ΝΣΚ/402/2009

Φόρος Μεταβίβασης Ακινήτου (ΦΜΑ). Φόρος Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ). Εργολαβική σύμβαση. Προσύμφωνο. Εκχώρηση (δικαστική). Κατάσχεση ειδικού περιουσιακού στοιχείου.  Σε περίπτωση δικαστικής εκχώρησης προς τρίτο, της απαίτησης του εργολάβου έναντι του οικοπεδούχου για τη μεταβίβαση σε αυτόν χιλιοστών του οικοπέδου, που αντιστοιχούν σε αποπερατωμένο διαμέρισμα, κατά την μεταβίβαση στον τρίτο των χιλιοστών του οικοπέδου μετά των επ’ αυτού ανεγερθέντων κτισμάτων, δεν επιβάλλεται Φ.Π.Α., αλλά Φ.Μ.Α. και ο φόρος υπολογίζεται επί της, κατά νόμο, προσδιοριζομένης αξίας του ακινήτου κατά το χρόνο σύνταξης του μεταβιβαστικού συμβολαίου. Η ευνοϊκή ρύθμιση της παραγράφου 5 του άρθρου 2 του ν. 1521/1950, που προβλέπει επιβολή φόρου μόνον επί των μεταβιβαζομένων ποσοστών του οικοπέδου, δεν εφαρμόζεται στην περίπτωση αυτή (ομόφ.).

Δημόσια κτήματα. Εκποίηση, λόγω προσκυρώσεως, μη αρτίου και μη οικοδομήσιμου οικοπέδου του Δημοσίου.(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή 
Η εκποίηση του δημοσίου κτήματος πρέπει να γίνει προς όλους τους κυρίους ή συγκυρίους των διηρημένων ή αυτοτελών οριζοντίων ιδιοκτησιών, οι οποίες έχουν συσταθεί στο οριζόμενο στην πράξη προσκυρώσεως όμορο οικόπεδο, ανάλογα με το ποσοστό συνιδιοκτησίας εξ αδιαιρέτου επί του ενιαίου οικοπέδου, που αναλογεί σε κάθε διηρημένη ή ανεξάρτητη οριζόντια ιδιοκτησία. Δηλαδή, δεν ασκούν επιρροή οι σχετικές συμφωνίες μεταξύ των ενδιαφερομένων για την εκποίηση ιδιωτών και η ύπαρξη επικαρπίας. Από το εμπράγματο δικαίωμα της κυριότητας σαφώς διαφοροποιείται το εμπράγματο δικαίωμα της επικαρπίας, το οποίο αποτελεί προσωπική δουλεία και συνίσταται στο δικαίωμα του επικαρπωτή να χρησιμοποιεί και να καρπώνεται ξένο πράγμα, διατηρώντας όμως ακέραιη την ουσία του.

Η απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών 165/2025 απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή δύο συγκυρίων (αδελφών) κατά πράξεων προσδιορισμού Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτου (ΦΜΑ) και Φόρου Δωρεάς της Δ.Ο.Υ. Πύργου, που εκδόθηκαν λόγω διανομής κοινού οικοπέδου. Οι προσφεύγοντες ζήτησαν την ακύρωση των πράξεων, υποστηρίζοντας ότι η αντικειμενική αξία του οικοπέδου (336 €/τ.μ.) είναι υπερβολική και αντικειμενικά άδικη, επικαλούμενοι δικαστικές αποφάσεις για ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών που προσδιόρισαν την αγοραία αξία στα 60 €/τ.μ. και έκθεση πιστοποιημένου εκτιμητή. Η ΔΕΔ απέρριψε τους ισχυρισμούς, κρίνοντας ότι δεν υπάρχει δεδικασμένο για τον ΦΜΑ του έτους ενδιαφέροντος και ότι η Διοίκηση είναι υποχρεωμένη να εφαρμόζει τις νέες αντικειμενικές αξίες του 2022. Επιπλέον, τόνισε ότι η αμφισβήτηση της αντικειμενικής έναντι της αγοραίας αξίας ανήκει αποκλειστικά στην αρμοδιότητα του Διοικητικού Πρωτοδικείου. Ως εκ τούτου, επικυρώθηκε ο καταλογισθείς φόρος συνολικού ύψους 8.544,25 ευρώ.

Η απόφαση 787/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) αφορά τη μερική αποδοχή ενδικοφανούς προσφυγής εταιρείας κατά πράξης διορθωτικού προσδιορισμού Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτου (ΦΜΑ) του 3ου Ελεγκτικού Κέντρου (ΕΛ.ΚΕ.) Αττικής. Ο έλεγχος είχε προσδιορίσει την αξία του μεταβιβασθέντος οικοπέδου στα 1.797.290,00 € με βάση συγκριτικό στοιχείο, διαφορά που οδήγησε σε συνολική καταλογιζόμενη οφειλή 42.458,62 €. Η ΔΕΔ, κατόπιν επανεξέτασης και λαμβάνοντας υπόψη τις αρχές χρηστής διοίκησης και τις εγκυκλίους ΠΟΛ.1079/2004 και ΠΟΛ.1129/2004, εφάρμοσε τον μέσο όρο μεταξύ της αξίας του ελέγχου και της αντικειμενικής αξίας (551.053,04 €), καθώς η απόκλιση ήταν μεγαλύτερη του διπλασίου, επαναπροσδιορίζοντας έτσι την αξία του οικοπέδου στα 1.174.171,52 €. Η συνολική φορολογική υποχρέωση της προσφεύγουσας μειώθηκε τελικά στο ποσό των 11.593,18 €.

Δυνατότητα εφαρμογής των διατάξεων περί συμπράξεως δημοσίου φορέα με ιδιώτη για την ανοικοδόμηση, κατόπιν συνενώσεως, με το σύστημα της αντιπαροχής, ομόρων οικοπέδων, του ενός ιδιοκτησίας ιδιωτών και του άλλου συνιδιοκτησίας των ταμείων ΤΕΣ, ΤΕΘΑ και ΤΑΑ.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Η αξιοποίηση ακινήτου (οικοπέδου) συνιδιοκτησίας ΤΕΣ, ΤΕΘΑ και ΤΑΑ, δια της ανοικοδομήσεως, κατόπιν ενοποιήσεως αυτού και του ομόρου ακινήτου (οικοπέδου), συνιδιοκτησίας ιδιωτών, πολυκατοικίας στα πλαίσια συμβάσεως Σύμπραξης Δημοσίου και Ιδιωτικού φορέα, μολονότι κατ’ αρχήν δεν απαγορεύεται από τη σχετική με τις Συμπράξεις νομοθεσία (Ν 3389/2005), διαδικαστικά καθίσταται ανέφικτη άλλως, σε κάθε περίπτωση, εξαιρετικά ασύμφορη, λόγω της περιπλοκότητας της σχετικής διαδικασίας υπαγωγής στις ρυθμίσεις του νόμου αλλά και υλοποιήσεως στη συνέχεια του έργου, που προφανέστατα προσιδιάζει σε έργα μεσαίας και μεγάλης κλίμακας. Περί του τρόπου της επωφελέστερης αξιοποίησης του καταλειφθέντος στα ταμεία στα πλαίσια κληρονομίας ακινήτου, είναι δυνατόν να αποφανθεί το Εφετείο Αθηνών (άρθρο 825 ΚπολΔ) σύμφωνα με την προβλεπόμενη στο άρθρο 3 του Ν 455/1976 διαδικασία, μεταξύ δε των προτάσεων που θα μπορούσαν παραδεκτώς και βασίμως να υποστηριχθούν δια της υποβληθησομένης αιτήσεως είναι και αυτή της ενοποιήσεως των ομόρων ακινήτων και της εν συνεχεία αξιοποιήσεως του ενιαίου ακινήτου δια της ανοικοδομήσεως επί αντιπαροχή ποσοστού εξ αδιαιρέτου επί του ακινήτου και συστάσεως διηρημένων ιδιοκτησιών.

Η απόφαση αφορά την ενδικοφανή προσφυγή ενός πολίτη κατά της αρνητικής απάντησης της Δ.Ο.Υ. ΙΓ’ Αθηνών σχετικά με την τροποποίηση δήλωσης φόρου κληρονομιάς. Ο προσφεύγων ισχυρίστηκε ότι υπήρξε λάθος στην τοποθεσία του οικοπέδου που κληρονόμησε, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η αντικειμενική του αξία. Το Ελεγκτικό Συνέδριο έκρινε ότι τα προσκομισθέντα στοιχεία (τοπογραφικό διάγραμμα, συμβόλαιο αγοραπωλησίας κ.ά.) υποστηρίζουν τον ισχυρισμό του και διέταξε την επανεξέταση της υπόθεσης για διόρθωση της δήλωσης και νέα εκκαθάριση του φόρου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.

Η απόφαση 352/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή μιας επιχείρησης κατά της Οριστικής Πράξης Διορθωτικού Προσδιορισμού Φόρου Μεταβίβασης Ακινήτου (ΦΜΑ) για το φορολογικό έτος 2019. Σε βάρος της επιχείρησης καταλογίστηκε συνολικό ποσό 9.770,53 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου προστίμου ΚΦΔ), καθώς διαπιστώθηκε ότι η αξία του μεταβιβαζόμενου οικοπέδου έπρεπε να είναι 495.697,07 ευρώ αντί του δηλωθέντος ποσού των 282.831,48 ευρώ. Η ΔΕΔ έκρινε ότι ο έλεγχος προσδιόρισε την αξία νόμιμα, χρησιμοποιώντας συγκριτικά στοιχεία και εφαρμόζοντας υποχρεωτικά τη διοικητική οδηγία ΠΟΛ.1129/2004, καθώς υπήρχε μεγάλη απόκλιση με τις αντικειμενικές αξίες της πρώτης εφαρμογής (2022). Οι ισχυρισμοί της προσφεύγουσας κρίθηκαν αβάσιμοι, καθώς δεν προσκόμισε νεότερα ή προσφορότερα στοιχεία.

Η απόφαση 993/2025 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή κατά της πράξης διορθωτικού προσδιορισμού φόρου κληρονομιάς της Δ.Ο.Υ. ΠΟΛΥΓΥΡΟΥ. Ο κληρονόμος αμφισβήτησε τον προσδιορισμό της αγοραίας αξίας κληρονομούμενου οικοπέδου στα 150€/τ.μ., καθώς και την επιβολή προστίμου 50%. Η ΔΕΔ επικύρωσε την αξία του ακινήτου, καθώς εξέτασε ότι αυτή είχε γίνει αποδεκτή σε προηγούμενες δηλώσεις φόρου μεταβίβασης ακινήτων. Όσον αφορά το πρόστιμο, κρίθηκε ορθό, διότι η διαφορά φόρου (€8.900,52) υπερέβαινε το 50% του αρχικά δηλωθέντος φόρου (€9.398,93), δικαιολογώντας την επιβολή προστίμου 50% (€4.450,26). Το συνολικό καταλογιζόμενο ποσό επικυρώθηκε στα €13.350,78.

Η απόφαση 285 της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών απορρίπτει την ενδικοφανή προσφυγή ενός φορολογούμενου κατά της Πράξης Διορθωτικού Προσδιορισμού Φόρου Κληρονομιάς της Δ.Ο.Υ. Πατρών. Ο προσφεύγων αμφισβητούσε την οφειλόμενη διαφορά φόρου ύψους 3.383,07 ευρώ, προβάλλοντας ισχυρισμούς περί παραγραφής του δικαιώματος ελέγχου (δεκαετία), παραβίασης της αρχής της χρηστής διοίκησης και εσφαλμένης εκτίμησης της αγοραίας αξίας κληρονομιαίου οικοπέδου. Η ΔΕΔ απέρριψε τον ισχυρισμό της παραγραφής, καθώς η πράξη εκδόθηκε εντός της νόμιμης δεκαετίας (20.09.2024 για δήλωση του 2014). Αποδέχθηκε επίσης τον τρόπο προσδιορισμού της αξίας του ακινήτου από τον έλεγχο, ο οποίος εφάρμοσε τις οδηγίες της Διοίκησης (ΠΟΛ.1129/2004) λαμβάνοντας υπόψη τόσο συγκριτικά στοιχεία όσο και την αντικειμενική αξία (μέσος όρος), επικυρώνοντας έτσι τη συνολική οφειλή ύψους 7.442,75 ευρώ.

ΑΓΟΡΑ ΑΚΙΝΗΤΟΥ ΑΠΟ ΔΗΜΟ:Συγκεκριμένα, η μεν έκθεση της εκτιμητικής εταιρείας … LTD, που προσκομίσθηκε στο Κλιμάκιο, είναι ανεπίκαιρη και δεν αντικατοπτρίζει τις παρούσες οικονομικές συνθήκες και την τρέχουσα αξία του ακινήτου ..., δοθέντος ότι προσδιορίζει την αγοραία αξία αυτού στις 30.12.2017, ήτοι σε χρονικό σημείο προ τριετίας από τον χρόνο έγκρισης από το Δημοτικό Συμβούλιο της περαιτέρω δρομολόγησης της διαδικασίας για τη σύναψη της σχετικής σύμβασης (14.12.2020), η δε έκθεση πιστοποιημένου εκτιμητή, που αναφέρεται ότι συντάχθηκε για λογαριασμό της …, δεν προσκομίζεται καν. Εκ τούτων παρέπεται ότι εν τοις πράγμασι δεν τηρήθηκε ο συγκεκριμένος ουσιώδης τύπος της διαδικασίας μεταβίβασης κυριότητας ακινήτου που έχει τεθεί για τη μείζονα διασφάλιση των συμφερόντων του Δήμου. Η πλημμέλεια αυτή αξιολογείται ως ουσιώδης, καθόσον η τήρηση του εν λόγω τύπου, ήτοι η αγορά ακινήτου αντί τιμήματος που αντιστοιχεί στην τρέχουσα -κατά τον χρόνο λήψης της σχετικής απόφασης- κατάσταση της αγοράς, όπως αυτή έχει αξιολογηθεί από το πλέον ενδεδειγμένο για την εξαγωγή σχετικών εκτιμήσεων όργανο, συναρτάται άμεσα με την αρχή της οικονομικότητας, η οποία διέπει τη δράση και των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ(...)η πραγματική αγοραία αξία του ακινήτου αποτελεί το κρίσιμο μέγεθος για την αξιολόγηση της προσφερόμενης τιμής αυτού ως συμφέρουσας και την ολοκλήρωση της συναλλαγής, όχι η αντικειμενική αξία του ακινήτου, η οποία θεσπίστηκε αποκλειστικά και μόνο για τον προσδιορισμό του σχετικού φόρου μεταβίβασης(...)Κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος για έλεγχο συμβολαίου αγοράς ακινήτου από τον Δήμο Αθηναίων αντί τιμήματος 1.565.000,00 ευρώ.