Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1642/2025

Η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την προσφυγή αναθεώρησης της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης και την υπέρ αυτής παρέμβαση κατά της 1279/2025 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος. Η προσβαλλόμενη απόφαση είχε επικυρώσει την 291/2025 πράξη του Ε΄ Κλιμακίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για έργα πρόληψης και μετριασμού των συνεπειών της πυρκαγιάς του Αυγούστου 2023 στην πεδινή κοίτη του ρέματος Ειρήνη. Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν συνέτρεχαν σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, καθώς η κατεπείγουσα ανάγκη είχε αποδυναμωθεί λόγω της παρέλευσης 22 μηνών από την εκδήλωση της πυρκαγιάς. Ως εκ τούτου, η σύμβαση δεν μπορούσε να συναφθεί με την εξαιρετική αυτή διαδικασία.

Η Aπόφαση 1353/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή αναθεώρησης της Περιφέρειας Κρήτης. Η Περιφέρεια ζητούσε την αναθεώρηση προηγούμενης απόφασης που έκρινε παράνομη την ανάθεση σύμβασης για καθαρισμούς ρεμάτων, ύψους 2,9 εκατ. ευρώ, χρησιμοποιώντας την εξαιρετική διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016), επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη λόγω θεομηνιών (Οκτώβριος 2022 και Σεπτέμβριος 2024). Το Δικαστήριο έκρινε (κατά πλειοψηφία) ότι η επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη αποδυναμώθηκε λόγω σημαντικών καθυστερήσεων (έως 32 μήνες) και αδράνειας της αναθέτουσας αρχής, η οποία δεν απέδειξε ότι δεν μπορούσε να διενεργήσει τακτική διαδικασία με συντετμημένες προθεσμίες. Ως εκ τούτου, η προσφυγή απορρίφθηκε.

Η απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της Περιφέρειας Κρήτης – Π.Ε. Ηρακλείου, επικυρώνοντας την Πράξη 236/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου. Η Περιφέρεια ζητούσε την ανάκληση της κρίσης που κώλυε την υπογραφή σύμβασης ύψους 2.900.000 ευρώ (προ ΦΠΑ) για «Καθαρισμούς ρεμάτων λόγω θεομηνίας του Οκτωβρίου 2022» με χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2γ, ν. 4412/2016). 
Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν πληρούνται οι σωρευτικές προϋποθέσεις, καθότι η επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη αποδυναμώθηκε λόγω της  παρέλευσης μεγάλων χρονικών διαστημάτων αδράνειας (28 μήνες από την πρώτη θεομηνία) και το χρονικό διάστημα διεξαγωγής των διαπραγματεύσεων (άνω των 40 ημερών) ήταν επαρκές για τη διεξαγωγή ανοικτής ή κλειστής διαδικασίας με συντετμημένες προθεσμίες.
ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1353/2025

Η Απόφαση 1279/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας-Θράκης κατά της 291/2025 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου. Η πράξη αυτή έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για το έργο «Έργα πρόληψης και μετριασμού των συνεπειών της πυρκαγιάς του Αυγούστου 2023 στην πεδινή κοίτη του ρέματος Ειρήνη» (προϋπολογισμού 2.150.000€). Η Περιφέρεια είχε επιλέξει τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Το Τμήμα έκρινε ότι η παρέλευση 21 μηνών από το απρόβλεπτο γεγονός μέχρι την κατακύρωση, σε συνδυασμό με τους 16 μήνες συμβατικού χρόνου εκτέλεσης, καταδεικνύει έλλειψη κατεπείγοντος χαρακτήρα, καθιστώντας δυνατή την προσφυγή σε διαγωνιστική διαδικασία με συντετμημένες προθεσμίες, όπως προβλέπει ο νόμος.

Η απόφαση 1289/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή ανάκλησης της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας κατά της Πράξης 320/2025, η οποία έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή συγκεκριμένης σύμβασης έργου. Το έργο αφορούσε καθαρισμούς και αποκατάσταση βλαβών ρεμάτων στην περιοχή Θεσσαλιώτιδας μετά τις πλημμύρες Daniel και Elias του Σεπτεμβρίου 2023. Η Περιφέρεια είχε προσφύγει στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη. Το Τμήμα έκρινε ότι η μεγάλη χρονική καθυστέρηση (περίπου 20 μήνες) από την εκδήλωση των φαινομένων μέχρι την κατακύρωση της σύμβασης, καθώς και η μεγάλη διάρκεια εκτέλεσης του έργου (32 μήνες), αποδυνάμωσαν τον κατεπείγοντα χαρακτήρα, καθιστώντας μη νόμιμη την επιλογή της συγκεκριμένης εξαιρετικής διαδικασίας.

Η Πράξη 276/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για την αποκατάσταση ζημιών του δημοτικού οδικού δικτύου του Δήμου Αργοστολίου, που προκλήθηκαν από τον κυκλώνα «Ιανός» τον Σεπτέμβριο του 2020. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης. Η αναθέτουσα αρχή προσέφυγε στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη (άρθρο 32 παρ. 2.γ ν.4412/2016). Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι, μετά την πάροδο άνω των τριών ετών, το στοιχείο του κατεπείγοντος έχει αποδυναμωθεί. Ταυτόχρονα, το αντικείμενο του έργου περιλαμβάνει την κάλυψη πάγιων αναγκών, όπως η διάνοιξη εννέα δημοτικών οδών που ήταν ανεκτέλεστο μέρος του ρυμοτομικού σχεδίου από το 1986, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την προσφυγή σε ανοικτές ή κλειστές διαδικασίες ανάθεσης.

Η απόφαση αφορά την απόρριψη ενδικοφανούς προσφυγής ως απαράδεκτης, η οποία είχε υποβληθεί κατά απάντησης του Προϊσταμένου της Δ.Ο.Υ. Ιωαννίνων, σχετικά με καθυστέρηση επιστροφής φόρου εισοδήματος οικονομικού έτους 2009. Ο προσφεύγων ζητούσε επιστροφή ποσού 1.701,06 €, υποστηρίζοντας ότι η καθυστέρηση οφειλόταν σε υπαιτιότητα της Δ.Ο.Υ. Η φορολογική αρχή είχε απαντήσει επανειλημμένα ότι απαιτείτο προηγούμενος έλεγχος και ζητούσε πρωτότυπα δικαιολογητικά, τα οποία ο προσφεύγων δεν προσκόμισε, με αποτέλεσμα η αξίωση να παραγραφεί λόγω παρέλευσης της πενταετίας. Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών απέρριψε την προσφυγή, καθώς έκρινε ότι η προσβαλλόμενη πράξη (η απάντηση του 2024) ήταν μόνο πληροφοριακού χαρακτήρα, στερούνταν εκτελεστότητας και έννομων συνεπειών, καθώς αυτές είχαν επέλθει ήδη με την επίδοση του αρχικού εκκαθαριστικού σημειώματος φόρου εισοδήματος το 2009.

Η απόφαση αυτή αφορά την ενδικοφανή προσφυγή κατά της αρνητικής απάντησης της Προϊσταμένης της Δ.Ο.Υ. Σύρου, σχετικά με την διαγραφή φόρου κληρονομιάς ύψους 49.103,69€ που καταλογίστηκε κατόπιν ελέγχου. Η προσφεύγουσα ζήτησε την ανάκληση της αρχικής της δήλωσης φόρου κληρονομιάς του 2013, καθώς μεταγενέστερα δικαστική απόφαση (του Πολυμελούς Πρωτοδικείου) έκρινε άκυρη την ιδιόγραφη διαθήκη βάσει της οποίας είχε κληρονομήσει, κάτι που σήμαινε ότι στερούνταν της κληρονομικής ιδιότητας. Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) έκρινε ότι, ενώ η ακύρωση της αρχικής δήλωσης του 2013 δεν ήταν δυνατή λόγω παρέλευσης της τριετούς προθεσμίας του άρθρου 74 του ΚΦΔ, υπήρχε πρόδηλη έλλειψη φορολογικής υποχρέωσης για την μεταγενέστερη Οριστική Πράξη Διορθωτικού Προσδιορισμού Φόρου κληρονομιάς του 2023. Ως εκ τούτου, η ΔΕΔ αποφάσισε την μερική αποδοχή της προσφυγής, επικυρώνοντας την αρχική δήλωση, αλλά ακυρώνοντας την πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου κληρονομιάς.

Η απόφαση 371/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή κατά της Πράξης Απόρριψης της Προϊσταμένης της Δ.Ο.Υ. Κέρκυρας. Η προσφυγή στρεφόταν κατά της απόρριψης αιτήματος οριστικοποίησης εκπρόθεσμων τροποποιητικών δηλώσεων ΕΝ.Φ.Ι.Α. των ετών 2014-2017. Ο προσφεύγων ισχυρίστηκε ότι είχε πουλήσει τα ακίνητα το 2009, αλλά εκ παραδρομής δεν δηλώθηκε η πώληση στις οικείες δηλώσεις. Η ΔΕΔ απέρριψε την προσφυγή ως απαράδεκτη, καθώς υποβλήθηκε στις 4/11/2024, δηλαδή εκπρόθεσμα μετά την πάροδο 30 ημερών από την ηλεκτρονική κοινοποίηση της προσβαλλόμενης πράξης στις 5/2/2024. Επιπροσθέτως, η ΔΕΔ έκρινε ότι το δικαίωμα υποβολής των τροποποιητικών δηλώσεων για μείωση φόρου είχε παραγραφεί λόγω παρέλευσης πενταετίας (31/12/2019 έως 31/12/2022) από την έκδοση των αρχικών πράξεων προσδιορισμού ΕΝΦΙΑ.

Η απόφαση 1096/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της εταιρείας «…ΑΕ» κατά της πράξης 6/2025 του Επιτρόπου ΠΕ Τρικάλων, η οποία έκρινε παράνομη την ανάθεση έργου στον Δήμο Τρικκαίων. Το έργο, ύψους 1,32 εκατ. ευρώ, αφορούσε την αποκατάσταση ζημιών και αντιπλημμυρικών εργασιών στον Ληθαίο ποταμό μετά την κακοκαιρία Daniel. Το Δικαστήριο έκρινε ότι ο Δήμος μη νομίμως προσέφυγε στην εξαιρετική διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016). Ο λόγος ήταν ότι η ανάγκη δεν ήταν κατεπείγουσα, δεδομένης της παρέλευσης 18 περίπου μηνών από το φαινόμενο ως την εκκίνηση της διαδικασίας και του μόνιμου χαρακτήρα των έργων (όπως η αντικατάσταση του φράγματος).ΔΕΝ ΑΝΑΘΕΩΡΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/1268/2025