Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΤΜ.ΔΕΚΑΤΟ/1297/2025

Πρόκειται για την υπ' αριθμ. 1480/2025 απόφαση του Δέκατου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί της από 20.7.2021 έφεσης ανώνυμης εταιρείας. Η έφεση στρεφόταν κατά της .../.../15.4.2021 απόφασης ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών της Υπηρεσιακής Γραμματέως του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με την οποία είχε διαταχθεί η ανάκτηση ποσού 48.120,00 ευρώ (πλέον τόκων) που αντιστοιχούσε σε προκαταβολή ενίσχυσης στο πλαίσιο συγχρηματοδοτούμενου προγράμματος του ΕΣΠΑ 2007-2013. Το Δικαστήριο, αφού εξέτασε τους λόγους της έφεσης, έκρινε ότι η εκκαλούσα δεν απέδειξε την ολοκλήρωση του φυσικού και οικονομικού αντικειμένου του έργου, καθώς δεν προσκόμισε τα απαιτούμενα δικαιολογητικά, και ότι η προσβαλλόμενη απόφαση ανάκτησης ήταν νόμιμη και σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας. Κατόπιν αυτών, το Δικαστήριο αποφάσισε την απόρριψη της έφεσης στο σύνολό της, τη διάταξη κατάπτωσης του κατατεθέντος παραβόλου υπέρ του Δημοσίου και τον συμψηφισμό των δικαστικών εξόδων μεταξύ των διαδίκων.

Η απόφαση εκδικάζει έφεση ανώνυμης εταιρείας κατά της 19056/10.11.2021 απόφασης ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων της Υπηρεσιακής Γραμματέως του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων και της 537 οικ./4.3.2021 απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης του Προέδρου-Γενικού Διευθυντή του ΕΙΕΑΔ, με τις οποίες επιβλήθηκε ανάκτηση 50.428,80 ευρώ λόγω προσκόμισης πλαστής ασφαλιστικής ενημερότητας. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η παρατυπία δεν συνδεόταν αιτιωδώς με το ήδη καταβληθέν ποσό, καθώς η πλαστή βεβαίωση υποβλήθηκε για την τελική δόση, και ακύρωσε τις προσβαλλόμενες πράξεις, διατάσσοντας την επιστροφή του παραβόλου.

Δημοσιονομική διόρθωση ποσού...Ο ισχυρισμοί αυτοί προβάλλονται το πρώτον με το υπόμνημα και, ως εκ τούτου, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι, σε κάθε δε περίπτωση και ως αβάσιμοι, διότι: α) η ιστορική και νομική αιτία της προσβαλλόμενης απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης - ανάκτησης δεν ερείδεται στην πρόκληση ελλείμματος, β) η ευθύνη του επενδυτή και δη της εκκαλούσας, προς επιστροφή των αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών, στο πλαίσιο επιβολής δημοσιονομικής διόρθωσης, είναι, εν όψει της φύσης της διόρθωσης ως διοικητικού μέτρου με αμιγώς αποκαταστατικό χαρακτήρα -και όχι ως κύρωσης- καθώς και εν όψει των αρχών της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και της αποτελεσματικότητας στην προστασία των κοινοτικών πόρων, ανεξάρτητη από τη συνδρομή πταίσματος στο πρόσωπο του (πρβλ. ΕΣ 1711, 1721, 1904/2016), γ) δεν νοείται, σύμφωνα με τις εφαρμοστέες διατάξεις, απαλλαγή του δικαιούχου αποκλειστικά και μόνο για λόγους προσωπικής επιείκειας, αναγόμενους στην οικονομική αδυναμία επιστροφής του καταλογισθέντος ποσού, καθόσον, σε διαφορετική περίπτωση, θα αναιρείτο η ενιαία εφαρμογή και η πρακτική αποτελεσματικότητα του κοινοτικού / ενωσιακού δικαίου (ΕΣ 461/2016, 1212, 2322, 2672, 3156/2014) και δ) εν προκειμένω, δεν επιβλήθηκαν προσαυξήσεις εκπρόθεσμης καταβολής, λόγω ελλείμματος, αλλά τόκοι, οι οποίοι υπολογίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 11 του Κανονισμού (ΕΚ) 794/2004 της Επιτροπής της 21ης Απριλίου 2004.

Χ. Κατ’ ακολουθία των ανωτέρω και μη προβαλλόμενου άλλου λόγου έφεσης, η ένδικη έφεση πρέπει να γίνει εν μέρει δεκτή και να μεταρρυθμιστεί η προσβαλλόμενη απόφαση με μείωση του προς ανάκτηση ποσού στο ποσό των 461.658,94 ευρώ (=593.238,94 ευρώ - 131.580,00 ευρώ). Τέλος, πρέπει να διαταχθεί η κατάπτωση του κατατεθέντος παραβόλου υπέρ του Δημοσίου, καθώς και να καταλογιστεί η εκκαλούσα με το οφειλόμενο ποσό παραβόλου πέραν του ήδη καταβληθέντος ποσού 1.500 ευρώ, και τούτο να μειωθεί λόγω αποδοχής της έφεσης εν μέρει κατά 1.500 ευρώ, δηλαδή από το επιπλέον οφειλόμενο παράβολο ποσού 4.432,38 ευρώ (5.932,38 ευρώ - 1.500 ευρώ) η εκκαλούσα πρέπει να καταλογιστεί με ποσό 2.932,38 ευρώ (άρθρο 73 παρ. 3 και 4 Κώδικα νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο, που κυρώθηκε με το άρθρο πρώτο του ν. 4129/2013, ΕΣ 1007/2017), ενώ πρέπει να συμψηφιστούν τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων (άρθρο 275 παρ. 1 του Κώδικα Διοικ. Δικον. αναλογικώς εφαρμοζόμενο σύμφωνα με το άρθρο 123 του π.δ. 1225/1981, όπως ισχύει μετά την αντικατάστασή του με το άρθρο 12 παρ. 2 του ν. 3472/2006).

Πρόκειται για την υπ' αριθμ. 140/2026 απόφαση του Δέκατου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί της από 31.5.2021 έφεσης της ανώνυμης εταιρείας «ΑΤΤΙΚΟ ΜΕΤΡΟ Α.Ε.». Η έφεση στρεφόταν κατά της … ΕΞ 2021/1.4.2021 απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης και ανάκτησης της Προέδρου της Επιτροπής Δημοσιονομικού Ελέγχου (Ε.Δ.ΕΛ.), με την οποία είχε επιβληθεί σε βάρος της εκκαλούσας δημοσιονομική διόρθωση ύψους 102.784,63 ευρώ. Η εν λόγω διόρθωση αφορούσε μη επιλέξιμες δαπάνες για την προμήθεια και τοποθέτηση πλακών όδευσης τυφλών σε σταθμούς της Γραμμής 3 του Μετρό, οι οποίες δεν πληρούσαν τις υποχρεωτικές προδιαγραφές της υ.α. 52907/2009. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η έφεση έπρεπε να απορριφθεί στο σύνολό της, επικυρώνοντας την πρωτοβάθμια απόφαση δημοσιονομικής διόρθωσης και διατάσσοντας την κατάπτωση του κατατεθέντος παραβόλου υπέρ του Ελληνικού Δημοσίου.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ:Ζητείται η ακύρωση α) της …/9.7.2015 απόφασης ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντων ποσών του Υπουργού Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης, β) της …/7.5.2015 απόφασης δημοσιονομικής διόρθωσης της Ειδικής Υπηρεσίας Διαχείρισης του Επιχειρησιακού Προγράμματος «ΨΗΦΙΑΚΗ ΣΥΓΚΛΙΣΗ» του Υπουργείου Οικονομίας, Υποδομών, Ναυτιλίας και Τουρισμού και γ) κάθε άλλης συναφούς πράξης ή παράλειψης.(....)επιβλήθηκε σε βάρος του εκκαλούντος Δήμου (κατ’ αποκοπή) δημοσιονομική διόρθωση ποσού 65.660,87 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 30% των αποδεκτών διαχείρισης δαπανών που κρίθηκαν οριστικά ως μη επιλέξιμες και προέρχεται από τη χρηματοδότηση της Πράξης «Παροχή ψηφιακού περιεχομένου και ηλεκτρονικών υπηρεσιών μέσω ασύρματων ευρυζωνικών δικτύων για τον πολίτη/επισκέπτη του Δήμου …»(....)Αναβάλλει την έκδοση οριστικής απόφασης.Διατάσσει τους διαδίκους όπως προσκομίσουν στη Γραμματεία του Τμήματος, εντός προθεσμίας δύο (2) μηνών από την κοινοποίηση της παρούσας, τα διαλαμβανόμενα στο σκεπτικό ελλείποντα ουσιώδη έγγραφα και στοιχεία.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ Με την υπό κρίση έφεση ζητείται η ακύρωση της 8485/ΕΦΑ/2125/18.5.2007 καταλογιστικής πράξης του Γενικού Γραμματέα `Ερευνας και Τεχνολογίας του Υπουργείου Ανάπτυξης, με την οποία καταλογίστηκε σε βάρος της εκκαλούσας το ποσό των 1.409.326,05 ευρώ, το οποίο προέρχεται από τη χρηματοδότηση του υποέργου: «ανάπτυξη και λειτουργία θερμοκοιτίδας από την εταιρία ……..», που έχει ενταχθεί στο έργο: «Υποστήριξη επιστημονικών και τεχνολογικών πάρκων και θερμοκοιτίδων επιχειρήσεων – ΕΛΕΥΘΩ », που εντάσσεται στον άξονα προτεραιότητας 4 του Ε.Π. Ανταγωνιστικότητα «τεχνολογική καινοτομία και έρευνα» στο μέτρο 4.2.1. και χρηματοδοτείται κατά 70% από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (Ε.Τ.Π.Α.), και κατά 30% από εθνικούς πόρους.(.....)Εξάλλου, το γεγονός ότι το Ελληνικό Δημόσιο επέλεξε την εκκαλούσα ως φορέα εκμετάλλευσης και της ανέθεσε την επιλογή των επιχειρηματιών, στους οποίους αυτή θα παρείχε υπηρεσίες υποστήριξης για την ανάπτυξη τεχνολογικών καινοτομιών, δεν συνεπάγεται, όπως αβασίμως υπολαμβάνει η εκκαλούσα, ότι το Ελληνικό Δημόσιο απεκδύθηκε της αρμοδιότητας να ελέγχει αν η επιλογή αυτή έγινε σύμφωνα με τους οικείους κανόνες. Ούτε το γεγονός ότι στην αίτηση της …….., προκειμένου να ενταχθεί στο πρόγραμμα ΕΛΕΥΘΩ,  γίνεται μνεία των νομικών προσώπων, που έχουν εκδηλώσει πρόθεση για εγκατάσταση έχει ως συνέπεια να καθίστανται οι δαπάνες που αφορούν τα νομικά αυτά πρόσωπα επιλέξιμες, όπως εσφαλμένα υποστηρίζει η εκκαλούσα. Τέλος, ο ισχυρισμός της εκκαλούσας ότι η Διοίκηση με την επιβολή ενός εξαιρετικά επαχθούς μέτρου σε βάρος της (του επίδικου καταλογισμού), παραβίασε τις αρχές της αναλογικότητας και της χρηστής διοίκησης παρίσταται απορριπτέος ως αβάσιμος, καθόσον, αφενός μεν ο επίδικος καταλογισμός δεν συναρτάται με αιφνίδια μεταβολή μιας μακροχρόνιας πρακτικής της Διοίκησης ή εν γένει με τη συμπεριφορά της Διοίκησης, αλλά έχει ως  νόμιμη αιτία την παραβίαση εκ μέρους της ίδιας της εκκαλούσας δικών της νόμιμων υποχρεώσεων, αφετέρου δε το καταλογίσαν αρμόδιο όργανο, αφού διαπίστωσε ότι κατά την εκτέλεση του έργου σημειώθηκαν υπερβάσεις αλλά και ενέργειες που συστηματικά ήταν ασύμβατες με το σκοπό της δράσης ΕΛΕΥΘΩ, ανακάλεσε την πιο πάνω απόφαση χρηματοδότησης και στη συνέχεια καταλόγισε εις βάρος της τα ποσά που εισέπραξε αχρεωστήτως. Απορρίπτει την έφεση.

ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗ ΔΙΟΡΘΩΣΗ:Με την κρινόμενη έφεση ζητείται παραδεκτώς η ακύρωση της ΕΥΔΕ ΕΤΑΚ 4461/13.12.2016 απόφασης ανάκτησης αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού (Δημοσιονομική Διόρθωση) του Γενικού Γραμματέα Έρευνας και Τεχνολογίας του Υπουργείου Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων (στο εξής: προσβαλλόμενη Πράξη), με την οποία επιβάλλεται στην εκκαλούσα ανώνυμη εταιρία (Α.Ε.) Ο.Τ.Α. δημοσιονομική διόρθωση με ανάκτηση για ποσό 16.348,44 ευρώ (πλέον τόκων 106,57 ευρώ). Το ποσό αυτό, αφορά σε δαπάνες του έργου με τίτλο «Ανάπτυξη ενός Γεω-Περιβαλλοντικού Πληροφοριακού Συστήματος για την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας» (σύντ. τίτλου: GENCENG) που κρίθηκαν οριστικά ως μη επιλέξιμες για χρηματοδότηση, στο πλαίσιο της Πράξης «Συνεργασία 2011 – Συμπράξεις παραγωγικών και Ερευνητικών Φορέων σε εστιασμένους ερευνητικούς και τεχνολογικούς τομείς», που υλοποιήθηκε μέσω του Περιφερειακού Επιχειρησιακού Προγράμματος (Π.Ε.Π.) «Θεσσαλίας - Στερεάς Ελλάδας - Ηπείρου», του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς (Ε.Σ.Π.Α.) 2007-2013, με συγχρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (Ε.Τ.Π.Α.) και εθνικούς πόρους.(....)Τα αναφερόμενα στην προηγούμενη σκέψη στοιχεία και διευκρινήσεις, πρέπει να προσκομισθούν στο Δικαστήριο, από τους ως άνω υπόχρεους, εντός προθεσμίας τριών (3) μηνών από την κοινοποίηση σ’ αυτούς της παρούσας απόφασης. Ακολούθως, μετά τη συμπλήρωση των στοιχείων του φακέλου, πρέπει, με επιμέλεια της Γραμματέως του Τμήματος τούτου, να ορισθεί αρμοδίως νέα δικάσιμος για τη συζήτηση της κρινόμενης έφεσης και να κλητευθούν νομίμως για να παραστούν σ’ αυτήν οι διάδικοι. Αναβάλλει την έκδοση οριστικής απόφασης.

ΕΠΙΧΟΡΗΓΗΣΕΙΣ:Με τα δεδομένα αυτά, η επίμαχη δημοσιονομική διόρθωση παρίσταται νόμιμη, χωρίς, ως εκ της επιβαλλόμενης, κατά τις οικείες διατάξεις, αφαίρεσης από τις επιλέξιμες δαπάνες των εσόδων εν γένει, που προκύπτουν στο πλαίσιο και λόγω της συγχρηματοδοτούμενης πράξης, να ασκεί επιρροή ο χαρακτηρισμός των εν προκειμένω εισπραχθέντων από την εκκαλούσα διδάκτρων ως εσόδων από «τέλη εγγραφής» ή από «υπηρεσίες» (τη φύλαξη των βρεφών και νηπίων), σύμφωνα με την –ενδεικτική άλλωστε– απαρίθμηση του Κανονισμού (ΕΚ) 1685/2000. Παρά δε τα περί του αντιθέτου υποστηριζόμενα με την ένδικη έφεση, η συνοπτικώς παρατιθέμενη στο σώμα της προσβαλλόμενης απόφασης αιτιολογία δεν πάσχει και νομίμως συμπληρώνεται από την έκθεση ελέγχου, στην οποία η απόφαση αυτή παραπέμπει, χωρίς να απαιτείται και περαιτέρω, υπό το σχήμα, μάλιστα, του δικανικού συλλογισμού, ανάπτυξη της αιτίας επιστροφής του ποσού της δημοσιονομικής διόρθωσης...

Η υπόθεση αφορά έφεση κατά της …/18.2.2025 απόφασης του Γενικού Γραμματέα Διαχείρισης Τομεακών Προγραμμάτων ΕΤΠΑ, ΤΣ και ΕΚΤ, με την οποία επιβλήθηκε δημοσιονομική διόρθωση 149.417,59 ευρώ και απένταξη της εκκαλούσας από το πρόγραμμα «Ποιοτικός Εκσυγχρονισμός». Το Δικαστήριο έκρινε ότι η διακοπή λειτουργίας της επένδυσης λόγω συγχώνευσης συνιστά παρατυπία, αλλά η ολική ανάκληση της χρηματοδότησης ήταν δυσανάλογη. Έκανε εν μέρει δεκτή την έφεση, ακύρωσε την απένταξη και περιόρισε το ποσό ανάκτησης σε 50.000 ευρώ.

Με την υπό κρίση έφεση, για την οποία έχει κατατεθεί το 404348094951 1122 0012 ηλεκτρονικό παράβολο της Γενικής Γραμματείας Πληροφοριακών Συστημάτων, ζητείται α) να ακυρωθεί, άλλως να τροποποιηθεί η 4/2020 πράξη της Επιτρόπου στην Υπηρεσία Επιτρόπου ΟΤΑ II στον Δήμο Αγ. Παρασκευής του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία καταλογίστηκε υπέρ του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου (εφεξής: ΝΠΔΔ) με την επωνυμία «Σχολική Επιτροπή Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Δήμου Αγίας Παρασκευής» η εκκαλούσα, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου (εφεξής: ΔΣ) του υπέρ ου ο καταλογισμός κατά τον κρίσιμο χρόνο, με το ποσό των 12.299,95 ευρώ, που φέρεται ότι αντιστοιχεί σε οφειλόμενο σε υπαιτιότητά της έλλειμμα στη διαχείριση του οικονομικού έτους 2013 του υπέρ ου ο καταλογισμός και β) να καταδικαστούν οι αντίδικοι στη δικαστική δαπάνη της εκκαλούσας. Η έφεση αυτή έχει ασκηθεί νομότυπα και εμπρόθεσμα, συνεπώς πρέπει να εξεταστεί ως προς τη βασιμότητα των λόγων της.