ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ ΣΤ/176/2025

Η Πράξη 15/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης μεταξύ του «ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ» και της αναδόχου κοινοπραξίας για τη μελέτη κτηματογράφησης των Περιφερειακών Ενοτήτων Ιθάκης, Κεφαλληνίας και Ζακύνθου (ΚΤ5-16). Η σύμβαση, ποσού 194.582,85 ευρώ πλέον ΦΠΑ, κρίθηκε νόμιμη σύμφωνα με το άρθρο 132 παρ. 1 περ. β΄ του ν. 4412/2016, καθώς οι συμπληρωματικές υπηρεσίες (λειτουργία Γραφείου Κτηματογράφησης και τήρηση βάσης) ήταν αναγκαίες λόγω καθυστερήσεων που δεν οφείλονταν αποκλειστικά στον ανάδοχο, κρίνοντας ασύμφορη την αλλαγή αναδόχου. Επιπλέον, η σωρευτική αύξηση της δαπάνης (12,04%) δεν υπερβαίνει το νόμιμο όριο του 50% της αρχικής σύμβασης (ύψους 5.658.879,12 ευρώ). Κατά συνέπεια, η υπογραφή της σύμβασης δεν κωλύεται.

Με την κρινόμενη έφεση, ζητείται η ακύρωση της 1/19.6.2012 πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό Κεφαλληνίας, κατά το μέρος με το οποίο καταλογίστηκε, σε βάρος του εκκαλούντος και υπέρ της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων (Περιφερειακή Ενότητα Κεφαλληνίας), ως διαδόχου της τέως Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κεφαλληνίας και Ιθάκης, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τους…, το ποσό των 15.551,20 ευρώ (πλέον προσαυξήσεων εκπροθέσμου καταβολής), που φέρεται ότι συνιστά έλλειμμα στη χρηματική διαχείριση της ως άνω Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης κατά το οικονομικό έτος 2002.(...)	Με την κρινόμενη έφεση προβάλλεται: Α. ότι ο Επίτροπος ήταν αναρμόδιος να εκδώσει την προσβαλλομένη πράξη, καθόσον αρμόδιο να την εκδώσει ήταν το Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, δεδομένου ότι η διενέργεια του κατασταλτικού ελέγχου του απολογισμού της τέως Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κεφαλληνίας και Ιθάκης ήταν εκκρεμής ενώπιον αυτού, την 2.4.2012 (ημεροχρονολογία ισχύος του ν.4055/2012).Με την 6491/2015 απόφαση του IV Τμήματος του Δικαστηρίου, κρίθηκε ότι νομίμως εκδόθηκε η προσβαλλόμενη πράξη από τον Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό Κεφαλληνίας και όχι από το Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, απορριπτομένου του ανωτέρω λόγου της υπό κρίση έφεσης, καθόσον ο Επίτροπος ήταν αρμόδιος κατά το χρόνο διενέργειας του ελέγχου για τη διενέργεια του κατασταλτικού ελέγχου και όφειλε να προβεί σε όλες τις προκαταρκτικές ενέργειες ελέγχου, όπως πχ να εκδώσει Φύλλο Μεταβολών και Ελλείψεων (ΦΜΕ), ενώ από 2.4.2012 κατέστη το αρμόδιο για την έκδοση της καταλογιστικής πράξης όργανο, σύμφωνα με τα οριζόμενα στις παρ. 1 και 2 του άρθρου 22 του πδ/τος 774/1980 μετά την αντικατάστασή τους με το άρθρο 79 του ν. 4055/2012, δεδομένου ότι κατά την ημεροχρονολογία αυτή (2.4.2012) η υπόθεση δεν ήταν εκκρεμής στο Κλιμάκιο, αφού δεν είχε υποβληθεί σε αυτό έκθεση ελέγχου και προσχέδιο καταλογιστικής πράξης. 	Σε ότι αφορά την τήρηση της αρχής της αναλογικότητας η οποία εξετάζεται εν προκειμένω αυτεπαγγέλτως το Δικαστήριο κρίνει ότι δεδομένου: α) του βαθμού υπαιτιότητας του εκκαλούντος (δόλος), β) των σοβαρών δημοσιονομικών παραβάσεων στις οποίες αυτός υπέπεσε, με τη συμμετοχή του σε παράτυπες πληρωμές και σε εξωλογιστική διαχείριση δαπανών του εφεσίβλητου ΝΠΔΔ, με την τέλεση πλαστογραφίας και απάτης σε βάρος του ως άνω ΝΠΔΔ, γ) της αμετάκλητης ποινικής του καταδίκης για πλαστογραφία και απάτη εις βάρος του νομικού προσώπου και τέλος δ) του συνολικού ύψους της ζημίας που προκλήθηκε κατά τα κρίσιμα έτη στο ανωτέρω νομικό πρόσωπο από τις προαναφερθείσες πράξεις του, δεν συντρέχει περίπτωση μείωσης του ποσού του καταλογισμού, κατ’ εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας ή του άρθρου 150 του ν. 4820/2021 (Α΄ 130), το οποίο εφαρμόζεται και στις εκκρεμείς δίκες, σύμφωνα με το άρθρο 164 αυτού. Κατ’ ακολουθίαν, το Δικαστήριο κρίνει ότι πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση έφεση και να καταπέσει το παράβολο, που ο εκκαλών κατέβαλε για την άσκησή της, υπέρ του Δημοσίου (άρθρο 310 παρ 1 του ν.4700/2020).

Η απόφαση 312/2024 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σύμβασης ανάθεσης από την «… Α.Ε. – ΑΝΑΠΤΥΞΙΑΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗΣ» για την «Ανάπλαση αθλητικών εγκαταστάσεων Περιφερειακής Ενότητας Κεφαλληνίας και Ιθάκης με προμήθεια συνθετικού χλοοτάπητα, τάπητα στίβου και παρκέ γηπέδου καλαθοσφαίρισης», προϋπολογισμού 2.199.828,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η σύμβαση είναι μεικτή (προμήθεια και έργο), με κύριο αντικείμενο προμήθεια. Εκδόθηκε βάσει προγραμματικής σύμβασης μεταξύ Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, Δήμων Αργοστολίου, Ιθάκης, Ληξουρίου και της Α.Ε., χρηματοδοτούμενης από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Η προγραμματική σύμβαση κρίθηκε νόμιμη, παρόλο που δεν υποβλήθηκε προηγουμένως σε έλεγχο. Ωστόσο, διαπιστώθηκε ουσιώδης νομική πλημμέλεια στη διακήρυξη, καθώς το κριτήριο τεχνικής ικανότητας απαιτούσε εμπειρία μόνο σε δημόσιους φορείς, περιορίζοντας υπέρμετρα τον ανταγωνισμό και παραβιάζοντας αρχές ίσης μεταχείρισης και διαφάνειας. Υποβλήθηκαν δύο προσφορές, μία απορρίφθηκε λόγω έλλειψης εγγύησης. Συνεπώς, κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Επισημαίνεται επίσης ότι στο σχέδιο σύμβασης θα έπρεπε να συμπεριληφθούν ως συμβαλλόμενα μέρη και οι Δήμοι.

Με την ένδικη έφεση ζητείται παραδεκτώς η ακύρωση της ΕΜΠ.1041/5.8.2013 απόφασης των Οικονομικών Επιθεωρητών της Διεύθυνσης Οικονομικής Επιθεώρησης Ηπείρου του Υπουργείου Οικονομικών, με την οποία καταλογίστηκε σε βάρος του εκκαλούντος, ως υπολόγου, με τις ιδιότητες του Διευθυντή της Οικονομικής Υπηρεσίας της πρώην Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κεφαλληνίας - Ιθάκης κατά το χρονικό διάστημα από 3.5.2007 έως 31.12.2010 και του διαχειριστή των λογαριασμών της ως άνω Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, με το δικαίωμα πρώτης υπογραφής κατά την έκδοση επιταγών για το χρονικό διάστημα από 14.5.2007 έως 31.12.2010 και υπέρ της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων, καθολικής διαδόχου της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κεφαλληνίας - Ιθάκης (βλ. άρθρα 3 παρ. 3 περ. στ, 114 παρ. 5, 283 παρ. 2 του ν. 3852/2010, Α΄ 87), το ποσό των 179.474,83 ευρώ, πλέον προσαυξήσεων ύψους 16.135,24 ευρώ, ήτοι συνολικά το ποσό των 195.610,07 ευρώ, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τη…, Προϊσταμένη του Γραφείου/Τμήματος Μισθοδοσίας της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών και διαχειρίστρια των λογαριασμών με δικαίωμα δεύτερης υπογραφής κατά την έκδοση επιταγών για το χρονικό διάστημα από 1.1.2002 έως 31.12.2010. Το καταλογισθέν ποσό φέρεται να αντιστοιχεί σε ισόποσο έλλειμμα προκληθέν στη διαχείριση της πρώην Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κεφαλληνίας - Ιθάκης, κατά το χρονικό διάστημα από 1.1.2002 έως 31.12.2010.(...)	. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα αναβάλλει εκ νέου την έκδοση οριστικής απόφασης επί της ένδικης έφεσης, προκειμένου να προσκομισθούν με επιμέλεια της Περιφέρειας Ιονίων Νήσων (Περιφερειακή Ενότητα Κεφαλληνίας- Ιθάκης) και του εκκαλούντος εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας τα αναφερόμενα στη σκέψη 7 της παρούσας απολύτως απαραίτητα έγγραφα και στοιχεία. Μετά δε την προσκόμισή τους πρέπει να οριστεί νέα δικάσιμος για τη συζήτηση της έφεσης, να εγγραφεί η υπόθεση στο οικείο πινάκιο και να γίνει νόμιμη και εμπρόθεσμη κλήτευση όλων των διαδίκων για να παραστούν κατά τη συζήτησή της. 

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης υπηρεσιών φύλαξης των εγκαταστάσεων του ΟΑΚΑ, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.880.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Η παρούσα διαδικασία αποτελεί επανάληψη προηγούμενης, μετά την ακύρωση της προηγούμενης διακήρυξης λόγω εισαγωγής ανεπίτρεπτης διάκρισης ως προς την ιθαγένεια του προσωπικού. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η νέα διακήρυξη συμμορφώθηκε με τις παρατηρήσεις του και δεν συντρέχει πλέον κώλυμα για την υπογραφή της σύμβασης, υπό την προϋπόθεση συμπλήρωσης του ποσού της εγγύησης καλής εκτέλεσης στο προοίμιο του σχεδίου.

Η Πράξη 143/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της ανάθεσης υπηρεσιών «Γενικής Επισκευής Μονάδων του Συστήματος Υδραυλικής Πέδης Οχημάτων Τραμ της ΣΤΑΣΥ», προϋπολογισμού 2.330.037 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ουσιώδεις πλημμέλειες που κωλύουν την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης. Οι πλημμέλειες περιλαμβάνουν: Πρώτον, μη προσήκουσα δημοσίευση της παράτασης της προθεσμίας υποβολής προσφορών στην Επίσημη Εφημερίδα της ΕΕ. Δεύτερον, ουσιώδη τροποποίηση της ρήτρας αναπροσαρμογής τιμής μέσω τεύχους διευκρινίσεων. Η τροποποιημένη ρήτρα, που βασίστηκε σε πρόταση του μοναδικού συμμετέχοντος, εισήγαγε τη χρήση δεικτών τιμών αποκλειστικά της Γερμανίας (M0/M1 και LG0/LG1), παραβιάζοντας την αρχή της ίσης μεταχείρισης, καθώς ευνοούσε γερμανικούς οικονομικούς φορείς. Λόγω αυτών των πλημμελειών, κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Η Πράξη 186/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για την ανάθεση μελέτης αποκατάστασης βλαβών στο επαρχιακό οδικό δίκτυο της Π.Ε. Κεφαλληνίας, οι οποίες προκλήθηκαν από ακραία καιρικά φαινόμενα (μεσογειακός κυκλώνας Ιανός). Μετά την αξιολόγηση της διαγωνιστικής διαδικασίας, των προσφορών, των προδικαστικών προσφυγών και της σχετικής δικαστικής απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Ιωαννίνων, το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Ως εκ τούτου, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, η οποία έχει προεκτιμώμενη αμοιβή 1.832.890,87 ευρώ πλέον ΦΠΑ και εργολαβική δαπάνη 1.098.020,00 ευρώ με ΦΠΑ.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Ο.ΣΥ. Α.Ε. και ιδιωτικής εταιρείας για την απευθείας ανάθεση υπηρεσιών ασφάλισης περιουσιακών στοιχείων, συνολικού ύψους 2.500.000,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Η ανάθεση κρίθηκε απαραίτητη λόγω απρόβλεπτων γεγονότων που καθυστέρησαν τη διεξαγωγή του νέου διαγωνισμού, όπως μεταβολές στον στόλο της εταιρείας και προδικαστικές προσφυγές. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, εφόσον η αρχική σύμβαση είχε λήξει, η νέα ανάθεση αποτελεί αυτοτελή σύμβαση και έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της, υπό τον όρο διαπίστωσης μη συνδρομής λόγων αποκλεισμού της αναδόχου εταιρείας.

Το Δευτερο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την έφεση κατά της πράξης καταλογισμού ποσού 11.232,90 ευρώ σε βάρος του εκκαλούντος, ως έλλειμμα στη χρηματική διαχείριση της τέως Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Κεφαλληνίας και Ιθάκης για το 2003. Το έλλειμμα προέκυψε από μη νόμιμες εκροές ποσών μέσω επιταγών εκδοθεισών εις διαταγήν του εκκαλούντος, χωρίς νόμιμα δικαιολογητικά. Το Δικαστήριο απέρριψε τους λόγους της έφεσης, εφαρμόζοντας την εικοσαετή παραγραφή και θεωρώντας τον εκκαλούντα de facto υπόλογο, λαμβάνοντας υπόψη την αμετάκλητη ποινική καταδίκη του για πλαστογραφία και απάτη. Κρίθηκε επίσης ότι δεν συντρέχει περίπτωση μείωσης του ποσού λόγω της αρχής της αναλογικότητας, λόγω του δόλου του εκκαλούντος.

ΣΥΜΒΑΣΗ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΗΣ.Μετά την, κατά τα ανωτέρω, άρση της παραπεμφθείσας στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου αμφιβολίας υπέρ της εκδοχής ότι, κατ’ ορθή ερμηνεία των διατάξεων των άρθρων 2 και 19 του ν. 4412/2016, στην ελεγχόμενη σύμβαση προσήκει ο νομικός χαρακτηρισμός της μεικτής σύμβασης παραχώρησης έργου και υπηρεσιών, με προέχον αντικείμενο την ουσιώδη ανακατασκευή της μαρίνας Πύλου, η υπόθεση πρέπει να αναπεμφθεί, προς περαιτέρω εξέταση, στο Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ως αρμόδιο, κατά τα οριζόμενα στην ΦΓ8/16805/1999 κανονιστική απόφαση της Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Β΄ 1970), σε συνδυασμό με την ΦΓ8/40621/2020 νεότερη (Β΄ 3374), για τον έλεγχο της σύμβασης αυτής.Για τους λόγους αυτούς .Αίρει την αμφιβολία που παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου με την 646/2023 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.