Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ.ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/288/2025

Συντήρηση υπαίθριου θεάτρου:..Με δεδομένα αυτά η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι μη νόμιμη, διότι τα προβαλλόμενα ως απρόβλεπτα γεγονότα, ήτοι η αποσάρθρωση του φέροντος σκελετού του αμφιθεάτρου, δεν προέκυψαν αιφνιδίως αλλά υπήρχαν κατά το χρόνο κατάρτισης της αρχικής σύμβασης και  ο Δήμος ... δεν κατόρθωσε, αν και φέρει το βάρος απόδειξης, να αποδείξει ότι δεν μπορούσε να προβλεφθεί αντικειμενικά σύμφωνα με τους κανόνες της ανθρώπινης εμπειρίας και λογικής. Συγκεκριμένα, παρουσιάζεται αντίφαση στη σχετική αιτιολογία, αφού, αν και στην αιτιολογική έκθεση σημειώνεται ότι μετά την αποξήλωση του δαπέδου φάνηκε η αποσάθρωση μεγάλου (σε τέτοιο σημείο που το ποσό της συμπληρωματικής σύμβασης να φτάσει στο ανώτατο ποσοστό που θα μπορούσε να φτάσει, ήτοι σε ποσοστό 50% της αρχικής σύμβασης) τμήματος του σκελετού που βρίσκεται κάτω από το δάπεδο, στο έγγραφο επανυ-ποβολής σημειώνεται, με σκοπό να αιτιολογηθεί ότι δεν μπορούσε αντικειμενικά με βάση τη δειγματοληπτική αποξήλωση που πραγματοποίησε ο μελετητής να προβλεφθεί το μέγεθος του προβλήματος, ότι οι δοκοί που αντικαταστάθηκαν αντιστοιχούν σε μικρό ποσοστό του συνόλου τους, ώστε, τελικώς, καταλείπεται αμφιβολία περί της έκτασης της αποσάθρωσης (μεγάλης ή περιορισμένης) και της δυνατότητας πρόβλεψης της. Ωστόσο, λαμβάνοντας υπόψη ότι η καταστροφή των προς αντικατάσταση δοκών αφορούσε στο επάνω μέρος επί του οποίου εδράζονταν τα ξύλινα δάπεδα, ενώ οι άλλες τρεις πλευρές αυτών που ήταν ορατές διατηρούνταν σε καλή κατάσταση, καθώς και ότι οι συμπληρωματικές εργασίες ήταν αναγκαίες για την άρτια ολοκλήρωση του θεάτρου και δεν μπορούσαν να αποχωριστούν από τις αρχικές, κρίνεται ότι ο Δήμος ... προχώρησε στη σύναψη της συμπληρωματικής σύμβασης χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα δαπάνη θα μπορούσε να θεωρηθεί λόγω συγγνωστής πλάνης, αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος 2018, τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Η Πράξη 29/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Ελευσίνας «Αποκατάσταση κτιριακού συγκροτήματος ΙΡΙΣ». Το συμβατικό τίμημα της συμπληρωματικής σύμβασης είναι 159.565,87 ευρώ, με τη συνολική σωρευτική υπέρβαση (μαζί με την 1η ΣΣ) να ανέρχεται σε 36,49% της αρχικής σύμβασης, ποσοστό που τηρεί το νόμιμο όριο του 50%. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες, που απαιτήθηκαν λόγω έντονης φθοράς, ρηγματώσεων και διάβρωσης στα δομικά στοιχεία των Κτιρίων 1 & 2, πληρούν τις προϋποθέσεις του ν.4412/2016. Για τεχνικούς λόγους δεν επιτρέπεται η αλλαγή αναδόχου. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο της παράτασης της διάρκειας της αρχικής σύμβασης.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε το σχέδιο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση φθορών Εθνικού Οδικού Δικτύου Νο 53 Τμήμα ΑΙΣΥΜΗΣ – ΜΕΓΑΛΟ ΔΕΡΕΙΟ – ΜΙΚΡΟ ΔΕΡΕΙΟ» της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας – Θράκης. Διαπίστωσε ότι η αρχική σύμβαση είχε προϋπολογισμό κάτω του ορίου του 1.700.000 ευρώ και είχε ελεγχθεί από την Επίτροπο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. Έβρου (Πράξη 21/2024). Κατά συνέπεια, έκρινε ότι ο έλεγχος της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπάγεται στην αρμοδιότητα του Κλιμακίου αλλά στην αρμόδια Επίτροπο, στην οποία και παρέπεμψε τον φάκελο και το σχέδιο σύμβασης.

Η Πράξη 212/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση Φθορών στο Κτίριο Επικοινωνιών της ΒΕΝ», συμβατικού τιμήματος 346.008,22 ευρώ, το οποίο αποτελεί παρακολούθημα της αρχικής σύμβασης που είχε ελεγχθεί με την 242/2025 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (όπως η τοποθέτηση θερμοπρόσοψης, η πλήρης αντικατάσταση καλωδίων ισχύος και η ανακατασκευή του Κεντρικού Πίνακα Χαμηλής Τάσης) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του έργου λόγω απρόβλεπτων εκτεταμένων φθορών από ακραία καιρικά φαινόμενα, είναι απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη φύση του, και η ανάθεσή τους σε νέο ανάδοχο θα προκαλούσε σημαντικές τεχνικές δυσχέρειες και οικονομική επιβάρυνση. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του ελεγχθέντος σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης.

Η απόφαση αφορά την εκδίκαση προσφυγής ανάκλησης κατά της ΑΑ_Ρ_2026_1292 πράξης του αναπληρωτή Επιτρόπου στην Υπηρεσία Επιτρόπου ΟΤΑ Ι στην Περιφέρεια, με την οποία είχε κριθεί ότι κωλύεται η σύναψη της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Συντήρηση και αποκατάσταση φθορών οδικού δικτύου Π.Ε. Δυτικής Αττικής (Α23)». Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι επίμαχες εργασίες δεν αποτελούν νέο διακριτό τεχνικό έργο αλλά ομοειδείς και αναγκαίες επεμβάσεις αποκατάστασης του ίδιου οδικού δικτύου, οι οποίες κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων ζημιών από την κακοκαιρία «BYRON» και δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά από την κύρια σύμβαση. Κατά συνέπεια, δέχθηκε την προσφυγή και την υπέρ αυτής παρέμβαση, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη πράξη και αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης.

Πρόκειται για την Πράξη 187/2026 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου «SUB9. ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΙΟΥΤΟ ΠΑΣΤΕΡ – ΥΠΟΕΡΓΟ 2: ΚΤΙΡΙΑΚΑ». Το Κλιμάκιο, αφού διαπίστωσε σειρά ελλείψεων στον υποβληθέντα φάκελο (όπως έλλειψη στοιχείων για τη διαχείριση αμιάντου, αναλυτικού πίνακα εργασιών, τεκμηρίωσης συνάφειας με την αρχική σύμβαση, βεβαίωσης χρηματοδότησης κ.ά.), έκρινε ότι τα στοιχεία αυτά είναι αναγκαία για τη διαμόρφωση ασφαλούς κρίσης. Κατόπιν τούτων, αποφάσισε την αναβολή της έκδοσης οριστικής Πράξης και διέταξε την αναθέτουσα αρχή να συμπληρώσει τον φάκελο με τα αναφερόμενα στο σκεπτικό έγγραφα και στοιχεία.

Πρόκειται για την 116/2026 Πράξη του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν συνεδρίασης της 9ης Μαρτίου 2026. Αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποκατάσταση και συντήρηση των κτιριακών εγκαταστάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας στο Αρσάκειο Μέγαρο». Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 590/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου, ενώ η 1η συμπληρωματική σύμβαση με την 470/2024 Πράξη. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες (αποκατάσταση δαπέδων και τοποθέτηση νέων ερμαρίων λόγω φθορών) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης, δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από αυτήν και δεν μεταβάλλουν τη συνολική φύση του έργου. Κατέληξε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο εξασφάλισης χρηματοδότησης πριν από την υπογραφή του.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου αποχέτευσης της Δ.Ε.Υ.Α. Κιλκίς, η αρχική σύμβαση του οποίου είχε ελεγχθεί με την 773/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (αλλαγές οδεύσεων αγωγών, νέο δευτερεύον δίκτυο, ανέγερση μεταλλικού κτιρίου για εξοπλισμό μεμβρανών και UV) πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε τρίτο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου, υπό τον όρο να ενσωματωθεί πρόσθετη απολογιστική δαπάνη 290.036 ευρώ για Α.Ε.Κ.Κ. και να εξασφαλιστεί πλήρης χρηματοδότηση.

Η πράξη αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποπεράτωση Δημοτικού Θεάτρου Λευκάδας», το οποίο επανεισάγεται μετά την 9/2026 μη οριστική Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (κατασκευή θεατρικής σκηνής, εξασφάλιση προσβασιμότητας ΑΜΕΑ, αποκατάσταση φθορών κ.λπ.) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε νέο ανάδοχο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της σύμβασης, υπό τον όρο της εξασφάλισης χρηματοδότησης και της έγκρισης παράτασης της προθεσμίας εκτέλεσης του έργου.

Η Πράξη 16/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Συντήρηση & επισκευή σχολικών κτιρίων & αύλειων χώρων του Δήμου Ηλιούπολης». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες, συνολικής δαπάνης 402.769,62 ευρώ, πληρούν τις προϋποθέσεις του ν.4412/2016, καθώς είναι απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου και δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από την κύρια σύμβαση. Οι εργασίες προέκυψαν λόγω απρόβλεπτων φθορών σε λειτουργούντα σχολικά κτίρια. Συγκεκριμένα, δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, υπό τον όρο ότι θα εγκριθεί περαιτέρω παράταση της συμβατικής προθεσμίας εκτέλεσης του έργου, η οποία είχε λήξει στις 30.12.2024, και θα διορθωθεί το αναγραφόμενο ποσό στην προμετωπίδα του σχεδίου.