Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ.ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/810/2026

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 0809/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης κατά της 61/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου. Η πρωτοβάθμια αυτή πράξη είχε κωλύσει την υπογραφή τεσσάρων σχεδίων συμφωνίας-πλαίσιο για την προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού νοσοκομείων. Το Δικαστήριο, αφού εξέτασε τους διακωλυτικούς λόγους που αφορούσαν τη νομιμότητα των όρων συντήρησης, την τεκμηρίωση του προϋπολογισμού, τα έτη αναγωγής για τον κύκλο εργασιών και την εκπρόθεσμη προσκόμιση πιστοποιητικού ISO, έκρινε ότι οι σχετικές πλημμέλειες δεν ήταν ουσιώδεις ή ήταν αβάσιμες. Κατόπιν τούτων, δέχθηκε την προσφυγή και τις υπέρ αυτής παρεμβάσεις, ανακάλεσε την 61/2026 Πράξη και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των επίμαχων συμφωνιών-πλαίσιο για τα Τμήματα 8, 32, 34 και 37 του διαγωνισμού, διατάσσοντας παράλληλα την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου.

Βάσει των δεδομένων της υπό κρίση υπόθεσης και των νομικών σκέψεων που προπαρατέθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι κατά τις ορθές κρίσεις της προσβαλλόμενης πράξης, οι οποίες δεν αμφισβητούνται με τις προσφυγές και την παρέμβαση, οι συμβάσεις για τη συντήρηση και τεχνική υποστήριξη του προς προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που προβλέπονται στο άρθρο 1.3.2.2 της διακήρυξης δεν δύνανται να αποτελέσουν εκτελεστικές συμβάσεις των συμφωνιών – πλαίσιο και να βασιστούν σε αυτές, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 39 παρ. 3 του ν. 4412/2016. Και τούτο προεχόντως διότι προβλέπεται να συναφθούν εντός του χρόνου της δωρεάν εγγύησης καλής λειτουργίας, ο οποίος δεν μπορεί να είναι μικρότερος της διετίας, σε χρονικό δηλαδή σημείο κατά το οποίο η δωδεκάμηνη διάρκεια των συμφωνιών-πλαίσιο μεταξύ της ΕΚΑΠΥ και των αναδόχων, εντός της οποίας και μόνον είναι επιτρεπτή η σύναψη των εκτελεστικών συμβάσεων, θα έχει λήξει. (...)Μετά από όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, δεδομένου ότι ήρθησαν όλοι οι διακωλυτικοί λόγοι, οι συνεκδικαζόμενες προσφυγές ανάκλησης και η υπέρ της προσφυγής της ΕΚΑΠΥ ασκηθείσα παρέμβαση του οικονομικού φορέα «...» πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη πράξη και να επιτραπεί η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου της συμφωνίας-πλαίσιο. 	Δέχεται τις προσφυγές ανάκλησης και την υπέρ της προσφυγής της ΕΚΑΠΥ ασκηθείσα παρέμβαση..Ανακαλεί την 68/2026 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1241/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης κατά της 118/2026 πράξης του Στ΄ Κλιμακίου. Το Στ΄ Κλιμάκιο είχε κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή τροποποίησης (παράτασης) συμφωνίας-πλαίσιο του Δήμου, με την αιτιολογία ότι η τετραετής παράταση συνιστά ουσιώδη τροποποίηση χωρίς να συντρέχουν απρόβλεπτες περιστάσεις. Το Έβδομο Τμήμα απέρριψε την προσφυγή και την υπέρ αυτής παρέμβαση, επικυρώνοντας την πρωτόδικη κρίση. Έκρινε ότι η παράταση της διάρκειας πέραν της τετραετίας αποτελεί ουσιώδη τροποποίηση και ότι ο Δήμος δεν απέδειξε τη συνδρομή των απαιτούμενων απρόβλεπτων περιστάσεων, απορρίπτοντας και τους λοιπούς λόγους. Ως εκ τούτου, δεν ανακλήθηκε η 118/2026 πράξη του Στ΄ Κλιμακίου.

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 57/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο λόγος αυτός της προσφυγής παρίσταται βάσιμος. Συγκεκριμένα, από την επισκόπηση των επίκαιρων και όμοιων εξ επόψεως αντικειμένου προαναφερθέντων στοιχείων που ελήφθησαν στο πλαίσιο έρευνας αγοράς της αναθέτουσας αρχής, προκύπτει ότι κατά την κατάρτιση του προϋπολογισμού των ειδών του Τμήματος, αυτή εκτίμησε ορθώς τα επαρκή ποσοτικά διαθέσιμα στοιχεία και κινήθηκε εντός του οικονομικού πλαισίου της αγοράς, το οποίο ειδικώς για τις πολυθρόνες χημειοθεραπείας προϋπολογισμού 5.500,00 ευρώ ανά τεμάχιο, διαμορφώθηκε σε εύρος τιμών από 5.650,00 έως 9.000,00 ευρώ, ενώ για τις αντλίες έγχυσης χημειοθεραπείας προϋπολογισμού 1.500,00 ευρώ ανά τεμάχιο διαμορφώθηκε σε εύρος τιμών από 1.300,00 έως 2.000,00 ευρώ. Περαιτέρω, από την προσκομιζόμενη από 30.8.2024 Επιτελική Σύνοψη Έργου, η οποία εκπονήθηκε στο πλαίσιο της εκτελεσθείσας 50/2023 σύμβασης με αντικείμενο την αποτύπωση/αξιολόγηση/κατανομή του ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού στα νοσοκομεία της χώρας (βλ. σκέψη 15 της παρούσας), προκύπτει ότι ο προσδιορισμός της ποσότητας των ειδών δεν αποτελεί αυθαίρετη επιλογή της ΕΚΑΠΥ αλλά είναι αποτέλεσμα ενιαίας, πανελλαδικής συγκριτικής διαδικασίας. 	Για τους λόγους αυτούς.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί την 57/2026 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Με την ανωτέρω προσφυγή ζητείται η ανάκληση της 50/2026 Πράξης του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...). 	Ωστόσο, το Δικαστήριο παρατηρεί ότι σύμφωνα με την πάγια νομολογία του, ουσιώδης παρίσταται η πλημμέλεια με την οποία παραβιάζονται βασικές αρχές της νομοθεσίας περί δημοσίων συμβάσεων και πλήττεται η ακεραιότητα της διαδικασίας. Εξάλλου, μία πλημμέλεια δεν κρίνεται ουσιώδης κατά τρόπο αφηρημένο και θεωρητικό, αλλά ενόψει των πραγματικών περιστατικών της συγκεκριμένης διαδικασίας που ελέγχεται από το Δικαστήριο (ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 28 και εκεί παρατεθείσα νμλγ). Κατόπιν τούτων, το Δικαστήριο λαμβάνοντας υπόψη τα ακόλουθα δεδομένα, ήτοι: α) Ότι οι επίμαχοι όροι του διαγωνισμού ετέθησαν υπόψη των δυνητικά ενδιαφερομένων φορέων, αφού, κατά την ελεγχόμενη διαγωνιστική διαδικασία τηρήθηκαν όλες οι επιβαλλόμενες διατυπώσεις δημοσιότητας. β) Ότι δεν προσβλήθηκε η νομιμότητα των όρων αυτών, ούτε υπεβλήθη κάποιο διευκρινιστικό ερώτημα σχετικώς. γ) Ότι κανείς διαγωνιζόμενος δεν αποκλείσθηκε για τον λόγο ότι δεν πληρούσε τις επίμαχες απαιτήσεις της διακήρυξης. δ) Ότι η αναδειχθείσα πλημμέλεια δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης των οικείων διατάξεων από την ΕΚΑΠΥ (πρβλ. ΕλΣυν VI Τμ. 596/2019 σκ. Χ), καθώς η διαδικασία ωρίμανσης της διακήρυξης και το σχέδιο αυτής ολοκληρώθηκε τον Δεκέμβριο του 2024 (βλ. την αρχική έγκριση της διακήρυξης με την 466/10.12.2024 απόφαση του ΔΣ της ΕΚΑΠΥ) οπότε και υποβλήθηκε στην Ειδική Επιτροπή Συντονισμού Ταμείου Ανάκαμψης (ΕΥΣΤΑ) προς διατύπωση σύμφωνης γνώμης σε συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του οικείου συστήματος διαχείρισης και ελέγχου· η δε σχετική έγκριση του σχεδίου διακήρυξης παρασχέθηκε με την 6482/15.1.2025 απόφαση της ΕΥΣΤΑ, πλην η ΕΚΑΠΥ, θεωρώντας ότι μετά την σχετική έγκριση δεν καταλειπόταν πεδίο επαναδιαμόρφωσης των όρων της διακήρυξης, εκ παραδρομής δεν συμπεριέλαβε το έτος 2024. ε) Ότι εν προκειμένω ο υπό προμήθεια εξοπλισμός είναι απαραίτητος για την ορθή λειτουργία 85 νοσοκομείων της χώρας και για τη διασφάλιση της ποιότητας των παρεχομένων υπηρεσιών υγείας προς τους πολίτες, και στ) Ότι βάσει των προσκομισθέντων στοιχείων ο ανάδοχος ήταν και ο μοναδικός προσφέρων σε αυτό το Τμήμα της διακήρυξης, πέραν του ότι κάλυπτε με τον μέσο όρο του γενικού κύκλου εργασιών του για τα έτη 2022, 2023 και 2024, το κριτήριο αυτό για τα Τμήματα, για τα οποία αναδείχθηκε ανάδοχος, κρίνει ότι η διαπιστωθείσα πλημμέλεια της επίμαχης διαδικασίας δεν δύναται να θεωρηθεί, στην προκειμένη περίπτωση, ως ουσιώδης, για το σύνολο των υπό έλεγχο Τμημάτων, δοθέντος ότι δεν έπληξε την αντικειμενική ακεραιότητα του διαγωνισμού (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 566/2025 σκ. 29, 1716/2022 σκ. 31, Έβδ. Τμ. 477/2026 σκ.18, 1165/2025 σκ. 19, 1158/2025 σκ. 13, 1157/2025 σκ. 17, 227/2023 σκ. 19, 1762/2022 σκ. 14, 1759/2022 σκ. 13). Ως εκ τούτου πρέπει να αρθεί ο διακωλυτικός λόγος υπογραφής της σύμβασης. 	Ανακαλεί την 50/2026 Πράξη του Στ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Προμήθεια συσκευών τομογραφίας και παροχή υπηρεσιών ιατρικής απεικόνισης...ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 58/2019 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις (ΙΙ - VΙ) της παρούσας, το Τμήμα κρίνει τα ακόλουθα: Όπως ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη, εφόσον στην προκειμένη περίπτωση το αιτούν Νοσοκομείο ορίσθηκε με την υπ΄αριθμ. ....2017 απόφαση του Υπουργού Υγείας, ως Κεντρική Αρχή Αγορών, για τη διενέργεια της επίμαχης διαγωνιστικής διαδικασίας για τη σύναψη συμφωνίας πλαίσιο για την προμήθεια συσκευών τομογραφίας και την παροχή υπηρεσιών ιατρικής απεικόνισης, για λογαριασμό τόσο του ιδίου όσο και των λοιπών δεκαοκτώ (18) νοσοκομείων, μη νομίμως και δη κατά παράβαση του άρθρου 59 παρ. 4 του ν. 4412/2016, που επιβάλλει την υποχρεωτική υποδιαίρεση των συμβάσεων που αναθέτουν οι Κεντρικές Αρχές Αγορών, δεν υποδιαίρεσε τη σύμβαση (συμφωνία - πλαίσιο) σε τμήματα και όρισε με τη διακήρυξη ότι προσφορές υποβάλλονται υποχρεωτικώς για όλα τα προς προμήθεια είδη συσκευών τομογραφίας, ανά συσκευή τομογραφίας, κατόπιν μάλιστα προσκόμισης εγγυητικής επιστολής συμμετοχής αλλά και εκπλήρωσης κριτηρίων επιλογής (συνολικού αλλά και ειδικού στο αντικείμενο της συμφωνίας – πλαίσιο κύκλου εργασιών, χρηματοπιστωτικής ικανότητας και τεχνικής ικανότητας) που αφορούν στην αξία του συνόλου των ως άνω ειδών. Εξάλλου η ως άνω εκ του νόμου επιβαλλόμενη υποχρέωση υποδιαίρεσης της σύμβασης σε τμήματα (άρθρο 59 παρ. 1 και 4 του ν. 4412/2016), η οποία, εν προκειμένω, δεν τηρήθηκε και η οποία πρακτικώς θα συνεπαγόταν τη δυνατότητα υποβολής προσφοράς χωριστά για κάθε επιμέρους τμήμα της προμήθειας ουδόλως υποκαθίσταται από την προβλεφθείσα - στην επίμαχη διακήρυξη - στο πλαίσιο της ανάθεσης και εκτέλεσης της συμφωνίας – πλαίσιο κατανομή της προμήθειας με προσυμφωνημένα ποσοστά σε έως και τέσσερις μειοδότες (άρθρο 39 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4412/2016), η οποία λαμβάνει χώρα στο μεταγενέστερο στάδιο της κατακύρωσης της προμήθειας και δεν σχετίζεται με τη δυνατότητα υποβολής προσφοράς για τμήμα της σύμβασης και την συνακόλουθη υποχρέωση προσκόμισης εγγυητικής επιστολής συμμετοχής αλλά και εκπλήρωσης κριτηρίων επιλογής που αφορούν σε τμήμα –και όχι στο σύνολο- της αξίας της σύμβασης. Συνεπώς, οι σχετικοί ισχυρισμοί που προβάλλονται με την υπό κρίση αίτηση και τις υπέρ αυτής ασκηθείσες παρεμβάσεις, είναι απορριπτέοι ως αβάσιμοι. Περαιτέρω, σε ό,τι αφορά την προβλεφθείσα στην επίμαχη διακήρυξη δυνατότητα κάθε αναθέτουσας αρχής να συνάψει με τους αναδόχους, μετά τη λήξη της πενταετούς διάρκειας της συμφωνίας – πλαίσιο, νέα σύμβαση πλήρους συντήρησης και επισκευής των συσκευών τομογραφίας για ένα (1) ακόμη έτος, με δυνατότητα μονομερούς ανανέωσης αυτής έως και 4 φορές (δηλαδή συνολικής διάρκειας της εν λόγω νέας σύμβασης συντήρησης έως και 5 έτη) το Τμήμα κρίνει ότι αυτή δεν αποτέλεσε, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω υπό σκέψη ΙV, νομίμως αντικείμενο της συμφωνίας πλαίσιο. Και τούτο διότι η αξία της εν λόγω δυνητικώς συναφθησόμενης -μετά τη λήξη της διάρκειας της κύριας συμφωνίας πλαίσιο - σύμβασης συντήρησης ούτε προϋπολογίσθηκε από την αναθέτουσα αρχή, ούτε συμπεριελήφθη στην συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη της συμφωνίας – πλαίσιο, όπως η τελευταία προσδιορίσθηκε στη διακήρυξη που αναρτήθηκε στο Κ.Η.Μ.ΔΗ.Σ. και στην περίληψη που εστάλη για δημοσίευση στο Συμπλήρωμα της Επίσημης Εφημερίδας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε κάθε δε περίπτωση η σύναψη μιας τέτοιας σύμβασης οδηγεί και σε υπέρβαση του εκ του νόμου οριοθετημένου επιτρεπτού χρόνου διάρκειας των συμφωνιών – πλαίσιο (άρθρο 39 παρ. 1 του ν. 4412/2016). Ως εκ τούτου και εφόσον η ως άνω δυνατότητα δεν αποτέλεσε νομίμως αντικείμενο της επίμαχης συμφωνίας - πλαίσιο, μη νομίμως σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω υπό σκέψη V, ορίσθηκε ως στοιχείο της οικονομικής προσφοράς αλλά και ως κριτήριο ανάθεσης της συμφωνίας – πλαίσιο και η προσφερόμενη από τους υποψηφίους τιμή για την δυνητικώς συναφθησόμενη, μετά τη λήξη της πενταετίας, σύμβαση συντήρησης και επισκευής. (...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης και οι υπέρ αυτής ασκηθείσες παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη και να κριθεί ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου συμφωνίας – πλαίσιο, διάρκειας πέντε (5) ετών, μεταξύ του αιτούντος νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «...», ως Κεντρικής Αρχής Αγορών (Κ.Α.Α.) και των εταιρειών «... ...», «...» και «...» για την «Προμήθεια συσκευών τομογραφίας και την παροχή υπηρεσιών ιατρικής απεικόνισης».Ανακαλεί την 58/2019 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Πρόκειται για την Πράξη 60/2026 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο δωδεκάμηνης διάρκειας για την προμήθεια 921 συσκευών αντιμετώπισης ιών στον αέρα, συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 4.881.300 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες: α) δεν τεκμηριώθηκε η σκοπιμότητα της ζητούμενης ποσότητας, β) η πρόβλεψη για σύναψη συμβάσεων συντήρησης μετά τη λήξη της συμφωνίας-πλαίσιο παραβιάζει το άρθρο 39 του ν. 4412/2016 και γ) μη νομίμως ελήφθη υπόψη το κόστος συντήρησης ως κριτήριο ανάθεσης, αφού οι υπηρεσίες αυτές δεν αποτελούν αντικείμενο της συμφωνίας-πλαίσιο. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/727/2026

Το ΣΤ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στο πλαίσιο προληπτικού ελέγχου νομιμότητας, εξέτασε το σχέδιο συμφωνίας-πλαίσιο για την ανάθεση του Τμήματος 15 του διαγωνισμού «Προμήθεια Ιατροτεχνολογικού Εξοπλισμού για όλα τα Νοσοκομεία». Διαπίστωσε ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες: α) παράνομη πρόβλεψη σύναψης συμβάσεων πλήρους συντήρησης μετά τη λήξη της συμφωνίας-πλαίσιο χωρίς νέα διαγωνιστική διαδικασία, β) μη νόμιμη συμπερίληψη του κόστους συντήρησης ως κριτηρίου ανάθεσης και γ) έλλειψη επαρκούς τεκμηρίωσης του προϋπολογισμού. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/728/2026

Το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο για το Τμήμα 13 του διαγωνισμού «Προμήθεια Ιατροτεχνολογικού Εξοπλισμού για όλα τα Νοσοκομεία». Διαπίστωσε ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, όπως την παράνομη πρόβλεψη σύναψης συμβάσεων συντήρησης μετά τη λήξη της συμφωνίας-πλαίσιο, τη μη νόμιμη συμπερίληψη του κόστους συντήρησης στην οικονομική προσφορά, την ανεπαρκή τεκμηρίωση του προϋπολογισμού και την έλλειψη πλήρους αιτιολόγησης της τεχνικής αξιολόγησης. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου συμφωνίας-πλαίσιο.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/725/2026

Προμήθεια αντιδραστηρίων...Με τα δεδομένα αυτά, πρέπει να γίνει δεκτό ότι, από τον έλεγχο των υποβληθέντων στο Κλιμάκιο στοιχείων: α) Δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου της ελεγχόμενης συμφωνίας-πλαίσιο και, ως εκ τούτου, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος για προσυμβατικό έλεγχο σχετικού σχεδίου σύμβασης.β) Κωλύεται, για τους λόγους που αναφέρονται στην προηγούμενη σκέψη, η υπογραφή του σχεδίου της πρώτης εκτελεστικής σύμβασης της ανωτέρω συμφωνίας-πλαίσιο.