ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/95/2020

Ο προσφεύγων με την προδικαστική προσφυγή ζητεί την ακύρωση της απόφασης της αναθέτουσας αρχής που απέρριψε την τεχνική του προσφορά, ώστε αυτή να γίνει δεκτή. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού που περιλαμβάνει: έναν (1) ψηφιακό μαστογράφο προϋπολογισμού 290.000€, ένα (1) ακτινολογικό τύπου C-Arm προϋπολογισμού 116.000€ και ένα (1) χειρουργικό μικροσκόπιο με συνοδό καρέκλα προϋπολογισμού 170.000€, συνολικής αξίας 576.000€ με ΦΠΑ. Ο διαγωνισμός οργανώθηκε ως ηλεκτρονικός ανοικτός διεθνής με κριτήριο κατακύρωσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει βέλτιστης σχέσης ποιότητας-τιμής.

Η προσφεύγουσα (οικονομικός φορέας) αιτείται την ακύρωση της απόφασης του Διοικητή της αναθετούσας αρχής, με την οποία εγκρίθηκαν τα πρακτικά παραλαβής προσφορών και εξέτασης δικαιολογητικών συμμετοχής, καθώς και η αποδοχή της προσφοράς της παρεμβαίνουσας εταιρείας ως προσωρινή αναδόχου για το Είδος 1 του διαγωνισμού. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια συσκευής φθορισμού ακτίνων Χ (XRF) και αυτόματου πολωσίμετρου, με συνολική εκτιμώμενη αξία 199.020,00 ευρώ (συμπ. ΦΠΑ). Η προσφεύγουσα ισχυρίζεται ότι η προσφορά της παρεμβαίνουσας εταιρείας δεν πληροί τις τεχνικές προδιαγραφές της Διακήρυξης, ειδικά ως προς τη δυναμική περιοχή του φασματοφωτομέτρου (από κλάσμα του ppm έως 100%) και τις διαστάσεις των μασκών του οπτικού συστήματος.

Υπογραφή σχεδίου συμπληρωματικής σύμβασης:..Με τα δεδομένα αυτά το Κλιμάκιο κρίνει ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 2ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου του Ειδικού Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού ... «Εργασίες Διαμόρφωσης Κυττάρων Β΄ Φάσης», το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της.

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/622/2020

ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ.(απευθείας ανάθεση) Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη νομική σκέψη που προηγήθηκε (ΙΙ), το Κλιμάκιο κρίνει ότι στην προκειμένη περίπτωση δεν συντρέχουν σωρευτικώς οι προϋποθέσεις της διάταξης του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης.(..)Ωστόσο, η ως άνω κατεπείγουσα ανάγκη για την αύξηση της χωρητικότητας της λεκάνης υποδοχής απορριμμάτων στο Χ.Υ.Τ.Α. .. και την περαιτέρω λειτουργία αυτού και μετά το τέλος του έτους 2017, δικαιολογεί, σύμφωνα με όσα έγιναν ανωτέρω δεκτά (σκέψη ΙΙ), την ανάθεση, με τη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, της εκτέλεσης των απαιτούμενων εργασιών επέκτασης, μόνο στο μέτρο που είναι απολύτως απαραίτητο για την εξυπηρέτηση των άμεσων – μετά το τέλος του έτους 2017 και για εύλογο χρονικό διάστημα – αναγκών υποδοχής απορριμμάτων, και όχι την ανάθεση, με την εξαιρετική αυτή διαδικασία, ενός έργου που καλύπτει τις πάγιες ανάγκες του .... για μακρό χρονικό διάστημα.(..) Με τα δεδομένα αυτά, όμως, η ανάθεση του ελεγχόμενου έργου με την εξαιρετική διαδικασία της διαπραγμάτευσης δεν εξυπηρετεί μόνον τις άμεσες ανάγκες υποδοχής απορριμμάτων, όπως αυτές πρόκειται να διαμορφωθούν αμέσως μετά το τέλος του έτους 2017, με την εξάντληση της υφιστάμενης χωρητικότητας των διαθέσιμων κυττάρων, αλλά καλύπτει τις πάγιες ανάγκες του .... για σημαντικό χρονικό διάστημα (24 μήνες).. Επομένως, ενόψει της παραπάνω τεχνικής δυνατότητας για τμηματική κατασκευή του ελεγχόμενου έργου, η αναθέτουσα αρχή όφειλε να αναθέσει, με προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης του άρθρου 32 του ν. 4412/2016, την εκτέλεση εκείνου μόνον του τμήματος του έργου που είναι απολύτως αναγκαίο για την εξυπηρέτηση των επειγουσών αναγκών της αμέσως μετά το τέλος του έτους 2017 και έως την ολοκλήρωση ενός ανοικτού διαγωνισμού, που όφειλε να προκηρύξει για την ανάθεση του υπολοίπου τμήματος του έργου.(..)Ανεξαρτήτως δε τούτου, δεν αποδεικνύεται η επικαλούμενη από τον .... αδυναμία τήρησης των διαδικασιών του ανοικτού διαγωνισμού για την ανάθεση του ελεγχόμενου έργου..(..) Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης του έργου «Εργασίες διαμόρφωσης κυττάρων β΄ φάσης».

ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/2345/2017.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Να ελέγξει τη νομιμότητα της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης του έργου «Εργασίες Διαμόρφωσης Κυττάρων Β΄ Φάσης».(....)Επομένως, από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει ότι έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία που απαιτείται κατά νόμο να προηγηθεί για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης και η οποία, ολοκληρούμενη σε μία και μοναδική φάση, περιλαμβάνει την έκδοση απόφασης ανάθεσης στον ανάδοχο συμπληρωματικής σύμβασης και έγκρισης του σχετικού Α.Π.Ε..Κατόπιν τούτων, το Κλιμάκιο κρίνει ότι προώρως και ως εκ τούτου απαραδέκτως υποβλήθηκε ενώπιόν του για προσυμβατικό έλεγχο το ανωτέρω σχέδιο της 1ης Συμπληρωματικής Σύμβασης Εργασιών.

ΒΛΕΠΕ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/2345/2017.

Βλάβες στα έργα -Αναγνώριση αποζημίωσης. Νομίμως ανατέθηκαν οι επίμαχες εργασίες στην ως άνω εταιρεία κατ’ εφαρμογή του άρθρου 58 του ν. 3669/2008, διότι πληρούνται οι ουσιαστικές και διαδικαστικές προϋποθέσεις της διάταξης αυτής. Συγκεκριμένα, από τα στοιχεία του φακέλου προκύπτει βλάβη στο έργο της κατασκευής κυττάρων υποδοχής απορριμμάτων του Χ.Υ.Τ.Α., το οποίο δεν έχει οριστικά παραληφθεί και εκτελείται στο πλαίσιο της σχετικής σύμβασης, όπως αυτή έχει παραταθεί και ισχύει έως το κρίσιμο χρονικό σημείο. Η βλάβη αυτή του έργου, συνιστάμενη αφενός σε σοβαρά προβλήματα ευστάθειας των κυττάρων υποδοχής απορριμμάτων του Χ.Υ.Τ.Α., αφετέρου στη διακινδύνευση πρόκλησης περιβαλλοντικής καταστροφής σε ενδεχόμενη διαφυγή των απορριμματικών στραγγισμάτων (βλάβη διακινδύνευσης), οφείλεται, σύμφωνα με το οικείο πρωτόκολλο διαπίστωσης βλαβών και τις σχετικές αυτοψίες των αρμοδίων οργάνων που δεν αμφισβητεί η διαφωνούσα Επίτροπος, σε ακραίας έντασης και έκτασης καιρικά φαινόμενα, τα οποία η ανάδοχος εταιρεία αδυνατούσε να προβλέψει και να αποτρέψει. Συντρέχει ως εκ τούτου λόγος ανωτέρας βίας που απαλλάσσει την ανάδοχο από οιαδήποτε ευθύνη. Περαιτέρω, τηρήθηκε η ειδική διοικητική διαδικασία που προβλέπεται από το άρθρο 58 του ν. 3669/2008 (αίτηση της αναδόχου για διαπίστωση ζημιών, αυτοψία της αρμόδιας υπηρεσίας, σύνταξη πρωτοκόλλου διαπίστωσης βλαβών από την ειδικά προς τούτο συσταθείσα Επιτροπή του φορέα, έγκριση του πρωτοκόλλου από το φορέα). Κατά συνέπεια δεν απαιτείτο η σύναψη σύμβασης για την ανάθεση των εν λόγω εργασιών αποκατάστασης βλαβών, ενώ δεν μπορεί για το λόγο αυτό να τεθεί ζήτημα προσυμβατικού ελέγχου νομιμότητας. Νόμιμη δαπάνη.

Επεμβάσεις Βελτίωσης Οδικής Ασφάλειας στο Οδικό Δίκτυο.(...) Το Δικαστήριο κρίνει ότι πέραν της αναγκαιότητας εκτέλεσης όλων των επίμαχων εργασιών που αποτελούν το αντικείμενο της ελεγχόμενης συμπληρωματικής σύμβασης για την έντεχνη ολοκλήρωση του φυσικού αντικειμένου του έργου, συντρέχουν σωρευτικά και οι λοιπές τιθέμενες στις διατάξεις των άρθρων 132 παρ. 1β και 156 παρ. 1β του ν. 4412/2016 προϋποθέσεις. Δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της 1ης συμπληρωματικής σύμβασης του έργου με τίτλο «Επεμβάσεις Βελτίωσης Οδικής Ασφάλειας στο Οδικό Δίκτυο των Περιφερειακών Ενοτήτων της Περιφέρειας Κρήτης - Βραχυπρόθεσμες Επεμβάσεις»..Η ανωτέρω Απόφαση αναθεωρεί την Απόφαση 1443/2023 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου και κατά το μέρος αυτής, κατά το οποίο δεν είχε ανακαλέσει την Πράξη 493/2023 του Ε' Κλιμακίου.Η ανωτέρω Απόφαση ανακαλεί εν μέρει την Πράξη 493/2023 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου,και κατά το μη ανακληθέν μέρος αυτής.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Εθνικού Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. β’ υποπερ. ββ’ του ν. 4412/2016. Η ανάθεση αφορά σύμβαση έργου με την εταιρεία SEC για τη στατική ενίσχυση, επέκταση, πλήρη ανακαίνιση και ενεργειακή αναβάθμιση του κτηρίου Β’ ΦΕΠΑ του ΕΚΠΑ με τη μέθοδο ProGET-OnE, με εκτιμώμενη αξία 7.029.417,25€ πλέον ΦΠΑ. Η Επιτροπή έκρινε ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις τεχνικής μοναδικότητας και απουσίας εναλλακτικών λύσεων, με βάση την καινοτομία της μεθόδου και τα αποτελέσματα του ευρωπαϊκού ερευνητικού προγράμματος Horizon 2020, αν και μειοψήφησαν τρεις μέλη της Επιτροπής.

Η απόφαση αφορά την έκδοση σύμφωνης γνώμης από την Επιτροπή της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) προς το Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση διακήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. β΄ υποπερ. ββ΄ του ν. 4412/2016 (απουσία ανταγωνισμού για τεχνικούς λόγους). Η σύμβαση αφορά την προμήθεια εξειδικευμένου επιστημονικού εξοπλισμού για τον μετασχηματισμό μιας τηλεπικοινωνιακής κεραίας σε ραδιοτηλεσκόπιο (THERMOpYlae), με εκτιμώμενη αξία 1.381.048,36 € πλέον ΦΠΑ. Η Επιτροπή αποδέχθηκε ότι ο μοναδικός κατάλληλος φορέας για την εκτέλεση του έργου είναι το Jodrell Bank Observatory του Πανεπιστημίου του Manchester, λόγω της τεχνικής του μοναδικότητας και εμπειρίας σε ανάλογα έργα, καθώς και της άγονης έκβασης δύο προηγούμενων διαγωνισμών.

Εκτέλεση έργου:..Με τα δεδομένα αυτά και αφού συνεκτιμήθηκαν τα προβαλλόμενα    με τα από 15.12.2014 και 14.1.2015 υπομνήματα της φερόμενης ως δικαιούχου του εντάλματος, το Κλιμάκιο κρίνει ότι με την 877/3.2.2011 «ειδική εντολή απολογιστικών εργασιών» της λειτουργούσας ως διευθύνουσας υπηρεσίας      του έργου «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ Α΄ ΦΑΣΗΣ 2ου ΧΥΤΑ Δ. … ΣΤΗ ΘΕΣΗ … ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ …» Διεύθυνσης Διάθεσης Απορριμμάτων και Αποκαταστάσεων του … ανατέθηκε στην ανάδοχο του ανωτέρω έργου η εκτέλεση εργασιών διάθεσης απορριμμάτων του ΧΥΤΑ, οι οποίες όμως ενέπιπταν κατά το ως άνω χρονικό σημείο στις αρμοδιότητες του ίδιου του …, που είναι ο αρμόδιος  φορέας για όλα τα ζητήματα εύρυθμης λειτουργίας του ΧΥΤΑ ... Σημειωτέον ότι και η από 2.11.2004 προγραμματική σύμβαση μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, της Περιφέρειας … και του …, η οποία αφορούσε τη συνεργασία των ως άνω φορέων για την πραγματοποίηση του έργου «Κατασκευή της Α΄ Φάσης του 2ου ΧΥΤΑ ….στη θέση … του Δήμου …», προέβλεπε, πλην άλλων,ότι μέχρι την ολοκλήρωση της προσωρινής παραλαβής του έργου «η ευθύνη υποδοχής και διαχείρισης των απορριμμάτων ανήκει στον ...» (βλ. ad hoc ΣτΕ 4238/2010). Ωστόσο, οι ως άνω εργασίες δεν εμπίπτουν στην έννοια των απολογιστικών εργασιών, αφού όπως αποδείχθηκε δεν ήταν αναγκαίες για την επίτευξη της αρτιότητας και τη λειτουργικότητας του δημοπρατηθέντος έργου- το οποίο αφορούσε αποκλειστικά στην κατασκευή των έργων υποδομής του ΧΥΤΑ και των λοιπών απαραίτητων για την οργάνωση και λειτουργία  του έργων καθώς και την κάλυψη των επιμέρους κυττάρων και του συνόλου του απορριμματικού αναγλύφου- τουναντίον αφορούν  στη διάθεση των απορριμμάτων που υποδέχεται ο ΧΥΤΑ και την πλήρωση των κυττάρων που έχει αναλάβει να κατασκευάσει η ανάδοχος κοινοπραξία με απορρίμματα, δηλαδή την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών του ΧΥΤΑ, για την εύρυθμη λειτουργία του οποίου αρμόδιος είναι ο οικείος ΦοΣΔΑ,  κατά το κρίσιμο δε χρονικό σημείο ήταν ο … και, ακολούθως, ο … ως καθολικός διάδοχος του … Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι οι ανωτέρω εργασίες προσωρινής εξυπηρέτησης της λειτουργίας του ΧΥΤΑ συνεχίστηκαν επί μακρόν, ενώ το καλοκαίρι του έτους 2012 ο … αποφάσισε τη διενέργεια τακτικού διαγωνισμού για τις υποστηρικτικές λειτουργίες του ΧΥΤΑ …, τη διενέργεια διαγωνισμού για την επισκευή των μηχανημάτων  του, ενώ παράλληλα αποφάσισε την ανάθεση των «επειγουσών εργασιών για την κάλυψη των λειτουργικών αναγκών του ΧΥΤΑ» κατόπιν διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. (...)Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη δεν είναι νόμιμη, διότι αφορά την εξόφληση αμοιβής της φερόμενης ως δικαιούχου κοινοπραξίας για την εκτέλεση εργασιών, χωρίς να έχει προηγηθεί η σύναψη σύμβασης υπηρεσιών μεταξύ του … και της τελευταίας για την ανάθεση των εργασιών αυτών καθώς και   η προηγούμενη υποβολή αυτής ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την άσκηση του προβλεπόμενου προληπτικού ελέγχου νομιμότητας. Ως εκ τούτου, κατά παραδοχή του σχετικού λόγου διαφωνίας της Επιτρόπου, το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.