Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/110/2025

Η Πράξη 271/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προληπτικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Καθαρισμοί, άρση προσχώσεων ρεμάτων...» της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, συνολικού τιμήματος 1.628.975,69 ευρώ. Το έργο ανατέθηκε μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, επικαλούμενη κατεπείγουσα ανάγκη λόγω των θεομηνιών Daniel και Elias. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής κρίσης, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου με αναγκαία στοιχεία. Ζητούνται ειδικότερες διευκρινίσεις σχετικά με την τεχνική αιτιολόγηση των βλαβών, την επιλογή της εξαιρετικής διαδικασίας ανάθεσης (λαμβάνοντας υπόψη τη μακρά προθεσμία εκτέλεσης των 32 μηνών) και την τεκμηρίωση ότι το έργο δεν καλύπτει πάγιες ανάγκες.

Η Πράξη 134/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων "Daniel" και "Elias"» σε επτά Δήμους. Το έργο, προϋπολογισμού 137.096.774,19 ευρώ, ανατέθηκε μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, βάσει του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ′ του ν. 4412/2016. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία, καθώς οι καταστροφές κρίθηκαν απρόβλεπτες και η άμεση αποκατάσταση ήταν επιτακτική για την αποφυγή περαιτέρω κινδύνων και την τήρηση των χρονοδιαγραμμάτων χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης. Ο χρόνος που μεσολάβησε δικαιολογήθηκε από την πολυπλοκότητα της καταγραφής και ιεράρχησης των βλαβών σε πάνω από 1.000 σημεία. Κατόπιν αυτού, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον ανάδοχο, έναντι συμβατικού τιμήματος 130.379.032,25 ευρώ.

Η Πράξη 320/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κωλύει την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Καθαρισμοί, άρση προσχώσεων ρεμάτων...» στην περιοχή Θεσσαλιώτιδας, το οποίο αφορά την αποκατάσταση βλαβών μετά τις θεομηνίες Daniel και Elias του Σεπτεμβρίου 2023. Η απόφαση βασίστηκε στο γεγονός ότι η αναθέτουσα αρχή (Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας) προσέφυγε μη νομίμως στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση λόγω κατεπείγοντος. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, καθώς η διαδικασία ανάθεσης ξεκίνησε με ιδιαίτερα μεγάλη καθυστέρηση (δεκαέξι μήνες) από τα καιρικά φαινόμενα, ενώ η μεγάλη διάρκεια της σύμβασης (32 μήνες) υποδηλώνει κάλυψη πάγιων αναγκών πέραν της αντιμετώπισης του άμεσου επείγοντος.ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜΗΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1289/2025

Η Πράξη 127/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών (οδοποιίας κ.ά.) στους Δήμους Αργιθέας, Λίμνης Πλαστήρα, Μετεώρων και Πύλης, συνεπεία των κακοκαιριών «Daniel» και «Elias». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της εξαιρετικής διαδικασίας της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν.4412/2016). Αυτό δικαιολογείται από το απρόβλεπτο των φαινομένων, τον ενεργό κίνδυνο περαιτέρω καταστροφών, τον κίνδυνο απώλειας χρηματοδότησης (ειδικά από το Ταμείο Ανάκαμψης) και το εύλογο του χρόνου που μεσολάβησε για την τεχνική αξιολόγηση άνω των 1000 σημείων ζημιάς. Δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και ως εκ τούτου δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης συμβατικού τιμήματος 204.939.516,13 ευρώ, πλέον Φ.Π.Α., με τον οικονομικό φορέα «Τ Α.Ε.».

Η Πράξη 67/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισας – Βόλου, μετά τις θεομηνίες "Daniel" και "Elias"», προϋπολογισμού 146,5 εκατ. ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι ο φάκελος δεν ήταν πλήρης, ζητώντας αναβολή της οριστικής κρίσης. Ζητήθηκαν στοιχεία για την τεκμηρίωση του προϋπολογισμού, τα παραδοτέα του Τεχνικού Συμβούλου, έγγραφα του ΟΣΕ, καθώς και η απόφαση της ΕΑΔΗΣΥ επί της προδικαστικής προσφυγής που είχε ασκηθεί κατά της διαδικασίας ανάθεσης με διαπραγμάτευση.

Η Πράξη 131/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση της διπλής σιδηροδρομικής γραμμής Αθηνών – Θεσσαλονίκης» μετά τις θεομηνίες "Daniel" και "Elias". Το έργο, προϋπολογισμού 140.000.000,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), ανατέθηκε από την Ε.Υ.Δ.Ε. Κ.Σ.Σ.Υ. μέσω της εξαιρετικής διαδικασίας της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ του ν. 4412/2016 και του άρθρου 25 του ν. 5049/2023, καθώς η άμεση αποκατάσταση των δραματικής έκτασης βλαβών στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα είναι επιβεβλημένη. Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε κρίθηκε εύλογο για την ωρίμανση και τη χρηματοδότηση του έργου από το Ταμείο Ανάκαμψης. Κατά συνέπεια, δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, έναντι συμβατικού τιμήματος 134.400.000,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ).

Η απόφαση 0065/2026 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την απόρριψη προσφυγής της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας, με την οποία ζητούνταν η ανάκληση πράξης της Επιτρόπου που έκρινε ότι δεν ήταν νόμιμη η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης για την ανάθεση έργου επισκευής ζημιών από τις θεομηνίες Daniel και Elias. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, παρόλο που η κατάσταση ήταν επείγουσα αρχικά, η παρέλευση χρονικού διαστήματος δύο ετών από τα γεγονότα έως την κατακύρωση του έργου αποδυνάμωσε τον κατεπείγοντα χαρακτήρα της ανάγκης. Επίσης, η αναθέτουσα αρχή δεν απέδειξε ότι ήταν αδύνατη η διενέργεια τακτικής διαγωνιστικής διαδικασίας, καθώς η ολοκλήρωση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης διήρκησε χρόνο που συγκρίνεται με αυτόν ενός ανοικτού διαγωνισμού, ενώ παράλληλα δεν εφαρμόστηκαν διατάξεις για την επίσπευση των διαδικασιών, γεγονός που καταδεικνύει έλλειψη σπουδής.

Η απόφαση αφορά την έγκριση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την ανάθεση μέσω διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης των εργασιών καθαρισμού και αποκατάστασης των παραλιών του Δήμου Βόλου, οι οποίες υπέστησαν σοβαρές ζημιές από τις καταστροφικές πλημμύρες DANIEL και ELIAS τον Σεπτέμβριο του 2023. Η ανάθεση, με εκτιμώμενη αξία 399.855,36 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ), κρίθηκε επείγουσα λόγω της επιτακτικής ανάγκης αποκατάστασης των ζημιών για την ασφάλεια των πολιτών και την προστασία της τουριστικής περιόδου. Η επιτροπή τεκμήριωσε ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από απρόβλεπτα φυσικά φαινόμενα και ότι η αναθέτουσα αρχή δεν φέρει ευθύνη, καθώς δεν ήταν δυνατή η τήρηση των κανονικών διαδικασιών λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης.

Η Πράξη 135/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Αποκατάσταση της μονής σιδηροδρομικής γραμμής Λάρισας – Βόλου, μετά τις θεομηνίες "Daniel" και "Elias"». Η προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανήλθε σε 146.500.000,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν σωρευτικά οι προϋποθέσεις προσφυγής στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης (άρθρα 32 παρ. 2 περ. γ΄ και 269 περ. δ΄ του Ν. 4412/2016 σε συνδυασμό με το άρθρο 25 του Ν. 5049/2023). Η ανάγκη κρίθηκε κατεπείγουσα λόγω των απρόβλεπτων καιρικών φαινομένων του Σεπτεμβρίου 2023, ενώ το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε για την ολοκλήρωση της ανάθεσης (Ιανουάριος 2025) κρίθηκε δικαιολογημένο εξαιτίας της πολυπλοκότητας των ζημιών, της εξασφάλισης χρηματοδότησης και της ωρίμανσης. Κατά συνέπεια, δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης με τον ανάδοχο «.. Α.Τ.Ε.», συμβατικού τιμήματος 140.640.000,00 ευρώ.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την πράξη 142/2025 εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών συμβούλου, με σκοπό την υποβοήθηση της ΕΥΔΕ/ΚΣΣΥ στον έλεγχο μελετών και την παρακολούθηση έργων αποκατάστασης οδικών υποδομών μετά τις καταστροφικές κακοκαιρίες "Daniel" και "Elias". Η προεκτιμώμενη αμοιβή ορίστηκε στα 5.885.572,29 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση ήταν νόμιμη, καθώς συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του κατεπείγοντος λόγω απρόβλεπτων γεγονότων και δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, κρίνοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.