ΓΝΩΜΗ/Δ-ΕΑΔΗΣΥ/124/2024

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για τη χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης από το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (ΥΠΑΙΘΑ). Συγκεκριμένα, επικαλείται το άρθρο 32 παρ. 2 περ. β’ υποπερ. γγ’ του ν.4412/2016, που αφορά στην προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων, για την ανάθεση σύμβασης προμήθειας ψυχομετρικών εργαλείων και αναλώσιμων για τα ΚΕΔΑΣΥ, με συνολική εκτιμώμενη αξία 317.245,01€ χωρίς ΦΠΑ. Η επιτροπή κρίνει ότι τα στοιχεία που υποστηρίζουν την ύπαρξη αποκλειστικών δικαιωμάτων εξακολουθούν να ισχύουν, όπως αποδεικνύεται από έγγραφα της εταιρείας Pearson Benelux B.V. και άλλων αρμόδιων φορέων, που επιβεβαιώνουν τη μοναδικότητα των προμηθειών αυτών.

Η Επιτροπή της ΕΑΔΗΣΥ εξέδωσε σύμφωνη γνώμη για την προσφυγή του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού (ΥΠΑΙΘΑ) στη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. β' υποπερ. γγ΄ του ν. 4412/2016. Η απόφαση αφορά την ανάθεση σύμβασης προμήθειας αναλωσίμων των ψυχομετρικών εργαλείων Wechsler (WISC-V GR και WPPSI-III GR) για τα ΚΕΔΑΣΥ, με εκτιμώμενη αξία 282.587,06 €. Η τεκμηρίωση επιβεβαίωσε ότι τα εργαλεία, τα οποία έχουν σταθμιστεί στον ελληνικό πληθυσμό και προστατεύονται από αποκλειστικά δικαιώματα, μπορούν να προμηθευτούν μόνο από την εταιρεία ΜΟΤΙΒΟ ΕΚΔΟΤΙΚΗ ΑΕ, λόγω των πνευματικών δικαιωμάτων που κατέχει. Η επιτροπή επικύρωσε ότι πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εξαιρετικής διαδικασίας, εξασφαλίζοντας τη συνέχιση της αξιόπιστης αξιολόγησης των μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) για την προσφυγή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ως εκπροσώπου του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ), σε διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. β΄ υποπερ. γγ΄ του ν. 4412/2016. Στόχος είναι η σύναψη συμβάσεων με τους εκδοτικούς οίκους Cambridge University Press (CUP), OVID, ACM και Sage για απομακρυσμένη πρόσβαση σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων, με συνολικό προϋπολογισμό 2.694.581,88 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, για τα ακαδημαϊκά έτη 2022-2024. Η επιτροπή επικαλείται την προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων, καθώς οι εκδοτικοί οίκοι είναι οι μοναδικοί πάροχοι των συγκεκριμένων επιστημονικών περιοδικών και βάσεων δεδομένων, χωρίς εύλογη εναλλακτική λύση ή υποκατάστατο.

Η απόφαση αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης από την Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) για τη διενέργεια διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. β΄ υποπερ. γγ΄ του Ν. 4412/2016, για την ανάθεση 11 συμβάσεων με εκδοτικούς οίκους, με συνολικό προϋπολογισμό 17.372.148,45€. Οι συμβάσεις αφορούν την απόκτηση δικαιωμάτων απομακρυσμένης πρόσβασης σε ηλεκτρονικές πηγές και υπηρεσίες πληροφόρησης για τα έτη 2019-2021. Η αιτιολογία βασίζεται στην προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων και τη μοναδικότητα των παρόχων, καθώς οι εκδοτικοί οίκοι είναι οι μόνοι διαθέτες του υλικού, με βάσει τις υποβαλλόμενες βεβαιώσεις αποκλειστικότητας. Η Αρχή επιβεβαιώνει τη συνδρομή των νομικών προϋποθέσεων για τη χρήση της εξαιρετικής διαδικασίας.

Η απόφαση Δ59/2022 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά την παροχή σύμφωνης γνώμης για την προσφυγή στη διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, σύμφωνα με το άρθρο 32 παρ. 2 περ. β΄ υποπερ. γγ΄ του ν. 4412/2016, από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης ως εκπρόσωπο του Συνδέσμου Ελληνικών Ακαδημαϊκών Βιβλιοθηκών (ΣΕΑΒ). Ο ΣΕΑΒ επιζητεί τη σύναψη συμβάσεων απομακρυσμένης πρόσβασης σε ηλεκτρονικές βάσεις δεδομένων με τους εκδοτικούς οίκους Emerald, IOP, Springer, Wiley, IEEE και Project Muse για τα ακαδημαϊκά έτη 2022-2024, με συνολικό προϋπολογισμό 14.537.313,92 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Η Αρχή κρίνει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή της εξαιρετικής διαδικασίας, λόγω αποκλειστικών δικαιωμάτων των εκδοτικών οίκων στα επιστημονικά περιοδικά και βάσεις δεδομένων, χωρίς να υπάρχει εύλογη εναλλακτική λύση ή υποκατάστατο. Η απόφαση επικαλείται σχετικές νομολογίες και προηγούμενες αποφάσεις που επιβεβαιώνουν τη νομιμότητα της διαδικασίας.

Η απόφαση αριθ. 133/2025 της Ενιαίας Αρχής Δημόσιων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) εξετάζει το αίτημα της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) για ανάθεση σύμβασης διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκειμένου να αναβαθμιστεί το Εθνικό Σύστημα Εναέριας Επιτήρησης (Radar) και το Σύστημα Επεξεργασίας Δεδομένων (DPS). Η ανάθεση προτείνεται στην εταιρεία Thales LAS France SAS, καθώς κατέχει τα αποκλειστικά δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας (IPRs) για τα υπάρχοντα συστήματα και είναι ο μόνος φορέας που μπορεί να εγγυηθεί τη διαλειτουργικότητα και τη συμμόρφωση με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Η σύμβαση αφορά αναβάθμιση 7 ραντάρ και του συστήματος DPS σε νεότερες εκδόσεις (Thales Top Sky ATC One v.2.5), με συνολικό προϋπολογισμό 128.936.992 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου δικαιώματος προαίρεσης για 5 έτη). Η Επιτροπή συμφωνεί με την προσφυγή στη διαδικασία χωρίς δημοσίευση βάσει του άρθρου 32 παρ. 2 περ. β' υποπερ. γγ' του ν.4412/2016 (προστασία αποκλειστικών δικαιωμάτων), δεδομένης της μοναδικότητας της Thales και της έλλειψης εναλλακτικών λύσεων που να εξασφαλίζουν την ασφάλεια και τη συνέχεια της λειτουργίας των συστημάτων.

Προμήθεια αδειών χρήσης βασικού λογισμικού...ζητείται η ανάκληση της 23/2019 Πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Η  παροχή εξάλλου της εν λόγω υπηρεσίας είναι απαραίτητη στη «...», λόγω της εκτεταμένης εφαρμογής του προς προμήθεια λογισμικού ..., αφού  ότι με την εν λόγω  προμήθεια αορίστου αριθμού αδειών χρήσης σε κεντρικό επίπεδο (επιχείρησης και όχι ανά χρήστη),θα επεκταθεί η λειτουργία του  Μηχανογραφικού Γεωγραφικού Συστήματος για το Δίκτυο Διανομής σε όλες τις περιοχές της «...». Συγκεκριμένα,  η επέκταση που θα λάβει χώρα αφορά  σε επιπλέον πενήντα επτά ( 57) περιοχές, αντί για δύο (2), στις οποίες αυτό έχει ήδη εγκατασταθεί μέχρι σήμερα. Περαιτέρω, η συντήρηση και υποστήριξη τρίτου επιπέδου περιλαμβάνει, σύμφωνα με την από 22.1.2018 δεσμευτική προσφορά της εταιρείας αυτής προς τη «...» (βλ. επίσης και άρθρο 7 του σχετικού σχεδίου σύμβασης),την επεξεργασία αναφορών σφάλματος έκδοσης και αιτήσεων παροχής πληροφοριών που δεν μπορούν να επιλυθούν από την υποστήριξη δεύτερου επιπέδου, την επίλυση σφαλμάτων που συνήθως κυκλοφορεί στην αγορά μαζί με μία από τις επόμενες εκδόσεις του προϊόντος, την παροχή εναλλακτικών τρόπων αντιμετώπισης προβλημάτων ή επείγουσες επιδιορθώσεις, ανάλογα με τον εμπορικό αντίκτυπο του προβλήματος στις λειτουργίες της «...», καθώς και την παροχή νέων εκδόσεων προϊόντων και εκδόσεων ήσσονος σημασίας. Η ως άνω υποστήριξη τρίτου επιπέδου δεν περιλαμβανόταν στην πρώτη προμήθεια του λογισμικού GIS για τη «...» από την εταιρεία «...» (βλ. τη 47/6.7.2012 κατακυρωτική απόφαση του με αριθμό διακήρυξης 621902/7.7.2009, σχετικού διαγωνισμού,), η οποία αφορούσε το Στάδιο Ι της προμήθειας, εγκατάστασης και λειτουργίας του λογισμικού GIS και περιλάμβανε μόνο δύο(2) περιοχές αρμοδιότητας της «...» (...), ενώ η κρινόμενη σύμβαση αφορά το Στάδιο ΙΙ της προμήθειας, με στόχο την επέκταση της χρήσης του λογισμικού GIS στις υπόλοιπες 57 περιοχές αρμοδιότητας της «...». Επιπροσθέτως, το αντικείμενο του ανωτέρω διαγωνισμού, σε αντίθεση με την ελεγχόμενη προμήθεια, δεν αφορούσε μόνο τις άδειες χρήσης του λογισμικού GIS, αλλά  περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, την προμήθεια, εγκατάσταση και θέση σε λειτουργία κεντρικού εξοπλισμού και λογισμικού (κεντρικοί servers),σχεσιακού συστήματος διαχείρισης βάσης δεδομένων (oracle spatial),εργαλείων διαχείρισης ανάπτυξης και εργαλείων για τελικούς χρήστες και περιφερειακού εξοπλισμού (τερματικά, plotters, scanners, εκτυπωτές Α3). Οι δε υπηρεσίες συντήρησης που προσέφερε η τότε ανάδοχος εταιρεία «...», ήταν πρώτου επιπέδου (1st level support) και οι τοπικοί αντιπρόσωποι, σε ό,τι σχετίζεται με τον εξοπλισμό και την πλατφόρμα του Smallworld θα παρείχαν τις υπηρεσίες του επόμενου επιπέδου (Logica και GE) (βλ. ενότητα 9.2.2 της τεχνικής προσφοράς της εταιρείας «...»). Κατόπιν αυτών, εφόσον η εταιρεία «...» είναι η μόνη που μπορεί να παρέχει στον αναθέτοντα φορέα «...» την ως άνω συντήρηση και υποστήριξη τρίτου επιπέδου, αφού μόνο αυτή, όπως αποδείχθηκε, έχει πρόσβαση στον πηγαίο κώδικα του λογισμικού GIS Electric Office Suite, ως κατασκευάστρια αυτού και έχουσα τα σχετικά αποκλειστικά δικαιώματα, συντρέχουν, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 269 περ. γ υποπερ. ββ και γγ του ν. 4412/2016, τόσο τεχνικοί λόγοι, όσο και λόγοι προστασίας αποκλειστικών δικαιωμάτων που δικαιολογούν την απευθείας ανάθεση της ελεγχόμενης προμήθειας στην εταιρεία αυτή. Περαιτέρω, οι αιτούσες την ανάκληση εταιρείες αλυσιτελώς επικαλούνται προς επίρρωση του συμφέροντος χαρακτήρα της ανάθεσης της κρινόμενης προμήθειας, το μεν, την επίτευξη συμφωνίας με την “...” για τη διάθεση και τιμολόγηση των αδειών χρήσης, χωρίς να προστίθενται στη συμφωνηθείσα τιμή το ποσοστό κέρδους του μεταπωλητή του λογισμικού, το δε ότι θα λάβει χώρα σταδιακή και όχι εφάπαξ εξόφληση των αδειών του λογισμικού, ανάλογα με την πρόοδο της ψηφιοποίησης του δικτύου της  “...”, καθώς και το ότι η καταβολή του κόστους για την παροχή των υπηρεσιών συντήρησης από την “...”  θα γίνει μετά την ολοκλήρωση της απόκτησης από την .... του συνόλου των αδειών του λογισμικού, δοθέντος ότι οι λόγοι αυτοί που άπτονται και της εφαρμογής της αρχής της οικονομικότητας, όπως ορθώς έκρινε το ΣΤ΄ Κλιμάκιο με την υπό ανάκληση Πράξη του, δεν περιλαμβάνονται στους περιοριστικά αναφερόμενους στο άρθρο 269 του ν.4412/2016 λόγους.Ανακαλεί την 23/2019 Πράξη του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.