ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/160/2025

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση από την Περιφέρεια Θεσσαλίας. Αυτό αφορά τη σύναψη σύμβασης για το Τμήμα 2, προϋπολογισμού 201.612,90€ προ ΦΠΑ, για υπηρεσίες αποχιονισμού και αντιμετώπισης παγετού στο οδικό δίκτυο της Καρδίτσας για τα έτη 2025-2026. Η διαδικασία επικαλείται το άρθρο 32 παρ. 2 περ. α' του ν.4412/2016, καθώς δεν υποβλήθηκαν προσφορές για το συγκεκριμένο τμήμα κατά τον προηγούμενο διαγωνισμό. Η Επιτροπή επιβεβαίωσε τη συνδρομή των προϋποθέσεων και τη νομιμότητα της διαδικασίας.

Ελεγχος νομιμότητας σχεδίου σύμβασης..(..)«Παροχή Υπηρεσιών Αποχιονισμού Περιόδου 2017 - 2018 στο Εθνικό Οδικό Δίκτυο Περιφέρειας …».  Με βάση τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις της παρούσας, η υπό έλεγχο σύμβαση για την παροχή υπηρεσιών αποχιονισμού δεν αποτελεί δημόσια σύμβαση έργου, αλλά σύμβαση για την ανάθεση παροχής υπηρεσιών και, ως εκ τούτου, αρμόδιο να επιληφθεί του ελέγχου της νομιμότητάς της είναι το Ζ΄ Κλιμάκιο του Δικαστηρίου τούτου, στο οποίο και πρέπει να παραπεμφθεί ο φάκελος

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Προμήθεια και μεταφορά αντιπαγετικού άλατος για τις ανάγκες αποχιονισμού δρόμων. Πλημμελώς αιτιολογημένη η απόφαση του αρμοδίου οργάνου, διότι η εμφάνιση έντονων χιονοπτώσεων κατά τους χειμερινούς μήνες, ως συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, δεν μπορεί να θεωρηθεί κατάσταση άγνωστη που να αιτιολογεί τον χαρακτηρισμό της διαδικασίας ανάθεσης ως επείγουσας. Κατά παράβαση των διατάξεων του άρθρου 2 παρ. γ΄ περ. δδ΄ του ν. 4013/2011 η αναθέτουσα παρέλειψε να ζητήσει τη σύμφωνη γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) για την προσφυγή στη διαπραγμάτευση.

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ.(..)αμοιβή εκτέλεσης εργασιών αποχιονισμού στο οδικό δίκτυο του Δήμου ....Με αυτά τα δεδομένα γίνονται δεκτά τα ακόλουθα: α) Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από τις αιτιολογίες της απόφασης του Δημάρχου για την ανάθεση των ελεγχόμενων εργασιών και της εγκριτικής απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής, ο Δήμος ... προέβη στις ξεχωριστές αναθέσεις των εργασιών αποχιονισμού του οδικού δικτύου του ενόψει των εκτάκτων καιρικών φαινομένων εντόνων χιονοπτώσεων και παγετού και της κήρυξής του σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας. ..β) Η διαδικασία ανάληψης των κρινόμενων δαπανών είναι σύμφωνη με το άρθρο 66 του ν. 4270/ 2014 και το π.δ 80/2016, καθώς έγινε αρχικά η δημοσιονομική ανάληψη της σχετικής υποχρέωσης και δεσμεύτηκε η σχετική πίστωση ποσού 25.000,00 ευρώ στις 3.1.2017, ήτοι πριν την υπογραφή των συμβάσεων και την εκτέλεση των συναφών δαπανών. Η συμπληρωματική δέσμευση του ποσού των 48.000,00 ευρώ, που έλαβε χώρα στις 15.3.2017 μετά την εκτέλεση των εργασιών, δικαιο-λογείται καθώς, σύμφωνα με την εξαίρεση του άρθρου 9 παρ. 4 του ως άνω π.δ/τος, για τις δαπάνες πολιτικής προστασίας...γ) Δεν υφίσταται πλημμέλεια ως προς την έγκριση της απόφασης απευθείας ανάθεσης του Δημάρχου από την Οικονομική Επιτροπή, καθώς, πέραν του ότι δεν προκύπτει ότι αυτή έλαβε χώρα κατά την τρίτη συνεδρίασή της, ο νομοθέτης, αναφερόμενος στην «επόμενη» συνεδρίαση της αρμόδιας για τη λήψη απόφασης Επιτροπής, επισημαίνει την ανάγκη για ταχεία έγκριση, η οποία εν προκειμένω πραγματο-ποιήθηκε σε κοντινό χρονικό σημείο..δ) Οι επίμαχες συμβάσεις αναρτήθηκαν στο ΚΗΜΔΗΣ και απέκτησαν ισχύ τη 1.11.2017, επομένως το σύνολο των τιμολογίων των αναδόχων, εκδοθέντα σε χρονικά σημεία προγενέστερα της ισχύος των συμβάσεων (στις 26.5.2017, 29.5.2017 και 2.6.2017), δεν είχαν νόμιμο έρεισμα με αποτέλεσμα να μην είναι νόμιμες οι εντελλόμενες δαπάνες.... Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, τα υπό κρίση χρηματικά εντάλματα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθούν

Η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση, κατά ερμηνευτική έννοια, της πράξης της αναθέτουσας αρχής που εγκρίνει το Πρακτικό 1 της Επιτροπής Διαγωνισμού, με το οποίο απορρίπτεται η προσφορά της. Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η εφαρμογή προγράμματος αποχιονισμού σε εθνικές οδούς και επαρχιακό δίκτυο, με χρήση ειδικών μηχανημάτων (αποχιονιστικών λεπίδων και αλατοδιανομέων) που έπρεπε να πληρούν συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές (π.χ. ελάχιστο πλάτος λεπίδας 2,5μ, ελάχιστη χωρητικότητα αλατοδιανομέα 5m³). Η προσφυγή επικεντρώνεται στην απόρριψη λόγω μη συμμόρφωσης με τεχνικές απαιτήσεις και μη υποβολής υπεύθυνης δήλωσης για ιδιωτικά έγγραφα.

Εκτέλεση συμβάσεων μίσθωσης μηχανημάτων αποχιονισμού:.. Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις που προηγήθηκαν, η διαδικασία ανάθεσης των ανωτέρω συμβάσεων είναι πλημμελής, κατά τον βασίμως προβαλλόμενο λόγο. Τούτο διότι, διενεργήθηκε κατά τις διατάξεις του π.δ. 242/1996, το οποίο καταργήθηκε από την έναρξη ισχύος του ν. 4412/2016, και δεν πληρούσε τις προϋποθέσεις οποιασδήποτε από τις προβλεπόμενες στις διατάξεις του νόμου αυτού κατά κανόνα εφαρμοστέες διαγωνιστικές διαδικασίες, διενεργούμενες με ηλεκτρονικά μέσα, από τα προβλεπόμενα στις ίδιες διατάξεις όργανα, στις προθεσμίες και στα στάδια εξέλιξης που ομοίως καθορίζονται, τις οποίες και η ίδια Περιφέρεια είχε ήδη εφαρμόσει, σύμφωνα με στοιχεία γνωστά στο Δικαστήριο από άλλες δικαστικές ενέργειές του (βλ. Πράξεις Ζ΄ Κλιμακίου 30/2017, για τη χειμερινή περίοδο 2016-2017, 286 και 310/2017 για τη χειμερινή περίοδο 2017 – 2018, από τις οποίες προκύπτει ότι η ίδια Περιφέρεια διενήργησε κατόπιν των 2095/2016 και 447/2017, αντίστοιχων, αποφάσεων της Οικονομικής Επιτροπής διαδικασίες ανάθεσης υπηρεσιών αποχιονισμού για το υποδιαιρούμενο σε τμήματα εθνικό οδικό δίκτυο της αρμοδιότητάς της, κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του ν. 4412/2016, οι διαδικασίες δε αυτές είχαν ολοκληρωθεί όταν η Οικονομική Επιτροπή έλαβε την 2688/14.11.2017 απόφασή της σχετικά με το κρίσιμο εν προκειμένω αντικείμενο υπηρεσιών αποχιονισμού –βλ. και 323/2018 όμοια Πράξη, αντίστοιχα για την περίοδο 2018-2019, κατόπιν των 190/30.1.2018 και 526/27.2.2018 αποφάσεων της Οικονομικής Επιτροπής). Δεδομένου, δε, ότι δεν προκύπτει ούτε η αναθέτουσα Αρχή επικαλείται εξαιρετική περίπτωση κατεπείγουσας ανάγκης λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων και ότι η προϋπολογιζόμενη δαπάνη του συνόλου των εργασιών αποχιονισμού (4 τομείς διαδρομών) υπερβαίνει το ισχύον, κατά τον κρίσιμο χρόνο, όριο των 20.000 ευρώ, μέχρι το οποίο επιτρέπεται η απευθείας ανάθεση, άνευ ειδικών λόγων, αλλά και το όριο των 60.000 ευρώ μέχρι το οποίο επιτρέπεται η διενέργεια συνοπτικού διαγωνισμού, ούτε ως νόμιμη περίπτωση απευθείας ανάθεσης ή συνοπτικού διαγωνισμού μπορούν, οι ανατεθείσες υπηρεσίες - προμήθειες να αντιμετωπιστούν. Τέλος, ο εξώδικος συμβιβασμός μεταξύ της Περιφέρειας … και της φερόμενης ως δικαιούχου του εντάλματος 3, οικονομικού έτους 2019, …, ως αιτιώδης δικαιοπραξία, είναι άκυρος, διότι στηρίζεται σε μη νόμιμη σύμβαση, η οποία στο πεδίο, του δημοσιολογιστικού δικαίου δεν συνιστά έγκυρη αιτία εξώδικου συμβιβασμού, αφού δεν είναι δυνατό να προβληθούν αξιώσεις κατά του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, εν προκειμένω της Περιφέρειας, ευθέως από τη σύμβαση (βλ. Πράξεις IV Τμήματος 7/2019, 47/2017, και εκεί παρατιθέμενη νομολογία). Τούτα θα ίσχυαν και στην περίπτωση του … εάν είχε ληφθεί θετική απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής επί της αντίστοιχου περιεχομένου αίτησής του, η οποία και μόνο προσκομίζεται. Επομένως, ο ισχυρισμός που προβάλλεται με το 70833/24.4.2019 έγγραφο της Περιφερειακής Ενότητας …, σχετικά με την επίτευξη εξωδικαστικού συμβιβασμού δεν ασκεί επιρροή επί της νομιμότητας των εντελλόμενων δαπανών, πέραν του ότι αιτιολογία αυτών, όπως σαφώς αναγράφεται στα εκδοθέντα χρηματικά εντάλματα, είναι η εκτέλεση των οικείων συμβάσεων και η καταβολή του προβλεπόμενου συμβατικού τιμήματος. Κατά συνέπεια, οι εντελλόμενες δαπάνες είναι μη νόμιμες. Ωστόσο, το Κλιμάκιο εκτιμά ότι τα αρμόδια όργανα της Περιφέρειας …, χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των ισχυουσών διατάξεων, αλλά από πλάνη, λόγω του ότι το φυσικό συμβατικό αντικείμενο ήταν ιδιαίτερα περιορισμένο ανήκε δε στο επαρχιακό οδικό δίκτυο, θεώρησαν ότι εξακολουθούσαν να ισχύουν παράλληλα και μπορούσαν να εφαρμοστούν οι διατάξεις του π.δ. 242/1996, διότι δεν συγκαταριθμούνται στις ρητώς καταργούμενες με τις διατάξεις του άρθρου 377 παρ. 2 του ν. 4412/2016.Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, οι εντελλόμενες δαπάνες είναι μη νόμιμες, ωστόσο, τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα πρέπει να θεωρηθούν λόγω συγγνωστής πλάνης.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) στο Πανεπιστήμιο Πειραιώς για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Η αίτηση αφορά τη σύναψη σύμβασης παροχής υπηρεσιών καθαριότητας για τα κτήρια του Πανεπιστημίου, με διάρκεια από 07-10-2024 έως 31-12-2024 και προϋπολογιζόμενη δαπάνη 77.280,00 €. Η Επιτροπή κρίνει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από απρόβλεπτες καθυστερήσεις σε προηγούμενες διαγωνιστικές διαδικασίες και την ανάγκη προστασίας της δημόσιας υγείας. Η απόφαση εγκρίνεται ομόφωνα από την Επιτροπή.

Ορισμός του φορέα τροποποίησης των ορίων ταχύτητος στο δευτερεύον και τριτεύον εθνικό δίκτυο, σύμφωνα με το άρθρο 20 παρ.7 του Ν 2696/1999 (ΚΟΚ), όπως αυτός τροποποιήθηκε με το Ν 3542/2007.Το εθνικό οδικό δίκτυο, περιλαμβάνει το πρωτεύον ή βασικό οδικό δίκτυο, το δευτερεύον και τριτεύον, κατά την βασική διάκριση των άρθρων 1, 2, 3 του Ν 3155/1955. Η γραμματική διατύπωση του άρθρου 7 του ισχύοντος ΚΟΚ δεν αποκλείει το δευτερεύον και τριτεύον οδικό δίκτυο από την συντήρηση και εποπτεία του εθνικού δικτύου όπως έχει διαμορφωθεί με το προαναφερόμενο νομοθετικό πλαίσιο. Προφανώς το πρωτεύον ή βασικό οδικό δίκτυο αντιδιαστέλλεται, κατά την, κατά παράταξη αναφορά, στην γραμματική διατύπωση της παρ.7 του άρθρου 20 ΚΟΚ, από τους αυτοκινητοδρόμους και τους δρόμους ταχείας κυκλοφορίας και αναφέρεται στο διαχρονικά διαμορφωμένο οδικό δίκτυο που κατά το παρελθόν (προηγούμενοι ΚΟΚ) αναφερόταν ως πρωτεύον εθνικό σε αντιπαραβολή με το επαρχιακό, την συντήρηση του οποίου είχαν οι Νομαρχίες με τα αρμόδια Νομαρχιακά Ταμεία και μετέπειτα οι Νομαρχιακές Αυτοδιοικήσεις (άρθρο 22 ΠΔ 30/1996). Αρμόδιο όργανο για να καθορίζει και μεταβάλλει, με απόφασή του τα όρια ταχύτητος και στο δευτερεύον και τριτεύον οδικό δίκτυο είναι ο Υπουργός ΠΕΧΩΔΕ, όπως και στο πρωτεύον εθνικό οδικό δίκτυο.( Εγινε αποδεκτή-Εγγραφο Δ17α/353/7/ΦΝ 443/25-10-2010 έγγραφο της Δ/νσης Νομ. Συντ/σμού & Κωδ/σης).

Η προσφεύγουσα με την προδικαστική προσφυγή της αίτησε την ακύρωση της απόφασης αριθ. 148/2020 που αφορά την ανάθεση του έργου «Αντιμετώπιση Απρόβληπτων Προβλημάτων Οδικής Ασφάλειας στο Επαρχιακό Οδικό Δίκτυο για την τριετία 2019-2021», με προϋπολογισμό 1.612.903,22 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Επιπλέον, ζήτησε την απόρριψη της προσφοράς της παρεμβαίνουσας, την προσωρινή ανάδειξή της ως αναδόχου και την επιστροφή του καταβληθέντος παραβόλου. Η προσφυγή βασίστηκε σε πολλούς λόγους, συμπεριλαμβανομένης της μη τήρησης διαδικαστικών απαιτήσεων και της ύπαρξης πιθανής σύγκρουσης συμφερόντων.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο εξέδωσε γνώμη σύμφωνης προσφυγής του Δήμου Αλεξανδρούπολης στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, για την ανάθεση σύμβασης προμήθειας τροφίμων αξίας 534.958,15 €. Η ανάγκη προέκυψε λόγω έκπτωσης του αρχικού ανάδοχου, καταστροφικών καιρικών φαινομένων, έλλειψης χρηματοδότησης και διοικητικής υποστελέχωσης, που οδήγησαν σε καθυστέρηση της νέας διαγωνιστικής διαδικασίας. Η επιτροπή επέτρεψε την προσφυγή με βάση το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016, περιορίζοντας τη διάρκεια της σύμβασης σε τρεις μήνες αντί για έξι, με επιφύλαξη αυτοδικαίου λύσης σε περίπτωση ολοκλήρωσης της εκκρεμούς διαδικασίας.