Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/1015/2025

Η παρούσα απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την προσφυγή της εταιρείας «.... .... Μον. ΕΠΕ» κατά της 10/2025 Πράξης της 1ης Υπηρεσίας Επιτρόπου, η οποία έκρινε ότι υπάρχει ουσιώδης πλημμέλεια στον διαγωνισμό της 5ης Υ.ΠΕ. Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας για την προμήθεια και μεταφορά ιατρικού οξυγόνου. Το Δικαστήριο έκρινε την προσφυγή αβάσιμη, επιβεβαιώνοντας ότι το κόστος μεταφοράς πρέπει να περιλαμβάνεται στις ανώτατες τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών, σύμφωνα με τη νομοθεσία περί προμηθειών. Επιπλέον, διαπιστώθηκε ότι η αναθέτουσα αρχή δεν συμμορφώθηκε με τους όρους της προδικαστικής απόφασης 1015/2025 για τη διόρθωση του σχεδίου σύμβασης. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο απέρριψε την προσφυγή και διέταξε την κατάπτωση του παραβόλου υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου.

Ο προσφεύγων ζητά την ακύρωση της επαναπροκήρυξης διαγωνισμού για την προμήθεια οξυγόνου (CPV 24111900-4) του Γενικού Νοσοκομείου Ελευσίνας, αξίας 336.067,74 ευρώ. Αντικείμενο της σύμβασης είναι η προμήθεια υγρού οξυγόνου σε δεξαμενές και αερίου οξυγόνου σε φιάλες συγκεκριμένων χωρητικοτήτων (1M³, 2M³, 4M³, 10M³), μαζί με συναφείς υπηρεσίες (μεταφορικά, ενοίκια φιαλών, επισκευές κλπ). Ο προσφεύγων επικαλείται παραβίαση αρχών ανταγωνισμού και ίσης μεταχείρισης, καθώς οι όροι της διακήρυξης απαιτούν υποχρεωτική παροχή φιαλών με συγκεκριμένες χωρητικότητες που εξαρτώνται από τις άδειες κυκλοφορίας των διαγωνιζομένων, χωρίς να επιτρέπεται η υποβολή προσφοράς για επιμέρους τμήματα της προμήθειας.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ-ΑΓΟΡΕΣ.Παρατηρητήριο Τιμών:Μη νόμιμη η καταβολή αμοιβής από Νοσοκομείο σε ιδιωτική εταιρεία για την προμήθεια υγειονομικού υλικού (ιατρικών αερίων), καθόσον: α) μεταξύ των προμηθευθέντων ειδών δεν περιλαμβάνεται η προμήθεια πρωτοξειδίου του αζώτου, περιλαμβάνεται όμως η προμήθεια αερίου ιατρικού οξυγόνου σε τιμή η οποία υπερβαίνει την αντίστοιχη τιμή του Παρατηρητηρίου Τιμών (άρθρο 13 του ν. 3918/2011, ΦΕΚ Α' 31/2011, όπως ισχύει μετά την τροποποίησή του με το άρθρο 14 παρ. 7 του ν. 4052/2012, ΦΕΚ Α' 41/2012) και β) μη νομίμως περιλήφθηκε στη σύμβαση όρος περί επιβάρυνσης του Νοσοκομείου με έξοδα εμφιάλωσης μικρών φιαλών αερίου ιατρικού οξυγόνου, συνολικού ποσού 11.193,00 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ), δεδομένου ότι η διακήρυξη του πρόχειρου διαγωνισμού δεν περιείχε καμία αναφορά σε τέτοιου είδους επιβαρύνσεις, ενώ, περαιτέρω, το ανωτέρω έξοδο επιβαρύνει επιπρόσθετα την ήδη υπερβαίνουσα την τιμή του Παρατηρητηρίου.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ: Μη νόμιμη. (...) Με την ένδικη αίτηση το αιτούν Νοσοκομείο προβάλλει πως το Κλιμάκιο θεμελίωσε την αρνητική του κρίση αποκλειστικά στο ότι δεν υποβλήθηκε ενώπιόν του βεβαίωση, για τη δυνατότητα αντιστοίχισης των μεταφορικών του υγρού οξυγόνου με τις τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών, παραβλέποντας ότι το Νοσοκομείο είχε ζητήσει με το 1685/24.1.2014 υπηρεσιακό έγγραφο σχετική βεβαίωση από την Ε.Π.Υ. χωρίς να λάβει απάντηση. Περαιτέρω, προβάλλεται ότι το Νοσοκομείο τήρησε την προβλεπόμενη στο άρθρο 14 του ν. 4052/2012 διαδικασία, υποβάλλοντας στις 4.12.2013 αίτημα καταχώρισης νέων ειδών (μεταφορικά υγρού οξυγόνου) στο Παρατηρητήριο.  Με τους ισχυρισμούς, όμως, αυτούς δεν αμφισβητείται η αυτοτελής παραδοχή του Κλιμακίου, ότι η τιμή προμήθειας του υγρού οξυγόνου υπερβαίνει  κατά τον κρίσιμο χρόνο την καταγεγραμμένη στο Παρατηρητήριο τιμή, γεγονός που καθιστά την επίμαχη ανάθεση μη συμφέρουσα. Το μεταγενεστέρως δε εκδοθέν 1711/3.4.2014 έγγραφο της Ε.Π.Υ., που αναφέρει ότι το κόστος μεταφορικών υγρού οξυγόνου και το κόστος επικινδύνου φορτίου συμπεριλαμβάνονται στην αναρτημένη από τις 15.5.2013  τιμή  του Παρατηρητηρίου  (0,69 ευρώ/κ.μ.),  δεν αφορά  τον κρίσιμο χρόνο της εντελλόμενης με το παραπάνω χρηματικό ένταλμα δαπάνης αλλά το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Ενόψει, του ότι κατά το νόμο δεν συγχωρείται υπέρβαση των τιμών του Παρατηρητηρίου, παρίσταται αλυσιτελής και ο ισχυρισμός, ότι  το Νοσοκομείο ήταν υποχρεωμένο να προμηθεύεται από τη φερομένη ως δικαιούχο υγρό οξυγόνο, κατά τον κρίσιμο χρόνο, μη δυνάμενο να διαπραγματευθεί με άλλη εταιρία. Ο ισχυρισμός αυτός είναι σε κάθε περίπτωση απορριπτέος και ως αναπόδεικτος, καθόσον το Νοσοκομείο ούτε επικαλείται ρητά ούτε αποδεικνύει ότι απευθύνθηκε σε συγκεκριμένες εταιρίες και αυτές αρνήθηκαν να προμηθεύσουν υγρό οξυγόνο με τις τιμές του Παρατηρητηρίου μέχρι την ολοκλήρωση του εν εξελίξει ανοιχτού διαγωνισμού (βλ. σχετ. 4253/25.2.2013 έγγραφο).

Μεταφορά ιατρικών αερίων.(..) .. με δεδομένο ότι το Νοσοκομείο προμηθεύτηκε, με την 35/3.3.2016 σύμβαση, τα ως άνω είδη σε τιμές ίσες με τις αναρτημένες τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών της Ε.Π.Υ. κατά το χρόνο κατακύρωσης αυτών, στις οποίες τιμές περιλαμβάνονται όλα τα συναφή κόστη, ιδίως δε το κόστος μεταφοράς (βλ. πράξεις Κ.Π.Ε.Δ. IV Tμ. 107/2016, 228/2015, καθώς και το αριθ. πρωτ. 1586/10.4.2017 έγγραφο της Ε.Π.Υ.), μη νομίμως η ως άνω προμήθεια επιβαρύνθηκε και με το κόστος μεταφοράς των εν λόγω αερίων, με συνέπεια την υπέρβαση της ισχύουσας τιμής του Παρατηρητηρίου Τιμών της Ε.Π.Υ.. Εξάλλου, η επίμαχη δαπάνη δεν δύναται να θεωρηθεί νόμιμη βάσει του άρθρου 66 παρ. 28 του ν. 3984/2011, όπως ισχύει, δεδομένου ότι με την εν λόγω εξαιρετική διάταξη, νομιμοποιούνται, όσον αφορά τα καταχωρημένα είδη στο Παρατηρητήριο Τιμών της Ε.Π.Υ., μόνο οι δαπάνες για την εξόφληση υποχρεώσεων από προμήθειες ιατροτεχνολογικών προϊόντων, φαρμάκων και συναφών προς τις προμήθειες αυτές υπηρεσιών, που εναρμονίστηκαν με τις καταγεγραμμένες τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών της Ε.Π.Υ., προϋπόθεση που δεν συντρέχει εν προκειμένω.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ: Μη νόμιμη. (...)  Με τα δεδομένα αυτά, το Κλιμάκιο καταλήγει στα ακόλουθα: Η  τιμή του Παρατηρητηρίου τιμών σχετικά με την προμήθεια υγρού οξυγόνου κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα ήταν χαμηλότερη από την τιμή κατακύρωσης στην φερόμενη δικαιούχο του ελεγχόμενου χρηματικού εντάλματος εταιρεία, κατά παράβαση των διατάξεων που παρατέθηκαν στη σκέψη II.  Συγκεκριμένα, η επίμαχη τιμή του Παρατηρητηρίου Τιμών ανήρχετο στις 18.02.2013 στο ποσό των 0,88 ευρώ ανά κυβικό μέτρο και στις 08.04.2013 στο ποσό των 0,75 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, ενώ η κατακύρωση διενεργήθηκε στην τιμή των 1,10 ευρώ ανά κυβικό μέτρο. Ως προς τα μεταφορικά υγρού οξυγόνου, δεν αποδείχθηκε ότι κατά το χρόνο διενέργειας των επίμαχων απ’ ευθείας αναθέσεων δεν υπήρχε δυνατότητα αντιστοίχισης με τις τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών της Επιτροπής Προμηθειών Υγείας, αφού δεν προσκομίστηκε σχετική βεβαίωση από την εν λόγω Επιτροπή αν και ζητήθηκε από αυτή με το 1685/24.01.2014 έγγραφο του Διοικητή του Νοσοκομείου. Αβάσιμος τυγχάνει ο λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου ότι η αναθέτουσα αρχή δεν έλαβε υπ’ όψιν της συγκριτικά στοιχεία κατά την κατακύρωση στην μοναδική προσφέρουσα φερόμενη δικαιούχο του ελεγχόμενου εντάλματος εταιρείας, κατά παράβαση του άρθρου 21 περ. η΄ του Π.Δ. 118/2007, δεδομένου ότι η ως άνω διάταξη δεν τυγχάνει εφαρμογής όταν ακολουθείται η διαδικασία της απ΄ευθείας ανάθεσης, κατά τα εκτεθέντα στην σκέψη ΙΙΙ της παρούσας.  Περαιτέρω, αβάσιμος τυγχάνει και ο λόγος διαφωνίας του Επιτρόπου ότι μη νομίμως ο φορέας δεν προέβη  σε άμεση καταγραφή στην ηλεκτρονική εφαρμογή του Παρατηρητηρίου Τιμών της επιτευχθείσας τιμής για τα μεταφορικά υγρού οξυγόνου, ώστε να επιτυγχάνεται στην εγχώρια αγορά χαμηλότερη τιμή για κάθε νέα όμοια προμήθεια, αλλά προέβη σε σχετική καταγραφή, το πρώτον, στις 04.12.2013, δεδομένου ότι η μη άμεση καταγραφή στην σχετική ηλεκτρονική εφαρμογή της τυχόν επιτευχθείσας χαμηλότερης τιμής για τη διενέργεια μιας δαπάνης συγκριτικά προς αυτή του Παρατηρητηρίου Τιμών, δεν επιδρά στη νομιμότητα της δαπάνης αυτής.

Οι προσφεύγοντες οικονομικοί φορείς ζητούν: 1) την ακύρωση της διακήρυξης δημόσιου ηλεκτρονικού διεθνούς διαγωνισμού για την ανάθεση σύμβασης «Προμήθεια, Εγκατάσταση, λειτουργία και συντήρηση ενός Συστήματος τροφοδοσίας οξυγόνου με μονάδα παραγωγής οξυγόνου για ιατρική χρήση». 2) την ακύρωση ή ματαίωση του διαγωνισμού λόγω παραβίασης κανονιστικών ρυθμίσεων (Κανονισμός 745/2017/ΕΕ, ISO 7396-1/2016 κλπ.), επειδή η διακήρυξη περιορίζει το αντικείμενο μόνο στην Κύρια Πηγή (Μονάδα Παραγωγής Οξυγόνου), αποκλείοντας τις Δευτερεύουσες και Εφεδρικές Πηγές (Δεξαμενή Υγρού Οξυγόνου και Συστοιχίες Φιαλών), που αποτελούν αναπόσπαστα μέρη του Συστήματος. 3) Τροποποίηση της διακήρυξης για να συμπεριλάβει όλες τις πηγές τροφοδοσίας και να απαιτήσει άδεια κυκλοφορίας από τον ΕΟΦ για το φαρμακευτικό οξυγόνο.

Προμήθεια υγρού οξυγόνου. (..)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες σκέψεις, το Κλιμάκιο κρίνει ότι μη νομίμως το Νοσοκομείο προμηθεύτηκε υγρό οξυγόνο στη συνολική τιμή των 0,78 ευρώ ανά κ.μ. (σύμφωνα με την αριθ. πρωτ. 2432/4.5.2015 σύμβαση: 0,69 ευρώ ανά κ.μ. για την προμήθεια υγρού οξυγόνου και 0,09 ευρώ ανά κ.μ. ως κόστος μεταφορικών), δεδομένου ότι η τιμή αυτή υπερβαίνει την ανηρτημένη τιμή του Παρατηρητηρίου Τιμών της Ε.Π.Υ. (Κωδικός Παρατηρητηρίου 1.30), που κατά τον κρίσιμο χρόνο και μέχρι σήμερα ανέρχεται σε 0,69 ευρώ ανά κ.μ., και στην οποία τιμή συμπεριλαμβάνεται κάθε συναφές κόστος, όπως το κόστος μεταφορικών του υγρού οξυγόνου (βλ. πράξεις IV Τμ. Ελ.Συν. 89, 48/2015). Εξάλλου, η επίμαχη δαπάνη δεν δύναται να θεωρηθεί νόμιμη βάσει του άρθρου 66 παρ. 28 του ν. 3984/2011, όπως ισχύει, δεδομένου ότι με την εν λόγω εξαιρετική διάταξη,  νομιμοποιούνται, όσον αφορά τα καταχωρημένα είδη στο Παρατηρητήριο Τιμών, μόνο οι δαπάνες για την εξόφληση υποχρεώσεων από προμήθειες ιατροτεχνολογικών προϊόντων, φαρμάκων και συναφών προς τις προμήθειες αυτές υπηρεσιών, που εναρμονίστηκαν με τις καταγεγραμμένες τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών, προϋπόθεση που δεν συντρέχει εν προκειμένω...Περαιτέρω, με δεδομένο ότι με τα αριθ. πρωτ. 1711/3.4.2014 και 2741/16.5.2016 έγγραφα της Επιτροπής Προμηθειών Υγείας (βλ. πράξεις Κλ.Πρ.Ελ.Δαπ. στο IV Τμ. 27/2017, 187, 131/2016) βεβαιώνεται ότι στην ανηρτημένη, κατά τον κρίσιμο χρόνο, τιμή των 0,69 ευρώ ανά κ.μ. δεν περιλαμβάνεται το κόστος ενοικίασης δεξαμενής, νομίμως εκκαθαρίζεται η δαπάνη, κατά το μέρος που αφορά το κόστος ενοικίασης δεξαμενής υγρού οξυγόνου. 

ΠΡΟΜΗΘΕΙΕΣ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγινα δεκτά στην σκέψη ΙΙ της παρούσας, το Κλιμάκιο κρίνει ότι, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από την Επίτροπο, μη νομίμως προμηθεύτηκε το Νοσοκομείο τα ανωτέρω ιατρικά αέρια, πλέον των εξόδων μεταφοράς τους, καθ’ υπέρβαση της αντίστοιχης ανηρτημένης τιμής του Παρατηρητηρίου Τιμών της Ε.Π.Υ. ανά αέριο, στην οποία συμπεριλαμβάνονται όλα τα συναφή κόστη της εν λόγω προμήθειας, με όποια ονομασία και αν αυτά εμφανίζονται.Αυτό άλλωστε προκύπτει - παρά τα όσα αντίθετα ισχυρίζεται το Νοσοκομείο στο 6078/24.3.2016 έγγραφό του - και από το 2259/4.3.2016 έγγραφο της Επιτροπής Προμηθειών Υγείας (Ε.Π.Υ.), σε απάντηση σχετικού εγγράφου ερωτήματος του Νοσοκομείου, στο οποίο ρητά διαλαμβάνεται ότι: «στις αναρτημένες στο Παρατηρητήριο Τιμών τιμές για τα λοιπά, πλην του υγρού οξυγόνου, αέρια περιλαμβάνονται το κόστος μεταφοράς και τα κόστη διαχείρισης και παράδοσης».(...)Κατόπιν των ανωτέρω, οι εντελλόμενες δαπάνες είναι μη νόμιμες και τα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα δεν πρέπει να θεωρηθούν

Μεταφορά υγρού οξυγόνου:..Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, το Κλιμάκιο κρίνει ότι οι ελεγχόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες. Και τούτο διότι, κατά παράβαση των διατάξεων των άρθρων 3 του ν. 3580/2007, όπως συμπληρώθηκε με το άρθρο 24 παρ. 2 του ν. 3846/2010, και 13 του ν. 3918/2011, το νοσοκομείο προέβη στην προμήθεια υγρού οξυγόνου σε τιμή 1,043 ευρώ/m3 (βλ. ανωτέρω τις οικείες συμβάσεις, καθώς και τα τιμολόγια που επισυνάπτονται στα ελεγχόμενα χρηματικά εντάλματα, στα οποία το κόστος μεταφοράς έχει υπολογιστεί σε 0,353 ευρώ/m3), ήτοι σε τιμή που υπερέβαινε κατά 0,353 ευρώ την αναρτημένη στο Π.Τ., κατά το κρίσιμο χρονικό διάστημα, τιμή του 0,69 ευρώ/m3, στην οποία περιλαμβάνεται το κόστος μεταφοράς (βλ. 1711/3.4.2014 και 1586/10.4.2017 έγγραφα της Ε.Π.Υ. και βλ. πράξεις IV Τμ. 89, 83, 48/2015, ΚΠΕΔ στο ΙV Tμ. Πρ. 76/2017, 187, 87/2016, 259, 228, 184, 165, 145, 89, 54, 42, 34, 26, 25/2015, 207, 201, 122/2014). Εξάλλου, στην προκειμένη περίπτωση, δεν δύναται να τύχει εφαρμογής η νομιμοποιητική διάταξη του άρθρου 66 παρ. 28 του ν. 3984/2011. Τούτο, διότι με τη διάταξη αυτή νομιμοποιούνται, κατ’ εξαίρεση, δαπάνες που απαιτούνται για την εξόφληση υποχρεώσεων από προμήθειες ιατροτεχνολογικών προϊόντων, φαρμάκων και συναφών υπηρεσιών, υπό την προϋπόθεση ότι έχουν εναρμονισθεί με τις χαμηλότερες τιμές του Παρατηρητηρίου Τιμών, η οποία, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, δεν συντρέχει, εν προκειμένω, αφού η συμφωνηθείσα με την επίμαχη σύμβαση τιμή υπερβαίνει αυτήν του Παρατηρητηρίου Τιμών της Ε.Π.Υ.Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι ελεγχόμενες δαπάνες δεν είναι νόμιμες και τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα δεν πρέπει να θεωρηθούν.