Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ.ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/908/2026

Με την 0910/2026 απόφασή του, το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή την προσφυγή του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κατά της 552/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου. Η προσβαλλόμενη Πράξη είχε απόσχει από τον έλεγχο νομιμότητας της εκτελεστικής σύμβασης FM4-24, κρίνοντας ότι λόγω της προγενέστερης σύναψης και εκτέλεσής της, ο Επίτροπος ήταν κατά χρόνο αναρμόδιος. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η εν λόγω σύμβαση υπάγεται στην ειδική ρύθμιση του άρθρου 60 παρ. 1 του ν. 5275/2026, η οποία, κατά την ερμηνεία που έδωσε η Ολομέλεια με την 834/2026 απόφασή της, επιτρέπει κατ' εξαίρεση τον εκ των υστέρων έλεγχο νομιμότητας για τις περιοριστικά κατονομαζόμενες συμβάσεις, χωρίς να αντίκειται στο Σύνταγμα. Συνεπώς, το Τμήμα ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και ανέπεμψε τον φάκελο στον αρμόδιο Επίτροπο για τη διενέργεια του προσυμβατικού ελέγχου.

Με την υπ’ αριθμ. 1126/2026 απόφασή του, το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκανε δεκτή την προσφυγή ανάκλησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κατά της 933/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Η προσβαλλόμενη Πράξη είχε απόσχει από τον έλεγχο νομιμότητας της εκτελεστικής σύμβασης FM4-1 για υπηρεσίες φύλαξης στο κτήριο Κεράνη, επειδή αυτή είχε ήδη συναφθεί και εκτελεστεί πριν από την υποβολή της. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, σύμφωνα με την ερμηνεία του άρθρου 60 του ν. 5275/2026 από την Ολομέλεια, η συγκεκριμένη σύμβαση υπάγεται στην κατ’ εξαίρεση ρύθμιση για εκ των υστέρων έλεγχο και ο Επίτροπος όφειλε να ασκήσει τον προσυμβατικό έλεγχο. Ως εκ τούτου, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και ανέπεμψε την υπόθεση στον αρμόδιο Επίτροπο για τη διενέργεια του ελέγχου νομιμότητας.

Με την προσφυγή ανάκλησης ζητήθηκε η ανάκληση της 917/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία αυτός απείχε από τον έλεγχο νομιμότητας της εκτελεστικής σύμβασης FM3-13 και της τροποποιητικής της, λόγω προγενέστερης σύναψης και εκτέλεσής τους. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 60 παρ. 1 του ν. 5275/2026, η σύμβαση υπάγεται στην ειδική ρύθμιση που επιτρέπει τον εκ των υστέρων έλεγχο, υποβλήθηκε εμπρόθεσμα και ο Επίτροπος δεν στερείτο χρονικής αρμοδιότητας. Ως εκ τούτου, δέχθηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και ανέπεμψε την υπόθεση στον αρμόδιο Επίτροπο για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας.

Το Έβδομο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Απόφαση 0912/2026, έκανε δεκτή την προσφυγή ανάκλησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου και ανέκλησε την Πράξη 548/2026 του Αναπληρωτή Επιτρόπου, ο οποίος είχε αρνηθεί να διενεργήσει έλεγχο σε ήδη συναφθείσα και εκτελεσθείσα εκτελεστική σύμβαση υπηρεσιών καθαριότητας και φύλαξης (ύψους 437.996,99 ευρώ προ Φ.Π.Α.). Η δικαστική κρίση βασίστηκε στην ερμηνεία του άρθρου 60 παρ. 1 του ν. 5275/2026, το οποίο κρίθηκε συνταγματικά συμβατό με το άρθρο 98 του Συντάγματος. Το Δικαστήριο αποφάνθηκε ότι η συγκεκριμένη διάταξη εισάγει μια νόμιμη, εξαιρετική ρύθμιση που κάμπτει τον γενικό κανόνα της χρονικής αναρμοδιότητας, επιτρέποντας κατ' εξαίρεση τον εκ των υστέρων έλεγχο νομιμότητας για τις ρητά κατονομαζόμενες συμβάσεις του Υπουργείου. Κατόπιν τούτου, διέταξε την αναπομπή του φακέλου στον Επίτροπο για την ουσιαστική άσκηση του προσυμβατικού ελέγχου.

Η απόφαση αφορά την προσφυγή ανάκλησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κατά της 554/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την προσβαλλόμενη Πράξη, ο Επίτροπος είχε απόσχει από τον έλεγχο νομιμότητας της εκτελεστικής σύμβασης FM5-10 και της τροποποιητικής της, κρίνοντας ότι στερείται χρονικής αρμοδιότητας, διότι η σύμβαση είχε συναφθεί και εκτελεστεί πριν από την υποβολή της. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η εν λόγω σύμβαση περιλαμβάνεται ρητώς στις εξαιρετικές ρυθμίσεις του άρθρου 60 παρ. 1 του ν. 5275/2026, οι οποίες, σύμφωνα με την ερμηνεία της Ολομέλειας (834/2026), επιτρέπουν τον εκ των υστέρων προσυμβατικό έλεγχο χωρίς να αντίκεινται στο Σύνταγμα. Κατά συνέπεια, το Τμήμα δέχθηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την 554/2026 Πράξη και ανέπεμψε τον φάκελο στον αρμόδιο Επίτροπο για τη διενέργεια του ελέγχου νομιμότητας.

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 0909/2026 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης του Υπουργού Μετανάστευσης και Ασύλου κατά της 541/2026 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Με την προσβαλλόμενη Πράξη, ο Επίτροπος είχε απόσχει από τον έλεγχο νομιμότητας της εκτελεστικής σύμβασης FM4-31, κρίνοντας ότι στερείται χρονικής αρμοδιότητας λόγω της προγενέστερης σύναψης και εκτέλεσής της. Το Δικαστήριο, ερμηνεύοντας το άρθρο 60 του ν. 5275/2026 υπό το φως της υπ’ αριθμ. 834/2026 απόφασης της Ολομέλειας, έκρινε ότι η επίμαχη σύμβαση περιλαμβάνεται ρητώς στις εξαιρετικές ρυθμίσεις για εκ των υστέρων έλεγχο και ότι ο Επίτροπος όφειλε να διενεργήσει τον έλεγχο. Κατά συνέπεια, δέχθηκε την προσφυγή, ανακάλεσε την 541/2026 Πράξη και ανέπεμψε τον φάκελο στον αρμόδιο Επίτροπο για τη διενέργεια προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας, επισημαίνοντας ότι μόνο εφόσον αυτός αποβεί θετικός θα θεωρηθούν νόμιμες οι δαπάνες και θα επιτραπεί η αποπληρωμή τους.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ Ν.5275/2026

Απαραδέκτως υποβάλλεται για έλεγχο νομιμότητας ενώπιον του Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, αυτοτελώς σχέδιο σύμβασης, που συνήφθη κατ' ενάσκηση δικαιώματος προαίρεσης καθόσον θα έπρεπε να είχε ελεγχθεί στο πλαίσιο αρχικής σύμβασης, στην οποία είχε προβλεφθεί η δυνατότητα της αναθέτουσας αρχής για την άσκηση του σχετικού δικαιώματος προαίρεσης. Και τούτο διότι σε περίπτωση σύναψης σύμβασης στην οποία επιφυλάσσεται δικαίωμα προαίρεσης υπέρ της αναθέτουσας αρχής, στον έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου υπόκειται, κατ' άρθρο 19 παρ.7 του π.δ/τος 774/1980, η σύμβαση στο σύνολό της, συμπεριλαμβανομένου και του δικαιώματος προαίρεσης. Σε περίπτωση που η αναθέτουσα αρχή, μη συνυπολογίζοντας την οικονομική αξία του δικαιώματος προαίρεσης, δεν υποβάλλει το αρχικό σχέδιο σύμβασης για έλεγχο νομιμότητας, απαραδέκτως υποβάλλει αυτοτελώς στη συνέχεια και δη μετά την άσκηση του δικαιώματος προαίρεσης το σχετικό σχέδιο σύμβασης για έλεγχο νομιμότητας.

Πρόκειται για την Πράξη 144/2026 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν της 19/2026 μη οριστικής Πράξης του ίδιου Κλιμακίου και αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση κτιρίου στέγασης Ακαδημίας Λυρικής Τέχνης Maria Callas». Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 719/2023 Πράξη του παρόντος Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά από την αρχική σύμβαση και η αξία τους δεν υπερβαίνει το 50% αυτής. Κατ' ακολουθίαν, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο εξασφάλισης χρηματοδότησης για το σύνολο της δαπάνης.

ΠΑΡΟΧΗ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗΣ:Με την αίτηση αυτή επιδιώκεται η ανάκληση της 207/2012 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ, το Τμήμα κρίνει ότι ορθώς κατ’ αποτέλεσμα το Κλιμάκιο απείχε του ελέγχου νομιμότητας του υποβληθέντος ενώπιόν του σχεδίου σύμβασης. Ειδικότερα ορθά τούτο έκρινε ότι η υπό κατάρτιση σύμβαση, κατά το μέρος που ερείδεται σε ενεργοποίηση του περιλαμβανομένου στη 461/29.6.2007 αρχική σύμβαση δικαιώματος προαίρεσης, δεν υπάγεται, λόγω της φύσης αυτού, αυτοτελώς εκ νέου σε έλεγχο νομιμότητας στο στάδιο της ενεργοποίησής του, καθόσον, ως αναπόσπαστο μέρος της αρχικής σύμβασης, ελέγχθηκε κατά τον προσυμβατικό έλεγχο αυτής με την 162/2007 πράξη του και κρίθηκε νόμιμο. Με την υπό κρίση αίτηση προβάλλεται ότι εσφαλμένα το Κλιμάκιο έκρινε ότι μη νομίμως η από 4.5.2009 σύμβαση δεν υποβλήθηκε για έλεγχο νομιμότητας, υπολαμβάνοντας εσφαλμένα ως κατώτατο χρηματικό όριο το ποσό των 1.000.000,00 ευρώ και όχι το ποσό των 5.000.000,00 ευρώ, δοθέντος ότι τόσο η αρχική όσο και η από 4.5.2009 σύμβαση συγχρηματοδοτούνται από το Ε.Τ.Π.Α...(..)Με δεδομένο επομένως ότι η από 4.5.2009 σύμβαση είναι συγχρηματοδοτούμενη από κονδύλια της Ε.Ε. και δεν υπερβαίνει το όριο των 5.000.000,00 ευρώ και ότι συνεπώς ακόμα και αν είχε υποβληθεί για έλεγχο πριν από την υπογραφή της, θα είχε σύμφωνα με την τότε νομολογία κριθεί ότι υποβάλλεται απαραδέκτως, λόγω της μη υπέρβασης του εν λόγω ορίου, το Τμήμα κρίνει ότι η από 4.5.4009 σύμβαση δεν είναι αυτοδικαίως άκυρη, εκ μόνου του λόγου της μη υποβολής της σε προσυμβατικό έλεγχο πριν από την υπογραφή της, αφού η μη υποβολή της ήταν σύμφωνη με την κατά τον κρίσιμο χρόνο ισχύουσα νομολογία..Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, πρέπει να γίνει δεκτή η κρινόμενη αίτηση ανάκλησης,.Ανακαλεί τη 207/2012 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου