Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1119/2026

Εφαρμογή του άρθρου 31 του ν. 3528/2007 σε σύμβαση ανάθεσης έργου μεταξύ υπαλλήλου του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και της Επιτροπής Ερευνών του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου ROCK HORIZON 2020 – Έννοια «ιδιωτικού» έργου κατά το άρθρο 31 παρ.1 του ν. 3528/2007 (Υ.Κ.). (...) Για τη σύναψη σύμβασης έργου μεταξύ υπαλλήλου του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού και της Επιτροπής Ερευνών του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού ερευνητικού έργου ROCK HORIZON 2020, απαιτείται η τήρηση της οριζόμενης, στο άρθρο 31 του Υ.Κ., διαδικασίας.

Η παρούσα απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά προσφυγή εταιρείας κατά της 18/2025 Πράξης της Υπηρεσίας Επιτρόπου, με την οποία είχε κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης για την παροχή υπηρεσιών Τεχνικού Ασφαλείας και Ιατρού Εργασίας στο Υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η απόφαση της αναθέτουσας Αρχής να μη διαιρέσει τη σύμβαση σε τμήματα ήταν νόμιμη και εντός των ορίων της διακριτικής της ευχέρειας, διότι αιτιολογείται επαρκώς από την ανάγκη στενής συνεργασίας των επιστημόνων, τη γεωγραφική διασπορά των εγκαταστάσεων και την εξασφάλιση ενιαίου συστήματος εποπτείας. Ως εκ τούτου, το Δικαστήριο έκανε δεκτή την προσφυγή, ανακάλεσε την επίμαχη Πράξη και απεφάνθη ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή της σύμβασης.

Η πράξη 293/2025 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου σύμβασης του Πανεπιστημίου Αιγαίου για υπηρεσίες φύλαξης κτηριακών εγκαταστάσεων. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχει νομικό κώλυμα για την υπογραφή της σύμβασης για τις Πανεπιστημιακές Μονάδες Χίου, Σάμου, Σύρου και Ρόδου (φυσική παρουσία), μετά την ολοκλήρωση της διαγωνιστικής διαδικασίας και την ανάδειξη προσωρινού αναδόχου. Ο έλεγχος δεν περιέλαβε τη Μονάδα Μυτιλήνης λόγω εκκρεμούς προδικαστικής προσφυγής, ούτε τις Μονάδες Λήμνου και Ρόδου (περιπολίες) όπου δεν κατατέθηκαν προσφορές.

Η απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας τριών σχεδίων σύμβασης και της διαδικασίας ανάθεσης υπηρεσιών φύλαξης των κτηριακών εγκαταστάσεων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας για τα έτη 2023-2025. Το Συμβούλιο εξέτασε τη συμμόρφωση με τις διατάξεις του νόμου 4700/2020 και εστίασε στην τήρηση των αρχών διαφάνειας, ίσης μεταχείρισης και χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης. Αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των συμβάσεων με τις εταιρείες «… ΑΕ» για τα Τμήματα Α, Γ, Δ, Ε και ΣΤ, αλλά κωλύεται η ανάθεση στην εταιρεία «… ΕΠΕ» για το Τμήμα Β λόγω υπολείμματος του ελάχιστου εργατικού κόστους.

Η Πράξη 292/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου έκρινε ότι κωλύεται η υπογραφή των σχεδίων σύμβασης για την ανάθεση υπηρεσιών φύλαξης εγκαταστάσεων του ΔΙ.ΠΑ.Ε. (Τμήματα 1, 2 και 3), εκτιμώμενης αξίας 2.124.257,04 ευρώ. Η απόφαση βασίστηκε στην ύπαρξη ουσιωδών νομικών πλημμελειών. Συγκεκριμένα, κρίθηκε αυθαίρετος και περιοριστικός ο όρος (2.2.6) που απαιτούσε από τους υποψηφίους αποδεδειγμένη εμπειρία αποκλειστικά σε Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα, περιορίζοντας τον ανταγωνισμό. Ομοίως, κρίθηκε μη νόμιμος ο όρος (2.2.8.2) που απαγόρευε κατά τρόπο γενικό την υπεργολαβία, κατά παράβαση του άρθρου 58 του ν. 4412/2016. Επιπλέον, διαπιστώθηκαν πλημμέλειες σχετικά με την έγκριση της πολυετούς υποχρέωσης και την πληρότητα των σχεδίων σύμβασης.

Η Απόφαση 1155/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Έβδομο Τμήμα) συνεκδίκασε τις προσφυγές ανάκλησης της ανώνυμης εταιρείας «…ΑΕ» και του Ελληνικού Δημοσίου κατά της 202/2025 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου. Η πράξη αυτή έκρινε ότι κωλυόταν η υπογραφή σύμβασης για υπηρεσίες φύλαξης κτηριακών εγκαταστάσεων του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, λόγω ασάφειας του κριτηρίου ανάθεσης Κ3 («Υλικά, Εξοπλισμός, Μέσα»). Το Τμήμα έκρινε ότι το Κ3 ήταν πράγματι αόριστο, αλλά ότι η πλημμέλεια δεν ήταν ουσιώδης, καθώς υποβλήθηκε μόνο μία προσφορά και δεν υπήρξαν προδικαστικές προσφυγές ή αιτήματα διευκρίνισης. Κατόπιν αυτών, οι προσφυγές έγιναν δεκτές, η Πράξη ανακλήθηκε και αποφασίστηκε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.

Παροχή Υπηρεσιών Φύλαξης Κτιριακών Εγκαταστάσεων:Ζητείται η ανάκληση της 677/2021 πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου διά της Υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων και της πρώτης προσφεύγουσας εταιρείας με τίτλο «Για την επιλογή αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης, για την κάλυψη των αναγκών των κτηριακών εγκαταστάσεων του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, για χρονικό διάστημα είκοσι επτά (27) μηνών και με δυνατότητα παράτασης για ένα (1) επιπλέον έτος», συνολικής προϋπολογισθείσας δαπάνης 2.167.741,93 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου δικαιώματος προαίρεσης, πλέον ΦΠΑ).(....)Εξάλλου, αναφορικά με το ύψος του ποσού της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης που προβλέπεται στο άρθρο 10 του υποβληθέντος σχεδίου σύμβασης, ρητώς αναφέρεται στη δεύτερη από τις ανωτέρω ένδικες προσφυγές, ότι θα υπολογιστεί σε ποσοστό 4% επί της εκτιμώμενης προϋπολογισθείσας δαπάνης, μη συμπεριλαμβανομένου του δικαιώματος προαίρεσης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 72 παρ. 4 του ν. 4412/2016, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 21 του ν. 4782/2021 (Α΄ 36) και ισχύει για τους διαγωνισμούς οι διακηρύξεις των οποίων δημοσιεύονται μετά την 1η Ιουνίου 2021 (πρβλ. αποφ. 197-199/2022 Έβδ. Τμ. ΕλΣυν). Ανακαλεί την 677/2021 πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.​ Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης, μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της εταιρείας με την επωνυμία «… Ε.Π.Ε.» και τον διακριτικό τίτλο «… Ε.Π.Ε.», με τίτλο «Για την επιλογή αναδόχου για την παροχή υπηρεσιών φύλαξης, για την κάλυψη των αναγκών των κτηριακών εγκαταστάσεων του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, για χρονικό διάστημα είκοσι επτά (27) μηνών και με δυνατότητα παράτασης για ένα (1) επιπλέον έτος» (Διακήρυξη 71674/Β4/16.6.2021), υπό τον όρο ότι  θα διορθωθεί το χρηματικό ποσό της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης κατά τα αναλυτικότερα διαλαμβανόμενα στο σκεπτικό.

Ερωτάται α) Εάν, σε περίπτωση που αποβεί άγονη η διαδικασία εκλογής εσωτερικού μέλους του Συμβουλίου Διοίκησης της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, προερχομένου από το Τμήμα Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης, η οποία διενεργήθηκε για την αντικατάσταση παραιτηθέντος μέλους του ως άνω Συμβουλίου, ενός από τα δύο μέλη ΔΕΠ του Τμήματος που συμμετείχαν στο Συμβούλιο, και άρνησης των μελών ΔΕΠ στη βαθμίδα του Καθηγητή του ίδιου Τμήματος, να αποδεχθούν το διορισμό τους, κατά το β’ εδ. της παρ. 6 του άρθρου 9 του ν. 4957/2022, είναι δυνατός ο διορισμός Αναπληρωτή Καθηγητή ...(..)Κατάσταση :  Αποδεκτή Στο ερώτημα που υποβλήθηκε το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους (Τμήμα Ε΄) γνωμοδοτεί, ομόφωνα, ως εξής: Επί του α’ ερωτήματος: Σε περίπτωση άγονης διαδικασίας εκλογής εσωτερικού μέλους του Συμβουλίου Διοίκησης της Α.Σ.Κ.Τ. προερχόμενου από το Τμήμα ΘΙΣΤΕ και άρνησης των αρχαιότερων μελών στη βαθμίδα του Καθηγητή να αποδεχθούν το διορισμό τους, κατά το β’ εδ. της παρ. 6 του άρθρου 9 του ν. 4957/2022, είναι δυνατός ο διορισμός Αναπληρωτή Καθηγητή, ενόψει της διάταξης του β’ εδ της παρ. 2 του άρθρου 8 του ίδιου νόμου (πλειοψ.). Επί του β’ ερωτήματος: Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ε.Σ. δύναται να συνυπολογίσει στην ελάχιστη απαιτούμενη ετήσια διάρκεια υπηρεσίας του εδαφίου β’ της παρ. 2 του άρθρου 8 του ν. 4957/2022, τον χρόνο υπηρεσίας της στο Τμήμα Εικαστικών Τεχνών και Επιστημών της Τέχνης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων (πλειοψ.). Επί του γ’ ερωτήματος: Το Συμβούλιο Διοίκησης της ΑΣΚΤ, μετά την παραίτηση της Α.Δ. σχηματίζει την απαιτούμενη απαρτία και, συνεπώς, δύναται να λειτουργεί νόμιμα και για διάστημα πέραν του τριμήνου, πρέπει δε να επανασυγκροτηθεί με τη νόμιμη διαδικασία, εντός ευλόγου διαστήματος, η διάρκεια του οποίου εξαρτάται από τις ειδικές περιστάσεις ορισμού του νέου εσωτερικού μέλους (ομόφ.).

Παροχή υπηρεσιών φύλαξης των κτηριακών εγκαταστάσεων.(...) Tο Δικαστήριο παρατηρεί καταρχάς ότι το δικαίωμα προαίρεσης τριών μηνών δημοσιεύθηκε προσηκόντως, δοθέντος ότι όλες οι προβλεπόμενες εκ του νόμου δημοσιεύσεις έλαβαν αποδεδειγμένα χώρα (ΕΕΕΕ, ΚΗΜΔΗΣ, τύπος), Ωστόσο, ενόψει των γενομένων δεκτών στη σκέψη 10 και με δεδομένα τα πραγματικά περιστατικά που προκύπτουν από τον φάκελο της υπόθεσης, ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλομένη ότι η διακήρυξη παρίσταται ασαφής, ως εκ της μη αναγραφής σε αυτήν του ακριβούς ποσού στο οποίο αντιστοιχεί το δικαίωμα αυτό. Τούτο διότι, σύμφωνα με τις διατάξεις που προπαρατέθηκαν, οι όροι της διακήρυξης πρέπει να είναι σαφείς και ακριβείς και να μην καταλείπουν οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς το περιεχόμενό τους στους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς. Εντούτοις, στην προκειμένη περίπτωση, η πλημμέλεια αυτή παρίσταται μη ουσιώδης δεδομένου ότι α) ουδείς ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά την αξία του δικαιώματος προαίρεσης, β) δεν προσβλήθηκε με προδικαστική προσφυγή ή οποιοδήποτε άλλο ένδικο βοήθημα ο σχετικός όρος της διακήρυξης, γ) ο ανταγωνισμός δεν επλήγη εκ της μη αναγραφής της ακριβούς αξίας του δικαιώματος προαίρεσης, δοθέντος ότι πρόκειται για δευτερεύον, μικρής διάρκειας δικαίωμα που, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, δεν θα μπορούσε να επηρεάσει τη λήψη απόφασης περί συμμετοχής ή μη ενός οικονομικού φορέα στον συγκεκριμένο διαγωνισμό και δ) ήταν δυνατόν, εν προκειμένω, η αξία του δικαιώματος προαίρεσης να υπολογιστεί ευχερώς με απλή αναγωγή της συνολικής προϋπολογισθείσας αξίας της σύμβασης (για διάρκεια είκοσι τεσσάρων μηνών) στους τρεις μήνες που σαφώς ορίζεται η διάρκεια του ανωτέρω δικαιώματος της αναθέτουσας αρχής. Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτός ο σχετικός λόγος της προσφυγής.Κατ’ ακολουθίαν αυτών, η κρινόμενη προσφυγή και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να γίνουν δεκτές και να ανακληθεί η προσβαλλομένη. 1/2023 Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Παροχή υπηρεσιών φύλαξης των κτηριακών εγκαταστάσεων.(...) Tο Δικαστήριο παρατηρεί καταρχάς ότι το δικαίωμα προαίρεσης τριών μηνών δημοσιεύθηκε προσηκόντως, δοθέντος ότι όλες οι προβλεπόμενες εκ του νόμου δημοσιεύσεις έλαβαν αποδεδειγμένα χώρα (ΕΕΕΕ, ΚΗΜΔΗΣ, τύπος), Ωστόσο, ενόψει των γενομένων δεκτών στη σκέψη 10 και με δεδομένα τα πραγματικά περιστατικά που προκύπτουν από τον φάκελο της υπόθεσης, ορθώς κρίθηκε με την προσβαλλομένη ότι η διακήρυξη παρίσταται ασαφής, ως εκ της μη αναγραφής σε αυτήν του ακριβούς ποσού στο οποίο αντιστοιχεί το δικαίωμα αυτό. Τούτο διότι, σύμφωνα με τις διατάξεις που προπαρατέθηκαν, οι όροι της διακήρυξης πρέπει να είναι σαφείς και ακριβείς και να μην καταλείπουν οποιαδήποτε αμφιβολία ως προς το περιεχόμενό τους στους ενδιαφερόμενους οικονομικούς φορείς. Εντούτοις, στην προκειμένη περίπτωση, η πλημμέλεια αυτή παρίσταται μη ουσιώδης δεδομένου ότι α) ουδείς ενδιαφερόμενος οικονομικός φορέας ζήτησε διευκρινίσεις σχετικά την αξία του δικαιώματος προαίρεσης, β) δεν προσβλήθηκε με προδικαστική προσφυγή ή οποιοδήποτε άλλο ένδικο βοήθημα ο σχετικός όρος της διακήρυξης, γ) ο ανταγωνισμός δεν επλήγη εκ της μη αναγραφής της ακριβούς αξίας του δικαιώματος προαίρεσης, δοθέντος ότι πρόκειται για δευτερεύον, μικρής διάρκειας δικαίωμα που, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, δεν θα μπορούσε να επηρεάσει τη λήψη απόφασης περί συμμετοχής ή μη ενός οικονομικού φορέα στον συγκεκριμένο διαγωνισμό και δ) ήταν δυνατόν, εν προκειμένω, η αξία του δικαιώματος προαίρεσης να υπολογιστεί ευχερώς με απλή αναγωγή της συνολικής προϋπολογισθείσας αξίας της σύμβασης (για διάρκεια είκοσι τεσσάρων μηνών) στους τρεις μήνες που σαφώς ορίζεται η διάρκεια του ανωτέρω δικαιώματος της αναθέτουσας αρχής. Ως εκ τούτου, πρέπει να γίνει δεκτός ο σχετικός λόγος της προσφυγής.Κατ’ ακολουθίαν αυτών, η κρινόμενη προσφυγή και η υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση πρέπει να γίνουν δεκτές και να ανακληθεί η προσβαλλομένη. 1/2023 Πράξης της Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου