Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/726/2026

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 60/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Περαιτέρω, εσφαλμένα κρίθηκε ότι ο επίμαχος όρος της διακήρυξης περί συμπερίληψης του κόστους πλήρους συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης στην οικονομική προσφορά των αναδόχων παραβιάζει το άρθρο 86 του ν. 4412/2016, με την αιτιολογία ότι οι υπηρεσίες αυτές είναι εκτός του κυρίως αντικειμένου των συμφωνιών – πλαίσιο. Αυτό διότι οι διατάξεις των άρθρων 86 και 87 του ν. 4412/2016, ερμηνευόμενες υπό το φως των αιτιολογικών σκέψεων της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ (βλ. σκέψη 8 της παρούσας), δεν απαγορεύουν, αλλά αντιθέτως ενθαρρύνουν τη συνεκτίμηση του κύκλου ζωής των προϊόντων στο πλαίσιο της συγκριτικής αξιολόγησης των προσφορών, στοιχείο δε του κόστους ζωής αποτελεί και το κόστος της συντήρησης των υπό προμήθεια αγαθών. Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, δεδομένου ότι ήρθησαν όλοι οι διακωλυτικοί λόγοι, η κρινόμενη προσφυγή ανάκλησης και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να επιτραπεί η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου της συμφωνίας-πλαίσιο. 

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 65/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. (...)Βάσει των δεδομένων της υπό κρίση υπόθεσης και των νομικών σκέψεων που προπαρατέθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τις ορθές κρίσεις της προσβαλλόμενης πράξης, οι οποίες δεν αμφισβητούνται με την προσφυγή και την παρέμβαση, οι συμβάσεις για τη συντήρηση και τεχνική υποστήριξη του προς προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που προβλέπονται στο άρθρο 1.3.2.2 της διακήρυξης δεν δύνανται να αποτελέσουν εκτελεστικές συμβάσεις των συμφωνιών – πλαίσιο και να βασιστούν σε αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παρ. 3 του ν. 4412/2016. Και τούτο προεχόντως διότι προβλέπεται να συναφθούν εντός του χρόνου της δωρεάν εγγύησης καλής λειτουργίας, ο οποίος δεν μπορεί να είναι μικρότερος της διετίας, σε χρονικό δηλαδή σημείο κατά το οποίο η δωδεκάμηνη διάρκεια των συμφωνιών-πλαίσιο μεταξύ της ΕΚΑΠΥ και των αναδόχων, εντός της οποίας και μόνον είναι επιτρεπτή η σύναψη των εκτελεστικών συμβάσεων, θα έχει λήξει. Λαμβανομένων αυτών υπόψη και ανεξαρτήτως της μη υπαγωγής αυτών των υπηρεσιών συντήρησης στο κυρίως αντικείμενο των συμφωνιών – πλαίσιο, η θέσπιση του κόστους συντήρησης του εξοπλισμού ως κριτηρίου ανάθεσης κατά το στάδιο της προμήθειάς του, παρίσταται και πρόσφορη, αφού η συντήρηση αφενός κοστολογείται από τους πλέον κατάλληλους προς τούτο συμμετέχοντες στη διαδικασία της ανάθεσης οικονομικούς φορείς, αφετέρου τους δεσμεύει να προσφέρουν μια ρεαλιστική και οικονομικότερη από κάθε άποψη τιμή της προμήθειας του εξοπλισμού, κατ΄ αποτροπή του ενδεχομένου μετακύλισης του κόστους προμήθειας στο στάδιο της συντήρησης, διασφαλίζοντας έτσι τη δημοσιονομική νομιμότητα της συμφωνίας – πλαίσιο. Βάσει όλων των ανωτέρω, οι δύο πρώτοι διακωλυτικοί λόγοι της προσβαλλόμενης πράξης πρέπει να αρθούν.

Πρόκειται για την Πράξη 62/2026 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε στο πλαίσιο προληπτικού ελέγχου νομιμότητας σχεδίων συμφωνιών-πλαίσιο για την προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού νοσοκομείων, συνολικού προϋπολογισμού 62.800.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, όπως την παράνομη πρόβλεψη σύναψης συμβάσεων συντήρησης μετά τη λήξη της συμφωνίας-πλαίσιο, την εσφαλμένη συμπερίληψη του κόστους συντήρησης στην οικονομική προσφορά, την ανεπαρκή τεκμηρίωση του προϋπολογισμού και τον μη νόμιμο καθορισμό των ετών αναγωγής για την οικονομική επάρκεια. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων συμφωνιών-πλαίσιο για τα Τμήματα 4, 28, 38 και 43 του διαγωνισμού.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/726/2026

Βάσει των δεδομένων της υπό κρίση υπόθεσης και των νομικών σκέψεων που προπαρατέθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τις ορθές κρίσεις της προσβαλλόμενης πράξης, οι οποίες δεν αμφισβητούνται με τις προσφυγές και την παρέμβαση, οι συμβάσεις για τη συντήρηση και τεχνική υποστήριξη του προς προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που προβλέπονται στο άρθρο 1.3.2.2 της διακήρυξης δεν δύνανται να αποτελέσουν εκτελεστικές συμβάσεις των συμφωνιών – πλαίσιο και να βασιστούν σε αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παρ. 3 του ν. 4412/2016. Και τούτο προεχόντως διότι προβλέπεται να συναφθούν εντός του χρόνου της δωρεάν εγγύησης καλής λειτουργίας, ο οποίος δεν μπορεί να είναι μικρότερος της διετίας, σε χρονικό δηλαδή σημείο κατά το οποίο η δωδεκάμηνη διάρκεια των συμφωνιών-πλαίσιο μεταξύ της ΕΚΑΠΥ και των αναδόχων, εντός της οποίας και μόνον είναι επιτρεπτή η σύναψη των εκτελεστικών συμβάσεων, θα έχει λήξει. (...)Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, δεδομένου ότι ήρθησαν όλοι οι διακωλυτικοί λόγοι, οι συνεκδικαζόμενες προσφυγές ανάκλησης και η υπέρ της προσφυγής της ΕΚΑΠΥ ασκηθείσα παρέμβαση του οικονομικού φορέα «...» πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να επιτραπεί η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου της συμφωνίας-πλαίσιο. 	Δέχεται τις προσφυγές ανάκλησης και την υπέρ της προσφυγής της ΕΚΑΠΥ ασκηθείσα παρέμβαση..Ανακαλεί την 68/2026 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Διαδικασία ανάθεσης με διαπραγμάτευση - Προμήθεια ενός ηλεκτρικού οχήματος (...) αφορά στη σύναψη σύμβασης από Οργανισμό Τοπικής Αυτοδιοίκησης για την ανάθεση εκτέλεσης τμήματος προμήθειας οχημάτων διαφόρων τύπων συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.978.300 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), κατόπιν προηγηθείσας ανοικτής διαδικασίας, η οποία κηρύχθηκε άγονη ως προς το τμήμα αυτό (...)Από τις διατάξεις που εκτέθηκαν στην προηγούμενη σκέψη συνάγεται ότι οι περιλαμβανόμενες στη διακήρυξη και στα τεύχη του διαγωνισμού ανάθεσης των προμηθειών Δήμων, τεχνικές προδιαγραφές, υποχρεώσεις συντήρησης και λοιποί όροι που συνιστούν το φυσικό αντικείμενο των προς προμήθεια ειδών, δεν επιτρέπεται να διαφοροποιούνται από τους αντίστοιχους όρους που περιλαμβάνονται στην απόφαση ένταξης ή στο υποβληθέν από τον οικείο Δήμο ως δικαιολογητικό ένταξης στο πρόγραμμα τεχνικό δελτίο, το οποίο αποτέλεσε τη βάση αξιολόγησης της πρότασης και ένταξης στο Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Τούτο δε, επί ποινή απένταξης της χρηματοδότησης της προμήθειας από το Πρόγραμμα και καταγγελίας του δανείου του δικαιούχου Δήμου με το ΤΠΔ σε βάρος του Δήμου, ο οποίος πλέον θα οφείλει να επιστρέψει το σύνολο του καταβληθέντος ποσού.(...)Περαιτέρω, όμως, κατά παράβαση του άρθρου 79 του ως άνω νόμου, καθώς και των όρων της ... Διακήρυξης η αναθέτουσα Αρχή, κατά τη διενέργεια της διαδικασίας διαπραγμάτευσης έκανε δεκτή προσφορά για την οποία δεν υποβλήθηκε Ευρωπαϊκό Ενιαίο Έντυπο Σύμβασης (ΕΕΕΣ). Επίσης, κατά παράβαση των άρθρων 86 του ν. 4412/2016 και 9Α της ανωτέρω Διακήρυξης δεν προέβη σε αιτιολογημένη βαθμολόγηση της τεχνικής προσφοράς του συμμετέχοντος οικονομικού φορέα και δεν εφάρμοσε τον προβλεπόμενο τύπο διαπίστωσης του συμφέροντος χαρακτήρα της προσφοράς, μεταβάλλοντας εν τοις πράγμασι το κριτήριο ανάθεσης από το προβλεπόμενο στην πρόσκληση κριτήριο της πλέον συμφέρουσας προσφοράς βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας τιμής σε αυτό της χαμηλότερης τιμής. Πέραν τούτου, η έλλειψη αιτιολογημένης βαθμολόγησης της προσφοράς καθιστά ελεγκτικά μη επαληθεύσιμη τη διενέργεια πραγματικού ελέγχου της τεχνικής προσφοράς του συμμετέχοντος οικονομικού φορέα και της συμφωνίας αυτής με τις Τεχνικές Προδιαγραφές. Συνιστά, επίσης, παραβίαση της αρχής της ίσης μεταχείρισης των φορέων που κλήθηκαν με πρόσκληση της ίδιας της αναθέτουσας Αρχής να υποβάλουν προσφορά, καθώς ο οικονομικός φορέας που δεν συμμετείχε τελικά στην ελεγχόμενη διαδικασία ανάθεσης δεν μπορούσε να γνωρίζει ότι μετά την υποβολή των προσφορών θα μεταβαλλόταν οι όροι εξέτασης αυτών.(...)Περαιτέρω, από τα διαλαμβανόμενα στις σκέψεις 10-12 της παρούσας προκύπτει ότι ο Δήμος Πεντέλης δεν τήρησε για το ελεγχόμενο Τμήμα 6 της προμήθειας την υποχρέωσή του να δημοπρατήσει επακριβώς το φυσικό αντικείμενο (τεχνικές προδιαγραφές, υποχρεώσεις συντήρησης και λοιποί όροι) που αξιολογήθηκε και εντάχθηκε στο Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης»(...) Για τους λόγους αυτούς Αποφαίνεται ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης 

Πρόκειται για την υπ' αριθμ. 468/2025 Πράξη του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, που εξέτασε τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας και των σχεδίων συμφωνιών-πλαίσιο για την ανάθεση υπηρεσιών καθαρισμού στα στρατιωτικά νοσοκομεία 401 ΓΣΝΑ και 414 ΣΝΕΝ. Η ελεγχόμενη κατακυρωτική απόφαση (Φ.604.4/232122/2502/Σ.943/5.5.2025 του ΥφΕΘΑ) αφορούσε την εταιρεία «*****». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η οικονομική προσφορά της αναδόχου δεν περιείχε την απαιτούμενη από το άρθρο 68 του ν. 3863/2010 ανάλυση των επιμέρους στοιχείων κόστους, καθιστώντας αδύνατο τον έλεγχο τήρησης της εργατικής και ασφαλιστικής νομοθεσίας. Ως εκ τούτου, αποφάσισε ότι κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων σχεδίων συμφωνιών-πλαίσιο λόγω ουσιωδών νομικών πλημμελειών.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/400/2026

Επισκευή-Συντήρηση αυτοκινήτων.Κατ’ ακολουθίαν των προεκτεθέντων, το Τμήμα κρίνει ότι: Ι) συντρέχει νόμιμος λόγος που κωλύει την υπογραφή των υποβληθέντων προς έλεγχο σχεδίων συμφωνιών-πλαίσιο με τις εταιρείες Α) «...» αα) για την επισκευή και συντήρηση των πλαισίων 36 οχημάτων, ήτοι για τις ομάδες εργασιών 1 έως 8 και 10 που αφορούν στα απορριμματοφόρα, τριαξονικά, φορτηγά και πλυντήρια κάδων οχήματα της Διεύθυνσης Μηχανολογικού και Καθαριότητας, στα φορτηγά, καδοφόρα και υδροφόρα οχήματα εκτός καθαριότητας Λοιπών Υπηρεσιών και στα φορτηγά και υδροφόρα οχήματα της Διεύθυνσης Γεωτεχνικών Υπηρεσιών και Περιβάλλοντος, ββ) για την ομάδα εργασιών 9 «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ - ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΜΕΡΩΝ» και γγ) για την ομάδα εργασιών 13 «ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ - ΕΠΙΣΚΕΥΗ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΡΟΦΟΔΟΣΙΑΣ ΟΧΗΜΑΤΩΝ» και Β) «…» και ΙΙ) δεν κωλύεται η υπογραφή των υποβληθέντων για έλεγχο σχεδίων συμφωνιών-πλαίσιο Α) με την εταιρεία «…..» για την επισκευή και συντήρηση των επιβατικών οχημάτων της Διεύθυνσης Μηχανολογικού και Καθαριότητας, Λοιπών Υπηρεσιών και της Διεύθυνσης Γεωτεχνικών Υπηρεσιών και Περιβάλλοντος, Β) με την εταιρεία «….», Γ) με την εταιρεία «….» και Δ) με την εταιρεία «….» υπό τον όρο ότι για τη σύναψη, στο πλαίσιο των συμφωνιών-πλαίσιο, των επιμέρους ξεχωριστών, για κάθε όχημα στο οποίο αφορούν οι συμφωνίες, συμβάσεων με αντικείμενο την παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών συντήρησης ή/και επισκευής του οικείου οχήματος θα τηρείται η σχετική διαδικασία της Οικ.3373/390/20.3.1975 Υ.Α., ήτοι θα εκδίδεται από το γραφείο κίνησης του αιτούντος Δήμου «δελτίο ή εντολή επιθεωρήσεως και επισκευής οχήματος», που θα αναγράφει, περιληπτικά, το είδος των απαιτούμενων εργασιών συντήρησης και επισκευής του οικείου οχήματος, θα εκδίδεται από το δημοτικό συνεργείο, στο οποίο θα εισάγεται κατ’ αρχήν το οικείο όχημα, «δελτίο τεχνικής επιθεωρήσεως και επισκευής αυτοκινήτου», που θα αναγράφει τις βλάβες και θα προσδιορίζει τις απαιτούμενες εργασίες συντήρησης ή/και επισκευής του, εν συνεχεία δε και αιτιολογημένη βεβαίωση του δημοτικού συνεργείου ότι αυτό αδυνατεί να εκτελέσει τις συγκεκριμένες εργασίες και ότι επομένως αυτές πρέπει να ανατεθούν στον οικείο ανάδοχο των συμφωνιών-πλαίσιο, με μέριμνα της επιτροπής παραλαβής των οικείων υπηρεσιών, η συγκρότηση της οποίας προβλέπεται από τη διακήρυξη του διαγωνισμού και την Π08/2013 μελέτη και της οποίας ένα τουλάχιστον μέλος θα είναι τεχνικός, όπως εκτέθηκε ανωτέρω (βλ. σκέψη III Δ της παρούσας). Κατόπιν αυτών, πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή η υπό κρίση αίτηση ανάκλησης και να ανακληθεί εν μέρει η 234/2013 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η Πράξη 31/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων και των τεσσάρων (4) σχεδίων συμφωνιών – πλαίσιο του Δήμου Θεσσαλονίκης. Αντικείμενο των συμφωνιών είναι η «Επισκευή οχημάτων και μηχανημάτων έργου του Δήμου Θεσσαλονίκης», με συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη 4.016.000,00 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Ο διαγωνισμός, ο οποίος διήρκησε τριάντα (30) μήνες, υποδιαιρέθηκε σε τέσσερα τμήματα. Το Κλιμάκιο, εξετάζοντας τα στοιχεία, διαπίστωσε ότι δεν υπήρχαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαγωνιστική διαδικασία, η οποία ολοκληρώθηκε με την κατακύρωση των τμημάτων σε τρεις διαφορετικούς οικονομικούς φορείς. Ως εκ τούτου, κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων συμφωνιών.

Ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση ή την τροποποίηση της διακήρυξης της αναθέτουσας αρχής (Γενικού Νοσοκομείου Πέλλας). Το αντικείμενο της σύμβασης είναι η ανάδειξη αναδόχου για την εκτέλεση υπηρεσιών επισκευής και συντήρησης των ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων του νοσοκομείου για ένα έτος, με προϋπολογισμένη αξία 177.419,35€ (πλέον ΦΠΑ). Ο προσφεύγων επικαλείται ασάφειες στα τεχνικά κριτήρια, ελλείψεις στον προϋπολογισμό και μη συμμόρφωση με το νομικό πλαίσιο, ιδίως σε σχέση με την αξιολόγηση των προσόντων του προσωπικού, τους υπολογισμούς κόστους, και τους κανόνες ασφαλείας για επεμβάσεις σε ανελκυστήρες και ηλεκτρικούς υποσταθμούς.

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 0810/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης κατά της 58/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου. Η πρωτοβάθμια πράξη είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο για την προμήθεια νεογνικών αναπνευστήρων (Τμήμα 12 διαγωνισμού της ΕΚΑΠΥ). Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι διακωλυτικοί λόγοι που αφορούσαν τη μη νομιμότητα των συμβάσεων συντήρησης ως εκτελεστικών της συμφωνίας-πλαίσιο και τη συμπερίληψη του κόστους συντήρησης στην οικονομική προσφορά δεν ήταν βάσιμοι, ενώ η τεκμηρίωση του προϋπολογισμού ήταν επαρκής. Ως προς τον όρο για τα έτη αναγωγής του κύκλου εργασιών (2021-2023 αντί 2022-2024), έκρινε ότι η πλημμέλεια δεν ήταν ουσιώδης υπό τις συγκεκριμένες περιστάσεις. Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο δέχθηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την 58/2026 Πράξη και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο.