ΝΣΚ/163/2007

Φορολογία εισοδήματος. Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Επειδή τα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης αποτελούν, εν αντιθέσει προς τον νομοθετικό ορισμό τους, πράγματι ν.π.δ.δ., που εξυπηρετούν αποκλειστικώς τον κρατικό σκοπό της περιφερειακής ανάπτυξης της χώρας και τη χρηματοδότηση αυτού, λειτουργούν δε και ως ειδικά ταμεία, αποτελούν, κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 103 παρ.1 περ.α του ν.2238/94, "αποκεντρωμένες δημόσιες υπηρεσίες" δικαιούμενα της ολικής απαλλαγής από τη φορολογία εισοδήματος.

Παραχώρηση περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου σε Δήμους ή Κοινότητες – Έννοια και περιεχόμενο των σχετικών διατάξεων.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή 
Η παραχώρηση περιουσιακών στοιχείων του Δημοσίου σε Δήμους ή Κοινότητες διέπεται αποκλειστικά από τις ειδικές διατάξεις του άρθρου 200 του ν. 3463/2006, οι οποίες ρυθμίζουν την παραχώρηση ή εν γένει διάθεση δικαιωμάτων του Δημοσίου επί των ως άνω πραγμάτων με ή χωρίς αντάλλαγμα. Η κατά χρήση παραχώρηση ακινήτων του Δημοσίου, τα οποία διαχειρίζεται η Ε.Τ.Α.Δ. Α.Ε., γίνεται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 6 του ν. 973/1979. (ομοφ.)

Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης. Δυνατότητα απόληψης τόκων, προς κάλυψη λειτουργικών δαπανών τους, από πιστώσεις που διαχειρίζονται για την εκτέλεση Περιφερειακών Επιχειρησιακών Προγραμμάτων (Π.Ε.Π.).(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
Οι διατάξεις του άρθρου 29 παρ.5 του Ν 2738/1999, καθώς και της υπ’ αριθμ. 45744/24-1-2000 Κ.Υ.Α., που παρέχουν τη δυνατότητα στα Περιφερειακά Ταμεία Ανάπτυξης διάθεσης των τόκων, οι οποίοι προέρχονται από την έντοκη κατάθεση πιστώσεων που τους μεταβιβάζονται προς διαχείριση, για την κάλυψη λειτουργικών τους αναγκών, μπορεί να εφαρμοστούν και για τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα (Π.Ε.Π.) που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους και για τα οποία οι σχετικές πληρωμές αποδίδονται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στην Ελλάδα, στο πλαίσιο υλοποίησης του Γ΄ Κοινοτικού Πλαισίου Στήριξης. Τούτο είναι δυνατόν να συμβεί, εφόσον αναφέρονται σε ήδη πιστοποιημένες και πληρωμένες δαπάνες από εθνικούς, επίσης, πόρους, με το πρόσθετο δεδομένο ότι δεν πρόκειται περί χρημάτων τα οποία έχουν δοθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση με αντίστοιχη κατάθεση σε ειδικό τραπεζικό λογαριασμό, πριν από την περάτωση εκτέλεσης των έργων. (πλειοψ.)

Η Πράξη 193/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της σύμβασης εκμίσθωσης-παραχώρησης χρήσης τμήματος της Ζώνης ΙΙΙ του Ολυμπιακού Πόλου Φαλήρου από την ΕΤΑΔ Α.Ε. προς την Περιφέρεια Αττικής. Το αντάλλαγμα ορίστηκε σε 1.000.000,00 ευρώ ετησίως για 40 έτη. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η απευθείας σύναψη της σύμβασης είναι νόμιμη, καθώς εξυπηρετεί σκοπούς του ΟΤΑ β' βαθμού για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών μέσω έργων ανάπλασης, συνάδει με τον Κανονισμό της ΕΤΑΔ και δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, κρίνοντας ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Φορολογική μεταχείριση των οδοιπορικών εξόδων που καταβάλλονται σε μέλη Δ.Σ. και άλλα στελέχη αθλητικών ομοσπονδιών.(..)Κατάσταση :  Εκκρεμεί αποδοχή 
α) Οι παρεχόμενες από αθλητικές ομοσπονδίες, οι οποίες συνιστούν ενώσεις των αθλητικών σωματείων, προς τους ερασιτέχνες αθλητές αποζημιώσεις οδοιπορικών εξόδων, μέχρι του ποσού των 1.200.000 δραχμών, ετησίως, δεν θεωρούνται εισόδημα κατά την ρητή διάταξη του άρθρου 4 παρ.4 , περ.ε’ του Ν 2238/1994. β) Οι καταβαλλόμενες από αθλητικές ομοσπονδίες προς μέλη του διοικητικού συμβουλίου, ως και άλλα στελέχη των εν λόγω ομοσπονδιών, αποζημιώσεις οδοιπορικών εξόδων, του αυτού περίπου ως άνω ποσού ετησίως, δεν παρέχονται ως αντάλλαγμα της προσωπικής εργασίας των ως άνω προσώπων, αλλά μόνον για την αντιμετώπιση των εξόδων κινήσεως, διαμονής και διατροφής αυτών, όταν μετακινούνται σε διάφορους τόπους, ως συνοδοί αθλητικών αποστολών και εκπρόσωποι των ομοσπονδιών, κατά τα κοινώς γνωστά, ούτε αποτελούν καρπούς των περιουσιακών τους στοιχείων, μη θεωρούμενες εισόδημα και μη δυνάμενες, επομένως, να φορολογηθούν κατά την Ζ’ πηγή του άρθρου 4 παρ.2 του Ν 2238/1994.

Η πράξη 193/2025 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της απευθείας σύμβασης εκμίσθωσης τμήματος του Ολυμπιακού Πόλου Φαλήρου (Ζώνη ΙΙΙ) από την «Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Α.Ε.» (ΕΤΑΔ) προς την Περιφέρεια Αττικής. Το Κλιμάκιο εξέτασε τη διαδικασία αξιοποίησης του ακινήτου, το οποίο περιλαμβάνει μεταξύ άλλων το κλειστό γυμναστήριο Tae Kwon Do, την Πλατεία Νερού και την Εσπλανάδα, με σκοπό την ένταξή του σε σχέδιο ανάπλασης για τη δημιουργία του Μητροπολιτικού Πάρκου «Αέναον». Η διάρκεια της μίσθωσης ορίστηκε στα 40 έτη με δυνατότητα παράτασης, ενώ το ετήσιο αντάλλαγμα ορίστηκε στο ποσό του 1.000.000,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η διαδικασία ήταν σύννομη, καθώς η απευθείας σύμβαση εξυπηρετεί σκοπούς του ΟΤΑ β' βαθμού για την αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των πολιτών, και κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του εν λόγω σχεδίου σύμβασης.

Υπηρεσίες μεταφοράς παιδιών και ατόμων με ειδικές ανάγκες...Με τα δεδομένα αυτά, το Τμήμα κρίνει ότι η ελεγχόμενη σύμβαση δεν συνιστά γνήσια προγραμματική σύμβαση του άρθρου 17 του ν. 3329/2005, αλλά υπό το μανδύα αυτής υποκρύπτεται μία αυτοτελής, εξ επαχθούς αιτία σύμβαση μεταξύ της Περιφέρειας .... και της «...». Τούτο δε καθόσον τα μέρη που φέρονται συμβαλλόμενα δεν εκκινούν από κοινή αφετηρία για την επίτευξη δημόσιου σκοπού, αλλά επιδιώκουν η μεν Περιφέρεια την εκτέλεση της υπηρεσίας μετακίνησης των δικαιούμενων προσώπων, για λόγους κοινωνικής προστασίας και αλληλεγγύης, ενώ το ...., το αντάλλαγμα για την εκτέλεση των υπηρεσιών που αποτελεί αντικείμενο των αναλαμβανομένων από αυτό δράσεων. Προς τούτο προβλέπεται μονομερής χρηματοδότηση της δράσης από τις πιστώσεις τις Περιφέρειας, που κατ’ ορθό νομικό χαρακτηρισμό αποτελεί το αντάλλαγμα για την εκτέλεση της ανατιθέμενης εργασίας μεταφοράς, η οποία επιπλέον επιβαρύνεται με το ποσό του Φ.Π.Α., που προβλέπεται μόνον στις εξ επαχθούς αιτίας συμβάσεις παροχής υπηρεσιών. Τούτο δε, δεν αναιρείται από το γεγονός ότι, εν προκειμένω, το αντάλλαγμα δεν αποφέρει το σύνηθες κέρδος στην συμμετέχουσα επιχείρηση (η οποία υποστηρίζει ότι υφίσταται ζημία από τη σύμβαση αυτή, αφού προσφέρει έκπτωση 7% επί της δαπάνης και παρέχει χωρίς επιβάρυνση εξειδικευμένο συνοδό), απορριπτομένων ως αβάσιμων των περί του αντιθέτου ισχυρισμών της αιτούσας και της παρεμβαίνουσας (βλ. και Ε.Σ. Τμ, Μειζ. Επτ. Συνθ. 1747/2016). Ενδεικτικό δε του ότι δεν πρόκειται για προγραμματική σύμβαση, αλλά για απευθείας ανάθεση, είναι και το γεγονός ότι ο επιδιωκόμενος από τα συμβαλλόμενα μέρη σκοπός ολοκληρώνεται και εξαντλείται με τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, χωρίς να απαιτείται περαιτέρω η υπογραφή εκτελεστικής τοιαύτης. Ενόψει των ανωτέρω, η πλημμέλεια που αναδείχθηκε με την προσβαλλόμενη Πράξη είναι βάσιμη.

(...) Σύμφωνα με τις ανωτέρω διατάξεις για όλες τις πράξεις ανάληψης πολυετών υποχρεώσεων που εκδίδονται από τους διατάκτες και αφορούν σε δαπάνες των φορέων της Κεντρικής Διοίκησης και των Ο.Τ.Α., οι οποίες υπερβαίνουν ετησίως ορισμένο ποσό, απαιτείται η προηγούμενη έγκριση του Υπουργού Οικονομικών ή ειδικά για τις δαπάνες των Ο.Τ.Α. του Γενικού Γραμματέα Αποκεντρωμένης Διοίκησης. Δοθέντος δε ότι ως έγκριση νοείται η διοικητική πράξη δια της οποίας προσδίδεται εκτελεστός χαρακτήρας (εκτελεστότητα) στην εγκρινόμενη πράξη ενός άλλου οργάνου, η οποία χωρίς την εγκριτική πράξη (έγκριση) δεν επάγεται έννομα αποτελέσματα, καθίσταται πρόδηλο ότι η εξάρτηση της διαθέσεως των σχετικών πιστώσεων των προϋπολογισμών των Ο.Τ.Α. από την προηγούμενη έγκριση οργάνου της Κεντρικής Διοίκησης (άρθρο 1 Β παρ. 4 ν.2362/1995), που αποτελεί και ο Γενικός Γραμματέας Αποκεντρωμένης Διοίκησης και η κατά τούτο ενιαία αντιμετώπιση των Ο.Τ.Α. με τους λοιπούς φορείς της Κεντρικής Διοίκησης, που εντάσσονται στο κράτος εν στενή εννοία, θίγει τις θεσμικές εγγυήσεις, που τάσσονται υπέρ της τοπικής αυτοδιοίκησης με το άρθρο 102 του Συντάγματος. Και τούτο διότι με την ανωτέρω ρύθμιση η αποφασιστική αρμοδιότητα για τη διάθεση των πιστώσεων των προϋπολογισμών των Ο.Τ.Α. και συνακόλουθα η εξουσία διαχείρισης των προϋπολογισμών τους, που ανήκει στα θεσμικά τους όργανα (διατάκτες), ουσιαστικά εκχωρείται σε όργανο της Κεντρικής Διοικήσεως ήτοι σε όργανο του κράτους εν στενή εννοία, αφού χωρίς τη χορήγηση σχετικής εγκρίσεως δεν μπορεί να συντελεστεί η δημοσιονομική δέσμευση. Έτσι όμως πλήττεται η διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια των Ο.Τ.Α., που κατοχυρώνεται στο άρθρο 102 παρ. 2 του Συντάγματος. Πέραν τούτου η ως άνω προηγούμενη έγκριση δεν μπορεί να νοηθεί ότι απαιτείται στο πλαίσιο της επιτρεπόμενης από το Σύνταγμα κρατικής εποπτείας, αφού εν προκειμένω δεν θεσπίζεται έλεγχος νομιμότητας το περιεχόμενο του οποίου προσδιορίζεται ως ανωτέρω αναφέρεται στη σκέψη Α2, αλλά συνταγματικά ανεπίτρεπτος έλεγχος σκοπιμότητας της γενεσιουργού της δαπάνης διοικητικής πράξης, δεδομένου ότι αντικείμενο ελέγχου για τη χορήγηση της εν λόγω έγκρισης αποτελούν ουσιαστικά οι αξιολογήσεις, επιλογές και προτεραιότητες που θέτει ο Ο.Τ.Α. για την εξυπηρέτηση των τοπικών του υποθέσεων, ως προς τις οποίες το Σύνταγμα επιφυλάσσει υπέρ αυτού το τεκμήριο αρμοδιότητας, αποκλείοντας την παρέμβαση της κεντρικής κρατικής εξουσίας.(…) Η Ολομέλεια, ύστερα από συζήτηση των μελών της, κατά πλειοψηφία, που αποτελέστηκε από δεκαεννέα (19) μέλη, ήτοι τους :…………., αποδέχθηκε την ανωτέρω εισήγηση της Συμβούλου Ασημίνας Σαντοριναίου.

Παροχή υπηρεσιών φύλαξης:..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι είναι δυνατόν να προβλεφθεί στο καταστατικό Ε.Π.Ε. ότι η παρεπόμενη παροχή εταίρου μπορεί να συνίσταται στην εκ μέρους του αμισθί προσφορά εργασίας προς την εταιρεία. Περαιτέρω, η μειοδότρια Ε.Π.Ε. προϋπολόγισε στην προσφορά της ως μηνιαίο κέρδος από την εκτέλεση της σύμβασης το ποσό των 1,75 ευρώ και συνολικά για όλη τη σύμβαση το ποσό των 21,00 ευρώ, το οποίο –κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας- είναι από μόνο του ιδιαίτερα μικρό, ώστε να απαιτείται η κλήση της μειοδότριας προς παροχή εξηγήσεων, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην 5η σκέψη. Περαιτέρω, τούτο συνεπάγεται ότι, μετά την κατ’ αναλογία αφαίρεση ποσού για τους αναλογούντες φόρους και το τακτικό αποθεματικό της Ε.Π.Ε., τα διανεμόμενα κέρδη (από τη συγκεκριμένη σύμβαση) στον μοναδικό εταίρο και διαχειριστή είναι ακόμα μικρότερα, παρότι μάλιστα ο τελευταίος θα καλύψει εξ ολοκλήρου και χωρίς αμοιβή την εργασία που θα παρείχε ένας αντικαταστάτης υπαλλήλου φύλαξης κατά την απουσία του τελευταίου με άδεια, ως εκ μέρους του παρεχόμενη προσφορά προς την εταιρεία. Το γεγονός αυτό όμως αντίκειται στην κοινή λογική και πείρα, καθώς, ναι μεν υπάρχει αυτοτέλεια το νομικού προσώπου της εταιρείας έναντι των μετόχων της, όμως, στην προκειμένη περίπτωση, ενόψει του ότι η μειοδότρια είναι μονοπρόσωπη και η σχέση του μοναδικού εταίρου και διαχειριστή της με αυτήν είναι εξ αντικειμένου ιδιαίτερα στενή, δεν είναι αναμενόμενο ο μοναδικός αυτός εταίρος να παρέχει προσωπική εργασία χωρίς οποιαδήποτε απολαβή (μισθό ή μέρισμα), με αποτέλεσμα να υπάρχει εύλογη αμφιβολία ως προς τη δυνατότητα εκτέλεσης της σύμβασης ή τη δυνατότητα τήρησης της εργατικής νομοθεσίας και των κανόνων του υγιούς ανταγωνισμού. Εξάλλου, η εξυπηρετούσα την αρχή της οικονομικότητας προσπάθεια επιτεύξεως της χαμηλότερης δυνατής προσφοράς, δεν μπορεί πάντως να οδηγεί στο να γίνονται δεκτές προσφορές που είναι εξωπραγματικές και οι οποίες δεν αντιστοιχούν στην πραγματική βούληση των διαγωνιζομένων, εφόσον τούτο δεν προάγει τον υγιή ανταγωνισμό (πρβλ. ΣτΕ 213/2006, βλ. ΔΕΦ .. 33/2019)

Ερώτημα ως προς τον ενδεδειγμένο τρόπο συνολικού χειρισμού της υπόθεσης της Ιεράς Μονής Βατοπεδίου (Ι.Μ.Β.), ώστε να επιτευχθεί η ταχύτερη και αποτελεσματικότερη προάσπιση των συμφερόντων του Ελλ. Δημοσίου.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Μία ρύθμιση, που θα ορίζει την δια της νομοθετικής οδού ακυρότητα των δικαιοπραξιών, με τις οποίες η Ι.Μ.Β. μεταβίβασε στο Ελλ. Δημόσιο την λιμνοθάλασσα Βιστωνίδα και τις παραλίμνιες εκτάσεις της και έλαβε, ως αντάλλαγμα, ακίνητα του Δημοσίου σε διάφορες περιοχές της χώρας, και την απόδοση των ακινήτων, από τους κατέχοντες μη νόμιμα αυτά, στο Ελλ. Δημόσιο, ενέχει τον κίνδυνο να κριθεί από τα δικαστήρια, επειδή αφορά σε επέμβαση, με αναδρομική ισχύ, επί επικαλουμένων από τρίτους ιδιοκτησιακών και εν γένει περιουσιακών δικαιωμάτων, για τα οποία υφίστανται εκκρεμείς δίκες, η έκβαση των οποίων επηρεάζεται από τη ρύθμιση αυτή υπέρ του Δημοσίου, ότι αντιβαίνει στους προστατευτικούς των δικαιωμάτων αυτών, υπερνομοθετικής ισχύος, κανόνες του Συντάγματος και της ΕΣΔΑ. Νομοθετική ρύθμιση, που θα μεταβάλλει την αρμοδιότητα των δικαστηρίων που έχουν επιληφθεί των δικαστικών διενέξεων αναφορικά με τις επίμαχες ανταλλαγές, με σκοπό την επιτάχυνση των οικείων διαδικασιών, θα είναι σύμφωνη με το Σύνταγμα, εφόσον αφορά σε ευρύτερη κατηγορία υποθέσεων και στηρίζεται σε γενικά και αντικειμενικά κριτήρια. Ο ως άνω κίνδυνος αίρεται σε περίπτωση που τα αντιμαχόμενα μέρη ρυθμίσουν τα σχετικά ζητήματα με κοινή συμφωνία, η οποία πρέπει να κυρωθεί με νόμο. (ομοφ.)