Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΑΕΠΠ/1009/2020

Η Πράξη 257/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης (Ι.Φ.Σ.) και του σχεδίου Σύμβασης Σύμπραξης για το έργο «Αρδευτικό δίκτυο Υπέρειας Ν. Λάρισας - Ορφανών Ν. Καρδίτσας» του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Το έργο, προϋπολογισμού πληρωμών διαθεσιμότητας ύψους 107.200.000,00 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.), υλοποιείται ως Σύμπραξη Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα (Σ.Δ.Ι.Τ.) με προέχοντα χαρακτήρα δημοσίου έργου. Η διαδικασία ανάθεσης έγινε με ανταγωνιστικό διάλογο, και ως προσωρινός Ι.Φ.Σ. αναδείχθηκε ο οικονομικός φορέας «...Α.Ε.». Η απόφαση καταλήγει στο ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία και, ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου Σύμβασης Σύμπραξης.

Η Πράξη 305/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης Ιδιωτικού Φορέα Σύμπραξης (Ι.Φ.Σ.) για το έργο «Αποκατάσταση και Εκσυγχρονισμός των δικτύων Άρδευσης του Τ.Ο.Ε.Β. Ταυρωπού», συνολικού προϋπολογισμού πληρωμών διαθεσιμότητας 105.400.000,00 ευρώ (πλέον Φ.Π.Α.). Η διαδικασία ανάθεσης, που υλοποιήθηκε ως Σύμπραξη Δημόσιου-Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), περιλάμβανε Α' Φάση, Διάλογο και Υποβολή Δεσμευτικών Προσφορών. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, παρά τις μεταβολές στη σύνθεση του αναδόχου και την αντικατάσταση φορέα λόγω δυνητικού λόγου αποκλεισμού (που αντιμετωπίστηκε με ικανοποιητικά επανορθωτικά μέτρα), η διαδικασία ολοκληρώθηκε επιτυχώς και χωρίς ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Κατά συνέπεια, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου Σύμβασης Σύμπραξης με τον ανακηρυχθέντα ανάδοχο.

Νομιμότητα της από 8.6.2023 εγκριθείσας τροποποίησης της από 20.4.2021 σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής (ΟΤΑ B΄ Βαθμού) και της κοινοπραξίας (Κ/Ξ)... που αφορά στο έργο «Συντήρηση και αναβάθμιση του οδοφωτισμού των κυρίων οδικών αξόνων της Περιφέρειας Αττικής με σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση κόστους λειτουργίας».(...)Αποφαίνεται ότι είναι μη νόμιμη η από 8.6.2023 εγκριθείσα τροποποίηση της από 20.4.2021 σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Αττικής και της κοινοπραξίας... για τη «Συντήρηση και αναβάθμιση του οδοφωτισμού των κυρίων οδικών αξόνων της Περιφέρειας Αττικής με σκοπό την εξοικονόμηση ενέργειας και τη μείωση κόστους λειτουργίας» και κωλύεται η υπογραφή του σχετικού υποβληθέντος για έλεγχο σχεδίου τροποποιητικής σύμβασης.
ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/261/2024

Ανάδειξη αναδόχου σύμβασης έργου:..Με δεδομένα αυτά, από τον έλεγχο των υποβληθέντων στο Κλιμάκιο στοιχείων δεν διαπιστώθηκαν νομικές πλημμέλειες κατά τη διαδικασία ανάδειξης αναδόχου του ελεγχόμενου έργου και, ως εκ τούτου, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής...Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης για την εκτέλεση του έργου της Περιφέρειας ... «Συντήρηση - αποκατάσταση ζημιών, κοπή βλάστησης, καθαρισμοί τάφρων, πρανών ερεισμάτων στο επαρχιακό οδικό δίκτυο του Νομού ...».

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 0918/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής της Περιφέρειας Θεσσαλίας κατά της 749/2026 πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην οικεία Περιφερειακή Ενότητα. Με την προσβαλλόμενη πράξη είχε κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την κοπή χόρτων και τον καθαρισμό ερεισμάτων στο επαρχιακό οδικό δίκτυο, διότι η σύμβαση έπρεπε να ανατεθεί ως παροχή υπηρεσιών και όχι ως δημόσιο έργο. Το Δικαστήριο, αφού εξέτασε τα χαρακτηριστικά των εργασιών, έκρινε ότι αυτές δεν συνιστούν δημόσιο έργο αλλά υπηρεσίες, και απέρριψε την προσφυγή, επικυρώνοντας την πράξη του Επιτρόπου.

Με την προδικαστική προσφυγή, η προσφεύγουσα ζητεί την ακύρωση της προσβαλλομένης υπ' αρ. υπ' αρ. 1503/2022 (Πρακτικό Νο 29/31- 10-2022) απόφασης της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας ... (Αναθέτουσας Αρχής), με την οποία εγκρίθηκε το από 29.9.2022 Πρακτικό ΙΙ της Επιτροπής του Διαγωνισμού για την επιλογή αναδόχου κατασκευής του έργου «Επείγουσα αποκατάσταση ζημιών επαρχιακού οδικού δικτύου ΠΕ ... από τις φυσικές καταστροφές Φεβρουαρίου 2019» και δη του 54ου υποέργου (νέου) υπό τον τίτλο: «Επείγουσες εργασίες αποκατάστασης ζημιών στο επαρχιακό οδικό δίκτυο περιοχής Δήμου ...», και να γίνουν δεκτές οι εξηγήσεις που παρέσχε η προσφεύγουσα με την από 4.3.2022 και την από 13.9.2022 Αιτιολόγηση της Προσφοράς της. 

Η απόφαση αφορά την προσφυγή της Περιφέρειας Θεσσαλίας κατά της 747/2026 Πράξης του Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για εργασίες κοπής χόρτων και καθαρισμού ερεισμάτων στο επαρχιακό οδικό δίκτυο της Π.Ε. Τρικάλων. Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι η σύμβαση έχει χαρακτήρα παροχής υπηρεσιών και όχι δημοσίου έργου, καθώς οι εργασίες δεν εμπίπτουν στις δραστηριότητες του Παραρτήματος ΙΙ του ν. 4412/2016, δεν απαιτούν εξειδικευμένες τεχνικές γνώσεις και δεν επιφέρουν συνολικό αποτέλεσμα οικοδομικών εργασιών ή εργασιών μηχανικού. Το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή, επικυρώνοντας την προσβαλλόμενη Πράξη και κρίνοντας ότι ο εσφαλμένος χαρακτηρισμός της σύμβασης ως έργου συνιστά ουσιώδη πλημμέλεια που περιορίζει τον ανταγωνισμό και παραβιάζει την αρχή της οικονομικότητας.

Η απόφαση 1686/2025 του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου απορρίπτει την προσφυγή της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης κατά της 23/2025 πράξης της Υπηρεσίας Επιτρόπου στην ΠΕ Καβάλας. Η πράξη αυτή έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή συμπληρωματικής σύμβασης για το έργο «Εργασίες συντήρησης στο επαρχιακό οδικό δίκτυο του ορεινού όγκου Ν. Καβάλας», αξίας 41,69% της αρχικής σύμβασης. Το Δικαστήριο έκρινε ότι οι συμπληρωματικές εργασίες, που κρίθηκαν αναγκαίες λόγω ραγδαίας αύξησης της κυκλοφορίας βαρέων οχημάτων (μεταξύ 2019 και 2024), ήταν ήδη αναγκαίες πριν την υπογραφή της κύριας σύμβασης (5.3.2024) και συνεπώς δεν προέκυψαν "κατά την εκτέλεση της εργολαβίας", όπως απαιτούν τα άρθρα 132 και 156 του ν. 4412/2016. Επιπλέον, η αναθέτουσα αρχή δεν αιτιολόγησε επαρκώς γιατί η ανάθεση των εργασιών με νέο διαγωνισμό θα δημιουργούσε σοβαρά τεχνικά ή οικονομικά προβλήματα.

Προγραμματική σύμβαση...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Κλιμάκιο είναι κατά χρόνο αναρμόδιο να ελέγξει την πρώτη φάση του διαγωνισμού για την επιλογή των αναδόχων των προκαταρκτικών μελετών, καθώς έχουν ήδη υπογραφεί και εκτελεστεί οι σχετικές από 22.11.2018 συμβάσεις μεταξύ της Περιφέρειας ... και των τριών αναδόχων. Περαιτέρω, οι συμβάσεις αυτές είναι άκυρες, καθώς δεν υποβλήθηκαν πριν την υπογραφή τους για έλεγχο νομιμότητας στο αρμόδιο Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, σύμφωνα με το άρθρο 36 παρ. 1 έως 4 του ν. 4129/2013, παρότι η συνολική προϋπολογισθείσα δαπάνη του διαγωνισμού ανερχόταν σε 1.000.000 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.). Ως εκ τούτου, οι συμβάσεις αυτές, καθώς και οι βάσει αυτών εκπονηθείσες προκαταρκτικές μελέτες, δεν μπορούσαν να αποτελέσουν νόμιμο έρεισμα για τη συμμετοχή των τριών επιλεγέντων αναδόχων στη δεύτερη φάση της διαδικασίας για την ανάθεση των υπολοίπων σταδίων της μελέτης. Συνακόλουθα, είναι μη νόμιμη και η .... απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας ..., με την οποία κατακυρώθηκε η ανάθεση των υπολοίπων σταδίων της μελέτης στη σύμπραξη .... Κατά τη γνώμη όμως του Προέδρου του Τμήματος, παραδεκτώς ελέγχονται στο παρόν στάδιο οι πράξεις της πρώτης φάσης της διαγωνιστικής διαδικασίας, πλην μη νομίμως έγινε δεκτή η προσφορά της σύμπραξης .... κατά την πρώτη φάση του διαγωνισμού, αφού η σύμπραξη αυτή, ενώ εκκρεμούσε ο έλεγχος των προσφορών των υποψηφίων από την Επιτροπή Διαγωνισμού, μετέβαλε τη στελέχωση της δηλωθείσας με την τεχνική προσφορά της ομάδας μελέτης για την κατηγορία 20, χωρίς να επικαλείται λόγο ανωτέρας βίας για την μεταβολή αυτή, σύμφωνα με το άρθρο 18 παρ. 3 του ν. 3316/2005, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο τέταρτο παρ. 4 εδ. α΄ του ν. 3621/2007. Συνακόλουθα, είναι μη νόμιμη η συμμετοχή της σύμπραξης αυτής στη δεύτερη φάση του διαγωνισμού και, ως εκ τούτου, είναι νη νόμιμη και η .... κατακυρωτική απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας ...Κατ` ακολουθίαν των ανωτέρω, το Κλιμάκιο απέχει του ελέγχου της πρώτης φάσης της διαδικασίας ανάθεσης, ενώ κρίνει ότι συντρέχει ουσιώδης πλημμέλεια στην ελεγχθείσα δεύτερη φάση της διαδικασίας, κατά τα ειδικότερα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη.

Η Πράξη 144/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της διαδικασίας ανάθεσης και του σχεδίου σύμβασης για την «Αναβάθμιση συστήματος φωτισμού με την προμήθεια και εγκατάσταση φωτιστικών σωμάτων τύπου LED» στο Περιφερειακό οδικό δίκτυο της Περιφέρειας Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, με προϋπολογισμό €10.312.567,00 (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο ανέβαλε την οριστική του κρίση, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου εντός δέκα ημερών. Ζητήθηκαν έγγραφες διευκρινίσεις από την Περιφέρεια, ώστε να προκύπτει ότι τα δεδομένα της μελέτης, δεδομένης της 10ετούς διάρκειας της σύμβασης, εξακολουθούν να είναι επίκαιρα και αποδοτικά υπό το φως του νέου κανονισμού μελετών φωτισμού υπαίθριων οδικών έργων (Β΄ 5966/29.10.2024), ο οποίος δημοσιεύτηκε πριν τη διακήρυξη. Επίσης, ζητήθηκε η υποβολή νέου σχεδίου σύμβασης με συγκεκριμένες διορθώσεις σε άρθρα της.