Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1125/2026

Με την 0910/2026 απόφασή του, το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή την προσφυγή του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κατά της 552/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου. Η προσβαλλόμενη Πράξη είχε απόσχει από τον έλεγχο νομιμότητας της εκτελεστικής σύμβασης FM4-24, κρίνοντας ότι λόγω της προγενέστερης σύναψης και εκτέλεσής της, ο Επίτροπος ήταν κατά χρόνο αναρμόδιος. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η εν λόγω σύμβαση υπάγεται στην ειδική ρύθμιση του άρθρου 60 παρ. 1 του ν. 5275/2026, η οποία, κατά την ερμηνεία που έδωσε η Ολομέλεια με την 834/2026 απόφασή της, επιτρέπει κατ' εξαίρεση τον εκ των υστέρων έλεγχο νομιμότητας για τις περιοριστικά κατονομαζόμενες συμβάσεις, χωρίς να αντίκειται στο Σύνταγμα. Συνεπώς, το Τμήμα ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και ανέπεμψε τον φάκελο στον αρμόδιο Επίτροπο για τη διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου.

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 0909/2026 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κατά της 541/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την προσβαλλόμενη Πράξη, ο Επίτροπος είχε απόσχει από τον έλεγχο νομιμότητας της εκτελεστικής σύμβασης FM4-31, κρίνοντας ότι στερείται χρονικής αρμοδιότητας λόγω της προγενέστερης σύναψης και εκτέλεσής της. Το Δικαστήριο, ερμηνεύοντας το άρθρο 60 του ν. 5275/2026 υπό το φως της υπ’ αριθμ. 834/2026 απόφασης της Ολομέλειας, έκρινε ότι η επίμαχη σύμβαση περιλαμβάνεται ρητώς στις εξαιρετικές ρυθμίσεις για εκ των υστέρων έλεγχο και ότι ο Επίτροπος όφειλε να διενεργήσει τον έλεγχο. Κατά συνέπεια, δέχθηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την 541/2026 Πράξη και ανέπεμψε τον φάκελο στον αρμόδιο Επίτροπο για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας, επισημαίνοντας ότι μόνο εφόσον αυτός αποβεί θετικός θα θεωρηθούν νόμιμες οι δαπάνες και θα επιτραπεί η αποπληρωμή τους.

Με την υπ’ αριθμ. 1126/2026 απόφασή του, το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή την προσφυγή ανάκλησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κατά της 933/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η προσβαλλόμενη Πράξη είχε απόσχει από τον έλεγχο νομιμότητας της εκτελεστικής σύμβασης FM4-1 για υπηρεσίες φύλαξης στο κτήριο Κεράνη, επειδή αυτή είχε ήδη συναφθεί και εκτελεστεί πριν από την υποβολή της. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, σύμφωνα με την ερμηνεία του άρθρου 60 του ν. 5275/2026 από την Ολομέλεια, η συγκεκριμένη σύμβαση υπάγεται στην κατ’ εξαίρεση ρύθμιση για εκ των υστέρων έλεγχο και ο Επίτροπος όφειλε να ασκήσει τον προσυμβατικό έλεγχο. Ως εκ τούτου, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και ανέπεμψε την υπόθεση στον αρμόδιο Επίτροπο για τη διενέργεια του ελέγχου νομιμότητας.

Η απόφαση αφορά την προσφυγή ανάκλησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κατά της 554/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την προσβαλλόμενη Πράξη, ο Επίτροπος είχε απόσχει από τον έλεγχο νομιμότητας της εκτελεστικής σύμβασης FM5-10 και της τροποποιητικής της, κρίνοντας ότι στερείται χρονικής αρμοδιότητας, διότι η σύμβαση είχε συναφθεί και εκτελεστεί πριν από την υποβολή της. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η εν λόγω σύμβαση περιλαμβάνεται ρητώς στις εξαιρετικές ρυθμίσεις του άρθρου 60 παρ. 1 του ν. 5275/2026, οι οποίες, σύμφωνα με την ερμηνεία της Ολομέλειας (834/2026), επιτρέπουν τον εκ των υστέρων προσυμβατικό έλεγχο χωρίς να αντίκεινται στο Σύνταγμα. Κατά συνέπεια, το Τμήμα δέχθηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την 554/2026 Πράξη και ανέπεμψε τον φάκελο στον αρμόδιο Επίτροπο για τη διενέργεια του ελέγχου νομιμότητας.

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1250/2026 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής κατά της 180/2026 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου. Με την προσβαλλόμενη Πράξη είχε κριθεί απαράδεκτη η υποβολή για προσυμβατικό έλεγχο της 2ης τροποποιητικής συμφωνίας μιας συμφωνίας-πλαίσιο, διότι η προηγηθείσα 1η τροποποιητική συμφωνία (υποκατάσταση αναδόχου λόγω απόσχισης κλάδου) δεν είχε υποβληθεί σε έλεγχο. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η υποκατάσταση συνιστά ουσιώδη τροποποίηση και όφειλε να ελεγχθεί, πλην όμως, λόγω της προηγούμενης έγκρισης εκτελεστικής σύμβασης από Επίτροπο που δημιούργησε εύλογη πεποίθηση νομιμότητας, ανέπεμψε την υπόθεση στο Κλιμάκιο για να ελέγξει τόσο την 1η όσο και τη 2η τροποποιητική συμφωνία, αφού προηγουμένως ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη.

Η Απόφαση 0908/2026 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου κάνει δεκτή την προσφυγή ανάκλησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κατά της 539/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου. Ο Επίτροπος είχε αρχικά απόσχει από τον έλεγχο νομιμότητας εκτελεστικής σύμβασης για τη συντήρηση κτιρίου, με το σκεπτικό ότι η σύμβαση είχε ήδη υπογραφεί και εκτελεστεί. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η αποχή ήταν μη νόμιμη, καθώς η συγκεκριμένη σύμβαση υπάγεται σε ειδική νομοθετική ρύθμιση (άρθρο 60 παρ. 1 του ν. 5275/2026) που επιτρέπει κατ' εξαίρεση τον εκ των υστέρων έλεγχο εντός τρίμηνης προθεσμίας. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη προσφυγή πρέπει να γίνει δεκτή, να ανακληθεί η προσβαλλόμενη Πράξη και να αναπεμφθούν η ελεγχόμενη εκτελεστική σύμβαση και ο οικείος φάκελος στον αρμόδιο Επίτροπο, προκειμένου να ασκήσει επί της σύμβασης τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 60 παρ. 1 του ν. 5275/2026.

Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Απόφαση 0912/2026, έκανε δεκτή την προσφυγή ανάκλησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου και ανέκλησε την Πράξη 548/2026 του Αναπληρωτή Επιτρόπου, ο οποίος είχε αρνηθεί να διενεργήσει έλεγχο σε ήδη συναφθείσα και εκτελεσθείσα εκτελεστική σύμβαση υπηρεσιών καθαριότητας και φύλαξης (ύψους 437.996,99 ευρώ προ Φ.Π.Α.). Η δικαστική κρίση βασίστηκε στην ερμηνεία του άρθρου 60 παρ. 1 του ν. 5275/2026, το οποίο κρίθηκε συνταγματικά συμβατό με το άρθρο 98 του Συντάγματος. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η συγκεκριμένη διάταξη εισάγει μια νόμιμη, εξαιρετική ρύθμιση που κάμπτει τον γενικό κανόνα της χρονικής αναρμοδιότητας, επιτρέποντας κατ' εξαίρεση τον εκ των υστέρων έλεγχο νομιμότητας για τις ρητά κατονομαζόμενες συμβάσεις του Υπουργείου. Κατόπιν τούτου, διέταξε την αναπομπή του φακέλου στον Επίτροπο για την ουσιαστική άσκηση του προσυμβατικού ελέγχου.

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1245/2026 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) κατά της 957/11.5.2026 Πράξης της Αναπληρώτριας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την προσβαλλόμενη Πράξη είχε κριθεί ότι η Επίτροπος ήταν κατά χρόνο αναρμόδια να διενεργήσει προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σε σύμβαση έργου, διότι αυτή είχε ήδη υπογραφεί και εκτελεστεί πλήρως πριν από την υποβολή της για έλεγχο. Το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και δεν ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη, επικυρώνοντας την κρίση περί αναρμοδιότητας, καθώς ο προσυμβατικός έλεγχος νομιμότητας διενεργείται πριν από την υπογραφή της σύμβασης και δεν επιτρέπεται να μετατραπεί σε κατασταλτικό, ενώ απέρριψε ως απαράδεκτους ή αλυσιτελείς τους ισχυρισμούς περί συγγνωστής πλάνης και προστασίας του δημοσίου συμφέροντος.

Η Πράξη 472/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Χατζηκυριάκειου Ιδρύματος Παιδικής Προστασίας, σχετικά με την «Αποκατάσταση και Εκσυγχρονισμό λειτουργίας κεντρικού κτηρίου». Το Κλιμάκιο απείχε από τον έλεγχο νομιμότητας της τροποποιητικής σύμβασης, κρίνοντας ότι, εφόσον η αρχική σύμβαση του 2014 δεν είχε υποβληθεί σε προσυμβατικό έλεγχο βάσει της Πράξης 265/2012 —καθώς το Ίδρυμα δεν θεωρήθηκε αναθέτουσα αρχή—, δεν επιτρέπεται ο έλεγχος ούτε της επιγενόμενης τροποποίησης, σύμφωνα με τις διατάξεις του ν. 4700/2020 και του ν. 4412/2016. Η τροποποίηση περιλάμβανε την ένταξη 7 Υποέργων συνολικού προϋπολογισμού 13.320.115,37 ευρώ.

Η Πράξη 172/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχων και των σχεδίων σύμβασης για την προμήθεια λιπαντικών προς τον Δήμο Πολυγύρου Χαλκιδικής. Η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη της προμήθειας ανέρχεται στα 220.676,00 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι στερείται αρμοδιότητας για τη διενέργεια του ελέγχου. Ειδικότερα, σύμφωνα με τον ν. 4700/2020, η αρμοδιότητα του Κλιμακίου για προσυμβατικό έλεγχο υφίσταται μόνο όταν η προϋπολογιζόμενη δαπάνη υπερβαίνει το όριο των 1.700.000 ευρώ, ποσό που δεν καλύπτεται από την εν λόγω προμήθεια. Ως εκ τούτου, το Κλιμάκιο απείχε του ελέγχου νομιμότητας της διαδικασίας.