Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ.ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/294/2025

Επίλυση διαφωνίας αναφορικα με τη νομιμότητα πληρωμής του 1ου Λογαριασμού της μελέτης ελέγχου στατικής επάρκειας και, αποκατάστασης γέφυρας

Μελέτη στατικής και τοπογραφικής αρχιτεκτονικής(…) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι διενεργήθηκε βάσει των διατάξεων που διέπουν την απευθείας ανάθεση υπηρεσιών και όχι βάσει των διατάξεων του ν. 3316/2005, καθόσον αφενός μεν οι ανατεθείσες εργασίες, όπως αυτές περιγράφονται στις οικείες τεχνικές εκθέσεις, αφορούσαν σε εκπόνηση αρχιτεκτονικής και στατικής μελέτης, αντίστοιχα, σε συνδυασμό με παροχή υπηρεσιών που συνδέονταν με τη διαδικασία εκπόνησης μελέτης τεχνικού έργου, και απέβλεπαν στην υποστήριξη της τεχνικής υπηρεσίας του πρώην Δήμου ...... (ήδη Δήμου ......) για την ασφαλή κατασκευή του έργου της συντήρησης του διατηρητέου μνημείου του Ιερού Ναού Αγίου Δημητρίου από άποψη αρχιτεκτονικής αποκατάστασης και στατικής υποδομής, αφετέρου δε οι συμβαλλόμενοι απέβλεψαν στην παροχή συγκεκριμένων υπηρεσιών από πρόσωπα με εξειδικευμένες γνώσεις (η παροχή των αναδόχων συνίστατο στην επίτευξη ενός αποτελέσματος ως αντικείμενο συγκεκριμένης δραστηριότητας), γεγονότα που εντάσσουν τις ανωτέρω υπηρεσίες εννοιολογικά στις σύνθετες συμβάσεις (εκπόνηση μελέτης και παροχή συναφών υπηρεσιών) του άρθρου 1 παρ. 3 του ν. 3316/2005 και όχι στις λοιπές υπηρεσίες που διενεργούνται κατ' ανάλογη εφαρμογή των διατάξεων περί προμηθειών(...)

Εξόφληση λογαριασμού, που αφορά στο έργο «Εκπόνηση της αρχιτεκτονικής, στατικής και Η/Μ μελέτης και των τευχών δημοπράτησης για την Αξιοποίηση του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας και τη μετατροπή του σε Διαχρονικό Μουσείο» και τόκων υπερημερίας για τη μη πληρωμή του λογαριασμού αυτού.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Οι αξιώσεις των γραφείων μελετών για την καταβολή των ποσών που αντιστοιχούν 1) στον 11ο λογαριασμό του έργου «Εκπόνηση της αρχιτεκτονικής, στατικής και Η/Μ μελέτης και των τευχών δημοπράτησης για την Αξιοποίηση του Καποδιστριακού Ορφανοτροφείου Αίγινας και τη μετατροπή του σε Διαχρονικό Μουσείο», ο οποίος υποβλήθηκε στην Υπηρεσία μετά την έκδοση της υπ’ αριθμ. 1100/2002 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών και 2) στους τόκους υπερημερίας για τη μη πληρωμή του εν λόγω λογαριασμού, έχουν υποκύψει στην πενταετή παραγραφή του άρθρου 90 του Ν. 2362/1995 και η Υπηρεσία δεν μπορεί να εξοφλήσει τις αξιώσεις αυτές. (ομοφ.)

Ο προβαλλόμενος δε με την αίτηση ανάκλησης λόγος, με τον οποίο υποστηρίζεται ότι υπήρχε διαφορετική αποτύπωση του τρόπου μονώσεως του κτιρίου στην τεχνική περιγραφή (5cm) και στα σχέδια οπλισμού τοιχωμάτων της στατικής μελέτης (1cm), γεγονός που, κατά τους ισχυρισμούς της αιτούσας, παραβιάζει τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων, αφού επηρεάζει τις οικονομικές προφορές αυτών λόγω της ύπαρξης πρόσθετων εργασιών και διαφορετικής μεθοδολογίας στην κατασκευή, αποβαίνει απορριπτέος ως αλυσιτελώς προβαλλόμενος, δοθέντος ότι με βάση την, κατά τη διακήρυξη, έβδομη σε σειρά ισχύος, Τεχνική Περιγραφή του έργου, στην οποία ορίζεται ρητώς πάχος μονώσεως 5cm, η αναδειχθείσα προσωρινή ανάδοχος του ελεγχόμενου έργου, υποχρεούται σε κάθε περίπτωση να συμμορφωθεί με τις απαιτήσεις της διακήρυξης και Τεχνικής Περιγραφής και να εκτελέσει το έργο με πάχος μονώσεως 5cm, ακόμη και αν στο Σχέδιο Σ6 της εγκεκριμένης στατικής μελέτης αποτυπώνεται πάχος μονώσεως 1cm, αφού σε περίπτωση ασυμφωνίας των περιεχομένων στα ως άνω συμβατικά τεύχη όρων, υπερισχύουν τα αναφερόμενα στην Tεχνική Περιγραφή. Τούτο δε, ανεξαρτήτως της ουσιαστικής βασιμότητας ή μη του ανωτέρω λόγου, καθώς από τα προσκομιζόμενα από την αιτούσα ενώπιον του Τμήματος στοιχεία, αλλά και από τα στοιχεία του φακέλου δεν αποδεικνύεται ότι η ως άνω επικαλούμενη πλημμέλεια επηρέασε την οικονομική προσφορά της αιτούσας, υπό την έννοια ότι υποχρεώθηκε να τροποποιήσει αυτήν, ώστε να την προσαρμόσει στα διαφορετικά τεχνικά δεδομένα της στατικής μελέτης.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση του διαγωνισμού υπ’ αριθ. …/2020 του Δήμου … για την ανάθεση σύμβασης με αντικείμενο τη «Συλλογή, μεταφορά και Διαχείριση ογκωδών αποβλήτων, Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ) και στερεών μη επικίνδυνων αποβλήτων ιστορικών αποθέσεων του Δήμου». Ο διαγωνισμός αφορούσε υπηρεσίες επεξεργασίας και διάθεσης απορριμμάτων, μεταφοράς αποβλήτων, καθώς και διαχείριση ιστορικών αποθεμάτων αποβλήτων, με εκτιμώμενη αξία 201.590€ χωρίς ΦΠΑ. Η προσφυγή επικαλείται ασάφειες στους όρους της διακήρυξης, ελλείψεις δικαιολογητικών (όπως ΑΕΠΟ) και μη νόμιμες τροποποιήσεις της τεχνικής μελέτης σε σχέση με προηγούμενο άγονο διαγωνισμό.

ΜΕΛΕΤΕΣ- Συμπληρωματική σύμβαση:, ζητείται παραδεκτώς η ανάκληση της 294/2018 Πράξης του Ζ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου..ανεξαρτήτως του ότι, όπως ορθώς κρίθηκε από  το Ζ΄ Κλιμάκιο με την υπό ανάκληση Πράξη του, δεν αποδείχθηκε  στην ελεγχόμενη περίπτωση ότι συντρέχουν οι απρόβλεπτες εκείνες περιστάσεις που δικαιολογούν την  ανάθεση της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης μελέτης,  η σύναψη αυτής  είναι μη νόμιμη για τον πρόσθετο, όπως κρίθηκε, λόγο ότι το αντικείμενο της ελεγχόμενης σύμβασης  συνιστά μη επιτρεπόμενη από το ν. 3316/2005 εκ των υστέρων επέκταση και μεταβολή του τεχνικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης, δοθέντος ότι η διενέργεια των επίμαχων υδρομετρήσεων, ανεξαρτήτως της αναγκαιότητάς τους για την ολοκλήρωση της αρχικής μελέτης, αποτελούσε εξαρχής διακριτό και αυτοτελές τμήμα παροχής υπηρεσιών υδρομετρήσεων-και όχι μελετών που είναι το αντικείμενο της αρχικής σύμβασης- το οποίο είχε ρητά αποσπαστεί από την αρχική σύμβαση μελέτης, με σκοπό να πραγματοποιηθεί από τη ΔΕΥΑΜΒ ..., ο δε προτεινόμενος από την ανάδοχο στην από 6-6-2018 τεχνική έκθεση Α΄ Φάσης εξοπλισμός για την διενέργεια των μετρήσεων ουδέποτε αποτέλεσε αντικείμενο της αρχικής σύμβασης... Ο λόγος ανάκλησης περί συγγνωστής πλάνης των οργάνων της ΔΕΥΑΜΒ κρίνεται επίσης απορριπτέος  ως αβάσιμος, με δεδομένο το σταθερό  νομοθετικό πλαίσιο  και την πάγια  νομολογία του Ελεγκτικού Συνεδρίου  ως προς τις προϋποθέσεις σύναψης των συμπληρωματικών συμβάσεων, οι οποίες πρέπει να  συντρέχουν σωρευτικά..Δεν ανακαλεί τη 294/2018 Πράξη του  Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Ανάθεση εκτέλεσης έργου:..δεδομένου ότι: α) το επίμαχο έργο δεν παρουσιάζει τεχνικές δυσκολίες που να σχετίζονται με την εφαρμογή ειδικών διατάξεων που αφορούν στην προστασία του περιβάλλοντος ή τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς, και ως εκ τούτου εκτιμάται ότι η έκδοση της οικοδομικής άδειας δε θα επιφέρει ουσιώδεις τροποποιήσεις στο σχεδιασμό της εκτέλεσής του και β) σύμφωνα με το προσκομισθέν φύλλο ελέγχου της οικοδομικής μελέτης έχει ήδη πραγματοποιηθεί αφενός ο έλεγχος τήρησης των πολεοδομικών διατάξεων και αφετέρου ο έλεγχος της στατικής μελέτης, το Τμήμα κρίνει ότι η μη ολοκλήρωση της διαδικασίας έκδοσης της οικοδομικής άδειας δεν συνιστά εν προκειμένω ουσιώδη πλημμέλεια που να κωλύει την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω η κρινόμενη αίτηση πρέπει να γίνει δεκτή και ν’ ανακληθεί η 15/2013 πράξη του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Νομό …, μη υπάρχοντος δε άλλου λόγου που να κωλύει την υπογραφή της υπό έλεγχο σύμβασης, πρέπει αυτή να υπογραφεί.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που αφορά τον αποκλεισμό της από τη διαδικασία ανάθεσης. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υπηρεσιών εκπόνησης μελετών για την αποκατάσταση και ανάπλαση δημόσιων υποδομών και χώρων, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης περιβαλλοντικών επιπτώσεων και της στατικής επάρκειας κτιρίων, με σκοπό την αναβάθμιση της λειτουργικότητας και της ασφάλειας των υφιστάμενων κατασκευών. Η προσφεύγουσα προβάλλει ισχυρισμούς περί παράνομης απόρριψης της προσφοράς της, υποστηρίζοντας ότι πληροί όλες τις τεχνικές και οικονομικές προϋποθέσεις που τέθηκαν στη διακήρυξη, ενώ παράλληλα αιτείται την αναστολή της εκτέλεσης της προσβαλλόμενης πράξης και την επαναξιολόγηση των υποβληθέντων στοιχείων της, ώστε να διασφαλιστεί η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση των οικονομικών φορέων που συμμετέχουν στον εν λόγω δημόσιο διαγωνισμό.

Η απόφαση 1354/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή αναθεώρησης του Δήμου Αθηναίων κατά της απόφασης 1177/2025 του Εβδόμου Τμήματος, σχετικά με τη νομιμότητα της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «ΙΔΡΥΣΗ ΣΤΑΘΜΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΤΩΣΗΣ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ». Το Δικαστήριο έκρινε ότι ορθώς το Τμήμα είχε άρει τους διακωλυτικούς λόγους για την παράταση της δοκιμαστικής λειτουργίας και την απολογιστική δαπάνη διαχείρισης Αποβλήτων Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων (ΑΕΚΚ). Όσον αφορά την αύξηση της τιμής των ασφαλτικών έργων, κρίθηκε ότι ο υπολογισμός βάσει των δελτίων τιμών Διυλιστηρίου ήταν μη νόμιμος, καθώς η σύμβαση προέβλεπε ρητά την εφαρμογή του άρθρου 54 του ν. 3669/2008. Εντούτοις, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, υπό τον όρο της μειωτικής αναπροσαρμογής των δαπανών για τα ασφαλτικά έργα στο νόμιμο ύψος βάσει των συμβατικών όρων (άρθρα 5 και 7 του Τιμολογίου Μελέτης).

ΕΡΓΑ.(Συμπληρωματική σύμβαση.)Με τα δεδομένα αυτά, η 1η συμπληρωματική σύμβαση έργου μεταξύ του Δήμου ... και της εργοληπτικής επιχείρησης «...» έπρεπε, ως παρακολούθημα της 10682/22.2.2016 αρχικής και ήδη ελεγχθείσας σύμβασης, να υποβληθεί σε προληπτικό έλεγχο νομιμότητας από το αρμόδιο Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Από τον έλεγχο όμως της σχετικής διαδικασίας της σύμβασης αυτής, διαπιστώνεται ότι συνέτρεχαν οι νόμιμες προϋποθέσεις για τη σύναψή της. Ειδικότερα, οι πρόσθετες εργασίες αποκατάστασης συγκεκριμένων οδών, που περιλαμβάνονται στην τεχνική περιγραφή της αρχικής σύμβασης, είναι απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση του αντικειμένου της, το κόστος τους δεν υπερβαίνει σε ποσοστό το 50% του ποσού της αρχικής σύμβασης (14,27% της αρχικής συμβατικής δαπάνης), η δε ανάγκη δε εκτέλεσής τους συνδέεται με ευρήματα κατά την εκτέλεση της αρχικής σύμβασης, η εμφάνιση των οποίων δεν μπορούσε να προβλεφθεί. Εν όψει αυτών, τα αρμόδια όργανα παρέλειψαν να υποβάλουν την εν λόγω σύμβαση στον προληπτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου χωρίς πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, αλλά από πλάνη η οποία, ενόψει και της νομιμότητας της διαδικασίας που προηγήθηκε της σύναψης της σύμβασης, κρίνεται συγγνωστή (Ε.Σ. Πρ. Κλιμ. Προλ. Ελ. Δαπ. στο VII Τμ. 99/2018, 294, 212, 198/2017)... Κατόπιν αυτών, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πρέπει να θεωρηθεί λόγω πλάνης.