ΝΣΚ/275/2016

Εικονική επιχείρηση – Βεβαιωμένη ληξιπρόθεσμη οφειλή – Συνυπόχρεα πρόσωπα – Αναγκαστικά μέτρα είσπραξης της οφειλής.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Σε περίπτωση ύπαρξης βεβαιωμένης ληξιπρόθεσμης οφειλής σε βάρος εικονικής επιχείρησης, οι πραγματικοί υπόχρεοι που υποκρύπτονται έχουν την ιδιότητα των συνυπόχρεων προσώπων κατά την έννοια του άρθρου 82 παρ.1 εδ.α’ του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων και κατά συνέπεια είναι δυνατό να ληφθούν σε βάρος τους αναγκαστικά μέτρα είσπραξης για την οφειλή της επιχείρησης. (ομοφ.) Παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια και εκδόθηκε η 275/2016 Γνωμ Α' Ολομελείας.

Θέμα : Κοινοποίηση της 525/2012 γνωμοδότησης του Ν.Σ.Κ. σχετικά με την επιβολή φορολογικών επιβαρύνσεων και κυρώσεων, σε περίπτωση έκδοσης εικονικών φορολογικών στοιχείων, που φέρονται ότι εκδόθηκαν από εικονική επιχείρηση, τόσο σε βάρος του πραγματικού υποχρέου που υποκρύπτεται όσο και σε βάρος εκείνου που εικονικά φέρεται ότι ασκεί την επιχείρηση .

Άρση κατασχέσεων κατόπιν άσκησης δεύτερης προσφυγής. Κατά την έννοια των άρθρων 69, 70 και 126 παρ.1 του Κ.Δ.Δ., εάν έχει επιβληθεί σε βάρος του οφειλέτη κατάσχεση εις χείρας τρίτων, σε χρόνο που ίσχυε αναστολή, δηλαδή μετά την κατάθεση από τον προσφεύγοντα παραδεκτώς δεύτερης προσφυγής του κατά της πράξης καταλογισμού του φόρου στο αρμόδιο Διοικητικό Πρωτοδικείο και πριν την επίδοση αντιγράφου της στη Δ.Ο.Υ., η οποία (επίδοση) έγινε στη συνέχεια, συντρέχει νόμιμος λόγος να αρθεί η επίμαχη κατάσχεση εις χείρας τρίτων και ακολούθως, να επιστραφούν τα αποδοθέντα από τα πιστωτικά ιδρύματα ποσά, τα οποία η φορολογική αρχή θα συμψηφίσει με τα χρέη που είναι σε ρύθμιση ή με τα χρέη που τελούν σε αναστολή, κατά τα άρθρα 83 του Κ.Ε.Δ.Ε., 48 του ν. 4174/2013 και 440 επ. του Α.Κ. (ομοφ.)

Με την υπό κρίση έφεση, για την άσκηση της οποίας έχει καταβληθεί το προσήκον παράβολο (βλ. το με κωδικό πληρωμής 578157204953 1004 0037 e-παράβολο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων), όπως οι λόγοι της αναπτύσσονται με το από 16.5.2023 νομίμως κατατεθέν υπόμνημα, ζητείται παραδεκτώς η ακύρωση της 12/2019 Πράξης του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία καταλογίστηκε υπέρ του Δήμου Αθηναίων και εις βάρος της εκκαλούσας, υπό την ιδιότητα της αναπληρώτριας Γενικής Διευθύντριας της δημοτικής επιχείρησης με την επωνυμία «Δήμος Αθηναίων-Επιχείρηση Ραδιοφωνίας Αθήνα» (εφεξής: ΔΕΡΑ), αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τα αναφερόμενα σε αυτήν πρόσωπα, το ποσό των 158.646,08 ευρώ, το οποίο αντιστοιχεί σε έλλειμμα που φέρεται ότι προκάλεσε στην ως άνω δημοτική επιχείρηση λόγω διενέργειας μη νόμιμων δαπανών κατ’ εντολή της, κατά το οικονομικό έτος 2010. 

	Με την υπό κρίση έφεση και τους από 14.9.2022 προσθέτους λόγους της, όπως αναπτύσσονται με το από 14.3.2023 παραδεκτώς κατατεθέν υπόμνημα, ζητείται η ακύρωση της .... απόφασης του Οικονομικού Επιθεωρητή της Α.Α.Δ.Ε., με την οποία καταλογίστηκε σε βάρος της εκκαλούσας, υπαλλήλου - ελεγκτή της Α΄ Δ.Ο.Υ. Θεσσαλονίκης, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τα λοιπά αναφερόμενα στην ίδια απόφαση πρόσωπα και υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου (Α΄ ΔΟΥ Θεσσαλονίκης), το ποσό των 54.699,92 ευρώ, χωρίς προσαυξήσεις, ως συνευθυνομένης για ισόποσο έλλειμμα, το οποίο φέρεται ότι προκλήθηκε κατά τα έτη 1997-1998 στην ανωτέρω ΔΟΥ λόγω παράνομης επιστροφής Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) στην επιχείρηση «…...Ε.Π.Ε.» συνεπεία συνυπογραφής από αυτήν των 458/27.11.1997 και 5/5.1.1998 αποφάσεων παράνομης επιστροφής ΦΠΑ προς την ανωτέρω επιχείρηση και των αντίστοιχων 1066/27.11.1997 και 5/5.1.1998 Ατομικών Φύλλων Έκπτωσης (ΑΦΕΚ).

Με την υπό κρίση έφεση, όπως συμπληρώνεται με το από 15.6.2023 υπόμνημα και για την οποία έχει καταβληθεί το νόμιμο παράβολο (589506520953 1204 0015 ηλεκτρονικό παράβολο), ζητείται η ακύρωση της 37/2022 Πράξης του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία καταλογίστηκε υπέρ του Δήμου Αθηναίων και σε βάρος του εκκαλούντος, αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τα αναφερόμενα στην εν λόγω Πράξη πρόσωπα, ποσό 203.029,32 και 48.392,43 ευρώ, λόγω ελλείμματος που φέρεται ότι προκάλεσε, κατά το οικονομικό έτος 2012, στη Δημοτική Επιχείρηση Ραδιοφωνίας του Δήμου Αθηναίων (Δ.Ε.Ρ.Α.), αφενός ως μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) της με τη συμμετοχή του στη λήψη αποφάσεων με τις οποίες εγκρίθηκε η πραγματοποίηση μη νομίμων δαπανών και αφετέρου ως εντολέας πληρωμής μη νομίμων δαπανών, αντίστοιχα.

Δημοσιονομική διόρθωση ποσού -κατασκευή δικτύων αποχέτευσης...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη μείζονα σκέψη της παρούσας αποφάσεως, το Τμήμα κρίνει ότι:  Α) Η σύμβαση που κατήρτισε στις 22.12.2011 η ανάδοχος κοινοπραξία με την επωνυμία «....» με την εργοληπτική επιχείρηση «...» δεν πληροί τους όρους του νόμου ώστε να χαρακτηρισθεί αμιγώς ως σύμβαση υποκατάστασης ή ως συμφωνητικό υπεργολαβίας (όπως τα μέρη τη χαρακτήρισαν), διότι, αφενός φέρει χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν πρόθεση ολικής ή μερικής υποκατάστασης της αναδόχου από την αντισυμβαλλόμενή της και προσιδιάζουν στην έμμεση (άτυπη) σύμβαση υποκατάστασης ως: i) η ανάθεση της εκτέλεσης στην εργοληπτική επιχείρηση του συνόλου των προβλεπομένων εργασιών του έργου, όπως προσδιορίζονται στα οικεία συμβατικά τεύχη (στοιχείο Γ του προοιμίου), ii) η υποχρέωση της εργοληπτικής επιχείρησης να προσλαμβάνει και να απασχολεί με δική της μέριμνα και δαπάνες το προσωπικό που απαιτείται για την εκτέλεση των εργασιών (άρθρο 7.1.), iii) η αμοιβή της αναδόχου, η οποία ανέρχεται σε ποσοστό 82% του οικονομικού αντικειμένου της σύμβασης (1.979.000,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α.) πλέον ποσοστού 50% που θα λαμβάνει σε κάθε αναθεώρηση τιμών (άρθρα 8.3 και 8.4), iv) η αυτοδίκαιη ανάθεση από την ανάδοχο κοινοπραξία στην εταιρεία των πρόσθετων ή νέων εργασιών που μπορεί να προκύψουν κατά την εκτέλεση του έργου (άρθρα 8.8 και 9 παρ.2), v) η υποχρέωση έκδοσης από την εργοληπτική επιχείρηση εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης (άρθρο 8.11), vi) η πρόβλεψη ότι κάθε καθυστέρηση η οποία θα προκύψει στο τμήμα του έργου που έχει αναλάβει να εκτελέσει η εταιρεία λόγω μη τήρησης κανόνων και μέτρων ασφαλείας, βαρύνει αυτήν αποκλειστικά (άρθρο 10), αφετέρου δε περιέχει όρους που δύνανται να την κατατάξουν στη σύμβαση υπεργολαβίας ως: i) η εκτέλεση του έργου από την αντισυμβαλλόμενη εργοληπτική επιχείρηση οφείλει να γίνεται κατά τέτοιο τρόπο ώστε να διασφαλίζεται η τήρηση όλων των υποχρεώσεων της αρχικής αναδόχου (άρθρο 2.1.) ii) το φωτογραφικό αρχείο του έργου και η μονάδα βιντεοσκόπησης του δικτύου μετά το πέρας των εργασιών πρέπει να παραδοθούν στην ανάδοχο κοινοπραξία για να συμπεριληφθούν στο μητρώο έργου (άρθρο 2.6), iii) Το Σχέδιο Ασφάλειας και Υγείας (ΣΑΥ) καθώς και ο Φάκελος Ασφάλειας και Υγείας (ΦΑΥ του έργου, μετά το πέρας των εργασιών πρέπει να παραδοθούν ομοίως στην ανάδοχο «… που έχει την συμβατική υποχρέωση να τα παραδώσει στον κύριο του έργου» (2.7.), iv) η εργοληπτική επιχείρηση οφείλει να επιτρέπει ανά πάσα στιγμή στους εκπροσώπους της κοινοπραξίας την ελεύθερη πρόσβαση σε έγγραφα και στοιχεία και να παρέχει σ’ αυτούς κάθε πληροφορία (άρθρο 3 παρ. 4), v) η εργοληπτική επιχείρηση οφείλει να αποζημιώνει την κοινοπραξία για κάθε αξίωση ή επιβάρυνση που προκύπτει σε βάρος της από την εκ μέρους της αθέτηση της υποχρέωση τήρησης όλων των κανόνων δικαίου που διέπουν την εκτέλεση του έργου (άρθρο 4), vi)  η εργοληπτική επιχείρηση υποχρεούται να συμμορφώνεται με όλες τις έγγραφες εντολές τις οδηγίες και τις υποδείξεις των οργάνων της κοινοπραξίας και να αποκαθιστά κάθε ελάττωμα ή παράλειψη που διαπιστώνεται από αυτήν (άρθρο 5), vii) η εργοληπτική επιχείρηση υποχρεούται στην καταβολή κάθε ποινικής ρήτρας που στο πλαίσιο εκτέλεσης των εργασιών, θα καταπίπτει σε βάρος της κοινοπραξίας (άρθρο 6.7), viii) η ανάδοχος Κοινοπραξία θα καταβάλλει την αμοιβή στην εργοληπτική επιχείρηση (άρθρα 8.5. και 8.7.), ix) η εργοληπτική επιχείρηση υποχρεούται να ενημερώσει την κοινοπραξία για τους κινδύνους που ενέχουν οι εργασίες που εκτελεί για άλλους εργαζομένους, τρίτους, διερχόμενους, τις εγκαταστάσεις, τον εξοπλισμό και το περιβάλλον (άρθρο 10), x) η εργοληπτική επιχείρηση υποχρεούται να αποζημιώσει την κοινοπραξία για κάθε θετική ή αποθετική ζημία που θα υποστεί από την παραβίαση μέτρων ασφαλείας (άρθρο 10), xi) η κοινοπραξία δύναται να κηρύξει έκπτωτη την εργοληπτική επιχείρηση για υπαίτια παράβαση όρων του παρόντος συμφωνητικού (άρθρο 11) και xii) η εργοληπτική επιχείρηση αναλαμβάνει την υποχρέωση να τηρεί το καθήκον εχεμύθειας έναντι της κοινοπραξίας (άρθρο 12). Η σύμβαση αυτή, η οποία δεν υποβλήθηκε σε έγκριση ούτε γνωστοποιήθηκε στον κύριο του έργου και δεν παράγει έννομα αποτελέσματα έναντι αυτού (Δήμος ...) προσδιορίζει αποκλειστικά τις σχέσεις μεταξύ των μερών...Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω η κρινόμενη έφεση πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της. 

Κατασκευή-συντήρηση δρόμων..Mε τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο κρίνει ότι ορθώς κατακυρώθηκε το αποτέλεσμα του διενεργηθέντος διαγωνισμού στην αναδειχθείσα ως προσωρινή μειοδότρια εργοληπτική επιχείρηση «…». Όσον αφορά, δε, την ένσταση της Κ/ξίας «…», με την οποία ζητήθηκε η ανάκληση της κατακυρωτικής αποφάσεως, λόγω συνδρομής στο πρόσωπο της αναδόχου των αναφερομένων στην ένσταση λόγων αποκλεισμού, το Κλιμάκιο κρίνει τα εξής:α) Σύμφωνα με τις προδιαληφθείσες διατάξεις των άρθρων 23.3 περ. [ε] και [στ] της διακηρύξεως, για την απόδειξη της μη συνδρομής των λόγων αποκλεισμού που αναφέρονται στις περιπτώσεις α΄ και γ-θ της παραγράφου Α.4, καθώς και στην παράγραφο Α.9 του άρθρου 22, οι διαγωνιζόμενοι όφειλαν να προσκομίσουν «υπεύθυνη δήλωση ενώπιον αρμόδιας δικαστικής ή διοικητικής αρχής, συμβολαιογράφου ή αρμόδιου επαγγελματικού ή εμπορικού οργανισμού του κράτους – μέλους ή της χώρας καταγωγής ή της χώρας εγκατάστασης του προσφέροντος» ότι δεν συντρέχουν στο πρόσωπό τους οι οριζόμενοι λόγοι αποκλεισμού, καθώς και ότι δεν έχει εκδοθεί εις βάρος τους απόφαση αποκλεισμού, σύμφωνα με το άρθρο 74 του ν. 4412/2016. Η ανωτέρω, όμως, διατύπωση της διακηρύξεως και ειδικότερα η φράση «ενώπιον αρμόδιας δικαστικής ή διοικητικής αρχής (…)», κρίνεται ασαφής και δυνάμενη να δημιουργήσει σύγχυση στους διαγωνιζομένους, καθόσον, πλην της περιπτώσεως συντάξεως δηλώσεως ενώπιον συμβολαιογράφου, δεν προβλέπεται στην εθνική νομοθεσία διαδικασία συντάξεως υπεύθυνης δηλώσεως «ενώπιον δικαστικής ή διοικητικής αρχής». Η μόνη προβλεπόμενη συναφής δυνατότητα είναι η υπογραφή συνταχθείσας υπεύθυνης δηλώσεως ενώπιον δημόσιας αρχής και η θεώρηση του γνησίου της υπογραφής του δηλούντος από όργανο της εν λόγω αρχής. Συνεπώς, κατά την έννοια των ανωτέρω διατάξεων της διακηρύξεως, οι υπεύθυνες δηλώσεις που όφειλαν να προσκομίσουν οι διαγωνιζόμενοι έπρεπε να φέρουν βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής του δηλούντος από δικαστική, διοικητική αρχή, συμβολαιογράφο κλπ.. Ωστόσο, η απαίτηση αυτή όφειλε να έχει διατυπωθεί ρητώς από την αναθέτουσα αρχή στα οικεία άρθρα της διακηρύξεως με τη χρήση του όρου «βεβαίωση/θεώρηση του γνησίου της υπογραφής», αντί της χρήσεως του όρου «ενώπιον αρμόδιας δικαστικής ή διοικητικής αρχής κλπ», η οποία δύναται να εκληφθεί και ως έχουσα την έννοια ότι η υπεύθυνη δήλωση οφείλει να απευθύνεται σε δικαστική ή διοικητική αρχή κλπ. (βλ. και άρθρο 8 παρ. 1 του ν. 1599/1986, το οποίο ορίζει ότι «Γεγονότα ή στοιχεία που δεν αποδεικνύονται με το δελτίο ταυτότητας ή τα αντίστοιχα έγγραφα (…), μπορεί να αποδεικνύονται ενώπιον κάθε αρχής ή υπηρεσίας του δημόσιου τομέα με υπεύθυνη δήλωση (…)»). Άλλωστε, η κατά τα ανωτέρω δυνατότητα συγχύσεως προκύπτει στην προκειμένη περίπτωση και από το γεγονός ότι τόσο η αναδειχθείσα ως ανάδοχος εργοληπτική επιχείρηση, όσο και η αναθέτουσα αρχή (τόσο στο στάδιο της αξιολογήσεως των προσφορών, όσο και κατά την εξέταση της ενστάσεως), απέδωσαν στην κρίσιμη διάταξη της διακηρύξεως την ανωτέρω εσφαλμένη έννοια. Εξάλλου, ο όρος «βεβαίωση/θεώρηση του γνησίου της υπογραφής» είναι αυτός που χρησιμοποιείται από τον νομοθέτη στο άρθρο 11 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (κυρωθέντος με το άρθρο πρώτο του ν. 2690/1999, ΦΕΚ Α΄ 45), αλλά και αυτός που εχρησιμοποιείτο στα προϊσχύσαντα αναθεωρημένα πρότυπα τεύχη διακηρύξεων συμβάσεων δημοσίων έργων τύπου Α και Β (βλ. ΦΕΚ Β΄ 664/21.4.2015 υποσημ. 45 για διακηρύξεις τύπου Α΄ και υποσημ. 47 για διακηρύξεις τύπου Β΄). Κατόπιν τούτων, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η κατά τα ανωτέρω ασάφεια του σχετικού όρου της διακηρύξεως δεν δύναται να αποβεί εις βάρος των διαγωνιζομένων γενικώς και ειδικότερα εις βάρος της ανακηρυχθείσας ως αναδόχου (βλ. ανωτέρω σκ. IV.Γ, πρβλ. ΣτΕ 1725/2010, Ε.Α. ΣτΕ 22/2017, 82/2016, ΔΕφΘεσ/νίκης 785/2014, 98/2011). Επομένως, ορθώς, αν και με διάφορη αιτιολογία, κρίθηκε από την αναθέτουσα αρχή ότι η παράλειψη της αναδόχου να προσκομίσει υπεύθυνες δηλώσεις με θεώρηση του γνησίου της υπογραφής του νομίμου εκπροσώπου της από δημόσια αρχή δεν συνιστούσε λόγο αποκλεισμού αυτής.(...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, το Κλιμάκιο κρίνει ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος προς έλεγχο σχεδίου συμβάσεως, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος αυτής

Aποκρατικοποιήσεις – Εφαρμογή ή μη των διασφαλιστικών μέτρων του άρθρου 14 του ν. 2523/1997 εις βάρος των εταιρειών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων των μεσοπρόθεσμων πλαισίων δημοσιονομικής πολιτικής 2011-2015 και 2013-2016, καθώς και των νομίμων εκπροσώπων τους.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Οι διατάξεις των περιπτώσεων β΄και γ΄ της παραγράφου 4 του άρθρου 31 του ν. 4141/2013 έχουν εφαρμογή, καθόσον αφορά τα διασφαλιστικά μέτρα του άρθρου 14 του ν. 2523/1997, και επί των εταιρειών που περιλαμβάνονται στο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων των μεσοπρόθεσμων πλαισίων δημοσιονομικής πολιτικής 2011-2015 και 2013-2016, που εγκρίθηκαν με τους νόμους 3985/2011 και 4093/2012, αντίστοχα, καθώς και των προσώπων στα οποία είχε, έχει ή πρόκειται να ανατεθεί η νόμιμη εκπροσώπησή τους, υπό την έννοια ότι τα διασφαλιστικά μέτρα του άρθρου 14 του ν. 2523/1997, δεν μπορούν να ληφθούν σε βάρος των εταιρειών και των προσώπων που προαναφέρθηκαν και, αν είχαν ληφθεί μέχρι την έναρξη ισχύος του προαναφερθέντος νόμου και αναστέλλονται μέχρι το χρόνο που ορίζεται στην περίπτωση γ’ της παραγράφου 4 του άρθρου 31 του ν. 4141/2013, μετά την πάροδο του οποίου παύουν οριστικά, η δε ευθύνη εξόφλησης των τυχόν οφειλών αυτών παραμένει στα νομικά πρόσωπα και βαρύνει τα περιουσιακά τους στοιχεία. (ομόφ.) *Παρέλκει η αποδοχή της ανωτέρω γνωμοδότησης, λόγω νομοθετικής ρύθμισης του ζητήματος.

Με την υπό κρίση έφεση, όπως οι λόγοι της αναπτύσσονται με τα από 18.01.2024 και 29.01.2024 υπομνήματα, και για την οποία έχει καταβληθεί το ελάχιστο νόμιμο παράβολο, ύψους 1.500,00 ευρώ (643398168954 0715 0081 ηλεκτρονικό παράβολο), ζητείται η ακύρωση α) της 5/2020 πράξης του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, κατά το μέρος που καταλογίστηκε με αυτήν υπέρ του Δήμου Αθηναίων και σε βάρος της εκκαλούσας, υπό την ιδιότητά της αφενός της Προέδρου και αφετέρου του μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου (Δ.Σ.) της Δημοτικής Επιχείρησης Ραδιοφωνίας του Δήμου Αθηναίων (Δ.Ε.Ρ.Α.), αλληλεγγύως και εις ολόκληρον με τα αναφερόμενα στην ίδια πράξη πρόσωπα, το ποσό των 384.168,68 ευρώ, που αντιστοιχεί σε έλλειμμα που φέρεται ότι προκλήθηκε, κατά το οικονομικό έτος 2011, στη Δημοτική Επιχείρηση και β) κάθε συναφούς, προγενέστερης ή μεταγενέστερης, πράξης ή παράλειψης της διοίκησης. Το ως άνω έλλειμμα φέρεται ότι προκάλεσε η εκκαλούσα αφενός λόγω της εντολής πληρωμής, υπό την ιδιότητα της Προέδρου του Δ.Σ. της Δ.Ε.Ρ.Α., μη νομίμων δαπανών ύψους 312.165,10 ευρώ και αφετέρου λόγω της συμμετοχής της στην λήψη της 7/127/26.05.2011 απόφασης του ίδιου Δ.Σ., με την οποία εγκρίθηκε η πραγματοποίηση μη νόμιμης δαπάνης ύψους 72.003,58 ευρώ.