ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/3/2021

Η υπ' αριθμ. Α9/2018 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την εξέταση προτεινόμενης τροπολογίας σε σχέδιο νόμου, η οποία στοχεύει στην κατ' εξαίρεση ανάθεση των υπηρεσιών δακοκτονίας σε προσωρινούς μειοδότες, σε περίπτωση που οι διαγωνισμοί δεν έχουν ολοκληρωθεί έως τον Ιούνιο. Η Αρχή επισημαίνει ότι η προτεινόμενη ρύθμιση εισάγει ένα εξαιρετικό καθεστώς παρέκκλισης από τις διατάξεις του ν. 4412/2016, οι οποίες ενσωματώνουν το ενωσιακό δίκαιο. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. τονίζει ότι η ανάθεση σε προσωρινούς μειοδότες συνιστά ουσιαστικά απευθείας ανάθεση, η οποία δεν τεκμηριώνεται επαρκώς ως προς την ανάγκη θέσπισης γενικού κανόνα, καθώς υπάρχουν ήδη νόμιμες διαδικασίες και εργαλεία για την αντιμετώπιση επειγουσών αναγκών χωρίς την ανατροπή του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου περί δημοσίων συμβάσεων.

Η Γνώμη Α13/2021 της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σχέδιο τροπολογίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για την αυτοδίκαιη παράταση των συμβάσεων καθαριότητας των Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας, των οποίων οι διαγωνισμοί για το 2022 εκκρεμούν. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο (ν. 4412/2016), καθώς συνιστά ουσιώδη τροποποίηση χωρίς πρόβλεψη στις αρχικές συμβάσεις, η οποία ισοδυναμεί με απευθείας ανάθεση. Τονίζεται η ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς η πανδημία δεν μπορεί πλέον να δικαιολογεί διαρκώς εξαιρετικές διαδικασίες.

Η υπ' αριθμ. Α1/2019 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά το αίτημα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης σχετικά με τροπολογία για την ανάθεση υπηρεσιών δακοκτονίας έτους 2019 σε προσωρινούς μειοδότες, κατ' εξαίρεση των διατάξεων του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει ότι η επαναλαμβανόμενη αυτή πρακτική τείνει να παγιωθεί ως γενικός κανόνας, αντί για εξαιρετική ρύθμιση, και εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τη συμβατότητά της με το ενωσιακό δίκαιο και τις πάγιες αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού και της διαφάνειας στις δημόσιες συμβάσεις, υποδεικνύοντας ότι υπάρχουν ήδη νόμιμα εργαλεία εντός του υφιστάμενου πλαισίου για την κάλυψη των αναγκών.

Η υπ' αριθμόν 2/2019 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής σχετικά με σχέδιο τροπολογίας στο νόμο 4504/2017. Η Αρχή γνωμοδότησε αρνητικά επί της προτεινόμενης τροπολογίας, η οποία επιδίωκε την αντικατάσταση της ΕΑΑΔΗΣΥ από τη Ρυθμιστική Αρχή Λιμένων (ΡΑΛ) στις διατάξεις του άρθρου 105. Η ΕΑΑΔΗΣΥ επισήμανε ότι οι συμβάσεις διαχείρισης αποβλήτων πλοίων δεν αποτελούν δημόσιες συμβάσεις κατά την έννοια του ν. 4412/2016 αλλά συστήματα αδειοδότησης. Τόνισε ότι η προτεινόμενη ρύθμιση είναι ατελής και θα έπρεπε να συνοδεύεται από παράλληλη αποσαφήνιση της σχέσης των διατάξεων με τον ν. 4412/2016, ώστε να αποφευχθούν νομικά και ερμηνευτικά προβλήματα σχετικά με τη φύση των εν λόγω συμβάσεων και τις αρμοδιότητες των εμπλεκόμενων φορέων.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) διατυπώνει τη γνώμη της επί προτεινόμενης διάταξης του Υπουργείου Εργασίας σχετικά με την αυτοδίκαιη παράταση της σύμβασης τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών (ΙΚΑΝΕΤ) του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ έως την 31η Μαρτίου 2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση αποτελεί ουσιώδη και επαναλαμβανόμενη τροποποίηση συμβατικών όρων χωρίς σχετική πρόβλεψη στην αρχική σύμβαση. Συμπεραίνει ότι η διάταξη εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο δημοσίων συμβάσεων (ν. 4412/2016), καθώς παραβιάζει τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, υποκαθιστώντας τη νέα διαγωνιστική διαδικασία με απευθείας ανάθεση μέσω νομοθετικής παράτασης.

Ο προσφεύγων ζητεί την ακύρωση της απόφασης του Δ.Σ. της αναθέτουσας αρχής που ενέκρινε τα πρακτικά της Επιτροπής του Διαγωνισμού και εξέλεξε ως αναδόχο τον παρεμβαίνοντα για την προμήθεια υλικών αξονικού τομογράφου (συριγγών και προεκτάσεων). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια «...» για τις ανάγκες του δημοσίου νοσοκομείου, με συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη 84.173,244 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ για διάστημα ενός έτους. Ο προσφεύγων υποστηρίζει ότι η προσβαλλόμενη απόφαση είναι παράνομη, καθώς η προσφορά του παρεμβαίνοντος αποκλίνει από ουσιώδεις τεχνικές προδιαγραφές της διακήρυξης όπως η έλλειψη σήμανσης στις σύριγγες και η μη προσκόμιση πιστοποιητικού συμβατότητας με τον εγχυτή.

Η παρούσα γνώμη της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σε διατάξεις τροπολογίας του Υπουργείου Εσωτερικών σχετικά με τις διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων για τη μεταφορά μαθητών κατά το σχολικό έτος 2022-2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι προτεινόμενες ρυθμίσεις εισάγουν παρεκκλίσεις από τις πάγιες διατάξεις του ν. 4412/2016 και της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, επιτρέποντας τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση και την ανάθεση σε προσωρινούς αναδόχους χωρίς την έγκριση της Αρχής. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. εκφράζει προβληματισμό για την παγίωση ενός εξαιρετικού καθεστώτος που ενδέχεται να παραβιάζει το ενωσιακό δίκαιο και τις αρχές του ελεύθερου ανταγωνισμού, τονίζοντας ότι οι αναθέτουσες αρχές θα έπρεπε να χρησιμοποιούν έγκαιρα τα διαθέσιμα εργαλεία, όπως το Δυναμικό Σύστημα Αγορών.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) γνωμοδοτεί επί προτεινόμενης νομοθετικής ρύθμισης του Υπουργείου Εργασίας, η οποία προβλέπει την αυτοδίκαιη παράταση της σύμβασης συντήρησης του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΟΠΣ-ΣΕΠΕ) έως την 31.12.2019. Η Αρχή επισημαίνει ότι η εν λόγω παράταση αποτελεί ουσιώδη τροποποίηση των όρων της αρχικής σύμβασης, η οποία δεν προέβλεπε τέτοιο δικαίωμα, εγείροντας ζητήματα συμβατότητας με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις εθνικές διατάξεις του ν. 4412/2016. Η Αρχή τονίζει ότι η απευθείας παράταση ισοδυναμεί με καθ’ υπέρβαση απευθείας ανάθεση, η οποία παρακάμπτει τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού, και προτείνει την εξέταση εναλλακτικών διαγωνιστικών διαδικασιών, όπως η σύντμηση προθεσμιών ή η διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες εξαιρετικές προϋποθέσεις.

ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ ΠΑΡΟΧΗΣ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ:Ζητείται η ανάκληση της 657/2021 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι απαραδέκτως υποβάλλονται προς έλεγχο τριάντα δύο (32) σχέδια συμβάσεων και η προηγηθείσα διαγωνιστική διαδικασία για την ανάθεση της παροχής υπηρεσιών με τίτλο  «Ανάδειξη εργολάβων για τον από εδάφους ψεκασμό ελαιοδέντρων στα πλαίσια του Προγράμματος Συλλογικής Καταπολέμησης του Δάκου της Ελιάς έτους 2021 της Περιφερειακής Ενότητας …», συνολικής προϋπολογισθείσας δαπάνης 1.507.867,65 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.).(....)Και τούτο, διότι, οι ως άνω διατάξεις του άρθρου 44 παρ. 1 του ν. 4325/2015, όπως ισχύει, με τις οποίες προβλέπεται η δυνατότητα ανάθεσης της εκτέλεσης του προγράμματος δακοκτονίας στους προσωρινούς μειοδότες, έως την ολοκλήρωση των σχετικών διαγωνισμών με την υπογραφή των οικείων συμβάσεων, ουδεμία ρύθμιση διαλαμβάνουν σχετικά με το χρονικό πλαίσιο εντός του οποίου πρέπει να υποβάλλονται οι συμβάσεις αυτές στον έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, επομένως, ουδόλως θεσπίζουν ως προϋπόθεση για το παραδεκτό της υποβολής των συμβάσεων αυτών για έλεγχο τη μη ολοκλήρωση της εκτέλεσης του αντικειμένου τους.Ανακαλεί την 657/2021 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Αναπέμπει τον φάκελο της υπόθεσης στο Ζ΄ Κλιμάκιο για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας των τριάντα δύο (32) σχεδίων συμβάσεων και της προηγηθείσας διαγωνιστικής διαδικασίας για την υπηρεσία «Ανάδειξη εργολάβων για τον από εδάφους ψεκασμό ελαιοδέντρων στα πλαίσια του Προγράμματος Συλλογικής Καταπολέμησης του Δάκου της Ελιάς έτους 2021 της Περιφερειακής Ενότητας …», συνολικής προϋπολογισθείσας δαπάνης 1.507.867,65 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.). 

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/325/2022.

Αρμοδιότητα Στρατιωτικής Αρχής για την έκδοση γνωμοδότησης ή άδειας επί αιτήσεως ανωνύμου εταιρείας για την ίδρυση εγκατάστασης αποθήκευσης και διακίνησης υγρών καυσίμων εγγύς στρατιωτικών εγκαταστάσεων. Αξιολόγηση ζητημάτων αμυντικής οργάνωσης της χώρας.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Το αρμόδιο όργανο, ο Διοικητής Ναύσταθμου Κρήτης, εντός του πλαισίου της αρμοδιότητάς του, δεν δεσμεύεται από τις αναφερόμενες αιτιολογίες των υπ’ αριθμ. 2980/2009 και 2981/2009 αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας και γνωμοδοτεί θετικά ή αρνητικά ή παρέχει ή μη την άδεια, με ουσιαστική και αιτιολογημένη κρίση, αναφορικά με το εάν η εγκατάσταση της εν λόγω εταιρείας και των ατόμων, που θα κινούνται εντός της Επιτηρουμένης Ζώνης εξ αφορμής της εγκατάστασης και λειτουργίας αυτής στην πρώτη περίπτωση, αλλά και η ανέγερση των απαιτουμένων οικοδομημάτων και η σύνδεση αυτών με τις τυχόν υπάρχουσες οδούς κλπ. στην δεύτερη περίπτωση, θα επηρεάσουν ή μη με οποιονδήποτε τρόπο το απόρρητο και την ασφάλεια των έργων του Ναυτικού Οχυρού, μέσα στο πλαίσιο της εν γένει αμυντικής οργάνωσης και Εθνικής Άμυνας της χώρας, τηρώντας τις γενικές παραδεδεγμένες αρχές της αναλογικότητας, της ίσης μεταχείρισης ομοειδών καταστάσεων κ.λπ.