Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1154/2025

Η απόφαση 1098/2025 του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή ανάκλησης της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων (ΕΕΤΤ) κατά της 164/2025 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου. Η ΕΕΤΤ ζητούσε την ανάκληση της πράξης αυτής, η οποία έκρινε ότι κωλυόταν η υπογραφή της έκτης τροποποίησης (προϋπολογισμού 1.680.199,90 ευρώ πλέον ΦΠΑ) της 6/2023 σύμβασης για το «Σύστημα Εποπτείας Φάσματος Δορυφορικών Επικοινωνιών (ΣΕΦΔ)». Το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή. Αιτιολογία της απόρριψης ήταν ότι η προσφυγή ασκήθηκε εκπρόθεσμα, δηλαδή μετά την παρέλευση της δεκαπενθήμερης αποκλειστικής προθεσμίας του άρθρου 328 παρ. 1 του ν. 4700/2020. Η κοινοποίηση της προσβαλλόμενης πράξης στην ΕΕΤΤ έγινε στις 2.6.2025, με αποτέλεσμα η προθεσμία να λήγει στις 17.6.2025, ενώ η προσφυγή κατατέθηκε στις 18.6.2025.

Για να αποφανθεί επί του ερωτήματος που υποβλήθηκε σύμφωνα με το άρθρο 328 παρ. 6 του ν. 4700/2020, κατόπιν της 1079/2024 απόφασης του Εβδόμου Τμήματος.(...)Κατ’ ακολουθία αυτών, το έννομο συμφέρον του προσφεύγοντος εκλείπει, μεταξύ άλλων, και όταν ανακληθεί, πριν από τη δημόσια συνεδρίαση, η απόφαση με την οποία η αναθέτουσα αρχή είχε κατακυρώσει το αποτέλεσμα της διαγωνιστικής διαδικασίας στον ίδιο τον προσφεύγοντα. Και τούτο, διότι στην περίπτωση αυτή, αφού δεν διατηρείται η ιδιότητά του ως αντισυμβαλλομένου της αναθέτουσας αρχής, στερείται πλέον άμεσου και ενεστώτος εννόμου συμφέροντος που απαιτείται για την άσκηση προσφυγής ανάκλησης, καθώς τα επιδιωκόμενα από τον ίδιο αποτελέσματα της κατακυρωτικής απόφασης δεν δύνανται πλέον να επέλθουν, λόγω ακριβώς της εξαφάνισης αυτής από την έννομη τάξη (ΕλΣυν Ολ. 2136/2020, Τμ. Μείζ.-Επταμ. Σύνθ. 1644/2020, 3034/2014, 1435/2012, 3373/2011). Κατόπιν τούτων στο υποβληθέν ερώτημα του Εβδόμου Τμήματος προσήκει η απάντηση ότι η ανάκληση από την Αναθέτουσα Αρχή της απόφασης κατακύρωσης του διαγωνισμού και η ανάδειξη ως προσωρινού αναδόχου έτερου διαγωνιζόμενου οικονομικού φορέα, σε σύννομη συμμόρφωση με αρνητική πράξη του Επιτρόπου ή του Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στερεί τον αρχικώς αναδειχθέντα ανάδοχο από το έννομο συμφέρον να επιδιώξει την ανάκληση της αρνητικής πράξης του Επιτρόπου ή του Κλιμακίου και για τον λόγο αυτό η ασκηθείσα από αυτόν προσφυγή ανάκλησης αυτής είναι απορριπτέα ως απαράδεκτη.	Περαιτέρω, με βάση τη θεμελιώδη αρχή της ταχείας διεκπεραίωσης του προσυμβατικού ελέγχου, το Δικαστήριο κρίνει ότι επιβάλλεται, για να μην απολεσθεί περαιτέρω χρόνος εκ της αναπομπής της υπόθεσης στο Έβδομο Τμήμα, να λάβει η Ολομέλεια, στηριζόμενη στα ανωτέρω, την τελειωτική απόφαση (πρβλ. ΕλΣυν Ολ. 520, 1885/2022), αποφαινόμενη ότι η προσφυγή που άσκησε η εταιρεία με την επωνυμία «..Α.Ε.» για την ανάκληση της 270/2024 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη λόγω ελλείψεως εννόμου συμφέροντος, να καταπέσει το καταβληθέν παράβολο υπέρ του Δημοσίου και να γίνουν δεκτές οι παρεμβάσεις των εταιρειών «Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου Α.Ε.» (ΤΑΙΠΕΔ) και «..με δ.τ. "… Α.Ε."».

Κατόπιν όλων των ανωτέρω σκέψεων, αφού το άρθρο 336 παρ. 1 του ν. 4700/2020 δεν παραπέμπει στο κεφάλαιο 31 περί τριτανακοπής του πρώτου μέρους του ίδιου νόμου (άρθρα 208 έως 214) και, ως εκ τούτου, οι αποφάσεις του Τμήματος τούτου, που εκδίδονται επί προσφυγών ανάκλησης πράξεων των Κλιμακίων προσυμβατικού ελέγχου, δεν υπόκεινται στο ένδικο μέσο της τριτανακοπής, η κρινόμενη τριτανακοπή κατά της 301/2024 απόφασης του Τμήματος τούτου που έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου της επίμαχης σύμβασης μίσθωσης, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Εξάλλου, δεν τίθεται ζήτημα, όπως αβασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη τριτανακοπή, προσβολής του δικαιώματος δικαστικής προστασία του τριτανακόπτοντος σωματείου, διότι αυτό μπορεί να προσφύγει ενώπιον των αρμοδίων δικαστηρίων, εφόσον θεωρεί ότι τα συμφέροντά του, από την έννομη σχέση που το συνδέει με το επίμαχο ακίνητο, βλάπτονται στο πλαίσιο της διαδικασίας μίσθωσης του ακινήτου από το ...... Σε κάθε δε περίπτωση, δεν συνέτρεχε, όπως αβασίμως προβάλλεται με την κρινόμενη τριτανακοπή, έννομο συμφέρον του ήδη τριτανακόπτοντος σωματείου που θα δικαιολογούσε την παρέμβασή του στη δίκη, επί της οποίας εκδόθηκε η ανακοπτόμενη απόφαση και, επομένως, κατ’ ορθή εφαρμογή του άρθρου 328 παρ. 2 του ν. 4700/2020 δεν του κοινοποιήθηκαν οι ασκηθείσες κατά της 653/2023 Πράξης του Κλιμακίου προσφυγές ανάκλησης. Τούτο, διότι σύμφωνα με το άρθρο 328 παρ. 3 του ν. 4700/2020 το έννομο συμφέρον του παρεμβαίνοντος πρέπει να είναι προσωπικό, άμεσο και ενεστώς, υπό την έννοια ότι η ανάκληση της προσβαλλομένης πράξης του Κλιμακίου που επιφέρει ως έννομη συνέπεια την υπογραφή ή μη του ελεγχόμενου σχεδίου σύμβασης δύναται, αυτή καθαυτήν, να έχει έννομες συνέπειες υπέρ αυτού ή σε βάρος του και ότι, επομένως, η ασκηθείσα παρέμβαση μπορεί, ως εκ του αποτελέσματός της, να ωφελήσει άμεσα τον διάδικο που την άσκησε. Μόνο, όμως, οι αντισυμβαλλόμενοι του ελεγχόμενου κάθε φορά σχεδίου σύμβασης πλήττονται από την ως άνω έννομη συνέπεια της πράξης του Κλιμακίου, την οποία δεν δύνανται να προσβάλουν ενώπιον άλλων δικαστηρίων (βλ. άρθρο 98 παρ. 3 του Συντάγματος), και όχι, ως εν προκειμένω, τρίτος, το επικαλούμενο βλαπτόμενο συμφέρον του οποίου δεν τελεί σε άμεσο νομικό σύνδεσμο με το διατακτικό της πράξης του Κλιμακίου

Το Εβδόμο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε προσφυγές ανάκλησης κατά της Πράξης 291/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου, η οποία είχε κρίνει ως διακωλυτικό της υπογραφής σχεδίων συμβάσεων τον αποκλεισμό της εταιρείας «...SRL» από διαγωνισμό προμήθειας πυροσβεστικών οχημάτων. Το Δικαστήριο δικαίωσε τις προσφεύγουσες εταιρείες, κρίνοντας ότι ο αποκλεισμός της εταιρείας οφειλόταν σε παραβίαση ουσιωδών όρων της διακήρυξης σχετικά με την υποβολή ΕΕΕΣ για τους υπεργολάβους. Η έλλειψη αυτή δεν μπορούσε να θεραπευτεί με τη διαδικασία συμπλήρωσης του άρθρου 102 του ν. 4412/2016, διότι η τήρηση των όρων της διακήρυξης επιβάλλει στο συγκεκριμένο στάδιο την απόρριψη της προσφοράς. Κατά συνέπεια, ανακλήθηκε η Πράξη του Κλιμακίου και κρίθηκε ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή των σχεδίων συμβάσεων.

Αίτηση ακυρώσεως - έννομο συμφέρον....Συνεπώς, δεν θεμελιώνει ατομικό, άμεσο και ενεστώς έννομο συμφέρον για την προσβολή του ρηθέντος Δ/τος με αίτηση ακυρώσεως. Περαιτέρω ναι μεν ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιχθυολόγων Δημοσίου, (Π.Σ.Ι.Δ.) έχει, σύμφωνα με το προσκομισθέν καταστατικό του (άρθρο 3) μεταξύ των σκοπών του, τη μελέτη των προβλημάτων την προστασία, τη βελτίωση και την προώθηση των επαγγελματικών και οικονομικών συμφερόντων των μελών του (α) και την ενεργοποίηση των μελών του και τη συμβολή και συμμετοχή τους στην προαγωγή της επιστήμης τους για την ανάπτυξη του Τομέα της Αλιείας και την προστασία του Υδάτινου Περιβάλλοντος, προς όφελος των αμέσως ενδιαφερομένων και του κοινωνικού συνόλου γενικότερα (ε), πλην, όπως προκύπτει από το προσκομισθέν, υπ’ αριθμ. πρωτ. 14/9.4.2009 έγγραφο του ως άνω Συλλόγου προς τους Υπουργούς Αγροτικής Ανάπτυξης – Τροφίμων, ΠΕΧΩΔΕ και Εσωτερικών με θέμα: «Ανακατανομή αξιωμάτων Διοικητικού Συμβουλίου Π.Σ.Ι.Δ.», κατά την εν λόγω ανακατανομή που έγινε στις 6.4.2009, η αιτούσα απέκτησε την ιδιότητα του απλού μέλους του Δ.Σ. του Συλλόγου και όχι της Προέδρου αυτού, από κανένα δε άλλο στοιχείο δεν προκύπτει ότι κατά τη συζήτηση της υποθέσεως στις 7.10.2010, αυτή είχε την ιδιότητα της Προέδρου του Δ.Σ. του Συλλόγου, ώστε να συνεχίζει να εκπροσωπεί νομίμως τον ρηθέντα Σύλλογο. Πάντως, σε κάθε περίπτωση, η τυχόν βλάβη, που η αιτούσα υπό την ανωτέρω φερόμενη ως ιδιότητά της, επικαλείται ότι θα υποστεί το Δημόσιο εν γένει από τον διορισμό επιστημονικώς ανεπαρκών υπαλλήλων στον τομέα της Ιχθυολογίας (ήτοι, μη πτυχιούχων Ιχθυολόγων ή Βιολόγων), δεν πηγάζει αμέσως από την προσβαλλόμενη διάταξη του επίμαχου Π.Δ/τος, αλλά από ενδεχόμενες μελλοντικές πράξεις διορισμού τέτοιων υπαλλήλων. Ενόψει όλων των ανωτέρω, η ένδικη αίτηση ακυρώσεως ασκείται χωρίς ιδιαίτερο, άμεσο και ενεστώς έννομο συμφέρον και για το λόγο αυτόν είναι απορριπτέα, ως απαράδεκτη.

Η Απόφαση 1564/2025 του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την απόρριψη προσφυγής του Δήμου Μακρακώμης. Ο Δήμος ζητούσε την ανάκληση της Πράξης 344/2025, η οποία έκρινε ως μη νόμιμη την ανάθεση του έργου «Ολοκληρωμένη αντιπλημμυρική προστασία Σπερχειάδας, Παλαιοβράχας» (συμβατικού τιμήματος 16.176.642,66 ευρώ με ΦΠΑ) μέσω διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση (άρθρο 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016). Το Δικαστήριο έκρινε ότι δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του «κατεπείγοντος», καθώς η παρέλευση είκοσι σχεδόν μηνών από τα αίτια (πλημμύρες Daniel και Elias του 2023) μέχρι την ανάθεση, καθώς και η προβλεπόμενη διάρκεια εκτέλεσης δεκαοκτώ μηνών, ακυρώνουν τον άμεσο χαρακτήρα της ανάγκης. Δεν ανακαλεί την 344/2025 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η Απόφαση 540/2025 του Πρώτου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχεται την ανακοπή που άσκησε πρώην ιατρός Παθολόγος κατά της 724/1/23.1.2019 πράξης ταμειακής βεβαίωσης της Δ.Ο.Υ. Καβάλας, η οποία αφορούσε χρέος ύψους 404.995,74 ευρώ. Το ποσό αυτό είχε καταλογιστεί ως αχρεωστήτως καταβληθέν λόγω αναδρομικής ανάκλησης του διορισμού του. Το Δικαστήριο ακύρωσε την πράξη ταμειακής βεβαίωσης, καθώς η πράξη καταλογισμού (18/26.11.2018), η οποία αποτελούσε τον νόμιμο τίτλο, είχε ήδη ακυρωθεί (με την 393/2025 απόφαση του Τμήματος), συνεπεία της ακύρωσης των ανακλητικών αποφάσεων του Υπουργού Υγείας από το Διοικητικό Εφετείο Αθηνών. Συνεπώς, η πράξη ταμειακής βεβαίωσης στερούνταν νομίμου ερείσματος.

Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1332/2026 απόφαση του Έβδομου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί προσφυγής ανάκλησης κατά της 291/2026 αναβλητικής πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου. Η πρωτοβάθμια αυτή πράξη είχε αναβάλει την οριστική κρίση επί της νομιμότητας σχεδίων συμβάσεων ασφάλισης περιουσιακών στοιχείων και είχε διατάξει τη συμπλήρωση του φακέλου με συγκεκριμένα στοιχεία. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η προσφυγή ανάκλησης ασκήθηκε απαραδέκτως, διότι η προσβαλλόμενη αναβλητική πράξη δεν παραβίαζε την αρχή της ταχείας διεκπεραίωσης του προσυμβατικού ελέγχου και δεν μπορούσε να προσβληθεί με τέτοιο ένδικο μέσο. Ως εκ τούτου, απέρριψε την προσφυγή και την υπέρ του κύρους της πράξης παρέμβαση, δεν ανακάλεσε την 291/2026 πράξη του Κλιμακίου και διέταξε την κατάπτωση του παραβόλου υπέρ του Δημοσίου.

Η Πράξη 140/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε τη νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Αλμυρού και της ανώνυμης εταιρείας «Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης Μαγνησίας Α.Ε.» (δ.τ. «Αναπτυξιακή Πηλίου Α.Ε.») για την υλοποίηση του έργου «Αποκατάσταση αλιευτικού καταφυγίου Αγίου Ιωάννη». Ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 2.195.000,00 ευρώ (με Φ.Π.Α.). Η σύμβαση κρίθηκε νόμιμη και δεν κωλύεται η υπογραφή της, καθώς ο Δήμος Αλμυρού αδυνατεί να υλοποιήσει το έργο με ίδια μέσα λόγω υποστελέχωσης των τεχνικών υπηρεσιών του. Η συνεργασία εμπίπτει στις εξαιρέσεις του ν. 4412/2016, καθώς πρόκειται για συνεργασία μεταξύ αναθετουσών αρχών (η Αναπτυξιακή Πηλίου Α.Ε. είναι οργανισμός δημοσίου δικαίου) για την εξυπηρέτηση κοινού δημοσίου σκοπού, με το αντάλλαγμα να καλύπτει μόνο το αναγκαίο κόστος (18.000,00 ευρώ). Η Αναπτυξιακή Πηλίου Α.Ε. αναλαμβάνει την επίβλεψη του ήδη συμβασιοποιημένου έργου.

Η προσφεύγουσα με την προδικαστική προσφυγή της αιτείται την ακύρωση της απόφασης με αρ. 518/26-7-2018 του Διοικητικού Συμβουλίου της αναθέτουσας αρχής, η οποία ενέκρινε το πρακτικό της επιτροπής αξιολόγησης που έκανε αποδεκτή την προσφορά της εταιρείας συνδιαγωνιζόμενης στον διαγωνισμό για την προμήθεια αυτόματου συστήματος ταχείας ταυτοποίησης μικροβίων για τις ανάγκες του Μικροβιολογικού Τμήματος της αναθέτουσας αρχής. Επιπλέον, ζητεί την επιστροφή του κατατεθέντος παραβόλου. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά την προμήθεια ενός πλήρους, ολοκληρωμένου και αυτόματου συστήματος ταχείας ταυτοποίησης μικροβίων για κλινική χρήση, συμπεριλαμβανομένων βακτηριδίων, μυκητών, μυκοβακτηριδίων και νοκαρδιών, σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές της διακήρυξης.