ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/21/2020

Το παρόν έγγραφο αποτελεί γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) σχετικά με διατάξεις του νομοσχεδίου με τίτλο «Αναπτυξιακό Πολυνομοσχέδιο». Η Αρχή εξετάζει διάφορες ρυθμίσεις που αφορούν δημόσιες συμβάσεις έργων, συμβάσεις παραχώρησης, συμπράξεις δημοσίου και ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), καθώς και θέματα κυβερνοασφάλειας, στελέχωσης και προμηθειών φορέων όπως η «Enterprise Greece» και ο ΕΦΚΑ. Η Αρχή διατυπώνει παρατηρήσεις και νομικές εκτιμήσεις για κάθε διάταξη, επισημαίνοντας την έλλειψη αιτιολογικής έκθεσης και έκθεσης αξιολόγησης συνεπειών στο αρχικό σχέδιο. Τονίζεται η ανάγκη ευθυγράμμισης με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγίες 2014/23/ΕΕ και 2014/24/ΕΕ) και τις διατάξεις του ν. 4412/2016, υπογραμμίζοντας ότι οι όποιες παρεκκλίσεις πρέπει να είναι αιτιολογημένες και να μην παραβιάζουν τις αρχές της διαφάνειας, του ανταγωνισμού και της ίσης μεταχείρισης.

Η απόφαση αποτελεί Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) επί προτεινόμενων διατάξεων του Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής με τίτλο «Επείγουσες ρυθμίσεις αρμοδιότητας Υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής και λοιπές διατάξεις». Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα και τη σκοπιμότητα ρυθμίσεων που αφορούν τη μίσθωση ακινήτων, τις αναθέσεις αρμοδιοτήτων στο Υπουργείο, θέματα συμβάσεων προμηθειών και υπηρεσιών, καθώς και παρατάσεις εξαιρετικών διαδικασιών για τη σύναψη δημοσίων συμβάσεων. Η Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. διατυπώνει επιφυλάξεις σχετικά με τη συμβατότητα ορισμένων διατάξεων με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ) και το ν. 4412/2016, επισημαίνοντας την ανάγκη σαφήνειας στο πεδίο εφαρμογής τους, την αποφυγή ασαφών «τεκμηρίων» κατεπείγουσας ανάγκης και τη διασφάλιση της διαφάνειας στις αναθέσεις. Τονίζεται ιδιαίτερα ότι εξαιρετικές διατάξεις πρέπει να ερμηνεύονται συσταλτικά και να μην υπονομεύουν τον εθνικό προγραμματισμό και τις θεσμικές δεσμεύσεις για ορθολογικές δημόσιες συμβάσεις.

Η παρούσα Γνώμη της ΕΑΔΗΣΥ (Γ/1/2024) αφορά τη διατύπωση σύμφωνης γνώμης επί σχεδίου Κοινής Υπουργικής Απόφασης για τον καθορισμό της κράτησης υπέρ ΕΚΑΠΥ. Η Αρχή εξετάζει το ύψος της κράτησης (1%), το πεδίο εφαρμογής στις δημόσιες συμβάσεις υγείας και τη διαδικασία παρακράτησης. Διατυπώνονται παρατηρήσεις για την ανάγκη τήρησης των αρχών της διαφάνειας και της δικαιολογημένης εμπιστοσύνης, ενώ προτείνεται η αποφυγή αναδρομικής επιβολής της κράτησης σε ήδη εν εξελίξει διαγωνιστικές διαδικασίες για λόγους ασφάλειας δικαίου.

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση παρατηρήσεων επί διατάξεων σχεδίου νόμου για την κύρωση της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 20.3.2020. Η Π.Ν.Π. περιλαμβάνει κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού COVID-19, προβλέποντας εξαιρετικές διαδικασίες σύναψης δημοσίων συμβάσεων, όπως απευθείας αναθέσεις κατά παρέκκλιση της κείμενης εθνικής νομοθεσίας, για διάφορα Υπουργεία και φορείς όπως ο Ε.Ο.Δ.Υ. και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη ορθής ερμηνείας των παρεκκλίσεων ώστε να συνάδουν με το ενωσιακό δίκαιο (άρθρο 32 της Οδηγίας 2014/24/ΕΕ) και τονίζει ότι οι παρεκκλίσεις πρέπει να περιορίζονται στο απολύτως αναγκαίο μέτρο, διασφαλίζοντας παράλληλα τις θεμελιώδεις αρχές της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.

Η Γνώμη Α13/2021 της Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ. αφορά σχέδιο τροπολογίας του Υπουργείου Προστασίας του Πολίτη για την αυτοδίκαιη παράταση των συμβάσεων καθαριότητας των Υπηρεσιών της Ελληνικής Αστυνομίας, των οποίων οι διαγωνισμοί για το 2022 εκκρεμούν. Η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση εγείρει ζητήματα συμβατότητας με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο (ν. 4412/2016), καθώς συνιστά ουσιώδη τροποποίηση χωρίς πρόβλεψη στις αρχικές συμβάσεις, η οποία ισοδυναμεί με απευθείας ανάθεση. Τονίζεται η ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και τήρηση των αρχών της διαφάνειας και του ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς η πανδημία δεν μπορεί πλέον να δικαιολογεί διαρκώς εξαιρετικές διαδικασίες.

Η απόφαση Α 1/2022 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Εργασίας για τον εκσυγχρονισμό του e-ΕΦΚΑ. Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα διατάξεων που προβλέπουν παρεκκλίσεις από τον ν. 4412/2016 μέσω ειδικών κανονισμών για την ανάθεση έργων και προμηθειών. Επισημαίνονται κίνδυνοι για την ασφάλεια δικαίου, τονίζεται η ανάγκη συμμόρφωσης με το ενωσιακό δίκαιο και η υποχρέωση λήψης σύμφωνης γνώμης της Αρχής για τους προβλεπόμενους κανονισμούς.

Η υπ' αριθμόν Α 19/2019 Γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση γνώμης επί νομοθετικής ρύθμισης για τη συνδρομή του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας στη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης. Η Αρχή επισημαίνει σοβαρά ζητήματα συμβατότητας των προτεινόμενων παρεκκλίσεων με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ) και τον ν. 4412/2016. Τονίζεται ότι η χρήση της διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς δημοσίευση προκήρυξης πρέπει να παραμείνει κατ' εξαίρεση, να ερμηνεύεται συσταλτικά και να συνοδεύεται από ειδική τεκμηρίωση για το κατεπείγον και απρόβλεπτο των γεγονότων. Η Αρχή προειδοποιεί ότι η γενικευμένη εισαγωγή «τεκμηρίων» κατεπείγοντος ενδέχεται να οδηγήσει σε καταστρατήγηση των αρχών της διαφάνειας, της ίσης μεταχείρισης και της ανταγωνιστικότητας, ενώ τονίζει την ανάγκη για έγκαιρο προγραμματισμό και σχεδιασμό των δημοσίων συμβάσεων, αποφεύγοντας την κατάχρηση εξαιρετικών διατάξεων που υπονομεύουν τον εκσυγχρονισμό του συστήματος δημοσίων συμβάσεων.

Η παρούσα απόφαση (Γνώμη Α1 ΕΑΔΗΣΥ/2025) αφορά τη διατύπωση γνώμης της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων επί σχεδίου νόμου για την αναμόρφωση του πλαισίου επαγγελματικής κατάρτισης υπαλλήλων που χειρίζονται δημόσιες συμβάσεις, καθώς και τη βελτίωση του πλαισίου προετοιμασίας, ανάθεσης και έννομης προστασίας. Η Αρχή αξιολογεί τις προτεινόμενες ρυθμίσεις, προτείνοντας συγκεκριμένες νομοτεχνικές βελτιώσεις και επισημαίνοντας κινδύνους σχετικά με την εφαρμογή του επερχόμενου Μητρώου Επαγγελματιών Δημοσίων Συμβάσεων, την υποστελέχωση των οργάνων εξέτασης μέτρων αυτοκάθαρσης, καθώς και την αναγκαιότητα διασφάλισης αποτελεσματικής δικαστικής προστασίας. Επίσης, παρέχει παρατηρήσεις για την απλούστευση των διαδικασιών, την ενίσχυση του ανταγωνισμού και την ανάγκη ορθολογικής διαβάθμισης των προθεσμιών για την έκδοση σύμφωνης γνώμης, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με το ενωσιακό δίκαιο και τις αρχές της ίσης μεταχείρισης στα δημόσια έργα.

Η παρούσα απόφαση (Γνώμη Α8/2019) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στη γνωμοδότηση επί σχεδίου νόμου για την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών οδηγιών στο ελληνικό δίκαιο και άλλες διατάξεις που αφορούν τις δημόσιες συμβάσεις. Η Αρχή εξετάζει αναλυτικά 17 παραγράφους με προτεινόμενες τροποποιήσεις του ν. 4412/2016, οι οποίες στοχεύουν στην απλούστευση και συντόμευση των διοικητικών διαδικασιών, όπως η διαγραφή της λέξης "ιδίως" από τον ορισμό του έργου, η κατάργηση της σύμφωνης γνώμης τεχνικών συμβουλίων και η εισαγωγή νέων κανονιστικών πλαισίων για τη συντήρηση γεφυρών. Η Αρχή διατυπώνει ειδικές νομικές εκτιμήσεις και προτείνει αναδιατυπώσεις σε αρκετές διατάξεις, επισημαίνοντας την ανάγκη διασφάλισης της συμμόρφωσης με το ενωσιακό δίκαιο και της ασφάλειας δικαίου, εκδίδοντας τελικά ομόφωνη γνώμη υπό την επιφύλαξη των επισημάνσεών της.

Η απόφαση Γ8/2023 της ΕΑΔΗΣΥ αφορά τη διατύπωση σύμφωνης γνώμης επί του σχεδίου Κανονισμού Ανάθεσης και Εκτέλεσης Συμβάσεων Έργων, Μελετών και Υπηρεσιών της ΕΥΔΑΠ Α.Ε. Η Επιτροπή εξέτασε τη συμβατότητα των παρεκκλίσεων που εισάγει η ΕΥΔΑΠ, ως εταιρεία του Κεφαλαίου Β’ του ν. 3429/2005, με το εθνικό και ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/25/ΕΕ). Η Αρχή παρέχει τη σύμφωνη γνώμη της υπό τον όρο της συμμόρφωσης με συγκεκριμένες παρατηρήσεις, ειδικά σε θέματα απευθείας αναθέσεων, υποκατάστασης αναδόχων, προθεσμιών πληρωμής και διασφάλισης των αρχών της διαφάνειας και της ίσης μεταχείρισης.