ΑΕΠΠ/1356/2019

Η υπ' αριθμ. Α1/2019 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά το αίτημα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης σχετικά με τροπολογία για την ανάθεση υπηρεσιών δακοκτονίας έτους 2019 σε προσωρινούς μειοδότες, κατ' εξαίρεση των διατάξεων του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει ότι η επαναλαμβανόμενη αυτή πρακτική τείνει να παγιωθεί ως γενικός κανόνας, αντί για εξαιρετική ρύθμιση, και εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη συμβατότητά της με το ενωσιακό δίκαιο και τις πάγιες αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού και της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, υποδεικνύοντας ότι υπάρχουν ήδη νόμιμα εργαλεία εντός του υφιστάμενου πλαισίου για την κάλυψη των αναγκών.

Καθορισμός επιμέρους προϋποθέσεων, χρόνου και διαδικασιών πρόσληψης των υποψηφίων που περιλαμβάνονται στους προσωρινούς πίνακες κατάταξης της προκήρυξης 6Κ/2018 (Α.Σ.Ε.Π. 17) της κατηγορίας δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης (ΔΕ), που δεν κλήθηκαν από τον φορέα ή κλήθηκαν και δεν αποδέχθηκαν την πρόσληψή τους και διατήρηση ισχύος των συμβάσεων του προσωπικού του κλάδου ΔΕ Φύλαξης των Καταστημάτων Κράτησης, οι οποίες ανανεώθηκαν σύμφωνα με το άρθρο 12 του ν. 4760/2020 (Α' 247).

Η παρούσα γνώμη της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σε διατάξεις τροπολογίας του Υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων για τη μεταφορά μαθητών κατά το σχολικό έτος 2022-2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις εισάγουν παρεκκλίσεις από τις πάγιες διατάξεις του ν. 4412/2016 και της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, επιτρέποντας τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση και την ανάθεση σε προσωρινούς αναδόχους χωρίς την έγκριση της Αρχής. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. εκφράζει προβληματισμό για την παγίωση ενός εξαιρετικού καθεστώτος που ενδέχεται να παραβιάζει το ενωσιακό δίκαιο και τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, τονίζοντας ότι οι αναθέτουσες αρχές θα έπρεπε να χρησιμοποιούν έγκαιρα τα διαθέσιμα εργαλεία, όπως το Δυναμικό Σύστημα Αγορών.

Ο προσφεύγων με την προδικαστική προσφυγή ζητά την ακύρωση της απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής του Δήμου, η οποία όρισε προσωρινούς αναδόχους για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων προμηθειών. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την «Προμήθεια Ειδών Σίτισης για τις ανάγκες των Υπηρεσιών του Δήμου και των Νομικών του Προσώπων». Ειδικότερα, ο προσφεύγων προσβάλλει την απόφαση για τους εξής λόγους: α) Στο Τμήμα 5/Ομάδα 2 αναδείχθηκε ως μειοδότης ο συγκεκριμένος οικονομικός φορέας (και όχι ο ίδιος), και β) Γιατι έγινε δεκτή η προσφορά του ανταγωνιστή σε τμήματα 7/Ομάδα 1, 5/Ομάδα 2 και 3/Ομάδα 6. Ισχυρίζεται ότι η προσφορά του ανταγωνιστή δεν ήταν η πλέον συμφέρουσα και παραβίαζε τους όρους της διακήρυξης, ιδίως ως προς τα τεχνικά χαρακτηριστικά των προμηθειών (π.χ. πιστοποίηση φυτικής διατροφής ή προέλευσης από συγκεκριμένα τεμαχιστήρια).

Η προσφεύγουσα εταιρεία ζητεί την ακύρωση της Διακήρυξης του διαγωνισμού της Αναθέτουσας Αρχής με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών φύλαξης στις εγκαταστάσεις του τριτοβάθμιου νοσοκομειακού οργανισμού. Ειδικότερα προσβάλλει τους όρους που απαιτούν εκτέλεση τουλάχιστον έξι συμβάσεων ιδίου τύπου (μία ανά έτος για την τριετία 2020-2022) σε νοσοκομεία με δυναμικότητα άνω των 150 κλινών, θεωρώντας ότι οι όροι αυτοί είναι δυσανάλογοι, περιορίζουν τον ανταγωνισμό και αποκλείουν άδικα την συμμετοχή της, παρά την τεχνογνωσία και εμπειρία της στον κλάδο. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά ολοκληρωμένη φύλαξη εσωτερικών/εξωτερικών χώρων, κτιρίων και εγκαταστάσεων του νοσοκομείου για ένα έτος (με δυνατότητα παράτασης), με εκτιμώμενη αξία 678.022,42€ (συμπλ. ΦΠΑ).

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τα πέντε σχέδια συμβάσεων και τη διαγωνιστική διαδικασία του ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ» για την παραγωγή διδακτικών βιβλίων σχολικού έτους 2025-2026, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.675.000 ευρώ. Μετά από έλεγχο των τευχών δημοπράτησης, των πρακτικών της επιτροπής και των αποφάσεων ανάθεσης σε προσωρινούς αναδόχους, το Κλιμάκιο έκρινε ότι η όλη διαδικασία κινήθηκε εντός των νομίμων πλαισίων. Καθώς δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις πλημμέλειες, αποφασίστηκε ότι δεν συντρέχει νομικό κώλυμα για την υπογραφή των συμβάσεων και την ολοκλήρωση της ανάθεσης του έργου.

Η προσφεύγουσα αιτείται: 1) την ακύρωση του υπ' αριθ. 10/06-05-2020 αποσπάσματος του πρακτικού συνεδρίασης της Διοικούσας Επιτροπής που έκανε αποδεκτή την οικονομική προσφορά της παρεμβαίνουσας για τη φύλαξη των κτιριακών εγκαταστάσεων στην ... και κατέκρινε τον διαγωνισμό, 2) την απόρριψη της οικονομικής προσφοράς της παρεμβαίνουσας καθώς υπολείπεται του ελάχιστου νόμιμου εργατικού κόστους, και 3) την κατακύρωση του διαγωνισμού σε αυτήν. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά υπηρεσίες φύλαξης των κτιριακών εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου στη ... για πεντάμηνο (1/5/2020-30/9/2020) με 24ωρη κάλυψη και έξι επιπλέον εκδηλώσεις, σύμφωνα με τους όρους της διακήρυξης.

Η υπ' αριθμ. Γ 1 ΕΑΔΗΣΥ/2025 Γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά την εξέταση σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης σχετικά με τον καθορισμό διαδικασιών ανάθεσης και εκτέλεσης συμβάσεων στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, κατ' εφαρμογή του άρθρου 15 παρ. 2 του ν. 4412/2016. Η Αρχή αξιολογεί τη νομιμότητα των προτεινόμενων ρυθμίσεων, οι οποίες στοχεύουν στην προστασία ουσιωδών εθνικών συμφερόντων ασφαλείας, επιτρέποντας εξαιρέσεις από τη συνήθη δημοσιότητα και τους κανόνες διαφάνειας. Η επιτροπή τονίζει την ανάγκη τήρησης της αρχής της αναλογικότητας, προτείνει τη θεσμοθέτηση διαβαθμισμένων διαδικασιών και απαιτεί την εμπεριστατωμένη αιτιολόγηση κάθε προσφυγής σε παρεκκλίσεις, προκειμένου να διασφαλιστεί τόσο η εθνική ασφάλεια όσο και η διαφάνεια των δημόσιων συμβάσεων.

Η απόφαση αποτελεί τη σύμφωνη γνώμη της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) επί του σχεδίου Κανονισμού της ΕΥΑΘ Α.Ε. για τις διαδικασίες ανάθεσης συμβάσεων έργων, μελετών και παροχής συναφών τεχνικών υπηρεσιών εκτιμώμενης αξίας άνω των ορίων. Η ΕΑΔΗΣΥ παραθέτει λεπτομερείς παρατηρήσεις επί των επιμέρους άρθρων του Κανονισμού, τονίζοντας την ανάγκη για σαφή νομική κείμενα, την τήρηση των γενικών αρχών του δικαίου των δημοσίων συμβάσεων (διαφάνεια, ίση μεταχείριση, ανταγωνισμός) και την επιβεβλημένη συμβατότητα με το ενωσιακό δίκαιο και τον ν. 4412/2016, λαμβάνοντας υπόψη τον μονοπωλιακό χαρακτήρα της ΕΥΑΘ.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) γνωμοδοτεί αρνητικά επί τροπολογίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η ρύθμιση αφορούσε τη δυνατότητα ανάθεσης υπηρεσιών δακοκτονίας για το έτος 2021 στους προσωρινούς μειοδότες πριν την ολοκλήρωση των διαγωνισμών. Η Αρχή έκρινε ότι η πρόταση παγιώνει ένα εξαιρετικό καθεστώς που αποκλίνει από τους γενικούς κανόνες του ν. 4412/2016 και εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο, τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.