Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ.ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/286/2025

Ίδρυση Γυναικείας Ιεράς Κοινοβιακής Μονής Υπαπαντής του Κυρίου της Ιεράς Μητροπόλεως Μεσογαίας και Λαυρεωτικής, της Δημοτικής Ενότητας Σπάτων του Δήμου Σπάτων-Αρτέμιδος της Περιφέρειας Αττικής

Η Πράξη 34/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου 3ης τροποποίησης της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής, του Δήμου Κορυδαλλού και της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού, για το έργο «Κατασκευή κλειστού γυμναστηρίου – κολυμβητηρίου και δύο γηπέδων αντισφαίρισης». Η τροποποίηση κρίθηκε αναγκαία λόγω της οικονομικής αδυναμίας του Δήμου Κορυδαλλού να χρηματοδοτήσει την αύξηση της συμβατικής δαπάνης για την 1η Συμπληρωματική Σύμβαση Εργασιών. Με την έγκριση της τροποποίησης, η παράγραφος 5 του άρθρου 3 της σύμβασης μεταβάλλεται, ώστε το ποσό των 630.000,00 € (με ΦΠΑ), που απαιτείται για την εν λόγω συμπληρωματική σύμβαση, να βαρύνει πλέον την Περιφέρεια Αττικής. Το Κλιμάκιο δεν διαπίστωσε νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύει την υπογραφή του σχεδίου τροποποίησης.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Ηρακλείου για το έργο υπογειοποίησης των οδών Μελίνας Μερκούρη και Κηφισίας, προϋπολογισμού 22.000.000 ευρώ. Η σύναψη είχε εγκριθεί με τις αποφάσεις 2184/30.12.2025 της Περιφερειακής Επιτροπής και 568/23.12.2025 της Δημοτικής Επιτροπής. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων για την από κοινού εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους, δεν εμπίπτει στο πεδίο του ν. 4412/2016 και διαθέτει το ελάχιστο κατά νόμο περιεχόμενο. Κατόπιν αυτών, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.

Παράταση της προθεσμίας για την υποβολή εκπρόθεσμων δηλώσεων και την κατάθεση αιτήσεων διόρθωσης προδήλου σφάλματος για τις υπό κτηματογράφηση περιοχές α) των Δήμων Λυκόβρυσης, Πεύκης, Μεταμόρφωσης, Παπάγου και Ψυχικού της Περιφερειακής Ενότητας Βορείου Τομέα Αθηνών και των Δήμων Ν. Φιλαδέλφειας, Ν. Χαλκηδόνας της Περιφερειακής Ενότητας Κεντρικού Τομέα Αθηνών και β) των Δήμων Αναβύσσου, Καλυβίων- Θορικού, Κερατέας, Λαυρεωτικής και των Κοινοτήτων Αγίου Κωνσταντίνου, Παλαιάς Φώκαιας, Σαρωνίδας, Κουβαρά της Περιφερειακής Ενότητας Ανατολικής Αττικής της Περιφέρειας Αττικής.

Η Πράξη 94/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου 2ης τροποποίησης – παράτασης της από 16.8.2017 προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Αττικής και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, για τη δημιουργία του «Μουσείου Μεταλλείας – Μεταλλουργίας Λαυρίου». Η πρώτη παράταση έληγε στις 16.2.2025. Ζητήθηκε νέα παράταση 18 μηνών, μέχρι τις 16.8.2026, λόγω καθυστέρησης στη δημοπράτηση του Υποέργου 3. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η 2η τροποποίηση – παράταση δεν παρουσιάζει νομικές πλημμέλειες και ως εκ τούτου δεν κωλύεται η υπογραφή της, καθώς συμφωνεί με τους όρους της αρχικής προγραμματικής σύμβασης.

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ-ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Με την προσβαλλόμενη 51/2021 πράξη της Επιτρόπου στην Υπηρεσία Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ΟΤΑ Ι Περιφέρειας Αττικής κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του ήδη προσφεύγοντος, νομικού προσώπου ιδιωτικού δικαίου με την επωνυμία «…» (…) με αντικείμενο την «[π]ρομήθεια και εγκατάσταση απαραίτητων υλικών για τη στεγανοποίηση του Ολυμπιακού Γυμναστηρίου Άνω Λιοσίων», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 899.248,00 ευρώ (με ΦΠΑ 24%)  και χρονικής διάρκειας δέκα ετών.(...)Συνεπώς και ανεξαρτήτως του ότι ορισμένες εργασίες που περιλαμβάνονται στην προγραμματική σύμβαση δεν μπορεί, ως εκ της φύσης τους, να θεωρηθεί ότι εξυπηρετούν αποκλειστικά και μόνον τις ανάγκες των αθλητικών Ομοσπονδιών και της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού (δαπάνες ελαιοχρωματισμού, προμήθεια ειδών αλουμινίου για τις θύρες, προμήθεια ηλεκτρολογικού εξοπλισμού, εξοπλισμού WC κ.λπ.) χωρίς παράλληλα να ωφελούν και τη μισθώτρια, σε κανένα άρθρο της σύμβασης και του μνημονίου συνεργασίας δεν προβλέπεται ότι η παραχώρηση της χρήσης των χώρων του ΟΚΑΛ στους ως άνω φορείς γίνεται μετά την αφαίρεση του εγκατασταθέντος εξοπλισμού από τη μισθώτρια.  Περαιτέρω, η απλή αντιστοίχιση των υποχρεώσεων που ανέλαβε η …., βάσει της σύμβασης μίσθωσης, με τις εργασίες της προγραμματικής σύμβασης καταδεικνύει ότι αυτές συμπίπτουν, σε αρκετές των περιπτώσεων ακόμη και λεκτικά(...)Αποφαίνεται ότι το σχέδιο της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του … με αντικείμενο την «[π]ρομήθεια και εγκατάσταση απαραίτητων υλικών για τη στεγανοποίηση του Ολυμπιακού γυμναστηρίου Άνω Λιοσίων» δεν πρέπει να υπογραφεί.

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΙΣ ΕΣ/ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜ/309/2022 ΚΑΙ ΕΣ/ΕΛΑΣΣΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1020/2022.

Προγραμματικές συμβάσεις.Ανάκληση της 60/2015 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου (...) Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει κατά πλειοψηφία ότι οι συνεξεταζόμενες αιτήσεις ανάκλησης του Δήμου Λαυρεωτικής και της Περιφέρειας Αττικής καθώς και οι υπέρ αυτών ασκηθείσες παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν δεκτές, να ανακληθεί η 60/2015 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να υπογραφεί το οικείο σχέδιο προγραμματικής σύμβασης για την εκτέλεση του έργου «Αποκατάσταση διατηρητέου κτίσματος για τη δημιουργία Μουσείου Κεραμικής – ΑΚΕΛ ‘Πάνος Βαλσαμάκης’ και διαμόρφωση περιβάλλοντος χώρου στο Λαύριο Αττικής» υπό τον όρο να συμπεριληφθεί ρητά μεταξύ των υποχρεώσεων της Περιφέρειας και εκείνη της διενέργειας τυχόν διαγωνιστικών διαδικασιών. Αντίθετα, κατά την μειοψηφούσα άποψη πρέπει να απορριφθούν. Τέλος, πρέπει, να διαταχθεί η κατάπτωση υπέρ του Δημοσίου του παραβόλου που κατέθεσε η ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «….», για την άσκηση της σχετικής αιτήσεώς της (άρθρο 73 παρ.4 ν. 4129/2013). 

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά τη συνεδρίαση της 22ας Ιανουαρίου 2026, εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και του Δήμου Ασπροπύργου για το έργο «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ 2ου ΓΕΝΙΚΟΥ ΛΥΚΕΙΟΥ ΑΣΠΡΟΠΥΡΓΟΥ», προϋπολογισμού 13.000.000 ευρώ. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού, αλλά για πρωτογενή άσκηση ελέγχου νομιμότητας κατ' άρθρο 324 του ν. 4700/2020. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση εγκαθιδρύει γνήσια συνεργασία μεταξύ δημόσιων φορέων για την από κοινού εκτέλεση της δημόσιας αποστολής τους, διαθέτει το ελάχιστο κατά νόμο περιεχόμενο και δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016. Κατόπιν αυτών, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης.

Το Ζ' Κλιμάκιο Ελεγκτικού Συνεδρίου, συνεδριάζοντας στις 30 Ιουλίου 2025, εξέτασε τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης μεταξύ του Δήμου, του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας, του Ο.Π.Α.Ν.Δ.Α. και της εταιρείας, προϋπολογισμού 11.070.981 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η εν λόγω σύμβαση αποτελεί γνήσια προγραμματική σύμβαση οριζόντιας συνεργασίας, η οποία εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής του ν. 4412/2016 και διαθέτει το ελάχιστο κατά νόμο περιεχόμενο. Δεν πρόκειται για εκδίκαση δευτέρου βαθμού. Το διατακτικό της απόφασης είναι ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της προγραμματικής σύμβασης.

Οργανισμός της Περιφέρειας Αττικής.

Το π.δ. 145/2010 τροποποιήθηκε εξ’ ολοκλήρου με την αριθμ. 37419/13479/2018 - ΦΕΚ: 1661/Β/2018 -. Είχε τροποποιηθεί με την υπ' αριθ. πρωτ. 66313/24553/2017 - ΦΕΚ: 3051/Β/2017, την αριθμ. 109290/39629/2016 - ΦΕΚ: 4251/Β/2016 . 44403 Υπουργική Απόφαση (ΦΕΚ 2494/Β704-11 -2011 ) και την ορθή επανάληψη αυτής (ΦΕΚ 2822/Β714-12-2011),