Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/260/2025

Προμήθεια δέκα (10) πολυκέντρων ανακύκλωσης (...)ζητείται η αναθεώρηση της 1100/2024 απόφασης του Έβδομου Τμήματος (...)Σε κάθε δε περίπτωση, δεν θα πρέπει να παραβλεφθεί και το γεγονός ότι, κατά τα γνωστά στο Δικαστήριο από προηγούμενες δικαστικές του ενέργειες (βλ. ΕλΣυν Πράξεις Στ΄ Κλιμακίου 176/2023, 148/2023, 632/2022, 623/2022, 231/2021, Έβδ. Τμ. 776/2024, 1190/2023), η προϋπολογιζόμενη τιμή μονάδας της ελεγχόμενης συμφωνίας-πλαίσιο δεν παρουσιάζει σημαντικές αποκλίσεις από την αντίστοιχη τιμή μονάδας σε ομοειδείς συναφθείσες συμφωνίες-πλαίσιο και εκτελεστικές αυτών συμβάσεις. Τέλος, το γεγονός ότι ο εν λόγω διαγωνισμός του ΕΔΣΝΑ αποτέλεσε μεταγενέστερα αντικείμενο ελέγχου της ΕΔΕΛ, όπως αναφέρεται στην προσβαλλόμενη απόφαση, δεν δύναται να κλονίσει τα στοιχεία τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού της ελεγχόμενης σύμβασης καθιστώντας αυτά εκ των υστέρων ανεπαρκή και μη αξιοποιήσιμα από την αναθέτουσα Αρχή, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα και από την προσφεύγουσα.(..)  η έλλειψη μιας διευρυμένης έρευνας αγοράς εκτός ελλαδικού χώρου, όπου κατά τα κοινώς γνωστά επικρατούν άλλες οικονομικές συνθήκες, δεν δύναται να καταστήσει αφ΄εαυτής ανεπαρκή και αναιτιολόγητη την τεκμηρίωση της προϋπολογιζόμενης τιμής μονάδας των προς προμήθεια πολυκέντρων, προεχόντως διότι τούτο εναπόκειται στις εκτιμήσεις της εκάστοτε αναθέτουσας αρχής, σε κάθε δε περίπτωση τέτοια υποχρέωση δεν βρίσκει έρεισμα στο νομοθετικό πλαίσιο που διέπει την κρινόμενη υπόθεση (πρβλ. ΕλΣυν Έβδ. Τμ. 1030/2024 σκ. 24). Κατόπιν των ανωτέρω, ο σχετικός λόγος αναθεώρησης είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει καθ’ ολοκληρία δεκτός.Κατόπιν των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 7 της παρούσας, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατ’ εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του άρθρου 54 του ν. 4412/2016 το δικάσαν Τμήμα απεφάνθη ότι οι τιθέμενες με τη διακήρυξη τεχνικές προδιαγραφές υπερβαίνουν το περιθώριο εκτίμησης που έχει η αναθέτουσα Αρχή κατά τη διαμόρφωση των τεχνικών χαρακτηριστικών των υπό προμήθεια πολυκέντρων. Τούτο δε, διότι η επιλογή από τον Δήμο των συγκεκριμένων τεχνικών προδιαγραφών αιτιολογείται δοθέντος ότι οι τελευταίες εξυπηρετούν κατά τον βέλτιστο τρόπο τις ανάγκες και τις λειτουργικές απαιτήσεις της κρινόμενης προμήθειας. 	Κατ’ ακολουθίαν, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη προσφυγή αναθεώρησης, να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη 1100/2024 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος (Ε΄ Θερινού) και, κατά παραδοχή της προσφυγής ανάκλησης, να ανακληθεί η 246/2024 πράξη του Στ΄ Κλιμακίου, μετά δε την ανάκληση αυτής, το Δικαστήριο αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας – πλαίσιο, μεταξύ του Δήμου Παλαιού Φαλήρου και της ανώνυμης εταιρείας «….Α.Β.Ε.Ε.» για την «Προμήθεια δέκα (10) πολυκέντρων ανακύκλωσης υλικών για Διαλογή στην Πηγή, τεσσάρων (4) ρευμάτων, με παροχή οικονομικού εργαλείου προς τους δημότες».

Πρόεδροι Κοινοτήτων. Δυνατότητα εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 48, 50 και 189 του ΠΔ 410/95.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Δεν τίθεται θέμα εφαρμογής των άρθρων 48 και 50 του ΠΔ 410/95, περί αυτοδικαίας εκπτώσεως Προέδρου Κοινότητος, σε βάρος του οποίου εκδόθηκε καταλογιστική πράξη για πρόκληση θετικής ζημίας σε βάρος της περιουσίας της Κοινότητος, κατά την ενάσκηση των καθηκόντων του. Η απόλυση αιρετού οργάνου, κατ άρθρο 189 του ΠΔ 410/95, αποτελεί διοικητικό μέτρο, για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Η σχετική απόφαση συνδρομής ή μη σοβαρού λόγου δημοσίου συμφέροντος επαφίεται στην διακριτική ευχέρεια της Διοικήσεως, κατά την διαδικασία της ανωτέρω διατάξεως.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Επιδιώκεται η ανάκληση της 47/24.10.2022 Πράξης  της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου Μη νομίμως κατακυρώθηκε το αποτέλεσμα του διαγωνισμού στον προμηθευτή, καθόσον αυτός δεν προσκόμισε, προς πιστοποίηση της ζητούμενης από τη διακήρυξης τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας (άρθρο 2.2.6), συμβάσεις που έχει εκτελέσει κατά την τελευταία τριετία με αντικείμενο την προμήθεια ηλεκτρομηχανολογικού εξοπλισμού (προβολέων) Η κατοχή των σχετικών πιστοποιήσεων δεν δύναται να αναπληρώσει την απαίτηση κατοχής ειδικής εμπειρίας στο αντικείμενο των προβολέων, γεγονός που καθιστά απορριπτέα την προσφορά του αναδόχου για την αιτία αυτή και μη σύννομη την οριστική κατακύρωση του αποτελέσματος της διαγωνιστικής διαδικασίας σε αυτόν, κατά τον βασίμως αναδειχθέντα με την προσβαλλομένη τρίτο διακωλυτικό λόγο υπογραφής της ελεγχόμενης σύμβασης Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης του Δήμου Καρύστου για την «Προμήθεια τάπητα και λοιπού εξοπλισμού γηπέδου ποδοσφαίρου Μαρμαρίου». Δεν ανακαλεί την 47/24.10.2022 Πράξη της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα Ευβοίας.

Η απόφαση 1092/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή του Δήμου Κομοτηνής κατά της Πράξης 15/2025 της Επιτρόπου στην Π.Ε. Ροδόπης, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης λειτουργικής χρονομίσθωσης εννέα οχημάτων. Το Δικαστήριο έκανε δεκτούς τους ισχυρισμούς του Δήμου σχετικά με τη σκοπιμότητα της προμήθειας και την ενιαία δημοπράτηση της σύμβασης. Ωστόσο, έκρινε βάσιμο τον τρίτο διακωλυτικό λόγο, ο οποίος αφορούσε τη μη νόμιμη απόδειξη της τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας της μοναδικής αναδόχου εταιρείας, καθώς δεν απέδειξε την εκτέλεση σύμβασης με το απαιτούμενο ποσό ούτε δήλωσε νόμιμα τον τρίτο φορέα που θα της παρείχε την ικανότητα συνεργείου (αν και υπήρξε μειοψηφία για το πρώτο σκέλος). Κατά συνέπεια, η προσφυγή απορρίφθηκε.

Το Εβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε την προσφυγή ανάκλησης του ΕΟΠΥΥ κατά της 435/2025 Πράξης του Ζ' Κλιμακίου, η οποία είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για τον έλεγχο νοσηλειών σε πραγματικό χρόνο. Το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και την παρέμβαση της αναδόχου ένωσης οικονομικών φορέων, επικυρώνοντας τις διαπιστωθείσες πλημμέλειες. Συγκεκριμένα, κρίθηκε ότι ο προϋπολογισμός της σύμβασης δεν τεκμηριώθηκε νομίμως καθώς στηρίχθηκε σε εσωτερικές παραδοχές χωρίς επίκαιρη έρευνα αγοράς. Επιπλέον, κρίθηκαν ως παράνομοι οι όροι που απαιτούσαν υποχρεωτική έδρα ή υποκατάστημα στην Ελλάδα, πενταετή αδιάλειπτη λειτουργία για όλα τα μέλη της ένωσης, καθώς και την εκτέλεση συναφούς έργου στην ημεδαπή. Οι εν λόγω όροι κρίθηκαν ότι περιορίζουν αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό και παραβιάζουν τις ενωσιακές αρχές της ίσης μεταχείρισης και της ελεύθερης παροχής υπηρεσιών.

Προμήθεια ανταλλακτικών οχημάτων.:Ζητείται η αναθεώρηση της 1136/2021 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου:Με την απόφαση αυτή απορρίφθηκαν οι προσφυγές ανάκλησης της πρώτης και του δεύτερου προσφεύγοντα κατά της 199/2021 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή έξι (6) σχεδίων σύμβασης με αντικείμενο την προμήθεια ανταλλακτικών για τη συντήρηση και επισκευή των οχημάτων, μηχανημάτων έργου και αγροτικών μηχανημάτων του Δήμου ....για τα έτη 2020, 2021, 2022.(..) Ο ισχυρισμός του δεύτερου προσφεύγοντος περί συνδρομής συγγνωστής πλάνης, για τον λόγο ότι το Ελεγκτικό Συνέδριο, κατά τον έλεγχο αντίστοιχων όρων προηγούμενων διακηρύξεων, δεν ανέδειξε τους όρους αυτούς ως νομικά πλημμελείς, πρέπει σε κάθε περίπτωση να απορριφθεί ως αόριστος, αφού δεν μνημονεύονται συγκεκριμένα οι πράξεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου με τις οποίες ελέγχθηκαν οι επικαλούμενες διακηρύξεις.. Τέλος, αβασίμως ζητείται από τον δεύτερο προσφεύγοντα η αναθεώρηση της προσβαλλόμενης απόφασης για λόγους υπέρτερου δημοσίου συμφέροντος, συνδεόμενους με την ανάγκη συντήρησης των οχημάτων και μηχανημάτων του Δήμου, διότι τέτοιοι λόγοι δεν αναιρούν την υποχρέωση της αναθέτουσας αρχής να τηρεί τους κανόνες ανάθεσης των δημόσιων συμβάσεων, οι οποίοι έχουν επίσης θεσπιστεί για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος (ΕλΣ Ολ. 505/2021, 1642/2020).Απορρίπτει τις προσφυγές αυτές

Με την υπό κρίση προσφυγή, για την άσκηση της οποίας καταβλήθηκε το νόμιμο παράβολο (βλ. το με κωδικό 74251023495505260067 ηλεκτρονικό παράβολο), ζητείται η αναθεώρηση της 1384/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος, απορριπτικής προσφυγής ανάκλησης της  υπό δίκη αιτούσας κατά της 312/2024 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ αυτής  και της υπό δίκη παρεμβαίνουσας αναδόχου εταιρείας με αντικείμενο την «Ανάπλαση αθλητικών εγκαταστάσεων Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας και Ιθάκης με προμήθεια συνθετικού χλοοτάπητα, τάπητα στίβου και παρκέ γηπέδου καλαθοσφαίρισης»(...) Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά ανωτέρω στις σκέψεις 6 και 7, το Δικαστήριο κρίνει, ότι ο ως άνω λόγος αναθεώρησης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος. Τούτο διότι, κατά τα ορθώς κριθέντα με την προσβαλλόμενη απόφαση του Τμήματος, ο προβλεπόμενος στο άρθρο 2.2.6.1 της διακήρυξης όρος τεχνικής και επαγγελματικής ικανότητας, κατά το μέρος που απαιτεί η προηγούμενη εμπειρία στην προμήθεια και τοποθέτηση εξοπλισμού για την αναβάθμιση αθλητικής εγκατάστασης υπαίθριας άθλησης να έχει αποκτηθεί αποκλειστικά σε δημόσιους και μόνο φορείς, παρίσταται μη νόμιμος, καθόσον περιορίζει υπέρμετρα τον ελεύθερο ανταγωνισμό και αντίκειται στις αρχές του ενωσιακού δικαίου, ήτοι τις αρχές της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και της αρχής της διαφάνειας στους διαγωνισμούς, μη συντρέχοντος ιδιαίτερου και σοβαρού  λόγου δημοσίου συμφέροντος που να τον δικαιολογεί. Ως εκ τούτου, στοιχειοθετείται ουσιώδης νομική πλημμέλεια της κρίσιμης διαγωνιστικής διαδικασίας.Κατ’ ακολουθίαν, πρέπει η ένδικη προσφυγή αναθεώρησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση να απορριφθούν στο σύνολό τους 

Ζητείται η ανάκληση της 52/16.11.2022 Πράξης της Αναπληρώτριας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα (Π.Ε.) ..., με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται  η υπογραφή  σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Γενικού Νοσοκομείου (Γ.Ν.) ... και της προσφεύγουσας εταιρείας για την «Παροχή υπηρεσιών καθαριότητας», (...)Ενόψει των ανωτέρω δεδομένων το Δικαστήριο εκτιμά ότι από το περιεχόμενο της διακήρυξης του επίμαχου διαγωνισμού και τα λοιπά στοιχεία του φακέλου προκύπτει ευθέως ότι ο λόγος, για τον οποίο δεν υποδιαιρέθηκε η παροχή των επίμαχων ως άνω υπηρεσιών, φερουσών όλως παρεπόμενο και επιβοηθητικό χαρακτήρα, ως αυτοτελές τμήμα του ελεγχόμενου διαγωνισμού, συνίσταται στο ότι και οι υπηρεσίες αυτές έχουν ενταχθεί στις γενικές υπηρεσίες καθαριότητας των χώρων του Νοσοκομείου. Ως εκ τούτου δεν συντρέχει η αποδιδόμενη με την προσβαλλομένη παράβαση του άρθρου 59 του ν. 4412/2016.(...)Όσον αφορά τον δεύτερο διακωλυτικό λόγο, η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού, κατά τρόπο ειδικό και ορισμένο, με βάση τα ουσιώδη στοιχεία που λαμβάνονται υπόψη για την εκτίμηση του ύψους της προϋπολογιζόμενης δαπάνης για κάθε μία κατηγορία αγαθών, που αποτελούν αντικείμενο δημόσιας σύμβασης, εντάσσεται στο υποχρεωτικό περιεχόμενο του φακέλου δημόσιας σύμβασης κατά το άρθρο 45 παρ 1 και 3 περ. β΄ του ν. 4412/2016. Τούτο αφενός αποσκοπεί στην ικανοποίηση της απαίτησης «ωριμότητας» της δημόσιας σύμβασης που πρόκειται να ανατεθεί, η οποία διασφαλίζει τη δυνατότητα των δυνητικών προσφερόντων οικονομικών φορέων να διαμορφώσουν κατά τη διαδικασία σύναψης δημόσιας σύμβασης προμήθειας αγαθών, βάσιμες και ρεαλιστικές προσφορές με βάση τα χορηγούμενα από την αναθέτουσα Αρχή στοιχεία (άρθρο 49 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016). Αφετέρου, η ίδια υποχρέωση επιβάλλεται από την αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και την σύστοιχη αυτής αρχή της οικονομικότητας (άρθρο 33 περ. α΄ υποπερ. αα΄ του ν. 4270/2014 - Α΄ 143), ώστε, πέραν του σαφούς προσδιορισμού του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης, να καθίσταται εφικτός ο έλεγχος του τρόπου υπολογισμού της προϋπολογιζόμενης δαπάνης, της έκτασης και του εύλογου χαρακτήρα της δημοσιονομικής επιβάρυνσης και συνακόλουθα της νόμιμης διάθεσης του δημοσίου χρήματος (πρβλ. ΕΣ Ολομ. 2137/2020, Έβδομο Τμήμα 2109, 1555/2021, Τμ. Μείζ. - Επταμ. Συνθ. 119/2020 VI Τμ. 1358/2020, Έβδομο Τμ. 354/2022).Το Δικαστήριο διαπιστώνει ότι στο 4804/8.3.2022 έγγραφο της αναπληρώτριας προϊσταμένης της Διοικητικής – Οικονομικής Υπηρεσίας του Νοσοκομείου («Οικονομική ανάλυση διαγωνισμού καθαριότητας»), που η ίδια η προσβαλλομένη επικαλείται προς θεμελίωση του σχετικώς προβληθέντος διακωλυτικού λόγου, εξειδικεύονται επαρκώς όλα τα επιμέρους αμφισβητούμενα κεφάλαια δαπανών. Για τους λόγους αυτούςΔέχεται  την προσφυγή ανάκλησης.Ανακαλεί την 52/16.11.2022 Πράξη της Αναπληρώτριας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Περιφερειακή Ενότητα (Π.Ε.) ...

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1261/2026 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης κατά της 225/2026 Πράξης προσυμβατικού ελέγχου του Ε΄ Κλιμακίου. Η προσφυγή ασκήθηκε από αναπτυξιακό οργανισμό τοπικής αυτοδιοίκησης και υποστηρίχθηκε από παρεμβάσεις Ο.Τ.Α., με αίτημα την ανάκληση της πρωτοβάθμιας Πράξης, η οποία είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου προγραμματικής σύμβασης λόγω μη νόμιμης συμπερίληψης του μισθολογικού κόστους τακτικού προσωπικού και των διαχειριστικών δαπανών. Το Δικαστήριο έκρινε βάσιμο τον διακωλυτικό λόγο περί μη νόμιμης επιβάρυνσης του προϋπολογισμού με τις αποδοχές του τακτικού προσωπικού, ενώ έκανε δεκτό τον λόγο που αφορούσε τις έμμεσες διαχειριστικές δαπάνες. Επειδή όμως δεν ήρθησαν όλοι οι διακωλυτικοί λόγοι, το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και τις παρεμβάσεις, δεν ανακάλεσε την 225/2026 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου και διέταξε την κατάπτωση του παραβόλου υπέρ του Δημοσίου.

Η απόφαση 1165/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή του Γ.Ν.Α. «Ο ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΜΟΣ» που ζητούσε την ανάκληση της Πράξης 169/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία κώλυε την υπογραφή σύμβασης για την προμήθεια «αυτοματοποιημένου συστήματος αποθήκευσης και διαχείρισης φαρμάκων και αναλωσίμων» (προϋπολογισμού 4.017.000 ευρώ). Το Τμήμα έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι η προϋπολογισθείσα δαπάνη δεν τεκμηριώθηκε επαρκώς, καθώς βασίστηκε αποκλειστικά σε ενδεικτικές τιμές από μία εταιρεία για ένα συγκεκριμένο μοντέλο, χωρίς ουσιαστική συγκριτική έρευνα αγοράς. Αν και το Τμήμα έκρινε μη ουσιώδη την πλημμέλεια σχετικά με τα έτη αναφοράς (2020-2022 αντί 2021-2023) για την οικονομική και τεχνική επάρκεια, η ανεπαρκής τεκμηρίωση της δαπάνης αποτελεί ουσιώδη πλημμέλεια και λόγο διακωλυτικό της υπογραφής της σύμβασης, οδηγώντας στην απόρριψη της προσφυγής.
ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1356/2025