ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/8/2016

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) διατυπώνει τη γνώμη της επί προτεινόμενης διάταξης του Υπουργείου Εργασίας σχετικά με την αυτοδίκαιη παράταση της σύμβασης τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών (ΙΚΑΝΕΤ) του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ έως την 31η Μαρτίου 2023. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση αποτελεί ουσιώδη και επαναλαμβανόμενη τροποποίηση συμβατικών όρων χωρίς σχετική πρόβλεψη στην αρχική σύμβαση. Συμπεραίνει ότι η διάταξη εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο δημοσίων συμβάσεων (ν. 4412/2016), καθώς παραβιάζει τις αρχές της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας, υποκαθιστώντας τη νέα διαγωνιστική διαδικασία με απευθείας ανάθεση μέσω νομοθετικής παράτασης.

Η υπ' αριθμόν Α 19/2019 Γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί νομοθετικής ρύθμισης για τη συνδρομή του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας στη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης. Η Αρχή επισημαίνει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας των προτεινόμενων παρεκκλίσεων με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ) και τον ν. 4412/2016. Τονίζεται ότι η χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης πρέπει να παραμείνει κατ' εξαίρεση, να ερμηνεύεται συσταλτικά και να συνοδεύεται από ειδική τεκμηρίωση για το κατεπείγον και απρόβλεπτο των γεγονότων. Η Αρχή προειδοποιεί ότι η γενικευμένη εισαγωγή «τεκμηρίων» κατεπείγοντος ενδέχεται να οδηγήσει σε καταστρατήγηση των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της ανταγωνιστικότητας, ενώ τονίζει την ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και σχεδιασμό των δημοσίων συμβάσεων, αποφεύγοντας την κατάχρηση εξαιρετικών διατάξεων που υπονομεύουν τον εκσυγχρονισμό του συστήματος δημοσίων συμβάσεων.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) γνωμοδοτεί αρνητικά επί τροπολογίας του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η ρύθμιση αφορούσε τη δυνατότητα ανάθεσης υπηρεσιών δακοκτονίας για το έτος 2021 στους προσωρινούς μειοδότες πριν την ολοκλήρωση των διαγωνισμών. Η Αρχή έκρινε ότι η πρόταση παγιώνει ένα εξαιρετικό καθεστώς που αποκλίνει από τους γενικούς κανόνες του ν. 4412/2016 και εγείρει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό δίκαιο, τις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η παρούσα απόφαση (Γνώμη Α8/2019) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στη γνωμοδότηση επί σχεδίου νόμου για την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών στο ελληνικό δίκαιο και άλλες διατάξεις που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις. Η Αρχή εξετάζει αναλυτικά 17 παραγράφους με προτεινόμενες τροποποιήσεις του ν. 4412/2016, οι οποίες στοχεύουν στην απλούστευση και συντόμευση των διοικητικών διαδικασιών, όπως η διαγραφή της λέξης "ιδίως" από τον ορισμό του έργου, η κατάργηση της σύμφωνης γνώμης τεχνικών συμβουλίων και η εισαγωγή νέων κανονιστικών πλαισίων για τη συντήρηση γεφυρών. Η Αρχή διατυπώνει ειδικές νομικές εκτιμήσεις και προτείνει αναδιατυπώσεις σε αρκετές διατάξεις, επισημαίνοντας την ανάγκη διασφάλισης της συμμόρφωσης με το ενωσιακό δίκαιο και της ασφάλειας δικαίου, εκδίδοντας τελικά ομόφωνη γνώμη υπό την επιφύλαξη των επισημάνσεών της.

Η απόφαση αφορά τη διατύπωση σύμφωνης γνώμης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) επί σχεδίου Κανονισμού της ΕΥΑΘ Α.Ε. για τις διαδικασίες ανάθεσης δημοσίων συμβάσεων έργων, μελετών και παροχής τεχνικών/συναφών επιστημονικών υπηρεσιών, εκτιμώμενης αξίας κάτω των ορίων των οδηγιών. Η Επιτροπή εξέτασε τη νομιμότητα των προβλεπόμενων διαδικασιών, των χρηματικών ορίων απευθείας ανάθεσης και την τήρηση των γενικών αρχών διαφάνειας, ίσης μεταχείρισης και ανταγωνισμού, καθοδηγώντας τον αναθέτοντα φορέα σε αναγκαίες διορθώσεις και διευκρινίσεις για τη διασφάλιση της συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) γνωμοδοτεί επί προτεινόμενης νομοθετικής ρύθμισης του Υπουργείου Εργασίας, η οποία προβλέπει την αυτοδίκαιη παράταση της σύμβασης συντήρησης του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Σώματος Επιθεώρησης Εργασίας (ΟΠΣ-ΣΕΠΕ) έως την 31.12.2019. Η Αρχή επισημαίνει ότι η εν λόγω παράταση αποτελεί ουσιώδη τροποποίηση των όρων της αρχικής σύμβασης, η οποία δεν προέβλεπε τέτοιο δικαίωμα, εγείροντας ζητήματα συμβατότητας με το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις εθνικές διατάξεις του ν. 4412/2016. Η Αρχή τονίζει ότι η απευθείας παράταση ισοδυναμεί με καθ’ υπέρβαση απευθείας ανάθεση, η οποία παρακάμπτει τους κανόνες του ελεύθερου ανταγωνισμού, και προτείνει την εξέταση εναλλακτικών διαγωνιστικών διαδικασιών, όπως η σύντμηση προθεσμιών ή η διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση προκήρυξης, εφόσον συντρέχουν οι νόμιμες εξαιρετικές προϋποθέσεις.

Η Γνώμη Α13/2021 της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σχέδιο τροπολογίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για την αυτοδίκαιη παράταση των συμβάσεων καθαριότητας των Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας, των οποίων οι διαγωνισμοί για το 2022 εκκρεμούν. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο (ν. 4412/2016), καθώς συνιστά ουσιώδη τροποποίηση χωρίς πρόβλεψη στις αρχικές συμβάσεις, η οποία ισοδυναμεί με απευθείας ανάθεση. Τονίζεται η ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς η πανδημία δεν μπορεί πλέον να δικαιολογεί διαρκώς εξαιρετικές διαδικασίες.

Το παρόν έγγραφο είναι η Γνώμη Α 16/2019 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων σχετικά με αίτημα διατύπωσης γνώμης επί σχεδίου τροπολογίας για την τροποποίηση των παραγράφων 8 και 9 του άρθρου 73 του ν. 4412/2016. Η προτεινόμενη ρύθμιση στοχεύει στην κατάργηση της κεντρικής τριμελούς επιτροπής αξιολόγησης επανορθωτικών μέτρων, μεταφέροντας την αρμοδιότητα αυτή απευθείας στις αναθέτουσες αρχές. Η Αρχή διατυπώνει επιφυλάξεις για τη συμβατότητα της προτεινόμενης διαδικασίας με το ενωσιακό δίκαιο και την αρχή της ίσης μεταχείρισης, τονίζοντας τους κινδύνους έκδοσης αντιφατικών αποφάσεων από διαφορετικές αρχές. Προτείνεται περαιτέρω επεξεργασία της τροπολογίας ώστε να διασφαλιστεί η σαφήνεια, η συνεκτικότητα της εφαρμογής και η ορθή ενσωμάτωση στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο των δημοσίων συμβάσεων, αποφεύγοντας προβλήματα κατά την ερμηνεία και την εφαρμογή των ρυθμίσεων.

Το παρόν έγγραφο αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) σχετικά με διατάξεις του νομοσχεδίου με τίτλο «Αναπτυξιακό Πολυνομοσχέδιο». Η Αρχή εξετάζει διάφορες ρυθμίσεις που αφορούν δημόσιες συμβάσεις έργων, συμβάσεις παραχώρησης, συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), καθώς και θέματα κυβερνοασφάλειας, στελέχωσης και προμηθειών φορέων όπως η «Enterprise Greece» και ο ΕΦΚΑ. Η Αρχή διατυπώνει παρατηρήσεις και νομικές εκτιμήσεις για κάθε διάταξη, επισημαίνοντας την έλλειψη αιτιολογικής έκθεσης και έκθεσης αξιολόγησης συνεπειών στο αρχικό σχέδιο. Τονίζεται η ανάγκη ευθυγράμμισης με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγίες 2014/23/ΕΕ και 2014/24/ΕΕ) και τις διατάξεις του ν. 4412/2016, υπογραμμίζοντας ότι οι όποιες παρεκκλίσεις πρέπει να είναι αιτιολογημένες και να μην παραβιάζουν τις αρχές της διαφάνειας, του ανταγωνισμού και της ίσης μεταχείρισης.

Η υπ' αριθμόν Α6/2019 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αφορά το προτεινόμενο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης με τίτλο 'Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και προσέλκυση Στρατηγικών Επενδύσεων'. Η Αρχή εξετάζει τα άρθρα 3 και 5 του σχεδίου, τα οποία αφορούν τον τρόπο ανάθεσης συμβάσεων και την έκδοση κανονισμών από την εταιρεία. Παρά το γεγονός ότι η Αρχή διατυπώνει ομόφωνα θετική γνώμη, επισημαίνει κινδύνους και ασάφειες στη διατύπωση των διατάξεων, κυρίως όσον αφορά την τήρηση του ν. 4412/2016, την έννομη προστασία και τη χρήση των εθνικών βάσεων δεδομένων (ΕΣΗΔΗΣ, ΚΗΜΔΗΣ). Τονίζεται ότι η εταιρεία, ως αναθέτουσα αρχή, οφείλει να συμμορφώνεται πλήρως με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων, διασφαλίζοντας την ασφάλεια δικαίου, ακόμα και στις διαδικασίες κάτω του ορίου.