ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/266/2025

Η Πράξη 210/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης 1369/28.12.2023 μεταξύ του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης και του αναδόχου για την προμήθεια φυσικού αερίου. Η τροποποίηση, η οποία ανεβάζει το συμβατικό τίμημα κατά συνολικά 799.980,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ (39,999% της αρχικής αξίας), αιτιολογήθηκε λόγω της ανόδου του δείκτη TTF και τεχνικών προβλημάτων/καθυστέρησης στην ολοκλήρωση νέου διαγωνισμού. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την οριστική του κρίση και διέταξε το Νοσοκομείο να συμπληρώσει τον φάκελο εντός δέκα ημερών, υποβάλλοντας στοιχεία για την εκτέλεση της πρώτης τροποποίησης, το τρέχον στάδιο του νέου διαγωνισμού, αναλυτική τεκμηρίωση των επιλεγμένων ποσών τροποποίησης και την απόφαση ανάληψης υποχρέωσης για το πρόσθετο ποσό.

Η Πράξη 26/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης τροποποίησης της σύμβασης 15431/29.12.2023 μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης - Αποχέτευσης Ηρακλείου (Δ.Ε.Υ.Α.Η.) και του οικονομικού φορέα «..ΑΕ» για την προμήθεια «ΟΛΙΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ ΠΑΡΑΚΟΛΟΥΘΗΣΗΣ ΚΑΙ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΔΙΚΤΥΩΝ ΥΔΡΕΥΣΗΣ ΔΗΜΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ». Η τροποποίηση κρίνεται παραδεκτή και ουσιώδης διότι μεταβάλλει το φυσικό αντικείμενο της αρχικής σύμβασης λόγω τεχνολογικών εξελίξεων. Ωστόσο, το Κλιμάκιο αναβάλλει την οριστική του κρίση και διατάσσει τη συμπλήρωση του φακέλου με τεκμηρίωση της αξίας των προς αντικατάσταση ειδών, νέο σχέδιο σύμβασης που να περιγράφει αναλυτικά τις αλλαγές στα άρθρα 1 και 2, και διευκρινίσεις για την αναγκαιότητα τροποποίησης του άρθρου 8.

Η απόφαση 1389/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή ανάκλησης της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) και την υπέρ αυτής παρέμβαση της ένωσης οικονομικών φορέων. Η ΑΑΔΕ ζητούσε την ανάκληση της 329/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σχεδίου τροποποίησης της 540/2022 σύμβασης για την «Υλοποίηση αλλαγών σε Πληροφοριακά Συστήματα της ΑΑΔΕ». Η τροποποίηση περιλάμβανε αύξηση του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης κατά 45% (2.879.550,00 ευρώ). Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, διότι οι αιτούμενες υπηρεσίες δεν είναι νέες ή τεχνικά αναγκαίες για την ολοκλήρωση του αρχικού έργου, δεδομένου ότι η αρχική σύμβαση κάλυπτε ήδη τη συνεχή προσαρμογή των πληροφοριακών συστημάτων της ΑΑΔΕ σε νομοθετικές μεταβολές. Η αύξηση του αντικειμένου κρίθηκε ουσιώδης και μη επιτρεπτή.

Η απόφαση του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης τροποποίησης της σύμβασης μεταξύ του Δήμου Τριφυλίας, του Συνδέσμου Ύδρευσης «ΚΑΠΕΤΑΝ ΤΕΛΟΣ ΑΓΡΑΣ» και της κοινοπραξίας «... Α.Τ.Ε.». Η τροποποίηση αύξανε το οικονομικό αντικείμενο κατά 1.981.595,26 ευρώ. Η αύξηση κρίθηκε αναγκαία για την κάλυψη του ΦΠΑ, ο οποίος αρχικά εξαιρέθηκε λόγω εσφαλμένης εκτίμησης ότι ίσχυε η αντιστροφή υποχρέωσης καταβολής ΦΠΑ (Άρθρο 39Α). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η αύξηση αυτή δεν συνιστά ουσιώδη τροποποίηση της σύμβασης (κατά το άρθρο 132 παρ. 4 του ν. 4412/2016), διότι το επιπλέον ποσό αντιστοιχεί αποκλειστικά στον ΦΠΑ που ο ανάδοχος οφείλει να αποδώσει στο Δημόσιο, με αποτέλεσμα να μην ανατρέπεται η οικονομική ισορροπία υπέρ του. Συνεπώς, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης, το οποίο αυξάνει τον συνολικό συμβατικό προϋπολογισμό σε 10.238.242,19 € συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ.

Η Πράξη 130/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας των σχεδίων τροποποίησης επτά (7) αρχικών συμφωνιών-πλαίσιο για την προμήθεια ατομικών εφοδίων της Αστυνομικής Ακαδημίας. Η τροποποίηση κρίθηκε επιτρεπτή, καθώς προέκυψε ανάγκη επαύξησης του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου (κατά 203.080,80 ευρώ πλέον ΦΠΑ) λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, όπως η αύξηση κατά 600 των οργανικών θέσεων ειδικών φρουρών με το π.δ. 69/2024, λίγες μόνο ημέρες μετά την υπογραφή των αρχικών συμφωνιών. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι πληρούνται σωρευτικά οι νόμιμες προϋποθέσεις του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 και ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων τροποποίησης.

Η απόφαση αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της από 2.4.2024 σύμβασης του Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Στερεάς Ελλάδος (Φο.Δ.Σ.Α.) για την παροχή υποστηρικτικών υπηρεσιών. Το σχέδιο τροποποίησης, ποσού 312.081,69 ευρώ πλέον ΦΠΑ, προέβλεπε την ενεργοποίηση δικαιώματος προαίρεσης για την κάλυψη επιδομάτων λόγω αναπροσαρμογής του μισθολογίου για 41 εργαζόμενους στη Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) Θήβας. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η τροποποίηση δεν μπορεί να στηριχθεί στη ρήτρα αναθεώρησης (άρθρο 132 παρ. 1 περ. α΄), ούτε στις απρόβλεπτες περιστάσεις (άρθρο 132 παρ. 1 περ. γ΄), καθώς η δυσκολία προσέλκυσης εξειδικευμένου προσωπικού μπορούσε να προβλεφθεί. Συνεπώς, κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.

Η Πράξη 230/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης 46277/30.11.2023, που προέβλεπε αύξηση της συμβατικής δαπάνης κατά 20.350.000 ευρώ για πρόσθετες υπηρεσίες. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της τροποποιητικής σύμβασης κατά το μέρος που αφορά την προσθήκη φυσικού αντικειμένου (εργασία 2.5.4: ενίσχυση της αυτοκατευθυνόμενης μάθησης με βίντεο). Αυτό κρίθηκε διότι οι υπηρεσίες αυτές δεν αποτελούν αναγκαία προϋπόθεση για την άρτια ολοκλήρωση της αρχικής σύμβασης, αλλά επέκταση ή αναβάθμιση, παραβιάζοντας το άρθρο 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016. Επίσης, διαπιστώθηκε έλλειψη σαφούς προσδιορισμού της ποσότητας των παραδοτέων (αριθμός βίντεο) και μη τεκμηρίωση του εύλογου χαρακτήρα του κόστους. Ωστόσο, δεν κωλύεται η τροποποίηση για τη διόρθωση του τίτλου του έργου και την υποκατάσταση του αναδόχου λόγω συγχώνευσης, υπό τον όρο του ελέγχου των δικαιολογητικών.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1082/2024

Η Πράξη 146/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου τροποποίησης της σύμβασης ΦΠΥ87/21 μεταξύ του e-ΕΦΚΑ και της ένωσης εταιρειών «…- … S.Α. – … Α.Ε.», για την παροχή υπηρεσιών ανάπτυξης λογισμικού. Η τροποποίηση πρότεινε αύξηση του αντικειμένου κατά 1.000 ανθρωπομήνες επικαλούμενη απρόβλεπτες περιστάσεις, όπως η σύμβαση με το ΤΕΚΑ και η εφαρμογή δημόσιων πολιτικών για την επίσπευση των συντάξεων. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχουν οι όροι του άρθρου 132 παρ. 1(γ) του ν. 4412/2016, επειδή οι επικαλούμενες αλλαγές (προερχόμενες από νομοθετικές και κανονιστικές πράξεις) είχαν συμπεριληφθεί εξαρχής στο ευρύ αντικείμενο της αρχικής σύμβασης. Ως εκ τούτου, κώλυσε την υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1023/2024

Δυνατότητα ή μη τροποποίησης, κατ’ άρθρο 132 του ν. 4412/2016 (ή κατ’ άλλη διάταξη), διοικητικής σύμβασης παροχής υπηρεσιών φύλαξης, με την αναπροσαρμογή (αύξηση) του συμβατικού ανταλλάγματος, ενόψει της εκ του νόμου αύξησης του κατώτατου νομοθετημένου μισθού και ημερομισθίου, σε συνδυασμό με την προβλεπόμενη από το άρθρο 68 του ν. 3863/2010 υποχρέωση κάλυψης, με την οικονομική προσφορά της αναδόχου, του ελάχιστου εργατικού κόστους παροχής των υπηρεσιών και την υποχρέωση αυτής να τηρεί, κατά την εκτέλεση της σύμβασης, τις διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας.(..)Η αύξηση, με τη με αριθμό οικ. 4241/127/30.1.2019 απόφαση της Υπουργού Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, του κατώτατου νομοθετημένου μισθού και του κατώτατου νομοθετημένου ημερομισθίου των υπαλλήλων και εργατοτεχνιτών της χώρας, συνιστά απρόβλεπτη περίσταση, η οποία δικαιολογεί, κατ’ άρθρο 132 παρ. 1 περ.γ΄ του ν. 4412/2016, την τροποποίηση της συναφθείσας, πριν την αύξηση αυτών, διοικητικής σύμβασης παροχής υπηρεσιών φύλαξης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, συνιστάμενη στην αντίστοιχη αύξηση της συμβατικής αμοιβής της αναδόχου, σε κάθε δε περίπτωση, η τροποποίηση αυτή, μπορεί να γίνει με έρεισμα και τις διατάξεις των άρθρων 200 και 288 του Α.Κ. με την αναπροσαρμογή του συμβατικού ανταλλάγματος, στο προσήκον μέτρο (πλειοψ.). Παραπέμφθηκε στην Α΄ Τακτική Ολομέλεια, κατόπιν της υπ’ αριθ. 48/2019 γνωμ. του Γ΄ 

Ενόψει των εκτεθέντων στις σκέψεις 1-4, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η ελεγχόμενη 1η τροποποίηση της 0093Μ/20 συμφωνίας-πλαίσιο παρίσταται μη ουσιώδης. Και τούτο, διότι υπάγεται στις ρητά αναφερόμενες στην παρ. 1 του άρθρου 132 του ν. 4412/2016 τοιαύτες (μη ουσιώδεις τροποποιήσεις), αναγόμενη σε υποκατάσταση του αρχικού αναδόχου (.....), συνεπεία μερικής διαδοχής του, λόγω εταιρικής αναδιάρθρωσης (διάσπαση δι’ απόσχισης κλάδου, ο οποίος εισφέρεται στη νεοσυσταθείσα εταιρεία) και δη από νέο ανάδοχο (….), του οποίου αποκλειστικός μέτοχος παρίσταται ο αρχικός ανάδοχος. Συνακόλουθα, ως μη ουσιώδης, η εν λόγω τροποποίηση και, κατά συνεκδοχή, το περιέχον αυτή σχέδιο της 1ης τροποποίησης της 0093Μ/20 συμφωνίας-πλαίσιο δεν υπάγεται, κατ’ άρθρα 324 παρ. 5 περ. α΄ του ν. 4700/2020 και 132 παρ. 6 περ. α΄ του ν. 4412/2016, στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου.. Τούτων δοθέντων, το Κλιμάκιο κρίνει ότι το σχέδιο της Πρώτης (1ης) Τροποποίησης της 0093Μ/2020 συμφωνίας-πλαίσιο, ανεξαρτήτως της υποχρεωτικότητας υπογραφής του, προς τον σκοπό ορθής αποτύπωσης του προσώπου του αντισυμβαλλομένου, απαραδέκτως υποβλήθηκε για προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου.