ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/187/2025

Η Πράξη 197/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για το μικτό έργο «ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ – ΑΝΤΙΚΑΤΑΣΤΑΣΗ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΥ ΕΕΛ ΡΟΔΟΥ ΣΤΗ ΘΕΣΗ ΒΟΔΙ ΜΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΚΑΙ ΣΥΝΤΗΡΗΣΗ» της ΔΕΥΑΡ, με συμβατικό τίμημα 11.574.246,04 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ, με προαίρεση 13.878.246,04 ευρώ). Η απόφαση διαπίστωσε ότι η διαδικασία ανάδειξης του οικονομικού φορέα «.. Α.Ε.» ως προσωρινού αναδόχου, ο οποίος έλαβε την υψηλότερη συνολική βαθμολογία (88,732 έναντι 74,666 του δεύτερου), ήταν νόμιμη. Ειδικότερα, η Επιτροπή Διαγωνισμού νομίμως απέρριψε την τεχνική προσφορά άλλης ένωσης για μη συμμόρφωση με τους όρους της διακήρυξης. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, υπό τον όρο να καταρτιστεί συμπληρωματική δανειακή σύμβαση μεταξύ της ΔΕΥΑΡ και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων για την εξασφάλιση της χρηματοδότησης.

Η Πράξη 231/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το Τμήμα 3 του έργου «ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΒΕΛΤΙΩΣΗ ΠΡΟΣΒΑΣΙΜΟΤΗΤΑΣ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΩΝ ΣΤΗΝ 6η ΚΑΙ 7η Δ.Κ. ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΑΘΗΝΑΙΩΝ». Το ελεγχόμενο τμήμα έχει προϋπολογιζόμενη δαπάνη 4.032.258,07 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Ως προσωρινός ανάδοχος αναδείχθηκε ο οικονομικός φορέας «…Α.Τ.Ε.» με προσφερθείσα μέση έκπτωση 3,14%. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, επιτρέποντας την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης. Δόθηκε όμως η επισήμανση να προσδιοριστεί το συμβατικό τίμημα στο ποσό των 3.914.025,45 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), χωρίς να συμπεριληφθεί η αξία της ρήτρας πρόσθετης καταβολής (πριμ), η οποία πρέπει επίσης να διορθωθεί.

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αποφάσισε να μην παρασχεί σύμφωνη γνώμη για την πρόταση της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ηλείας να προσφύγει στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκηρύξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016. Η Εφορεία επικαλέστηκε κατεπείγουσα ανάγκη λόγω απρόβλεπτων γεγονότων, όπως οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και η αύξηση των τουριστικών ροών, για την προμήθεια μέτρων ασφαλείας στον αρχαιολογικό χώρο και μουσείο της Ολυμπίας. Ωστόσο, η Επιτροπή θεώρησε ότι τα επικαλούμενα γεγονότα δεν ήταν απρόβλεπτα και ότι η ανάθεση αφορούσε σε πάγιες ανάγκες της Εφορείας, χωρίς να τεκμηριώνεται επαρκώς η κατεπείγουσα ανάγκη ή ο αιτιώδης δεσμός με τα γεγονότα. Επιπλέον, σημειώθηκε ότι οι ενέργειες για την ασφάλεια των αρχαιολογικών χώρων βρίσκονται σε εξέλιξη στο πλαίσιο ευρύτερου σχεδιασμού.

Η προσφεύγουσα εταιρεία επιδιώκει με την προδικαστική προσφυγή την ακύρωση της Πρόσκλησης της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας 2.6.2021, η οποία εγκρίνει τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση του έργου "Άρση Επικινδυνοτήτων στο οδικό δίκτυο" με προϋπολογισμό 2.378.709,68€ (προ ΦΠΑ). Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την κατασκευή και αποκατάσταση ζημιών που προκλήθηκαν από ακραία καιρικά φαινόμενα (πλημμύρες, κατολισθήσεις) τα έτη 2017, 2018 και 2019. Η προσφυγή θεωρεί την διαδικασία παράνομη, καταχρηστική και παραβιαστική των αρχών του ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς δεν υπάρχει επείγουσα ανάγκη λόγω της χρονικής καθυστέρησης (2-4 έτη από τα γεγονότα) και η πρόσκληση περιορίζεται σε συγκεκριμένους οικονομικούς φορείς χωρίς να συμπεριλαμβάνει τη προσφεύγουσα.

Η Πράξη 294/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αναβάλλει τη διατύπωση οριστικής κρίσης για τη νομιμότητα της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Δελφών με τίτλο «ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΠΟΛΥΧΩΡΟΥ ΠΡΩΗΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΟΥ ΚΑΨΑΛΗ (Δ.Κ. ΙΤΕΑΣ)», συνολικής δαπάνης 317.342,89 ευρώ. Η αναβολή αποφασίστηκε λόγω ελλιπούς φακέλου. Το Κλιμάκιο διατάσσει τη συμπλήρωση του, ζητώντας την υποβολή των τευχών δημοπράτησης, της τροποποιητικής νέας στατικής μελέτης, του 1ου Πρωτοκόλλου Κανονισμού Τιμών Μονάδας Νέων Εργασιών, τεκμηρίωση για τη δαπάνη αποβλήτων ΑΕΚΚ, καθώς και γραπτές διευκρινίσεις για τους λόγους που δεν εντοπίστηκαν τα ευρήματα που οδήγησαν στην ανάγκη τροποποίησης της αρχικής στατικής μελέτης.

Με τις προδικαστικές τους προσφυγές αμφότερες οι προσφεύγουσες αιτούνται την ακύρωση της με αριθμό …/2023 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της Αναθέτουσας Αρχής, με την οποία εγκρίθηκε το 8257/06-04- 2023 πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού διαγωνισμού αντικείμενο «ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΑ Ο.Τ. Α5 Α6 ΚΑΙ Α7 ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ … ΠΛΗΣΙΟΝ ΤΟΥ ΡΕΜΑΤΟΣ Τ...ΤΗΣ Δ.Κ. Γ...», και δη η πρώτη προσφεύγουσα καθ’ ο μέρος έγιναν δεκτές οι αιτιολογήσεις χαμηλής προσφοράς της «Ε...Α.Ε.» και της Κ/ξιας «I... Κ. A...& ΣΙΑ Ο.Ε. – Π...Α. – Τ...Σ. Ο.Ε. – Ν...Δ...» και έγιναν δεκτές οι προσφορές της ένωσης εταιρειών «Σ...ΕΡΓΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – Β...Α...ΤΟΥ Θ...» και της Κ/ξιας «Τ...Α.Ε. – ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Κ...– Π...Μ...», των οποίων αιτείται την απόρριψη, και η δεύτερη προσφεύγουσα, καθ’ ο μέρος έγιναν δεκτές οι προσφορές της «Ε...Α.Ε.», της ένωσης εταιρειών «Σ...ΕΡΓΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – Β...Α...ΤΟΥ Θ...», της Κ/ξιας «Τ...Α.Ε. – ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Κ...– Π...Μ...», της Ένωσης «Α...ΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε. - Α...Ι.Κ.Ε.», και της Κ/ξίας «Τ... Α.Τ.Ε. - Α...I.K.E. - Λ...Χ...», των οποίων αιτείται την απόρριψη. 

Με τις προδικαστικές τους προσφυγές αμφότερες οι προσφεύγουσες αιτούνται την ακύρωση της με αριθμό …/2023 απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της Αναθέτουσας Αρχής, με την οποία εγκρίθηκε το 8257/06-04- 2023 πρακτικό της Επιτροπής Διαγωνισμού, στο πλαίσιο του ηλεκτρονικού διαγωνισμού αντικείμενο «ΑΝΑΠΛΑΣΗ ΚΟΙΝΟΧΡΗΣΤΩΝ ΧΩΡΩΝ ΣΤΑ Ο.Τ. Α5 Α6 ΚΑΙ Α7 ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΟΥ … ΠΛΗΣΙΟΝ ΤΟΥ ΡΕΜΑΤΟΣ Τ...ΤΗΣ Δ.Κ. Γ...», και δη η πρώτη προσφεύγουσα καθ’ ο μέρος έγιναν δεκτές οι αιτιολογήσεις χαμηλής προσφοράς της «Ε...Α.Ε.» και της Κ/ξιας «I... Κ. A...& ΣΙΑ Ο.Ε. – Π...Α. – Τ...Σ. Ο.Ε. – Ν...Δ...» και έγιναν δεκτές οι προσφορές της ένωσης εταιρειών «Σ...ΕΡΓΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – Β...Α...ΤΟΥ Θ...» και της Κ/ξιας «Τ...Α.Ε. – ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Κ...– Π...Μ...», των οποίων αιτείται την απόρριψη, και η δεύτερη προσφεύγουσα, καθ’ ο μέρος έγιναν δεκτές οι προσφορές της «Ε...Α.Ε.», της ένωσης εταιρειών «Σ...ΕΡΓΑ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΡΓΟΛΗΠΤΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ – Β...Α...ΤΟΥ Θ...», της Κ/ξιας «Τ...Α.Ε. – ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΙΚΗ Κ...– Π...Μ...», της Ένωσης «Α...ΤΕΧΝΙΚΗ Α.Ε. - Α...Ι.Κ.Ε.», και της Κ/ξίας «Τ... Α.Τ.Ε. - Α...I.K.E. - Λ...Χ...», των οποίων αιτείται την απόρριψη. 

«Αποκατάσταση ζημιών παραλιακού μετώπου....διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευσηεπιδιώκεται η ανάκληση της 38/2022 πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου(...)Μόνη δε η επίκληση των αποφάσεων του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας περί κήρυξης σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης δεν συνιστά αφ’ εαυτή κατεπείγουσα ανάγκη (βλ. ΕλΣυν Εβδ. Τμ. 1281/2022). Άλλωστε, και ο ίδιος ο Δήμος, με την ένδικη προσφυγή του, συνομολογεί ότι υπήρχε ανάγκη επεμβάσεων και προ του απρόβλεπτου γεγονότος και ότι η σύμβαση αποσκοπεί στην κατασκευή ενός ενιαίου τεχνικού αντικειμένου στα όρια του προσβληθέντος από τα ακραία καιρικά φαινόμενα τμήματος της οδού, χωρίς να είναι δυνατός ο διαχωρισμός μη επικίνδυνων σημειακών βλαβών που προϋπήρχαν και καταστροφών που προκλήθηκαν από τα ακραία καιρικά φαινόμενα. Άλλωστε, από το εύρος του συμβατικού αντικειμένου προκύπτει ότι σε αυτό περιλαμβάνονται εργασίες και προμήθειες που δεν συνδέονται αιτιωδώς με τα απρόβλεπτα καιρικά φαινόμενα και την αποκατάσταση των ζημιών του οδικού δικτύου του παραλιακού μετώπου στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, όπως ασφαλτόστρωση παραπλεύρων δρόμων, επίστρωση με κυβόλιθους και τοποθέτηση δέντρων καλλωπισμού.(...)Τέλος, αβασίμως ο προσφεύγων προβάλλει ότι  η προσβαλλόμενη πράξη παραβιάζει τη συνταγματική αρχή της ισότητας, καθώς σε «όμοια ανάθεση» γειτονικού Δήμου, με πράξη της ιδίας Επιτρόπου κρίθηκε νόμιμη αντίστοιχη προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Τούτο διότι η συνδρομή ή μη των προϋποθέσεων προσφυγής στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης κρίνεται in concreto με βάση τα πραγματικά περιστατικά που επικαλείται η αναθέτουσα αρχή (πρβλ. ΕλΣυν Μειζ Ολ. 1306/2022 σκ. 4 και 29), ενώ σε κάθε περίπτωση, η αρχή της ίσης μεταχείρισης, την οποία, κατ’ εκτίμηση, επικαλείται ο προσφεύγων Δήμος, πρέπει να εναρμονίζεται με την αρχή της νομιμότητας. Ως εκ τούτου, και αληθούς υποτιθέμενου κατά την πραγματική του βάση του ως άνω λόγου προσφυγής, ενδεχόμενη εσφαλμένη εφαρμογή των κρίσιμων εν προκειμένω διατάξεων σε άλλες περιπτώσεις προσυμβατικού ελέγχου δεν επιτρέπει την επανάληψη της παρανομίας, αφού δεν νοείται ισότητα στην παρανομία (πρβλ. ΕλΣυν ΙΙ Τμ. 677/2022, 1799/2019 , 587/2017, 259/2016κ.ά.).    Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, και μη υπάρχοντος άλλου λόγου, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη προσφυγή ανάκλησης, καθώς και η ασκηθείσα παρέμβαση.

ΕΣ/ΜΕΙΖΟΝΑ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/302/2023.Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 4, η παρούσα δίκη, που ανοίχθηκε με την άσκηση της από 13.10.2022 προσφυγής αναθεώρησης του Δήμου Ακτίου – Βόνιτσας κατά της 1418/2022 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος (Θ΄ Διακοπών) του Ελεγκτικού Συνεδρίου, πρέπει να κηρυχθεί καταργημένη.

ΕΡΓΑ. (Συμπληρωματική Σύμβαση).(..) ζητείται η ανάκληση της 530/2017 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου..(..)Με τα δεδομένα αυτά το Τμήμα κρίνει ότι κατά τα ορθώς αναφερόμενα στην προσβαλλόμενη Πράξη δεν συντρέχουν εν προκειμένω οι προϋποθέσεις σύναψης συμπληρωματικής σύμβασης. Και τούτο διότι αντικείμενο της κύριας σύμβασης είναι αφενός η αποκατάσταση των βλαβών του  οδοστρώματος και των λοιπών στοιχείων της οδού (στηθαία ασφαλείας, πινακίδες, φρεάτια κλπ), αφετέρου η άμεση αντιμετώπιση απρόβλεπτων συμβάντων (καθιζήσεις, λακούβες, υποσκαφές, επιπτώσεις από ακραία καιρικά φαινόμενα, καταστροφή στοιχείων ασφαλείας των οδών από τροχαία ατυχήματα κλπ), προκειμένου να εξασφαλίζεται η οδική ασφάλεια των χρηστών των πεζών και οχημάτων (βλ. το 13328/10.10.2017 έγγραφο (εισήγηση) της αναπληρώτριας Προϊσταμένης της Διεύθυνσης Μητροπολιτικών Υποδομών της Περιφέρειας ...). Επομένως, ο σκοπός της αρχικής σύμβασης είναι διαρκής καθόσον οι εργασίες που περιλαμβάνει αποσκοπούν στην πάγια και διαρκή ανάγκη να συντηρείται σταθερά το ανωτέρω οδικό δίκτυο και να αίρονται οι ανακύπτουσες βλάβες, ώστε να βρίσκεται αδιαλείπτως λειτουργικό και ασφαλές.(..). Κατ’ ακολουθίαν, η κρινόμενη αίτηση και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να απορριφθούν, να μην ανακληθεί η 530/2017 Πράξη του Έ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ..

Εκτέλεση εργασιών διαμόρφωσης και συντήρησης κήπων:Με τα δεδομένα αυτά, νομίμως ανατέθηκαν στη φερόμενη ως δικαιούχο οι επίμαχες εργασίες, καθόσον, ναι μεν το αντικείμενο της σύμβασης δεν είναι εξειδικευμένης φύσης και εμπίπτει στις αρμοδιότητες του Τμήματος Περιβάλλοντος και Πρασίνου της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος, Καθαριότητας και Ανακύκλωσης, ωστόσο στη συγκεκριμένη περίπτωση προκύπτει αντικειμενική αδυναμία εκτέλεσης της εν λόγω υπηρεσίας από το υπηρετούν προσωπικό, δεδομένου ότι, όπως προκύπτει από το έγγραφο επανυποβολής του Δήμου, οι τρεις υπάλληλοι συναφούς ειδικότητας δεν επαρκούν για τη διαμόρφωση και συντήρηση των εκτεταμένων χώρων πρασίνου που διαθέτει ο Δήμος ....., ενώ ταυτόχρονα ο Δήμος δεν διαθέτει και το απαιτούμενο κοπτικό μηχάνημα. Περαιτέρω, το κόστος δαπάνης των εργασιών προκύπτει, εν προκειμένω, επαρκώς καθόσον στον ενδεικτικό προϋπολογισμό της οικείας μελέτης αναφέρεται το κόστος ανά επιφάνεια στρέμματος (15 ευρώ), η οποία ανέρχεται, σύμφωνα με το ημερολόγιο συντήρησης κοινοχρήστων χώρων πρασίνου, σε 468 στρέμματα, λαμβανομένου υπόψη ότι ο Δήμος ..... έχει εκτεταμένο δίκτυο χώρων πρασίνου, με συνέπεια την ανάγκη παρέμβασης σε πολλά διαφορετικά σημεία και ότι, σύμφωνα με την οικεία τεχνική έκθεση η ανάδοχος υποχρεούται και σε έκτακτες επεμβάσεις σε οποιοδήποτε χώρο πρασίνου όταν και όποτε της δοθεί εντολή από την Υπηρεσία.