ΓΝΩΜΗ/Α-ΕΑΔΗΣΥ/16/2020

Η απόφαση αποτελεί Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) σχετικά με το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Υγείας περί σύστασης του ΕΟΔΥ, εστιάζοντας στο άρθρο 8 για την ανάθεση δημοσίων συμβάσεων σε κατεπείγουσες και απρόβλεπτες περιστάσεις. Η Αρχή εκφράζει αρνητική γνώμη ως προς τη δραστική σύντμηση της προθεσμίας δικής της γνωμοδοτικής αρμοδιότητας σε δύο εργάσιμες ημέρες, θεωρώντας ότι αυτό υποβαθμίζει τον ρόλο της και θέτει σε κίνδυνο το δημόσιο συμφέρον και τη διαφάνεια. Αντίθετα, διατυπώνει θετική γνώμη για τις υπόλοιπες ρυθμίσεις της διάταξης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη για σαφή καθορισμό των αρμοδιοτήτων των φορέων και ορθή τεκμηρίωση των συνθηκών που δικαιολογούν την κατεπείγουσα διαδικασία, σύμφωνα με τις αρχές του εθνικού και ενωσιακού δικαίου.

Η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) γνωμοδοτεί επί σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής με τίτλο «Ολοκληρωμένη θαλάσσια πολιτική στο νησιωτικό χώρο και λοιπές διατάξεις». Η Αρχή εξετάζει τη σκοπιμότητα και τη νομιμότητα του άρθρου 18 που αφορά την ίδρυση γραφείων προμηθειών σε περιφερειακές μονάδες του Λιμενικού Σώματος και των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού. Η Αρχή επισημαίνει ότι η μετατροπή τους σε χωριστές επιχειρησιακές μονάδες προϋποθέτει, βάσει του άρθρου 6 του ν. 4412/2016, τη συνδρομή διοικητικής και δημοσιονομικής αυτοτέλειας, καθώς και την έκδοση σχετικής διαπιστωτικής πράξης. Τονίζεται η ανάγκη για προσεκτική αναδιατύπωση ορισμένων σημείων προς αποφυγή ερμηνευτικών ζητημάτων και συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του ενωσιακού και εθνικού δικαίου.

Η παρούσα γνώμη (A 20/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά τη διατύπωση θέσεων επί των διατάξεων του ν. 4684/2020, ο οποίος κύρωσε την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 30.03.2020 για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19. Η Αρχή εξετάζει κατεπείγουσες ρυθμίσεις που επιτρέπουν παρεκκλίσεις από την κοινή νομοθεσία περί δημοσίων συμβάσεων (όπως απευθείας αναθέσεις) για διάφορους φορείς, όπως το Υπουργείο Υγείας, το Ε.ΚΕ.Α., τους ΟΤΑ και το Υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης. Στα συμπεράσματά της, η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη τήρησης των ενωσιακών αρχών, της διαφάνειας και της αποφυγής κατάτμησης συμβάσεων, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την εκτεταμένη χρήση εξαιρετικών ρυθμίσεων και παρεκκλίσεων από το εθνικό δίκαιο.

Η παρούσα γνώμη (Α 36/2020) της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά την τροποποίηση του άρθρου 73 του ν. 4412/2016 σχετικά με τον αποκλεισμό οικονομικών φορέων λόγω μη καταβολής φόρων ή εισφορών κοινωνικής ασφάλισης. Η Αρχή εξετάζει προτεινόμενες διατάξεις που ορίζουν ότι η υπαγωγή σε δεσμευτικό διακανονισμό δεν συνιστά αθέτηση υποχρεώσεων. Στις παρατηρήσεις της, η Αρχή επισημαίνει ότι η ρύθμιση πρέπει να συνάδει με το ενωσιακό δίκαιο (Οδηγία 2014/24/ΕΕ), τονίζοντας ότι ο διακανονισμός αποτελεί λόγο παύσης αποκλεισμού και όχι έλλειψη παραβίασης, ενώ υπογραμμίζει την υποχρέωση των φορέων να δηλώνουν ειλικρινώς τις οφειλές τους στο ΕΕΕΣ/ΤΕΥΔ για τη διασφάλιση της διαφάνειας.

Η υπ' αριθμόν Α43/2020 γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά σε αίτημα του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας σχετικά με τροπολογία για τον εκσυγχρονισμό της χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας. Η Αρχή εξετάζει διατάξεις που αφορούν τη σύναψη προγραμματικών συμβάσεων μεταξύ του Υπουργείου και της ΔΕΗ Α.Ε. για τη διαχείριση των Ζωνών Απολιγνιτοποίησης, καθώς και τη δυνατότητα απευθείας αναθέσεων συμβάσεων από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ) και τη ΔΑΠΕΕΠ Α.Ε. κατά παρέκκλιση του ν. 4412/2016. Η Αρχή επισημαίνει την ανάγκη τήρησης των ενωσιακών κανόνων και των αρχών της διαφάνειας, υπογραμμίζοντας ότι οι εξαιρετικές ρυθμίσεις πρέπει να πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις για να διασφαλίζεται ο ανταγωνισμός και η νομιμότητα των διαδικασιών, ενώ τονίζει την υποχρέωση προσυμβατικού ελέγχου από το Ελεγκτικό Συνέδριο όπου αυτό απαιτείται.

Η Γνώμη Γ3/2020 της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) εξετάζει την υπ’ αριθμ. 20319/24-03-2020 Υπουργική Απόφαση σχετικά με την αναβολή διενέργειας διαγωνισμών και την παράταση προθεσμιών στο πλαίσιο περιορισμού του COVID-19. Η Αρχή επισημαίνει ότι η συγκεκριμένη Υπουργική Απόφαση φέρει σαφή στοιχεία κανονιστικής ρύθμισης, γεγονός που καθιστούσε απαραίτητη την προηγούμενη σύμφωνη γνώμη της Αρχής, σύμφωνα με τον ν. 4013/2011. Παράλληλα, ασκείται κριτική για τις οριζόντιες ρυθμίσεις καθολικής αναβολής και αναστολής προθεσμιών, οι οποίες στερούνται διακριτικής ευχέρειας, γεγονός που μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στον προγραμματισμό και την εθνική οικονομία. Η Αρχή καταλήγει υπογραμμίζοντας ότι όλες οι συναφείς κανονιστικές πράξεις πρέπει υποχρεωτικά να διαβιβάζονται σε αυτήν πριν από την έκδοσή τους για τη νόμιμη άσκηση της γνωμοδοτικής της αρμοδιότητας.

Με την προδικαστική προσφυγή, οι προσφεύγοντες ζητούν τον προσδιορισμό της νομικής φύσης της συμπεριφοράς του ΕΟΔΥ, ιδίως ως προς το εάν υπάρχει ευθύνη του ΕΟΔΥ για αθέτηση της σύμβασης υγείας και τη δέουσα αποζημίωση. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την παροχή υγειονομικής περίθαλψης και ιατρικών υπηρεσιών. Επιπλέον, ζητούν διευκρινίσεις σχετικά με τα χρηματικά ποσά που πιστώθηκαν από τον ΕΟΔΥ και εάν αυτά αποτελούν αξιόλογη εκπλήρωση των υποχρεώσεων της σύμβασης. Η προσφυγή αναλύει λεπτομερώς τις υποχρεώσεις των μερών, τις πιστώσεις, και τις πιθανές παραβάσεις, επιδιώκοντας τη νομική διευθέτηση των διαφοροποιήσεων.

Η παρούσα γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (Ε.Α.Α.ΔΗ.ΣΥ.) αφορά στις διατάξεις των άρθρων 77-81 του νόμου 4864/2021, οι οποίες ρυθμίζουν τη διαφημιστική δραστηριότητα του Δημοσίου Τομέα και θέματα της Ε.Ρ.Τ. Α.Ε. Η Αρχή εξετάζει τη νομιμότητα των ρυθμίσεων που αφορούν τον ορισμό των διαφημιστικών υπηρεσιών, τη διαδικασία ανάθεσης και πληρωμής σε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης μέσω εντολών αναδόχων, καθώς και τη δυνατότητα της ΕΡΤ να αναθέτει έργα προβολής και μετάδοσης. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι συμβάσεις για χρόνο μετάδοσης εξαιρούνται από τον νόμο 4412/2016, ωστόσο τονίζει την ανάγκη στενής ερμηνείας των εξαιρέσεων και σχολιάζει την αναδρομική ισχύ των διατάξεων από την 1η.1.2021.

Η υπ' αριθμόν 46/2020 Γνώμη της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων αφορά την επέκταση έως τις 31.12.2021 των διατάξεων του άρθρου 55 του ν. 4331/2015, σχετικά με την προμήθεια καυσίμων για τα επιχειρησιακά μέσα του Λιμενικού Σώματος και των Πλοηγικών Σταθμών. Η Αρχή επισημαίνει ότι οι επανειλημμένες παρατάσεις παρεκκλίνουν από τους κανόνες του Ενωσιακού δικαίου και υπογραμμίζει την επιτακτική ανάγκη ορισμού ανεξάρτητων επιχειρησιακών μονάδων με διοικητική και δημοσιονομική αυτοτέλεια, σύμφωνα με το άρθρο 6 του ν. 4412/2016, καλώντας το Υπουργείο σε ορθό κεντρικό προγραμματισμό και αναζήτηση λύσεων εντός του υφιστάμενου δημοσιονομικού πλαισίου.

Η υπ' αριθμόν Α6/2019 γνωμοδότηση της Ενιαίας Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΑΔΗΣΥ) αφορά το προτεινόμενο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Οικονομίας και Ανάπτυξης με τίτλο 'Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και προσέλκυση Στρατηγικών Επενδύσεων'. Η Αρχή εξετάζει τα άρθρα 3 και 5 του σχεδίου, τα οποία αφορούν τον τρόπο ανάθεσης συμβάσεων και την έκδοση κανονισμών από την εταιρεία. Παρά το γεγονός ότι η Αρχή διατυπώνει ομόφωνα θετική γνώμη, επισημαίνει κινδύνους και ασάφειες στη διατύπωση των διατάξεων, κυρίως όσον αφορά την τήρηση του ν. 4412/2016, την έννομη προστασία και τη χρήση των εθνικών βάσεων δεδομένων (ΕΣΗΔΗΣ, ΚΗΜΔΗΣ). Τονίζεται ότι η εταιρεία, ως αναθέτουσα αρχή, οφείλει να συμμορφώνεται πλήρως με το ενωσιακό και εθνικό δίκαιο περί δημοσίων συμβάσεων, διασφαλίζοντας την ασφάλεια δικαίου, ακόμα και στις διαδικασίες κάτω του ορίου.