ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/23/2019

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Διαδικασία ανάθεσης: Κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης του έργου «Βελτίωση του επιπέδου οδικής ασφάλειας του οδικού άξονα …», καθόσον η απόφαση του Δ.Σ. της αναθέτουσας αρχής για τη σύναψη της ελεγχόμενης σύμβασης, που εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 25 του π.δ. 60/2007, εκδόθηκε κατά παράβαση ουσιώδους τύπου της διαδικασίας, αφού δεν προηγήθηκε σύμφωνη γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) εξέδωσε τη γνώμη Δ58/2021, σύμφωνα με το άρθρο 32 του ν.4412/2016, για την προσφυγή της Ελληνικής Εταιρίας Επενδύσεων και Εξωτερικού Εμπορίου ΑΕ στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης. Η ανάθεση αφορά υπηρεσίες για τη συμμετοχή της εταιρίας στη Διεθνή Έκθεση Anuga 2021 στην Κολώνια της Γερμανίας, με προϋπολογισμό 750.000€ χωρίς ΦΠΑ. Η Αρχή αποφάσισε να δώσει σύμφωνη γνώμη λόγω επείγουσας ανάγκης, καθώς οι συνθήκες της πανδημίας COVID-19 και η μεταφορά της προθεσμίας συμμετοχής των εκθετών στις 8 Ιουλίου 2021 καθιστούσαν ανέφικτη τη διενέργεια τακτικής διαδικασίας. Η ανάθεση κρίθηκε απολύτως απαραίτητη και περιορισμένης χρονικής διάρκειας, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του νόμου.

Η παρούσα γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) με αριθμό Γ9/2021, παρέχει σύμφωνη γνώμη επί του σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης των Υπουργών Ανάπτυξης & Επενδύσεων και Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Το σχέδιο αυτό αφορά στις ρυθμίσεις τεχνικών ζητημάτων για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών μέσω του Εθνικού Συστήματος Ηλεκτρονικών Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΣΗΔΗΣ). Η Αρχή, μετά την εξέταση της σκοπιμότητας, της νομιμότητας και του περιεχομένου του σχεδίου, διατυπώνει ομόφωνα τη σύμφωνη γνώμη της, διατυπώνοντας παράλληλα σειρά παρατηρήσεων, προτάσεων και νομοτεχνικών διορθώσεων (κεφάλαιο V, παρ. Δ) με στόχο τη βελτίωση του κειμένου, τη διασφάλιση της ορολογικής συνέπειας και την ορθή λειτουργία του ψηφιακού συστήματος, σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις του ν. 4412/2016 και του ν. 4727/2020.

Η απόφαση αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) σχετικά με σχέδιο Κοινής Υπουργικής Απόφασης που αφορά τις διαδικασίες κατάρτισης, έγκρισης και υλοποίησης προγραμμάτων Τεχνικής Βοήθειας στο πλαίσιο του Επιχειρησιακού Προγράμματος Επισιτιστικής ή/και Βασικής Υλικής Συνδρομής (ΕΠ ΕΒΥΣ), το οποίο χρηματοδοτείται από το ΤΕΒΑ. Η Αρχή παρέχει σύμφωνη γνώμη για το προτεινόμενο σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τη δημιουργία και τη χρήση καταλόγων προμηθευτών και παρόχων υπηρεσιών για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων, θέτοντας παράλληλα μια σειρά από νομοτεχνικές παρατηρήσεις και επισημάνσεις για τη βελτίωση της ακρίβειας των διατάξεων και τη συνδρομή τους με τον ν. 4412/2016.

Το παρόν έγγραφο αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων σχετικά με το σχέδιο κοινής υπουργικής απόφασης για την εξαίρεση ορισμένων κατηγοριών συμβάσεων του Υπουργείου Εξωτερικών από την υποχρέωση ανάρτησης στο Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ). Η Αρχή παρέχει σύμφωνη γνώμη, επισημαίνοντας ωστόσο την ανάγκη για αναδιατύπωση του σχεδίου ώστε να αποφευχθεί η αοριστία και η κατάχρηση, προτείνοντας να περιοριστεί η εξαίρεση αποκλειστικά σε συμβάσεις που χαρακτηρίζονται ως απόρρητες ή απαιτούν ιδιαίτερα μέτρα ασφαλείας, σύμφωνα με το πλαίσιο της προγενέστερης νομοθεσίας, και να καταργηθεί η προηγούμενη παράτυπη απόφαση που είχε εκδοθεί χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της Αρχής.

Η υπ' αριθμόν 10/2016 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση σύμφωνης γνώμης επί σχεδίου απόφασης του Υπουργού Οικονομίας και Ανάπτυξης. Το σχέδιο απόφασης ρυθμίζει θέματα για την παροχή κεντρικών και επικουρικών δραστηριοτήτων αγορών αγαθών και γενικών υπηρεσιών από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσίων Συμβάσεων και Προμηθειών (ΓΔΔΣΠ), η οποία λειτουργεί ως Εθνική Κεντρική Αρχή Αγορών (ΕΚΑΑ) βάσει του ν. 4412/2016. Η Αρχή, εξετάζοντας τη νομιμότητα και το περιεχόμενο του σχεδίου, παρέχει σύμφωνη γνώμη, προτείνοντας παράλληλα ορισμένες νομοτεχνικές βελτιώσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, ειδικότερα ως προς την υποχρεωτικότητα προσφυγής των αναθετουσών αρχών στην ΕΚΑΑ και τη δομή των εξαιρέσεων από τις κεντρικές αγορές.

Η απόφαση αφορά την άρνηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) να εκδώσει σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (Υ.Π.Α.) σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης. Η Υ.Π.Α. ζήτησε την ανάθεση σύμβασης καθαρισμού χώρων και επιφανειών σε έξι κρατικούς αερολιμένες (Αλεξανδρούπολη, Κάρπαθο, Σύρο, Λήμνο, Ν. Άγχιαλος και Πάρο) για το διάστημα 01.10.2018 έως 31.12.2018, με προϋπολογισμένο κόστος 80.680,91€. Η Αρχή διαπίστωσε ότι η Υ.Π.Α. είχε ήδη προχωρήσει σε ανάθεση των υπηρεσιών μέσω άλλων αποφάσεων πριν τη σχετική αίτηση, παραβιάζοντας τον νόμο 4013/2011, ο οποίος απαιτεί την προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της Αρχής για τέτοιες διαδικασίες. Κατά συνέπεια, η Αρχή απέρριψε το αίτημα λόγω μη συμμόρφωσης με τις νομικές διαδικασίες.

Η απόφαση αφορά τη γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Υγείας σχετικά με την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων σε κατεπείγουσες και απρόβλεπτες περιστάσεις για τον Εθνικό Οργανισμό Δημόσιας Υγείας (Ε.Ο.Δ.Υ.). Η Αρχή διατύπωσε ομόφωνα αρνητική γνώμη ως προς τη σύντμηση της προβλεπόμενης προθεσμίας για την έκδοση σύμφωνης γνώμης της Αρχής σε τρεις εργάσιμες ημέρες, κρίνοντας ότι αυτό αποτελεί υποβάθμιση του ρόλου της και κίνδυνο για το δημόσιο συμφέρον. Παράλληλα, εξέφρασε θετική γνώμη για τις υπόλοιπες ρυθμίσεις της διάταξης, υπό την προϋπόθεση ότι θα γίνουν οι κατάλληλες διευκρινίσεις και αναδιατυπώσεις για την ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου και της σαφήνειας των διαδικασιών ανάθεσης.

Η απόφαση αφορά την άρνηση της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) να εκδώσει σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Υπουργείου Δικαιοσύνης στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ' του ν. 4412/2016. Το αίτημα αφορούσε την ανάθεση σύμβασης παροχής υπηρεσιών στατικής φύλαξης των εγκαταστάσεων της Κεντρικής Υπηρεσίας του Υπουργείου, με εκτιμώμενη αξία 132.810,84 ευρώ ετησίως, πλέον ΦΠΑ. Η Επιτροπή κατέληξε ότι η σύμβαση δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ, καθώς η συνολική αξία των ομοειδών συμβάσεων τον προηγούμενο χρόνο δεν ξεπέρασε το κατώτατο όριο των 750.000 ευρώ, και συνεπώς δεν έχει αρμοδιότητα να εκδώσει γνώμη.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων συνεδρίασε στις 27 Ιουνίου 2019 για να εξετάσει το αίτημα του Δήμου Αμπελοκήπων-Μενεμένης για παροχή σύμφωνης γνώμης για τη χρήση διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, με σκοπό την ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης του 6ου Δημοτικού Σχολείου Μενεμένης λόγω κατεπείγουσας ανάγκης. Η Αρχή, αφού εξέτασε τα νομικά πλαίσια και τα πραγματικά περιστατικά, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν συντρέχει η αρμοδιότητά της να εκδώσει σύμφωνη γνώμη, καθώς η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης (16.241,25€ χωρίς ΦΠΑ) ήταν κάτω του καθορισμένου ορίου των 750.000€ για κοινωνικές και άλλες ειδικές υπηρεσίες.