Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/310/2025

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα εταιρεία ζητεί την ακύρωση της απόφασης της Εκτελεστικής Επιτροπής με την οποία ανακηρύχθηκε πλειοδότης η παρεμβαίνουσα εταιρεία για την παραχώρηση υπηρεσιών (εκμίσθωση δικαιωμάτων) αφής κανδηλίων και καθαρισμού/πλυσίματος τάφων στο Νεκροταφείο. Παράλληλα, ζητεί η ίδια να ανακηρυχθεί ως πλειοδότης της σύμβασης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την εκμίσθωση των δικαιωμάτων σχετικά με την παροχή υπηρεσιών αφής κανδηλίων και καθαρισμού των τάφων προς τους χρήστες του Κοιμητηρίου για διάστημα τριών ετών με δικαίωμα παρατάσης για δύο ακόμη έτη. Οι υπηρεσίες αυτές θα παρέχονται στον χώρο του Κοιμητηρίου και ο παραχωρησιούχος θα εισπράττει αντάλλαγμα από τους τρίτους χρήστες, ενώ θα καταβάλλει στην αναθέτουσα αρχή μηνιαίο ποσό.

Με την υπό κρίση Προδικαστική Προσφυγή της, η αιτούσα επιδιώκει να ακυρωθεί η υπό στοιχεία … Διακήρυξη με την προκηρύχθηκε από τον Σύνδεσμο Δήμων … ανοικτός ηλεκτρονικός δημόσιος διαγωνισμός, με αντικείμενο την παροχή υπηρεσιών αφής κανδηλίων και καθαρισμού/πλυσίματος τάφων στο …, για τρία (3) έτη και κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά, βάσει τιμής με εκτιμώμενη αξία 900.000,00 ευρώ μη συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. 

Η απόφαση αφορά την απόρριψη προσφυγής ανάκλησης του Συνδέσμου Δήμων Κοιμητηρίου Σχιστού κατά της 396/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Το Κλιμάκιο είχε κρίνει ως μη νόμιμη την τροποποίηση της σύμβασης παραχώρησης υπηρεσιών αφής κανδηλίων και καθαρισμού μνημάτων, η οποία προέβλεπε μείωση του μηνιαίου ανταλλάγματος που καταβάλλει ο παραχωρησιούχος στον Σύνδεσμο από 26.600,00 ευρώ σε 19.000,00 ευρώ. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η εν λόγω μείωση κατά περίπου 30%, λίγους μήνες μετά την υπογραφή της σύμβασης, συνιστά ουσιώδη μη επιτρεπόμενη τροποποίηση, καθώς μεταβάλλει την οικονομική ισορροπία υπέρ του αναδόχου, αντίκειται στους όρους της διακήρυξης και της αρχικής σύμβασης, και επηρεάζει τον ανταγωνισμό, χωρίς να εμπίπτει στις εξαιρέσεις του άρθρου 51 του ν. 4413/2016.

Δημοσίευση απόφασης δημοτικού συμβουλίου, ατομικού χαρακτήρα:..Επειδή, η πρώτη των προσβαλλομένων πράξεων, κατά το μέρος που με αυτήν αποφασίσθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο ... η χάραξη δέκα (10) νέων οικογενειακών τάφων στο Νεκροταφείο του Δήμουΐσύμφωνα με το συνημμένο σ' αυτήν τοπογραφικό σχέδιο της Τεχνικής Υπηρεσίας του Δήμου, είναι ατομική πράξη γενικού περιεχομένου και, συνεπώς, προκειμένου η απόφαση αυτή να αποκτήσει νόμιμη υπόσταση, έπρεπε να δημοσιευθεί σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στη διάταξη της παρ. 6 του άρθρου 87 του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα που προαναφέρθηκε. Απαιτείτο δηλαδή η δημοσίευση στο δημοτικό κατάστημα πίνακα περιέχοντος, μεταξύ των άλλων, και περίληψη του περιεχομένου της αποφάσεως αυτής. Στον αποσταλέντα όμως από τη Διοίκηση οικείο πίνακα, ο οποίος, κατά το επίσης αποσταλέν από 4.10.1988 αποδεικτικό, τοιχοκολλήθηκε στον πίνακα δημοσιεύσεων του Δήμου την 4.10.1988, αναγράφονται σχετικώς με την πρώτη προσβαλλομένη πράξη μόνο τα εξής : "Θέμα 8ο : Χάραξη οικογενειακών τάφων στον τομέα Γ' τμήμα τετράγωνο (αριθ. απόφασης 346/88) εγκρίνεται ομόφωνα". Με την αναγραφή των ως άνω στοιχείων δεν πληρούται η απαίτηση του νόμου για δημοσίευση περιλήψεως της αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου, διότι, μη συνδημοσιευθέντος του συνοδεύοντος την απόφαση τοπογραφικού διαγράμματος της ΤΥΔΒ, θα έπρεπε τουλάχιστον να προσδιορίζεται στο δημοσιευθέν κείμενο η ακριβής θέση και οι διαστάσεις των νέων τάφων. Επομένως, η πρώτη των προσβαλλομένων πράξεων μη δημοσιευθείσα νομίμως δεν έλαβε νόμιμη υπόσταση. Για τον λόγο αυτό, αυτεπαγγέλτως ερευνώμενο διότι ανάγεται στο υποστατό της προσβαλλομένης πράξεως, και δοθέντος ότι η εν λόγω πράξη έτυχε εφαρμογής, αφού επί τη βάσει αυτής εξεδόθησαν οι δύο άλλες προσβαλλόμενες πράξεις, πρέπει να ακυρωθεί, οπότε συνακυρωτέες καθίστανται και οι δύο άλλες προσβαλλόμενες πράξεις.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίασή του στις 9 Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον φάκελο νομιμότητας της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου του Δήμου Πλατανιά Χανίων για την αποκατάσταση ζημιών του δημοτικού οδικού δικτύου. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για προληπτικό έλεγχο νομιμότητας. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος ήταν ελλιπής, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα και στοιχεία, όπως τα τεύχη δημοπράτησης της αρχικής σύμβασης, εγκριτικές αποφάσεις, περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις και αναλυτικές διευκρινίσεις για το αντικείμενο των συμπληρωματικών εργασιών. Κατόπιν αυτών, αποφάσισε να αναβάλει την έκδοση οριστικής πράξης και διέταξε την αναθέτουσα αρχή να συμπληρώσει τον φάκελο με τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα.

Η Πράξη 165/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Ίδρυση Σταθμού Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων (ΣΜΑ) Αθήνας και Όμορων Δήμων στον Ελαιώνα». Το Κλιμάκιο, κατά τον έλεγχο, διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος ήταν ελλιπής, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα όπως τα τεύχη δημοπράτησης της αρχικής σύμβασης, η Οριστική Μελέτη, η ΑΕΠΟ, τα στοιχεία χρηματοδότησης του έργου και της συμπληρωματικής σύμβασης, καθώς και βεβαίωση για το στάδιο εκτέλεσης της αρχικής σύμβασης. Επιπλέον, ζητήθηκαν διευκρινίσεις σχετικά με την αύξηση του ύψους της περίφραξης. Κατ' ακολουθία, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης μέχρι τη συμπλήρωση του φακέλου από την αναθέτουσα αρχή.

Η Πράξη 158/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΟΔΟΥ ΠΡΟΣΒΑΣΗΣ ΣΤΗΝ ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΠΕΡΙΟΧΗ ΚΑΜΙΝΑΚΙΑ» του Δήμου Αστυπάλαιας. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο υποβληθείς φάκελος ήταν ελλιπής, καθώς έλειπαν πολλά κρίσιμα έγγραφα για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης. Μεταξύ των ζητούμενων στοιχείων ήταν το ίδιο το σχέδιο της 2ης σύμβασης, η αρχική σύμβαση, τα τεύχη δημοπράτησης, η 1η συμπληρωματική σύμβαση, αποφάσεις έγκρισης, καθώς και έγγραφες διευκρινίσεις για τη συνάφεια και την αναγκαιότητα των συμπληρωματικών εργασιών. Για τους λόγους αυτούς, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου από την αναθέτουσα αρχή.

Το Ε' Κλιμάκιο (Δ' Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέδωσε την Πράξη 317/2025, αναβάλλοντας την έκδοση οριστικής πράξης επί της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης του έργου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, με τίτλο «Αποκατάσταση ζημιών στον προσήνεμο μώλο στο “Έξω Λιμάνι” Λιμένα Τήνου». Το έργο έχει προϋπολογισμό 2.500.000,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.) και συμβατική δαπάνη 2.325.000,01 ευρώ (με Φ.Π.Α.). Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν υποβλήθηκε πλήρης φάκελος, καθώς έλειπαν κρίσιμα στοιχεία, όπως διευκρινίσεις για τη σχέση με προηγούμενη σύμβαση (ελέγχθηκε με την 65/2023 Πράξη) και την αλληλεπικάλυψη του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου, η Οριστική Μελέτη Λιμενικών Έργων, η τεχνική έκθεση υποθαλάσσιας αυτοψίας του 2023, τεκμηρίωση της αύξησης του προϋπολογισμού κατά 1.000.000,00 ευρώ, έγγραφα αρχαιολογικής αδειοδότησης, τα δικαιολογητικά συμμετοχής/κατακύρωσης της αναδόχου, και επίκαιρη βεβαίωση περί μη άσκησης προδικαστικών προσφυγών. Διατάχθηκε η συμπλήρωση των ελλειπόντων στοιχείων.

Η Πράξη 308/2025 του Ε΄ Κλιμακίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο του Δήμου Κορινθίων "ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ ΧΩΡΟΥ ΠΑΛΑΙΟΥ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΙΚΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΚΟΡΙΝΘΟΥ". Η συμπληρωματική σύμβαση αξίας 146.304,87 ευρώ αποτελεί αύξηση 18,49% του αρχικού συμβατικού ανταλλάγματος. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο φάκελος δεν ήταν πλήρης, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα όπως τα τεύχη δημοπράτησης, οι Ανακεφαλαιωτικοί Πίνακες Εργασιών (ΑΠΕ) και τα Πρωτόκολλα Κανονισμού Τιμών Μονάδας Νέων Εργασιών (ΠΚΤΜΝΕ). Ζητήθηκαν επίσης έγγραφες διευκρινίσεις για τη μεγάλη παράταση της προθεσμίας εκτέλεσης (που ξεπέρασε τους 32 μήνες) και βεβαίωση ότι οι εργασίες δεν έχουν εκτελεστεί. Ως εκ τούτου, το Κλιμάκιο αναβάλλει την έκδοση οριστικής πράξης και διατάσσει τη συμπλήρωση του φακέλου εντός 15 ημερών.

Η Πράξη 227/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου της Δ.Ε.Υ.Α. Πάτρας, με τίτλο «Κατασκευή - ανακατασκευή αγωγών αποχέτευσης και εξωτερικών διακλαδώσεων Δήμου Πατρέων - 2021». Η συμπληρωματική σύμβαση αφορά δαπάνη ύψους 420.626,38 ευρώ, αυξάνοντας τη συνολική συμβατική δαπάνη αθροιστικά με την 1η συμπληρωματική, κατά περίπου 47,27%. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο φάκελος δεν ήταν πλήρης, καθώς έλειπαν κρίσιμα έγγραφα και στοιχεία. Ζητούνται μεταξύ άλλων οι Ανακεφαλαιωτικοί Πίνακες Εργασιών (Α.Π.Ε.), διευκρινίσεις για την ενεργοποίηση ή μη του δικαιώματος προαίρεσης, οι ακριβείς εργασίες της ελεγχόμενης σύμβασης και αποδεικτικά στοιχεία για την τεχνική ή οικονομική συνάφεια των εργασιών με το αρχικό έργο. Ως εκ τούτου, το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης και διέταξε τη συμπλήρωση του φακέλου.