ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/77/2024

Η Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την ανάθεση έργου αποκατάστασης των λειτουργικών βαθών του Λιμένα Βόλου μετά τις καταστροφές από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias» το 2023. Το έργο, με εκτιμώμενη αξία 7.800.000€ χωρίς ΦΠΑ, θα εκτελεστεί μέσω διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από απρόβλεπτες περιστάσεις. Η επιτροπή θεώρησε ότι οι ζημιές στον λιμένα, που επηρέασαν τη ναυσιπλοΐα και τις θαλάσσιες μεταφορές, απαιτούν άμεση αντιμετώπιση, ενώ οι προϋποθέσεις για τη χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας πληρούνταν πλήρως.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την πράξη 142/2025 εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών συμβούλου, με σκοπό την υποβοήθηση της ΕΥΔΕ/ΚΣΣΥ στον έλεγχο μελετών και την παρακολούθηση έργων αποκατάστασης οδικών υποδομών μετά τις καταστροφικές κακοκαιρίες "Daniel" και "Elias". Η προεκτιμώμενη αμοιβή ορίστηκε στα 5.885.572,29 ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση ήταν νόμιμη, καθώς συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις του κατεπείγοντος λόγω απρόβλεπτων γεγονότων και δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, κρίνοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης.

Aνάληψη από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών του σχεδιασμού, της ανάθεσης και της εκτέλεσης των κατεπειγόντων έργων αποκατάστασης βλαβών των υποδομών σε περιοχές που κηρύχθηκαν ή παρέμειναν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας, συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων που έλαβαν χώρα στις 4, 5, 6 και 7 Σεπτεμβρίου 2023 (κακοκαιρία «Daniel») και στις 25, 26, 27 και 28 Σεπτεμβρίου 2023 (κακοκαιρία «Elias»)

1) Ανάθεση καθηκόντων Αναθέτουσας Αρχής, Προϊσταμένης Αρχής και Διευθύνουσας Υπηρεσίας για τα κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών σε περιοχές που κηρύχθηκαν ή παρέμειναν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων που έλαβαν χώρα στις 4, 5, 6 και 7 Σεπτεμβρίου 2023 (κακοκαιρία «Daniel») και στις 25, 26, 27 και 28 Σεπτεμβρίου 2023 (κακοκαιρία «Elias»), στις Περιφέρειες Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας. 2) Καθορισμός αριθμού και είδους συμβούλων σύμφωνα με την παρ. 5 του άρθρου 25 του ν. 5049/2023. 

Ορισμός φορέα υλοποίησης και ανάθεση καθηκόντων Αναθέτουσας Αρχής, Προϊσταμένης Αρχής και Διευθύνουσας Υπηρεσίας για τα κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των σιδηροδρομικών υποδομών σε περιοχές που κηρύχθηκαν ή παρέμειναν σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, με αποφάσεις του Γενικού Γραμματέα Πολιτικής Προστασίας, σύμφωνα με το άρθρο 25 του ν. 4662/2020 (Α’ 27), συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων που έλαβαν χώρα στις 4, 5, 6 και 7 Σεπτεμβρίου 2023 (κακοκαιρία «Daniel») και στις 25, 26, 27 και 28 Σεπτεμβρίου 2023 (κακοκαιρία «Elias»), στις Περιφέρειες Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας. 

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) στον Δήμο Δομοκού για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Αυτό συνέβη λόγω κατεπείγουσας ανάγκης που προέκυψε από τα ακραία καιρικά φαινόμενα (κυκλώνες DANIEL και ELIAS) τον Σεπτέμβριο του 2023, τα οποία προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στο οδικό δίκτυο και τις υποδομές του Δήμου. Ο Δήμος ζήτησε τη χρηματοδότηση για την προμήθεια μηχανήματος έργου (Grader) αξίας 330.000 ευρώ, επιχορήγηση που ενταγμένη σε ευρωπαϊκό πρόγραμμα. Η Επιτροπή κρίνει ότι πληρούνται οι νομικές προϋποθέσεις για τη χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας, καθώς οι ζημίες αποτελούν απρόβλεπτη και συνεχιζόμενη κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

Το Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου με την Πράξη 142/2025 έκρινε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών συμβούλου, οι οποίες αφορούν την υποβοήθηση της Ειδικής Υπηρεσίας Δημοσίων Έργων Κατασκευής και Συντήρησης Συγκοινωνιακών Υποδομών (ΕΥΔΕ/ΚΣΣΥ) στον έλεγχο μελετών και την παρακολούθηση έργων αποκατάστασης ζημιών από τις κακοκαιρίες «Daniel» και «Elias». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 για προσφυγή στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης αποκατάστασης των υποδομών συνεπεία απρόβλεπτων γεγονότων. Εξαιτίας του παρεπόμενου χαρακτήρα των υπηρεσιών συμβούλου σε σχέση με τη νόμιμη ανάθεση των κύριων εργολαβιών, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, καθώς δεν εντοπίστηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία.

Η πράξη 138/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών συμβούλου, προκειμένου να υποβοηθηθεί η ΕΥΔΕ/ΚΣΣΥ στον έλεγχο μελετών και την παρακολούθηση κατεπειγόντων έργων αποκατάστασης των σιδηροδρομικών υποδομών που υπέστησαν βλάβες από τα καιρικά φαινόμενα «Daniel» και «Elias». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, λόγω του κατεπείγοντος χαρακτήρα της ανάγκης που οφείλεται σε απρόβλεπτα γεγονότα και του παρεπόμενου χαρακτήρα των υπηρεσιών του συμβούλου σε σχέση με τα κύρια έργα αποκατάστασης. Κατά συνέπεια, το Κλιμάκιο αποφάνθηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, καθώς δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία.

Η Πράξη 129/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Κατεπείγοντα έργα αποκατάστασης βλαβών των υποδομών συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων "Daniel" και "Elias"» στους Δήμους Ζαγοράς – Μουρεσίου, Νοτίου Πηλίου, Βόλου και Ρήγα Φεραίου, συνολικού συμβατικού τιμήματος 213.137.096,77 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης, χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, λόγω της κατεπείγουσας ανάγκης που προκλήθηκε από τις απρόβλεπτες κακοκαιρίες και της ανάγκης διασφάλισης της χρηματοδότησης από το Ταμείο Ανάκαμψης. Κατά τη διαδικασία δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, με αποτέλεσμα να μην κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον ανάδοχο.

Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Ζ΄ Κλιμακίου) αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών Συμβούλου για την υποβοήθηση της ΕΥΔΕ/ΚΣΣΥ στον έλεγχο μελετών και την παρακολούθηση των εργασιών αποκατάστασης βλαβών των σιδηροδρομικών υποδομών λόγω των καιρικών φαινομένων «Daniel» και «Elias». Το Κλιμάκιο αναβάλλει την οριστική κρίση του, ζητώντας την ολοκλήρωση του ελέγχου νομιμότητας των σχεδίων συμβάσεων για τις εργολαβίες αποκατάστασης και τη συμπλήρωση του φακέλου με αναλυτικά στοιχεία τεκμηρίωσης του ύψους της προϋπολογιζόμενης δαπάνης και ακριβούς υπολογισμού των απαιτούμενων ανθρωπομηνών.