Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/205/2025

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου αποχέτευσης της Δ.Ε.Υ.Α. Κιλκίς, η αρχική σύμβαση του οποίου είχε ελεγχθεί με την 773/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (αλλαγές οδεύσεων αγωγών, νέο δευτερεύον δίκτυο, ανέγερση μεταλλικού κτιρίου για εξοπλισμό μεμβρανών και UV) πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε τρίτο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου, υπό τον όρο να ενσωματωθεί πρόσθετη απολογιστική δαπάνη 290.036 ευρώ για Α.Ε.Κ.Κ. και να εξασφαλιστεί πλήρης χρηματοδότηση.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο (Ε΄ Κλιμάκιο) εξέτασε το σχέδιο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Μονάδα Ηλιακής Ξήρανσης Ιλύος ΕΕΛ Λαμίας» της Δ.Ε.Υ.Α. Λαμίας, συμβατικής δαπάνης 2.505.581,91 ευρώ. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 751/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Η συμπληρωματική σύμβαση αφορά την κατασκευή ενός επιπλέον ηλιακού ξηραντηρίου για την αύξηση της δυναμικότητας της μονάδας, λόγω μεγαλύτερων ποσοτήτων ιλύος από γειτονικές Ε.Ε.Λ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις του ν.4412/2016 για συμπληρωματικές εργασίες, καθώς είναι αναγκαίες, αδιαχώριστες από το αρχικό έργο, δεν μεταβάλλουν τη φύση του, και η αξία τους δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής σύμβασης. Αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης.

Η πράξη αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αποπεράτωση Δημοτικού Θεάτρου Λευκάδας», το οποίο επανεισάγεται μετά την 9/2026 μη οριστική Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (κατασκευή θεατρικής σκηνής, εξασφάλιση προσβασιμότητας ΑΜΕΑ, αποκατάσταση φθορών κ.λπ.) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε νέο ανάδοχο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Το διατακτικό αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της σύμβασης, υπό τον όρο της εξασφάλισης χρηματοδότησης και της έγκρισης παράτασης της προθεσμίας εκτέλεσης του έργου.

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 63/2026, επανεξετάζει το σχέδιο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου της Δ.Ε.Υ.Α. Αγρινίου για την ολοκλήρωση αποχετευτικών έργων λυμάτων παραλίμνιων οικισμών Τριχωνίδας, κατόπιν της 504/2025 μη οριστικής Πράξης του. Η αρχική σύμβαση είχε ελεγχθεί με την 546/2023 Πράξη. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις του ν. 4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του έργου λόγω γεωμορφολογικών προβλημάτων και νεότερων κατασκευών, είναι αδιαχώριστες από το αρχικό έργο και η ανάθεσή τους σε νέο ανάδοχο θα προκαλούσε τεχνικές δυσχέρειες. Τελικά, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου, υπό τον όρο της ανανέωσης των περιβαλλοντικών όρων και της διόρθωσης του τίτλου της σύμβασης.

Πρόκειται για την Πράξη 57/2026 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε κατόπιν συνεδρίασης της 2ας Φεβρουαρίου 2026. Αντικείμενο του ελέγχου είναι το σχέδιο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Δήμου Ξηρομέρου για την αποχέτευση ακαθάρτων και την ΕΕΛ οικισμών, συμβατικής δαπάνης 3.044.895,51 ευρώ. Η σύμβαση αυτή αποτελεί παρακολούθημα της αρχικής σύμβασης, η οποία είχε ελεγχθεί με την 694/2023 Πράξη του ίδιου Κλιμακίου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι προτεινόμενες συμπληρωματικές εργασίες (εναλλακτική κατασκευή φωτοβολταϊκού σταθμού και υποδομές για μελλοντική αρδευτική αξιοποίηση της εκροής) πληρούν τις νόμιμες προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση του έργου, δεν μεταβάλλουν τη φύση του και δεν μπορούν να διαχωριστούν τεχνικά ή οικονομικά από την αρχική σύμβαση. Κατόπιν αυτών, το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της συμπληρωματικής σύμβασης, υπό τον όρο της διασφάλισης της χρηματοδότησης του συνόλου της δαπάνης πριν την υπογραφή.

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε το σχέδιο της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «ΕΠΕΚΤΑΣΗ, ΑΝΑΒΑΘΜΙΣΗ ΚΑΙ ΕΚΣΥΓΧΡΟΝΙΣΜΟΣ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑΣ ΛΥΜΑΤΩΝ ΚΑΡΥΣΤΟΥ», συμβατικής δαπάνης 696.753,48 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ και αναθεώρηση). Δεδομένου ότι η 1η συμπληρωματική σύμβαση είχε ήδη υποβληθεί σε προσυμβατικό έλεγχο (ΕλΣυν Ε΄ Κλ. 798/2022 και Έβδ. Τμ. 2049/2022), η υπό κρίση σύμβαση εισήχθη παραδεκτώς. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες (αναβάθμιση του τελικού αντλιοστασίου για αύξηση της παροχετευτικότητας και εκτέλεση δοκιμαστικής λειτουργίας) πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν.4412/2016, καθώς κατέστησαν αναγκαίες κατά την εκτέλεση, είναι τεχνικά αδιαχώριστες από την αρχική σύμβαση και απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση του έργου. Αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου, με την επισήμανση διόρθωσης ενός εκ παραδρομής αναγραφόμενου ποσού αναθεώρησης.

1η συμπληρωματική σύμβαση του έργου Αντικατάσταση δικτύου ύδρευσης.(...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις σκέψεις 2-6 της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι α) δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης ως προς τις εργασίες κατασκευής των ιδιωτικών παροχών και β) κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης ως προς τις εργασίες που κατέστησαν αναγκαίες λόγω της αποκάλυψης του πλακοσκεπούς οχετού. Οι δύο αυτές ομάδες εργασιών δεν μπορούν να προσδιοριστούν ως προς το ποσό τους από το Κλιμάκιο, καθότι, όπως έγινε δεκτό ανωτέρω (σκέψη 7.11), δεν προσκομίστηκε ακριβής ανάλυση του ποσού της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης από την αναθέτουσα αρχή, παρότι ζητήθηκε σχετικώς με τις προηγηθείσες δύο αναβλητικές Πράξεις αυτού.Για τους λόγους αυτούς Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αντικατάσταση δικτύου ύδρευσης Μοιρών», ως προς τις εργασίες της κατασκευής των ιδιωτικών παροχών.Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Αντικατάσταση δικτύου ύδρευσης ...», ως προς τις εργασίες που κατέστησαν αναγκαίες λόγω της αποκάλυψης του πλακοσκεπούς οχετού

Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 68/2026, αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης εργασιών για το έργο «Εκσυγχρονισμός – Συντήρηση Εθνικού Κλειστού Γυμναστηρίου "Πέτρος Καπαγέρωφ"». Το συμβατικό τίμημα της υπό έλεγχο σύμβασης ανέρχεται σε 1.897.923,38 ευρώ προ Φ.Π.Α. (φέρνοντας τη συνολική αύξηση μαζί με την 1η συμπληρωματική στο 49,25%, ήτοι κάτω από το νόμιμο όριο του 50% της αρχικής σύμβασης). Η δικαστική κρίση βασίστηκε στα άρθρα 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς το Κλιμάκιο (μετά την εκτέλεση της μη οριστικής Πράξης 440/2025) έκρινε ότι οι πρόσθετες εργασίες κατέστησαν τεχνικά αναγκαίες κατά την εκτέλεση και είναι αδιαχώριστες από το αρχικό αντικείμενο. Αυτές αφορούν την εξολοκλήρου αντικατάσταση της διαβρωμένης μεταλλικής στέγης, την εγκατάσταση οικοδομικού γερανού λόγω απρόβλεπτων γεωτεχνικών συνθηκών και αχαρτογράφητων αγωγών, καθώς και την αναγκαία κανονιστική εναρμόνιση με το Π.Δ. 41/2018 για την πυροπροστασία και τις νεότερες προδιαγραφές Level 2 της FIBA.

Η Πράξη 137/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Κατασκευή Φράγματος Τσικαλαριού Νάξου», συμβατικής δαπάνης 2.739.461,65 ευρώ (χωρίς αναθεώρηση και ΦΠΑ). Η σύμβαση συντάχθηκε για να συμπεριλάβει πρόσθετες εργασίες επεξεργασίας του εξορυσσόμενου υλικού (κοσκίνισμα, πλύσιμο, θραύση) λόγω της διαπίστωσης υψηλού ποσοστού λεπτόκοκκου υλικού, απαραίτητες για την άρτια ολοκλήρωση της κατασκευής του σώματος του φράγματος. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι οι εργασίες πληρούν τις προϋποθέσεις των άρθρων 132 και 156 του ν. 4412/2016, καθώς είναι αναγκαίες, συνδέονται με το αρχικό αντικείμενο, και η αξία της συμπληρωματικής σύμβασης δεν υπερβαίνει το 50% της αρχικής. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή της συμπληρωματικής σύμβασης.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Συμπληρωματικές Συμβάσεις:Κωλύεται η υπογραφή της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου «Ολοκλήρωση ανακατασκευής της γέφυρας ….», καθόσον οι προτεινόμενες στην ελεγχόμενη σύμβαση χωματουργικές εργασίες, εργασίες μεταφοράς δικτύων και εργασίες τοποθέτησης στηθαίων ασφαλείας, δεν αποδεικνύεται ότι κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων, δηλαδή σε αιφνίδια πραγματικά γεγονότα που δεν ανάγονται στο χρόνο κατάρτισης της αρχικής σύμβασης, αλλά οφείλεται σε αστοχία της μελέτης, η οποία θα είχε αποφευχθεί, εάν είχε καταβληθεί η δέουσα επιμέλεια κατά την εκπόνησή της και, ως εκ τούτου, δεν δικαιολογείται γι΄αυτές η σύναψη της συμπληρωματικής σύμβασης. Επιπλέον, αυτές οι εργασίες δεν φέρουν συμπληρωματικό χαρακτήρα, αφού δεν σχετίζονται τεχνικώς με την κατασκευή του αρχικού έργου και, ως εκ τούτου, δεν μπορούν να ενταχθούν στην ελεγχόμενη σύμβαση.