεισάγεται μετά την 9/2026 μη οριστική Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (κατασκευή θεατρικής σκηνής, εξασφάλιση προσβασιμότητας ΑΜΕΑ, αποκατάσταση φθορών κ.λπ.) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε νέο ανάδοχο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της σύμβασης, υπό τον όρο της εξασφάλισης χρηματοδότησης και της έγκρισης παράτασης της προθεσμίας εκτέλεσης του έργου.

Η Πράξη 212/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση Φθορών στο Κτίριο Επικοινωνιών της ΒΕΝ», συμβατικού τιμήματος 346.008,22 ευρώ, το οποίο αποτελεί παρακολούθημα της αρχικής σύμβασης που είχε ελεγχθεί με την 242/2025 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (όπως η τοποθέτηση θερμοπρόσοψης, η πλήρης αντικατάσταση καλωδίων ισχύος και η ανακατασκευή του Κεντρικού Πίνακα Χαμηλής Τάσης) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του έργου λόγω απρόβλεπτων εκτεταμένων φθορών από ακραία καιρικά φαινόμενα, είναι απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη φύση του, και η ανάθεσή τους σε νέο ανάδοχο θα προκαλούσε σημαντικές τεχνικές δυσχέρειες και οικονομική επιβάρυνση. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του ελεγχθέντος σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης.

ΟΔΟΙΠΟΡΙΚΑ:ΕΛΕΓΧΟΣ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΙΚΩΝ:Στην υπό κρίση υπόθεση, από τα στοιχεία του φακέλου, συνάγονται τα ακόλουθα: Με τα 446/2009, 504/2009, 546/2009, 738/2009, 857/2009, 923/2004 και 924/2004 χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Ε.Τ.Α.Π. – Μ.Μ.Ε. εγκρίθηκε η καταβολή ποσού, συνολικά, 2.012,60 ευρώ στην υπάλληλο του Τομέα Σύνταξης Εφημεριδοπωλών και Υπαλλήλων Πρακτορείων ....... (Τ.Σ.Ε.Υ.Π.Θ.) του Ε.Τ.Α.Π. – Μ.Μ.Ε….., που αντιστοιχεί σε οδοιπορικά έξοδα και ημερήσια αποζημίωση αυτής για την μετακίνησή της στην Αθήνα. Μεταξύ των δικαιολογητικών που επισυνάπτονταν στα εν λόγω χρηματικά εντάλματα ήταν και τα πρωτότυπα των εισιτηρίων και των αποδείξεων εξόφλησης τους. Τα ποσά αυτά καταβλήθηκαν από το Ε.Τ.Α.Π. – Μ.Μ.Ε. στη δικαιούχο υπάλληλο ως δαπάνες διοίκησης και λειτουργίας τομέα που υπάγεται σε αυτό, εν προκειμένω του Τ.Σ.Ε.Υ.Π.Θ., με βάση τα προβλεπόμενα από το άρθρο 136 του ν. 3655/2008. Ωστόσο, επειδή τα ποσά αυτά βαρύνουν εν τέλει το Τ.Σ.Ε.Υ.Π.Θ., το τελευταίο εξέδωσε το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα με δικαιούχο το  Ε.Τ.Α.Π. – Μ.Μ.Ε., για την εξόφλησή τους. Μεταξύ, δε, των δικαιολογητικών που συνοδεύουν το τελευταίο χρηματικό ένταλμα περιλαμβάνονται τα 446/2009, 504/2009, 546/2009, 738/2009, 857/2009, 923/2004 και 924/2004 χρηματικά εντάλματα πληρωμής του Ε.Τ.Α.Π. – Μ.Μ.Ε., στα οποία επισυνάπτονται σε φωτοτυπίες τα παραστατικά των σχετικών δαπανών. Με βάση όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι νόμιμη, εφόσον τα συνημμένα σε φωτοτυπίες παραστατικά δεν συνιστούν δικαιολογητικά του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος, αλλά των ενταλμάτων, τα οποία αυτά συνοδεύουν. Και τούτο διότι, με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα εντέλλεται η καταβολή δαπάνης όχι στην ανωτέρω υπάλληλο, η απαίτηση της οποίας έχει εξοφληθεί ώστε να τίθεται θέμα διπλής καταβολής σε αυτή, αλλά στο Ε.Τ.Α.Π. – Μ.Μ.Ε.. Εξάλλου, με την εντελλόμενη δαπάνη δεν εξοφλούνται οδοιπορικά έξοδα, αλλά η συμμετοχή του Τ.Σ.Ε.Υ.Π.Θ. στις δαπάνες διοίκησης και λειτουργίας του Ε.Τ.Α.Π. – Μ.Μ.Ε.. Επομένως, η απαίτηση που εξοφλήθηκε με τα 446/2009, 504/2009, 546/2009, 738/2009, 857/2009, 923/2004 και 924/2004 χρηματικά εντάλματα πληρωμής δεν ταυτίζεται με την απαίτηση, της οποίας η εξόφληση εντέλλεται με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα. Κατ’ ακολουθίαν, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη, ωστόσο, το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί λόγω λήξης του οικονομικού έτους 2010, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Οργανισμού Αστικών Συγκοινωνιών Αττικής (ΟΑΣΑ) σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης. Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η αναβάθμιση του προγράμματος δρομολόγησης Hastus και η αγορά του υποπρογράμματος Minbus, με συνολικό κόστος 590.502,00 ευρώ (πλέον ΦΠΑ). Η απόφαση βασίστηκε στο άρθρο 269 παρ. ε΄ του ν. 4412/2016, καθώς η αλλαγή προμηθευτή θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες λόγω της πολυπλοκότητας και της διασύνδεσης του υπάρχοντος συστήματος με άλλα λογισμικά του ΟΑΣΑ, όπως το σύστημα Τηλεματικής. Η Επιτροπή συνεδρίασε στην Αθήνα στις 30 Μαΐου 2023 και αποφάσισε ομόφωνα την έγκριση του αιτήματος.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξέδωσε απόφαση με αριθμό 17/2021, με την οποία ενέκρινε την προσφυγή του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης για την ανάθεση σύμβασης προμήθειας ηλεκτρονικού συστήματος διαχείρισης συμβάντων κινητών συνεργείων (Φάση II). Η σύμβαση, αξίας 322.400 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, αφορά την επέκταση υφιστάμενου συστήματος που είχε προμηθευτεί ο ΕΟΔΥ από την εταιρεία MainSys. Η Αρχή επέκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 4 περ. β' του ν. 4412/2016, καθώς η αλλαγή προμηθευτή θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες λόγω ασυμβατότητας με το υπάρχον σύστημα.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) για την προσφυγή του Πανεπιστημίου Πατρών σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 4 περ. β' του νόμου 4412/2016. Το αίτημα αφορά την ανάθεση σύμβασης προμήθειας εργαστηριακού εξοπλισμού (οριζόντιου κλιβάνου) αξίας 500.000€ πλην ΦΠΑ, ο οποίος θα συμπληρώνει υφιστάμενο εξοπλισμό που προμήθευσε η εταιρεία Bouvier Technofour S.A.. Η Αρχή έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου, καθώς η αλλαγή προμηθευτή θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες και ασυμβατότητα λόγω των ιδιαιτεροτήτων του υπάρχοντος συστήματος. Η διάρκεια της σύμβασης ορίστηκε έως τις 31/05/2024.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου επανεξετάζει, κατόπιν της αναβλητικής Πράξης 481/2025, το σχέδιο προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ρόδου και της εταιρείας «... ... Α.Ε.» για την υλοποίηση της Πράξης «Επισκευή σχολικού συγκροτήματος Ακαδημίας, Δήμου Ρόδου». Το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι, ενώ πληρούνται οι τυπικές προϋποθέσεις για σύναψη in-house ανάθεσης, η ανυπαρξία ελάχιστου τακτικού προσωπικού στη Διεύθυνση Τεχνικών Έργων του Αναπτυξιακού Οργανισμού, πέραν των Προϊσταμένων, συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια που αλλοιώνει την έννοια της εκτέλεσης με ίδια μέσα και καθιστά επισφαλή την ομαλή εκτέλεση της σύμβασης. Κατόπιν αυτού, το Κλιμάκιο αποφασίζει ότι κωλύεται η υπογραφή του ελεγχόμενου σχεδίου προγραμματικής σύμβασης.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου επανεξετάζει, μετά την 90/2026 αναβλητική Πράξη του, το σχέδιο προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Δήμου Αρταίων και Περιφέρειας Ηπείρου για το έργο «Γεφύρωση του ποταμού Αράχθου στο ύψος του ιστορικού γεφυριού (διπλή γεφύρωση και κατασκευή συνοδών κόμβων)», προϋπολογισμού 11.000.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια συνεργασία δημόσιων φορέων, δεν εμπίπτει στο πεδίο του ν.4412/2016 και διαθέτει το ελάχιστο νόμιμο περιεχόμενο. Καταλήγει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της, με την επισήμανση ότι τυχόν τροποποιητική σύμβαση θα υπαχθεί σε προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας.

Τροποποίηση του π.δ. 546/1988 «Οργανισμός του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδας (ΟΕΕ)» (Α’ 257), όπως ισχύει.