ΣΤΕ ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ 3470/2011
Τύπος: ΔΙΚΑΣΤΙΚΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-Ανάθεση-Αποκλεισμός υποψηφίου: Επειδή, ο νομοθέτης με τον εκτελεστικό του άρθρου 14 παρ. 9 του Συντάγματος νόμο 3021/2002, που ίσχυε κατά τον χρόνο εκδόσεως της προσβαλλομένης πράξεως με τα άρθρα 2 και 3 του ν. 3021/2002 .., καθιέρωσε την γενική και απόλυτη απαγόρευση σύναψης δημοσίων συμβάσεων με φυσικά ή νομικά πρόσωπα, των οποίων οι ιδιοκτήτες, βασικοί μέτοχοι, εταίροι και διευθυντικά στελέχη είναι ιδιοκτήτες, βασικοί μέτοχοι, εταίροι και διευθυντικά στελέχη επιχειρήσεων μέσων ενημέρωσης καθώς και με φυσικά ή νομικά πρόσωπα των οποίων οι ιδιοκτήτες, βασικοί μέτοχοι, εταίροι και διευθυντικά στελέχη είναι παρένθετα πρόσωπα ή συγγενείς ιδιοκτητών, βασικών μέτοχων, εταίρων και διευθυντικών στελεχών επιχειρήσεων μέσων ενημέρωσης, αν τα τελευταία δεν καταφέρουν να αποδείξουν ότι ενεργούν δι' ίδιον λογαρισμόν και δεν είναι παρένθετα ή ότι έχουν οικονομική αυτοτέλεια έναντι των συγγενών αυτών. Ενόψει όμως της εννοίας των διατάξεων του άρθρου 14 παρ. 9 του Συντάγματος, όπως αυτή εξετέθη στην προηγουμενη σκέψη και σύμφωνα με την οποία μόνη η συνδρομή μιας εκ των ασυμβιβάστων ιδιοτήτων δεν μπορεί να οδηγήσει στην απαγόρευση αναθέσεως δημοσίας συμβάσεως, αν δεν αποδεικνύεται, περαιτέρω, ότι κατά τη διαδικασία της αναθέσεως της συγκεκριμένης δημοσίας συμβάσεως, το εν λόγω πρόσωπο, το φέρον την προαναφερθείσα ιδιότητα προέβη αποδεδειγμένα σε παράνομη ή αθέμιτη ενέργεια , προκειμένου να επιτύχει να του ανατεθεί, τελικώς, η εν λόγω δημόσια σύμβαση, το όλο πλέγμα των διατάξεων του νόμου 3021/2002, ο οποίος στηρίζεται σε αντίθετη ερμηνεία των διατάξεων του εν λόγω άρθρου του Συντάγματος και με τον οποίο προσδιορίζονται οι συνέπειες της συνδρομής των ασυμβιβάστων ιδιοτήτων του εν λόγω άρθρου, προσκρούουν στην αληθή έννοια αυτού και ως αντίθετες με αυτό δεν είναι εφαρμοστέες. Με τα δεδομένα αυτά η προσβαλλόμενη απόφαση η οποία εξεδόθη κατ' εφαρμογή των αντισυνταγματικών αυτών διατάξεων του νόμου 3021/2002 είναι ακυρωτέα, παρέλκει δε ως αλυσιτελής η έρευνα των λοιπών λόγων ακυρώσεως.
Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)
Σχετικά Έγγραφα
216169/2025
Καθορισμός δικαιολογητικών, διαδικασίας και λοιπών θεμάτων που αφορούν στη χορήγηση άδειας διαμονής σε πολίτες τρίτων χωρών, στελέχη εταιρειών εγκατεστημένων στην Ελλάδα, θυγατρικές αλλοδαπών εταιρειών εγκατεστημένων στην Ελλάδα που ασκούν εμπορική δραστηριότητα (μέτοχοι - εταίροι, μέλη Δ.Σ., διαχειριστές, νόμιμοι εκπρόσωποι), σε εφαρμογή του άρθρου 98 του ν. 5038/2023.
ΝΣΚ/12/2021
Ερωτήματα της Αρχής Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες σχετικά με την υποβολή Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης και Δηλώσεων Οικονομικών Συμφερόντων.(...)α) Δεν μπορεί να γίνει αναλογική εφαρμογή της διάταξης της περίπτωσης λθ΄ της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του ν. 3213/2003, κατά το μέρος που αυτή εξαιρεί από την υποβολή Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης (ΔΠΚ) και Δηλώσεων Οικονομικών Συμφερόντων (ΔΟΣ) τα φυσικά πρόσωπα αλλοδαπών επιχειρήσεων, που συνάπτουν δημόσιες συμβάσεις και έχουν μόνιμη κατοικία εκτός Ελλάδας, στις λοιπές περιπτώσεις της παραγράφου αυτής, που αφορούν αλλοδαπά φυσικά πρόσωπα με μόνιμη κατοικία εκτός Ελλάδας, καθώς και στα αλλοδαπά φυσικά πρόσωπα των ελληνικών εργοληπτικών επιχειρήσεων, με μόνιμη κατοικία, επίσης, εκτός Ελλάδας (ομόφωνα). β) Οι όροι «εταίροι», «βασικοί μέτοχοι» και «διευθυντικά στελέχη», που αναφέρονται στην αυτή ως άνω διάταξη της περίπτωσης λθ΄, ταυτίζονται εννοιολογικά με τους αντίστοιχους όρους της διάταξης του άρθρου 2 του ν. 3310/2005 (ομόφωνα). Ως «εκτελεστικά μέλη οργάνου διοίκησης» νοούνται τα μέλη οργάνου διοίκησης νομικών προσώπων, για τα οποία, πέρα από την άσκηση αποφασιστικών αρμοδιοτήτων, συντρέχει και το τυπικό στοιχείο της επιλογής (εκλογή) και ότι έχουν τηρηθεί οι προς τούτο απαιτούμενες διατυπώσεις, όπως αποδεικνύεται από τα προβλεπόμενα έγγραφα (κατά πλειοψηφία). γ) Η έννοια του όρου «ιδιοκτήτης» αφορά ατομικές επιχειρήσεις (ομόφωνα). δ) Η διάταξη της περίπτωσης λε΄ του άρθρου 1 παρ. 1 του ν. 3213/2003, που αφορά σε Ανώνυμη Αθλητική Εταιρεία, δεν μπορεί να τύχει αναλογικής εφαρμογής και στις λοιπές περιπτώσεις της παραγράφου 1 του άρθρου 1 του παραπάνω νόμου (ομόφωνα). ε) Στο ρυθμιστικό πεδίο των κανόνων του «πόθεν έσχες» δεν περιλαμβάνεται και ο τυχών «πραγματικός δικαιούχος», παρά μόνο κατά το μέρος και στην έκταση που αναφέρεται στο άρθρο 2 του ν. 3310/2005 στα «παρένθετα πρόσωπα» και στις «ελεγχόμενες επιχειρήσεις» (ομόφωνα).
ΝΣΚ/29/2005
Σύναψη συμβάσεως δημοσίου έργου άνω του ενός δισ. δρχ.. Έλεγχος νομιμότητας.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή
Η σύμβαση του έργου «ΑΝΑΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΟΨΕΩΝ ΚΤΙΡΙΟΥ Μ.Τ.Π.Υ. ΣΤΗΝ ΠΛΑΤΕΙΑ ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΟΣ», προϋπολογισμού 5.800.000 ευρώ (με Φ.Π.Α.), θεωρείται ότι έχει συναφθεί (καταρτισθεί) από την κοινοποίηση στις 7-7-2004 της εγκριτικής των πρακτικών της δημοπρασίας αποφάσεως του Δ.Σ. του Μ.Τ.Π.Υ. (Προϊσταμένης Αρχής του έργου) στην αναδειχθείσα μειοδότρια επιχείρηση «…. ΑΤΕ», είναι δε έγκυρη, αφού ο προβλεπόμενος από το άρθρο 8 παρ.1 Ν 2741/1999 έλεγχος νομιμότητας αυτής από το Ε’ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου δεν απέβη αρνητικός και επί πλέον το προβλεπόμενο από τη διάταξη του άρθρου 3 του Ν 3021/2002 πιστοποιητικό ασυμβιβάστων ιδιοτήτων εκδόθηκε σε κάθε περίπτωση πριν από την υπογραφή της συμβάσεως.
ΝΣΚ/39/2011
Αυτοδίκαιη λύση επιχειρήσεων Ο.Τ.Α. – Διαπιστωτική πράξη – Αρμόδια Αρχή – Μεταφορά προσωπικού.α) Επί αυτοδίκαιης λύσης επιχειρήσεων Ο.Τ.Α. κατά την παρ. 1 του άρθρου 269 του Κ.Δ.Κ. εκδίδεται διαπιστωτική πράξη από τον Γενικό Γραμματέα της οικείας Αποκεντρωμένης Διοίκησης του Ν 3852/2010, για λόγους ασφάλειας δικαίου και προστασίας των συναλλασσομένων τρίτων και β) οι διατάξεις των παρ. 3 έως 6, 7 και 9 του άρθρου 269 του Κ.Δ.Κ. για την μεταφορά προσωπικού εφαρμόζονται και επί του προσωπικού αμιγών επιχειρήσεων Ο.Τ.Α. και ανωνύμων εταιρειών του Π.Δ. 410/1995, των οποίων εταίροι είναι αποκλειστικά Ο.Τ.Α. ή νομικά τους πρόσωπα, σε περίπτωση αυτοδίκαιης λύσης αυτών κατά την παρ. 1 του ιδίου άρθρου, λόγω ύπαρξης νομοθετικού κενού και, σε κάθε περίπτωση, για λόγους ισότητας, κατά την παρ. 1 του άρθρου 4 του Συντάγματος.
ΝΣΚ/47/2013
Αίτηση παραίτησης από την Ελληνική Αστυνομία αξιωματικού ειδικών καθηκόντων – ψυχολόγου, πριν τη συμπλήρωση του υποχρεωτικού χρόνου παραμονής.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
Ο περιορισμός που τίθεται από τη διάταξη του άρθρου 7 παρ.2 του π.δ. 373/2002 για τους αξιωματικούς ειδικών καθηκόντων της Ελληνικής Αστυνομίας, αποτελεί επιτρεπτό της κατ’ άρθρο 5 παρ.1 του Συντάγματος κατοχυρούμενης οικονομικής και επαγγελματικής ελευθερίας περιορισμό, ενόψει του επιδιωκόμενου υπό της διατάξεως δημοσίου σκοπού, που είναι η στελέχωσή της -τουλάχιστον για ορισμένο χρονικό διάστημα- με στελέχη ορισμένων προσόντων και ειδικοτήτων απαραίτητων για την εύρυθμη λειτουργία της. (πλειοψ.)
ΝΣΚ/286/2001
Αδεια άσκησης επαγγέλματος οδικού μεταφορέα επιβατών. Κατάθεση δικαιολογητικών επιχείρησης για την απόδειξη των προϋποθέσεων χορήγησής της.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή
Προεδρεύων: Δ. Γριμάνης, Νομικός Σύμβουλος, Εισηγήτρια: Α. Κουτούκη, Πάρεδρος. α) Τα φυσικά πρόσωπα που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις της αξιοπιστίας και της επαγγελματικής ικανότητας, μπορούν να ορίσουν τρίτο πρόσωπο να διευθύνει πραγματικά και μόνιμα τις δραστηριότητες της επιχείρησής τους. Στα δε νομικά πρόσωπα, οι πιο πάνω προϋποθέσεις (αξιοπιστία-επαγγελματική ικανότητα), πρέπει να πληρούνται από πρόσωπα που διευθύνουν πραγματικά και μόνιμα τις μεταφορικές δραστηριότητες της επιχείρησης. Και ναι μεν δεν ορίζεται ρητά ότι τα πρόσωπα αυτά μπορεί να είναι και πρόσωπα τα οποία δεν είναι μέλη της διοίκησης ή μέτοχοι ή εταίροι του νομικού προσώπου, όμως και για τα νομικά πρόσωπα πρέπει να δεχθούμε το ίδιο που ισχύει και για τα φυσικά, δηλαδή, τη δυνατότητα ορισμού τρίτου προσώπου το οποίο διευθύνει πραγματικά και μόνιμα την επιχείρηση. Τούτο ενισχύεται και από το ότι οποιαδήποτε μορφή κι αν έχει το νομικό πρόσωπο (ανώνυμη ή περιορισμένης ευθύνης εταιρεία, προσωπική ή συνεταιρισμός), στις διατάξεις του εμπορικού δικαίου προβλέπεται η δυνατότητα ανάθεσης με απόφαση των αρμόδιων εταιρικών οργάνων της διεύθυνσης όλων ή μερικών εταιρικών υποθέσεων και σε τρίτα πρόσωπα, μη έχοντα σχέση με την εταιρία. β) Καθίσταται σαφές ότι και τρίτο πρόσωπο μη έχον την ιδιότητα του μέλους της διοίκησης του νομικού προσώπου ή του μετόχου/εταίρου αυτού, μπορεί να ορισθεί να διευθύνει πραγματικά και μόνιμα τις μεταφορικές δραστηριότητες της επιχείρησης. Η δυνατότητα της ανάθεσης αυτής πρέπει να προβλέπεται από το καταστατικό του νομικού προσώπου, ο ορισμός δε του τρίτου προσώπου να γίνεται σύμφωνα με τις καταστατικές διατάξεις. Σε κάθε περίπτωση, προέχει να αποδεικνύεται κατά νόμο ότι το πρόσωπο αυτό διευθύνει πραγματικά και μόνιμα τις μεταφορικές δραστηριότητες της επιχείρησης, πρέπει δε τούτο να προκύπτει σαφώς από την πράξη ανάθεσης του αρμοδίου οργάνου του νομικού προσώπου (επιχείρησης).
ΝΣΚ/84/2025
Ερωτάται, ενόψει του παρατιθέμενου ιστορικού: 1) Δεδομένου ότι μέχρι σήμερα δεν έχει εκδοθεί ο Κανονισμός Πειθαρχίας του συνόλου του προσωπικού του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ. και ότι τα θέματα του άρθρου 38 του ν.4504/2017 δεν έχουν εξειδικευθεί με τον Κανονισμό Πειθαρχίας, στον οποίο παραπέμπει και η παρ. 12 του άρθρου αυτού για την ένορκη διοικητική εξέταση (ΕΔΕ), εάν, ως προς τα εμπλεκόμενα στην κρινόμενη υπόθεση στελέχη, εφαρμόζονται, σύμφωνα με το άρθρο 51 του ν. 4504/2017, οι διατάξεις της απόφασης αριθ. 1141.1/42/2002 του Υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας «Κύρωση του Κανονισμού για τη Διενέργεια Ενόρκων Διοικητικών ...(..)Κατάσταση : Αποδεκτή α) Τα εξεταζόμενα ερωτήματα υπεβλήθησαν λυσιτελώς και παραδεκτώς, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 8 παρ. 2 του ν.4831/2021 (κατά πλειοψηφία). β) Λόγω της μη θέσης σε εφαρμογή του Κανονισμού Πειθαρχίας για το σύνολο των υπηρετούντων στο Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. έχουν εφαρμογή, για όσα θέματα δεν ρυθμίζονται από τις διατάξεις του άρθρου 38 του ν. 4504/2017 και για όλα τα πρόσωπα που εμπλέκονται ή ενδέχεται να εμπλέκονται στην κατά το ιστορικό υπόθεση, οι προϊσχύουσες του νόμου αυτού διατάξεις και διαταγές (ομόφωνα). γ) Με κριτήριο τα φερόμενα ως εμπλεκόμενα στην, κατά το ιστορικό, υπόθεση στελέχη του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ, στα οποία συμπεριλαμβάνεται και ο Αρχηγός Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. και ενόψει της ρητής πρόβλεψης για την διεξαγωγή Ε.Δ.Ε πριν την άσκηση πειθαρχικής δίωξης για παραπτώματα για τα οποία προβλέπεται επιβολή καταστατικής ποινής, το πρόσωπο στο οποίο δύναται να ανατεθεί η διεξαγωγή της Ε.Δ.Ε., θα πρέπει να επιλεγεί μεταξύ των Αρχηγών Γ.Ε.Σ, Γ.Ε.Α και Γ.Ε.Ν. (ομόφωνα). δ) Αρμόδιος πειθαρχικός προϊστάμενος να αποφασίσει τη διενέργεια και την ανάθεση της ανωτέρω Ε.Δ.Ε είναι ο Υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, ενιαία και/ή in rem για όλα τα πρόσωπα που εμπλέκονται ή ενδέχεται να εμπλέκονται στην κατά το ιστορικό υπόθεση. Εφόσον δε από το πόρισμα της εν λόγω Ε.Δ.Ε προκύπτουν πειθαρχικές ευθύνες περισσοτέρων στελεχών του Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ. διαφόρων βαθμών, αρμόδιο Πειθαρχικό Συμβούλιο να γνωμοδοτήσει είναι εκείνο, στο οποίο υπάγεται ο ανώτερος των εγκαλουμένων με την ίδια διαταγή. Ειδικότερα, εάν στα εγκαλούμενα με την ίδια διαταγή στελέχη συμπεριλαμβάνεται και ο Αρχηγός Λ.Σ-ΕΛ.ΑΚΤ., τότε αρμόδιο Πειθαρχικό Συμβούλιο να γνωμοδοτήσει για όλους τους εγκαλούμενους είναι το Σ.Α.Γ.Ε., με τη σύνθεση του άρθρου 3 παρ.2, περ. α) του π.δ 187/2004. (ομόφωνα).
ΕΣ/ΚΛ.Ζ/437/2023
Υπηρεσίες συντήρησης ηλεκτρονικών εγκαταστάσεων φωτεινής σηματοδότησης-Δάνεια εμπειρία: 1. Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο διαπιστώνει ότι συντρέχουν οι ακόλουθες πλημμέλειες, ως προς τις οποίες δεν έχει παραχθεί δεδικασμένο, όπως προκύπτει από τις προπαρατεθείσες κρίσεις του Διοικητικού Εφετείου στην 1002/2023 απόφασή του: Τα φυσικά πρόσωπα που δηλώθηκαν από την ανάδοχο του Τμήματος 4, ως επιστημονικό και τεχνικό προσωπικό για την κάλυψη των ελάχιστων απαιτήσεων τεχνικής ικανότητας του άρθρου 2.2.6 περ. Β.1.4, Β.2.4, Β.2.4.1 και Β.2.4.2 της διακήρυξης, ήτοι η …. και ο…., αποτελούν τρίτους - δανείζοντες οικονομικούς φορείς κατά την έννοια του άρθρου 78 του ν. 4412/2016 και του άρθρου 2.2.8.1 της διακήρυξης. Τούτο, διότι τα ανωτέρω φυσικά πρόσωπα, χωρίς να είναι υπάλληλοι ή διευθυντικά στελέχη της αναδόχου ή του τρίτου-δανείζοντος «….», δεσμεύτηκαν με υπεύθυνες δηλώσεις τους να παρέχουν σε αυτούς την τεχνική ικανότητα και εμπειρία, που δεν διέθεταν αυτοδυνάμως ούτε η ανάδοχος ούτε ο δανείζων αυτήν τεχνική και επαγγελματική ικανότητα οικονομικός φορέας, προκειμένου να καλύψουν τις σχετικές απαιτήσεις της διακήρυξης για το τμήμα 4. Η ιδιότητα δε των ανωτέρω ως φυσικών προσώπων, ο τρόπος παροχής της συνδρομής τους (μέλη της ομάδας παροχής υπηρεσιών της αναδόχου) και η μορφή της δέσμευσής τους προς τον δανείζοντα τεχνική ικανότητα ....... (υπεύθυνη δήλωση) και μέσω αυτού προς την δανειζόμενη ανάδοχο, δεν ασκούν επιρροή ως προς τον χαρακτηρισμό τους ως τρίτων – δανειζόντων οικονομικών φορέων (βλ. και ΕλΣυν Ολ. 310/2022, Τμ. Μείζ.- Επτ. Συνθ. 1264/2019). Κατά συνέπεια, η ανάδοχος και ο «…» θα έπρεπε να δηλώσουν στα ΕΕΕΣ, που συνυπέβαλαν με τα δικαιολογητικά συμμετοχής τους, ότι στηρίζονται στις ικανότητες των ανωτέρω φυσικών προσώπων και να συνυποβάλλουν ξεχωριστό ΕΕΕΣ για καθένα από αυτά στα οποία στηρίζονται, σύμφωνα με τα άρθρα 2.2.8.1, 2.2.9 και 2.2.9.1 της διακήρυξης. Περαιτέρω, για τα ίδια φυσικά πρόσωπα, εφόσον αποτελούν τρίτους - δανείζοντες οικονομικούς φορείς για την κάλυψη των ελάχιστων απαιτήσεων τεχνικής ικανότητας από την ανάδοχο, θα έπρεπε να υποβληθούν τα δικαιολογητικά κατακύρωσης των άρθρων 2.2.9 και 2.2.9.2 περ. Α της διακήρυξης, προκειμένου να ελεγχθεί η συνδρομή ή μη των όρων αποκλεισμού του άρθρου 2.2.3 της διακήρυξης. Οι πλημμέλειες αυτές, κατά την κρίση του Κλιμακίου, παρίστανται ουσιώδεις (βλ. σκέψεις 5 και 16). Περαιτέρω, δεδομένου ότι για το Τμήμα 4 του διαγωνισμού συμμετείχαν στην οικεία διαδικασία δύο οικονομικοί φορείς, δεν είναι δυνατό να παρασχεθεί εν προκειμένω η δυνατότητα που αναγνωρίστηκε στην Αναθέτουσα Αρχή με την προαναφερθείσα 940/2022 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου (βλ. σκέψη 16 της παρούσας), καθώς τούτο θα συνιστούσε παραβίαση των αρχών της ίσης μεταχείρισης των διαγωνιζομένων και του ανταγωνισμού. ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1281/2023
ΕλΣυν.Τμ.μειζ-Επταμ.Συνθ/506/2014
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΗ ΣΥΜΒΑΣΗ:..ζητείται παραδεκτώς η αναθεώρηση της 5002/2013 απόφασης του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Με την προσβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκε αίτηση της ως άνω πρώτης ανώνυμης εταιρείας για την ανάκληση της 389/2013 Πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.(...) Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα κρίνει, κατά πλειοψηφία, ότι η διάταξη του άρθρου 2 παρ. 2 περ. γ΄ υποπερ. δδ΄ του ν. 4013/2011, όπως ισχύει, δεν αντιβαίνει κατά περιεχόμενο στο άρθρο 98 παρ. 1 εδ. β΄ του Συντάγματος, καθόσον η καθιέρωση ενός επιπλέον διοικητικού προσταδίου ελέγχου, όπως είναι ο έλεγχος από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, που απολήγει στην έκδοση της απόφασης που εγκρίνει τη συμπληρωματική σύμβαση, ουδόλως μεταβάλλει ή απομειώνει την ανατεθείσα από την ανωτέρω συνταγματική διάταξη αρμοδιότητα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εφ’ όλης της διαδικασίας σύναψης των συμβάσεων αυτών, δεδομένου ότι, αφ’ ενός μεν κατατείνει στην ενίσχυση της διαφάνειας της προηγηθείσας διοικητικής διαδικασίας (βλ. άρθρο 1 του ν. 4013/2011 και την οικεία εισηγητική έκθεση), αφ’ ετέρου δε συμβάλλει θετικά στην άσκηση του ελέγχου που σε κάθε περίπτωση θα διεξάγει μεταγενεστέρως το Ελεγκτικό Συνέδριο, καθόσον αυτό δεν δεσμεύεται από τη γνώμη της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. κατά την άσκηση του συνταγματικά προβλεπόμενου προσυμβατικού του ελέγχου, ως εκ τούτου, στην περίπτωση που τηρήθηκε ο απαιτούμενος τύπος της γνωμοδότησης της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ., το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν εμποδίζεται να εξετάσει και να κρίνει εξ υπαρχής τη συνδρομή των προϋποθέσεων για τη νόμιμη προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης και τη σύναψη, περαιτέρω, της συμπληρωματικής σύμβασης.. Κατά συνέπεια, ορθώς υποβλήθηκε το σχέδιο της ελεγχόμενης σύμβασης στο αρμόδιο Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, γενομένου δεκτού, αν και με άλλη αιτιολογία, του σχετικού ισχυρισμού της αιτούσας.(..)Περαιτέρω, το Τμήμα κρίνει, κατά πλειοψηφία, γενομένων δεκτών των οικείων ισχυρισμών τόσο της αιτούσας όσο και της παρεμβαίνουσας εταιρείας, ότι εσφαλμένως υπελήφθη από το δικάσαν Τμήμα ότι οι εργασίες αυτές, αφ’ ενός μεν δεν κατέστησαν αναγκαίες από απρόβλεπτες περιστάσεις, αφ’ ετέρου δε συνιστούν ουσιώδη τροποποίηση του βασικού σχεδιασμού καθώς και του τρόπου εκτέλεσης του έργου. Συγκεκριμένα, ενώ μέχρι την υπογραφή της ελεγχόμενης σύμβασης δεν είχε υποβληθεί καμιά διαφωνία, τόσο από τους εμπλεκόμενους φορείς όσο και από τους ιδιοκτήτες των εκτάσεων από τις οποίες επρόκειτο να διέλθει ο αγωγός, εντούτοις, αμέσως μετά την υπογραφή της σύμβασης εκδηλώθηκαν έντονες αντιδράσεις για την εν λόγω χάραξη από όλα τα προαναφερθέντα φυσικά και νομικά πρόσωπα .., με αποτέλεσμα να καθίσταται αδύνατο για τα όργανα της αιτούσας να εγκατασταθούν με τα μηχανήματά τους στις εκτάσεις αυτές και να εκκινήσουν τις εργασίες εκτέλεσης της σύμβασης.(..)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Τμήμα αποφαίνεται, κατά πλειοψηφία, ότι η αίτηση της εταιρείας «….» και η υπέρ αυτής παρέμβαση της εταιρείας «…. Α.Ε.», να αναθεωρηθεί η προσβαλλόμενη με αυτές 5002/2013 απόφαση του VI Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου
ΔΕΚ/C-355/1998
Περίληψη 1 Στο πλαίσιο προσφυγής ασκουμένης βάσει του άρθρου 169 της Συνθήκης (νυν άρθρου 226 ΕΚ), η ύπαρξη παραβάσεως πρέπει να εκτιμάται σε σχέση με την κατάσταση του κράτους μέλους όπως αυτή παρουσιάζεται κατά τη λήξη της προθεσμίας που τάχθηκε με την αιτιολογημένη γνώμη, οι δε μεταβολές που επέρχονται στη συνέχεια δεν μπορούν να ληφθούν υπόψη από το Δικαστήριο. (βλ. σκέψη 22) 2 Ως παρέκκλιση από τον θεμελιώδη κανόνα της ελευθερίας εγκαταστάσεως, η προβλεπόμενη στο άρθρο 55, πρώτο εδάφιο, της Συνθήκης (νυν άρθρο 45, πρώτο εδάφιο, ΕΚ), εξαίρεση, σε συνδυασμό, ενδεχομένως, με το άρθρο 66 της Συνθήκης (νυν άρθρο 55 ΕΚ), πρέπει να περιορίζεται στις δραστηριότητες οι οποίες συνιστούν αυτές καθεαυτές, άμεση και συγκεκριμένη συμμετοχή στην άσκηση της δημόσιας εξουσίας. Τούτο δεν ισχύει στην περίπτωση της δραστηριότητας των επιχειρήσεων φυλάξεως ή ασφαλείας και των εσωτερικών υπηρεσιών φυλάξεως. (βλ. σκέψεις 24-26) 3 Υποχρεώνοντας μια επιχείρηση φυλάξεως να έχει την έδρα εκμεταλλεύσεως στο εθνικό έδαφος, καθιστώντας έτσι αδύνατη την παροχή στο έδαφος αυτό υπηρεσιών από επιχειρήσεις εγκατεστημένες εντός άλλων κρατών μελών, ένα κράτος μέλος παραβαίνει τις υποχρεώσεις που υπέχει από το άρθρο 59 της Συνθήκης (νυν, κατόπιν τροποποιήσεως, άρθρο 49 ΕΚ). Μια τέτοια απαίτηση δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από λόγους δημοσίας τάξεως και δημοσίας ασφαλείας. Συγκεκριμένα, η ευχέρεια των κρατών μελών να περιορίζουν την ελεύθερη κυκλοφορία των υπηρεσιών για τους προαναφερθέντες λόγους δεν αποσκοπεί στον αποκλεισμό οικονομικών τομέων, όπως αυτός της ιδιωτικής ασφαλείας, από την εφαρμογή της αρχής της ελεύθερης κυκλοφορίας, όσον αφορά την πρόσβαση στην απασχόληση, αλλά αποβλέπει στην παροχή της δυνατότητας στα κράτη μέλη να απαγορεύουν την πρόσβαση ή τη διαμονή στο έδαφός τους σε πρόσωπα των οποίων η πρόσβαση ή η διαμονή στα εδάφη αυτά θα συνιστούσε, αυτή καθεαυτή, κίνδυνο για τη δημόσια τάξη, τη δημόσια ασφάλεια ή τη δημόσια υγεία. (βλ. σκέψεις 27-29, 41 και διατακτ.) 4 Συνιστά περιορισμό της ελευθερίας εγκαταστάσεως και της ελεύθερης κυκλοφορίας των εργαζομένων ένας κανόνας εθνικού δικαίου βάσει του οποίου τα διευθυντικά στελέχη και το προσωπικό των επιχειρήσεων φυλάξεως και των εσωτερικών υπηρεσιών φυλάξεως, εξαιρουμένου του προσωπικού που ασκεί καθήκοντα διοικητικά και υλικοτεχνικής υποστήριξης, πρέπει να διαμένουν στο έδαφος του κράτους μέλους στο οποίο οι επιχειρήσεις αυτές είναι εγκατεστημένες. Η ως άνω προϋπόθεση περί διαμονής δεν μπορεί να δικαιολογηθεί από την ανάγκη ελέγχου του παρελθόντος και της συμπεριφοράς των εν λόγω προσώπων. Συγκεκριμένα, η ανάγκη συλλογής των σχετικών στοιχείων μπορεί να ικανοποιηθεί με λιγότερο περιοριστικά της ελεύθερης κυκλοφορίας μέσα, ενδεχομένως με συνεργασία μεταξύ των αρχών των κρατών μελών. Επιπλέον, μπορούν να διενεργούνται έλεγχοι και να επιβάλλονται κυρώσεις κατά κάθε επιχειρήσεως εγκατεστημένης εντός κράτους μέλους, ανεξαρτήτως του τόπου διαμονής των διευθυντικών στελεχών της. (βλ. σκέψεις 31-34, 41 και διατακτ.) 5 Η ελεύθερη παροχή υπηρεσιών, ως θεμελιώδης αρχή της Συνθήκης, μπορεί να περιοριστεί μόνον από ρυθμίσεις δικαιολογούμενες από το γενικό συμφέρον και εφαρμοζόμενες σε κάθε πρόσωπο ή επιχείρηση που ασκεί δραστηριότητα επί του εδάφους του κράτους μέλους που είναι αποδέκτης της παροχής, στον βαθμό που το συμφέρον αυτό δεν διασφαλίζεται από τους κανόνες στους οποίους υπόκειται ο παρέχων τις υπηρεσίες εντός του κράτους μέλους όπου είναι εγκατεστημένος. (βλ. σκέψη 37) 6 Συνιστά περιορισμό της ελεύθερης παροχής των υπηρεσιών ένας εθνικός κανόνας δικαίου βάσει του οποίου κάθε υπάλληλος επιχειρήσεως φυλάξεως ή εσωτερικής υπηρεσίας φυλάξεως πρέπει να είναι κάτοχος δελτίου ταυτότητας εκδοθέντος σύμφωνα με την εθνική νομοθεσία. Συγκεκριμένα, οι διατυπώσεις που συνεπάγεται η κατοχή ενός τέτοιου δελτίου ταυτότητας μπορούν να καταστήσουν επαχθέστερη την παροχή διασυνοριακών υπηρεσιών. Περαιτέρω, δεδομένου ότι ο παρέχων υπηρεσίες, ο οποίος μεταβαίνει σε άλλο κράτος μέλος, πρέπει να είναι κάτοχος δελτίου ταυτότητας ή διαβατηρίου, η απαίτηση προσθέτου εγγράφου ταυτότητας είναι δυσανάλογη σε σχέση με την ανάγκη διασφαλίσεως του προσδιορισμού της ταυτότητας των εν λόγω προσώπων. (βλ. σκέψεις 39-41 και διατακτ.)