×
register
Συνδρομητική Υπηρεσία. Για να έχετε πλήρη πρόσβαση στο mydocman.gr πρέπει να συνδεθείτε: Είσοδος

ΕΣ/ΤΜ.6/315/2019

Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ: 4301/2014, 1351/1983, 1566/1985, 2435/1996

Έλλειμμα διαχείρισης νομικού προσώπου...Η εν λόγω νομιμοποιητική των επίμαχων δαπανών του ως άνω Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου διάταξη, η οποία δεν διαφέρει κατά περιεχόμενο από άλλες αντίστοιχες που έχουν κριθεί στο παρελθόν από το Δικαστήριο τούτο ως μη αντικείμενες σε συνταγματικές διατάξεις (άρθρα 26 ν. 3274/2004 και 29 παρ. 8 ν. 3448/2006 και  Ε.Σ. Ολ. 1573/2008, 1719/2010, 1747/2010 κ.α.), δεν προσκρούει στο άρθρο 98 του Συντάγματος περί Ελεγκτικού Συνεδρίου ούτε σε κάποια άλλη συνταγματική διάταξη, καθόσον σε καμία περίπτωση δεν θίγει ούτε περιορίζει τον κατασταλτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο οποίος ασκείται με βάση το εκάστοτε ισχύον νομοθετικό πλαίσιο διενεργείας δημοσίων δαπανών, το οποίο μπορεί να έχει θεσπισθεί ακόμη και αναδρομικά μετά την διενέργεια των δαπανών, αφού ο νομοθέτης δεν κωλύεται να μεταβάλει αναδρομικά τους όρους νομιμότητας των δαπανών ακόμη και συγκεκριμένης διαχείρισης, οι δε τιθέμενες, όπως εν προκειμένω, προϋποθέσεις, που εξαρτούν τη νομιμοποίηση των δαπανών, από την σύμφωνη με τους σκοπούς  της διαχείρισης εκτέλεση έργων, προμηθειών και υπηρεσιών καθώς και από την βεβαίωση πραγματικής εκτέλεσης των εργασιών αυτών, διασφαλίζουν τα όρια της νομιμοποίησης, ήτοι ότι οι διατάξεις αυτές δεν θα οδηγήσουν στην απαλλαγή από τη δημοσιονομική ευθύνη, διαχειριστές υπολόγους με ποινικώς ύποπτη δράση. Η  άποψη αυτή ενισχύεται και από την δυνατότητα του νομοθέτη, η οποία δεν έχει αμφισβητηθεί μέχρι σήμερα ως προς την συνταγματικότητά της από τα δικαστήρια, με νομοθετικές ρυθμίσεις και παρεμβάσεις να μειώνει ή ακόμη πολλές φορές και να εξαφανίζει καταλογισμούς και πρόστιμα για παραβάσεις της δημοσιολογιστικής, φορολογικής, τελωνειακής κ.α. νομοθεσίας πράγμα που σημαίνει ότι εφόσον επιτρέπεται το μείζον λογικό, εύλογο και προ πάντων σύμφωνο με το Σύνταγμα είναι και το έλασσον, όπως συμβαίνει εν προκειμένω, με την αναδρομική νομοθετική ρύθμιση και θέσπιση προϋποθέσεων νομιμότητας ήδη διενεργηθεισών δημοσίων δαπανών συγκεκριμένης διαχείρισης. Κατά συνέπεια, η προσβαλλόμενη πράξη του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου εκδοθείσα κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 45 του ν. 4301/2014 που νομιμοποίησε στο σύνολό τους τις επίμαχες δαπάνες είναι μη νόμιμη και για το λόγο αυτό ακυρωτέα, η δε κρινόμενη έφεση, παρελκούσης ως αλυσιτελούς της έρευνας των λοιπών λόγων αυτής, πρέπει, με αυτή την νομική βάση και αιτιολογία, να γίνει δεκτή και να εξαφανισθεί η προσβαλλόμενη πράξη του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου καθό μέρος αφορά τον εκκαλούντα. Πλην όμως η γνώμη αυτή δεν κράτησε. Κατ΄ ακολουθίαν των ανωτέρω, η κρινόμενη έφεση πρέπει να γίνει δεκτή και να ακυρωθεί η προσβαλλόμενη πράξη. Ακολούθως, μετά την αποδοχή της έφεσης, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή στον εκκαλούντα του παραβόλου που κατέθεσε για την άσκηση της έφεσης (άρθρο 73 παρ.4 του Κώδικα Νόμων για το Ελεγκτικό Συνέδριο) και εκτιμωμένων  των περιστάσεων, να απαλλαγεί ο εφεσίβλητος από την καταβολή της δικαστικής δαπάνης του εκκαλούντος (βλ. άρθρο 275 παρ. 1 του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας, σε συνδυασμό με το άρθρο 123 του π.δ/τος 1225/1981, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 12 παρ. 2 του ν. 3472/2006).


Ιστορικό Αναθεωρήσεων (Πιλοτική Εφαρμογή)

Σχετικά Έγγραφα

ΕΣ/ΤΜ.6/342/2019

Έλλειμμα διαχείρισης...ζητείται η ακύρωση της 59/2016 Πράξης του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Η εν λόγω νομιμοποιητική των επίμαχων δαπανών του ως άνω Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου διάταξη, η οποία δεν διαφέρει κατά περιεχόμενο από άλλες αντίστοιχες που έχουν κριθεί στο παρελθόν από το Δικαστήριο τούτο ως μη αντικείμενες σε συνταγματικές διατάξεις (άρθρα 26 ν. 3274/2004 και 29 παρ. 8 ν. 3448/2006 και Ε.Σ. Ολ. 1573/2008, 1719/2010, 1747/2010 κ.α.), δεν προσκρούει στο άρθρο 98 του Συντάγματος περί Ελεγκτικού Συνεδρίου ούτε σε κάποια άλλη συνταγματική διάταξη, καθόσον σε καμία περίπτωση δεν θίγει ούτε περιορίζει τον κατασταλτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ο οποίος ασκείται με βάση το εκάστοτε ισχύον νομοθετικό πλαίσιο διενεργείας δημοσίων δαπανών, το οποίο μπορεί να έχει θεσπισθεί ακόμη και αναδρομικά μετά την διενέργεια των δαπανών, αφού ο νομοθέτης δεν κωλύεται να μεταβάλει αναδρομικά τους όρους νομιμότητας των δαπανών ακόμη και συγκεκριμένης διαχείρισης, οι δε τιθέμενες, όπως εν προκειμένω, προϋποθέσεις, που εξαρτούν τη νομιμοποίηση των δαπανών, από την σύμφωνη με τους σκοπούς  της διαχείρισης εκτέλεση έργων, προμηθειών και υπηρεσιών καθώς και από την βεβαίωση πραγματικής εκτέλεσης των εργασιών αυτών, διασφαλίζουν τα όρια της νομιμοποίησης, ήτοι ότι οι διατάξεις αυτές δεν θα οδηγήσουν στην απαλλαγή από τη δημοσιονομική ευθύνη, διαχειριστές υπολόγους με ποινικώς ύποπτη δράση. Η  άποψη αυτή ενισχύεται και από την δυνατότητα του νομοθέτη, η οποία δεν έχει αμφισβητηθεί μέχρι σήμερα ως προς την συνταγματικότητά της από τα δικαστήρια, με νομοθετικές ρυθμίσεις και παρεμβάσεις να μειώνει ή ακόμη πολλές φορές και να εξαφανίζει καταλογισμούς και πρόστιμα για παραβάσεις της δημοσιολογιστικής, φορολογικής, τελωνειακής κ.α. νομοθεσίας πράγμα που σημαίνει ότι εφόσον επιτρέπεται το μείζον λογικό, εύλογο και προ πάντων σύμφωνο με το Σύνταγμα είναι και το έλασσον, όπως συμβαίνει εν προκειμένω, με την αναδρομική νομοθετική ρύθμιση και θέσπιση προϋποθέσεων νομιμότητας ήδη διενεργηθεισών δημοσίων δαπανών συγκεκριμένης διαχείρισης. Κατά συνέπεια, η προσβαλλόμενη πράξη του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου εκδοθείσα κατά παράβαση της διάταξης του άρθρου 45 του ν. 4301/2014 που νομιμοποίησε στο σύνολό τους τις επίμαχες δαπάνες είναι μη νόμιμη και για το λόγο αυτό ακυρωτέα, η δε κρινόμενη έφεση, παρελκούσης ως αλυσιτελούς της έρευνας των λοιπών λόγων αυτής, πρέπει, με αυτή την νομική βάση και αιτιολογία, να γίνει δεκτή και να εξαφανισθεί η προσβαλλόμενη πράξη του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου καθό μέρος αφορά τον εκκαλούντα. Πλην όμως η γνώμη αυτή δεν κράτησε.Ακυρώνει, ως προς τον εκκαλούντα την 59/2016 Πράξη του Β΄ Κλιμακίου


ΕΣ/ΤΜ.6/314/2019

Ελλειμμα στη διαχείριση νομικού προσώπου...Σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν  και ενόψει των προεκτεθέντων πραγματικών δεδομένων, το Τμήμα κρίνει ότι, εφόσον το αντικείμενο των  ως άνω συναφθεισών συμβάσεων αφορούσε στην εκτέλεση δημοσίων έργων, αποκλειστικά αρμόδια για την ανάθεσή του και τη σύναψη της σχετικής σύμβασης ήταν η Γ.Γ.Α. και όχι η Κ.Ο.Ε., κατά τις ορθές κρίσεις και της προσβαλλόμενης πράξης. Ωστόσο, το Τμήμα λαμβάνοντας υπόψη ότι οι σχετικώς καταβληθείσες δαπάνες αφορούν σε έργα, η εκτέλεση των οποίων αποφασίσθηκε από την Κ.Ο.Ε. για τη βέλτιστη διοργάνωση των αγώνων του  πρωταθλήματος και την εξυπηρέτηση των αθλητών, ότι στα στοιχεία του φακέλου υπάρχουν όλα τα σχετικά παραστατικά (επιμετρήσεις εργασιών, τιμολόγια κ.λ.π.) που αποδεικνύουν την εκτέλεσή τους καθώς και ότι δεν αμφισβητείται από τον έλεγχο η  παράδοση αυτών, και συνεκτιμώντας : α) τις περιστάσεις, υπό τις οποίες έγιναν οι επίμαχες αναθέσεις  και ιδίως τον ελάχιστο διαθέσιμο χρόνο (μόλις 2 έτη) που είχε η Χώρα μας για την προετοιμασία του Πρωταθλήματος σε σχέση με τον συνήθη προβλεπόμενο για ανάλογα γεγονότα χρόνο των 5 ετών, εξαιτίας της εσπευσμένης εκ μέρους της  ανάληψης της εν λόγω διοργάνωσης (τέλη Μαΐου 1995) και την εν γένει δυσκολία, κατά τα διδάγματα της κοινής πείρας, σχεδιασμού και προετοιμασίας ενός αθλητικού γεγονότος ανάλογου βεληνεκούς, β) το ύψος της  δαπάνης για τη εκτέλεση των συγκεκριμένων έργων σε σχέση με το σύνολο των δαπανών που διενεργήθηκαν για  το Πρωτάθλημα, γ) τον τυπικό χαρακτήρα του ελλείμματος που δεν ήγαγε σε ουσιαστική έλλειψη χρημάτων και δ) τη μικρή βαρύτητα της αποδιδόμενης στον εκκαλούντα δημοσιονομικής παράβασης, δεδομένου ότι η ανάθεση των εν λόγω έργων ήταν αναγκαία για την ορθή διοργάνωση του Πρωταθλήματος και ότι η χρηματοδότησή τους θα επιβάρυνε, σε κάθε περίπτωση, τον κρατικό προϋπολογισμό, άγεται στην κρίση, ενόψει και του κυρωτικού χαρακτήρα του καταλογισμού λόγω της φύσης του ελλείμματος, ότι εν προκειμένω, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με την ένδικη έφεση, ο ένδικος καταλογισμός δεν τελεί σε εύλογη σχέση αναλογίας προς την βαρύτητα της ως άνω δημοσιονομικής παράβασης και τις συνθήκες τέλεσής της. Συνεπώς, πρέπει, σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας να αρθεί ο καταλογισμός κατά το κεφάλαιο τούτο, ως προς τον εκκαλούντα.


ΕΣ/ΤΜ.6/313/2019

Έλλειμμα στη διαχείριση νομικού προσώπου..Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω το Τμήμα κρίνει ότι δεν υφίσταται η διαπιστωθείσα με την προσβαλλόμενη πράξη του Κλιμακίου απώλεια υλικού-παγίων στοιχείων. Ειδικότερα, κατά την εκδίκαση της κρινόμενης έφεσης προσκομίστηκαν στο Δικαστήριο τα ως άνω υπό στοιχ. α΄ και γ΄ καλλιτεχνικά έργα, τα οποία ανευρέθηκαν κατόπιν έρευνας στο ιστορικό αρχείο του .. (βλ. και 127ο φύλλο του 2313/2017 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών). Περαιτέρω, από το προσκομισθέν Οικ. ΕΜΠ278/12/15.5.2017 έγγραφο της Υπηρεσίας Φιλοτελικού και Ταχυδρομικού Μουσείου της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων προκύπτει ότι το ως άνω υπό στοιχ. β΄ καλλιτεχνικό έργο ανευρέθη ύστερα από έρευνα στο αρχειακό υλικό του ως άνω Μουσείου. Ομοίως, οι φερόμενοι ως απωλεσθέντες οικίσκοι δεν απωλέσθηκαν αλλά υπήρχαν στο ... μέχρι το 2003, ενώ στη συνέχεια απομακρύνθηκαν από αυτό με ρητή εντολή της Γ.Γ.Α., καθόσον εμπόδιζαν τις εργασίες διαμόρφωσης του χώρου ενόψει των επικείμενων Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 και είτε παρελήφθησαν από αυτή είτε μεταφέρθηκαν και τοποθετήθηκαν κατόπιν εντολής της σε αθλητικούς φορείς διαφόρων Δήμων και Κοινοτήτων (βλ. και 127ο φύλλο του 2313/2017 βουλεύματος του Συμβουλίου Εφετών Αθηνών). Τούτο δε αποδεικνύεται από τα κάτωθι έγγραφα, ήτοι: i) το ΕΥΔΕ Φ220.1/73/3110/2.6.2003 έγγραφο της Γ.Γ.Α. – Ειδική Υπηρεσία Δημοσίων Έργων /Αθλητικών Ολυμπιακών Έργων – Εγκαταστάσεων προς το Συντονιστή Γενικό Διευθυντή του ..., με το οποίο διαβιβάζεται συνημμένα σχεδιάγραμμα, στο οποίο απεικονίζονται οι προκατασκευασμένοι οικίσκοι εντός του ... που καταγράφηκαν στις 13.5.2003 και ζητείται η άμεση απομάκρυνση ή κατεδάφιση αυτών γιατί παρεμποδίζουν τις εργασίες διαμόρφωσης του περιβάλλοντος χώρου, ii) το 38/1147/5.6.2003 απαντητικό έγγραφο του Συντονιστή Γενικού Διευθυντή του ... προς τον τότε Υφυπουργό Αθλητισμού, με το οποίο ζητούνται διευκρινίσεις για την καταστροφή ή μη των οικίσκων δεδομένου ότι υπάρχουν αιτήματα Δήμων για την κάλυψη αναγκών τους, iii) το 6/1409/9.7.2003 έγγραφο του Συντονιστή Γενικού Διευθυντή του ... προς τη Γ.Γ.Α., στο οποίο αναφέρεται ότι δόθηκε εντολή από αυτή για διάθεση των τσιμεντένιων οικίσκων και ζητούνται διευκρινίσεις όσον αφορά στην απομάκρυνση των μεταλλικών οικίσκων, iv) το 9669/13.10.2003 έγγραφο του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού προ το ..., με το οποίο δίνεται εντολή διάθεσης των τσιμεντένιων και μεταλλικών οικίσκων καθώς και του συνόλου του αποξηλωθέντος εξοπλισμού του ... σε αθλητικούς φορείς Δήμων και Κοινοτήτων, v) το 38/6736/4.12.2003 έγγραφο του Συντονιστή Γενικού Διευθυντή του .... προς τη Γ.Γ.Α., στο οποίο αναφέρεται ότι ολοκληρώθηκαν οι εργασίες παράδοσης των οικίσκων σε διάφορους φορείς που υπέδειξε η Γ.Γ.Α. και ζητείται η έκτακτη επιχορήγηση για την κάλυψη των σχετικών εξόδων καθώς και vi) την 7774/18.2.2004 απόφαση του τότε Υφυπουργού, με την οποία εγκρίνεται η καταβολή στο ... μέσω Ειδικού Λογαριασμού του ποσού των 130.000 δρχ., για τις εργασίες αποξήλωσης, φόρτωσης, μεταφοράς, εκφόρτωσης και τοποθέτησης ...Α.Κ.Α. καθώς και εργασίες αποξήλωσης από τα δίκτυα κοινής ωφέλειας των 15 λυόμενων οικίσκων που παρέλαβε η Γ.Γ.Α.. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, δεν υφίσταται εκ της αιτίας αυτής έλλειμμα στη διαχείριση της Διοργάνωσης και ο επίμαχος καταλογισμός πρέπει να ακυρωθεί ως προς τον εκκαλούντα κατά το κεφάλαιο τούτο


ΕΣ/ΤΜ.ΔΕΥΤΕΡΟ/242/2021

Αχρεωστήτως ληφθείσες αποδοχές...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη II.A της παρούσας, το προσβαλλόμενο ... έγγραφο του Αντιδημάρχου .... (Διεύθυνση Οικονομικών - Τμήμα Εσόδων), ενόψει του περιεχομένου του, δεν συνιστά εκτελεστή διοικητική πράξη, δυνάμενη να προσβληθεί παραδεκτώς με έφεση ενώπιον του Ελεγκτικού Συνεδρίου, καθόσον δεν επιβάλλει επαχθές μέτρο διοικητικού εξαναγκασμού του εκκαλούντος-ανακόπτοντος για την επιστροφή των αχρεωστήτως εισπραχθέντων ποσών, αλλά πληροφορεί απλώς τον εκκαλούντα-ανακόπτοντα για την οικονομική εκκρεμότητα που δημιουργήθηκε σε βάρος του μετά την ανάκληση της μετάταξής του, καλώντας τον να επιστρέψει οικειοθελώς το ανωτέρω ποσό και ως εκ τούτου η κρινόμενη έφεση πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη. Ωστόσο, σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ.Β. της παρούσας, δεδομένου ότι από τα στοιχεία του φακέλου δεν προκύπτει εν προκειμένω η έκδοση και η κοινοποίηση στον εκκαλούντα-ανακόπτοντα σχετικής καταλογιστικής απόφασης του αρμοδίου προς τούτο οργάνου πριν από την ταμειακή βεβαίωση της οφειλής του, η έλλειψη νόμιμου τίτλου καθιστά μη νόμιμη την προσβαλλόμενη με τη σωρευόμενη στο δικόγραφο ανακοπή πράξη ταμειακής βεβαίωσης, η οποία πρέπει, για το λόγο αυτό, που εξετάζεται αυτεπαγγέλτως, να ακυρωθεί.


ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ/775/2025

Η απόφαση αφορά την έφεση κατά της 4/2020 πράξης του Β΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία καταλογίστηκε στον εκκαλούντα το ποσό των 4.930,30 ευρώ για την αποκατάσταση ελλείμματος που διαπιστώθηκε στη διαχείριση του Δήμου Αρχαίας Ολυμπίας κατά το οικονομικό έτος 2000. Το Δευτερο Τμήμα του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχθηκε τον λόγο έφεσης περί παραγραφής. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η αξίωση του Δήμου για αναπλήρωση του διαχειριστικού ελλείμματος του έτους 2000 είχε υποπέσει στη δεκαετή παραγραφή του άρθρου 39 του ν.4509/2017, καθώς το Φύλλο Μεταβολών και Ελλείψεων συντάχθηκε μετά την πάροδο δέκα ετών από τη δημιουργία του ελλείμματος. Κατόπιν αυτού, η έφεση έγινε δεκτή, η καταλογιστική πράξη ακυρώθηκε ως προς τον εκκαλούντα και διατάχθηκε η απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου.


ΕΣ/ΤΜ.6/312/2019

Έλλειμμα στη διαχείριση νομικού προσώπου..Με τα δεδομένα αυτά το Τμήμα κρίνει ότι η παραπάνω δαπάνη δεν είναι νόμιμη  και το ποσό αυτό  συνιστά ουσιαστικό έλλειμμα στην διαχείριση, καθόσον προεχόντως  από  κανένα  στοιχείο του φακέλου δεν προκύπτει, ποιό ήταν πράγματι το έργο που  παρείχε ο ανωτέρω Σύμβουλος καθώς και η αναγκαιότητα αυτού. Συνακόλουθα νομίμως καταλογίστηκε με τη προσβαλλομένη ο εκκαλών, ο οποίος υπέγραψε τις σχετικές αποδείξεις πληρωμής εντελλόμενος τη παραπάνω δαπάνη, με το ποσό των 6.253.238 δραχμών (ήδη 18.351,39 ευρώ). Ανεξαρτήτως της συνταγματικότητας ή μη της διάταξης του άρθρου 45 του ν.4301/2014 (βλ. αναλυτικά σκ. 14 και 15), οι επίμαχες δαπάνες δεν εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής της, αφού δεν αποδεικνύεται ότι αντιστοιχούν σε πραγματικά παρασχεθείσες υπηρεσίες δεδομένου ότι ούτε ο εκκαλών επικαλείται ούτε προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου ποιο ήταν το έργο του Συμβούλου, για το οποίο καταβλήθηκε η επίμαχη αμοιβή και κατά συνέπεια δεν πληρούται η προβλεπόμενη στην παρ. 1 της διάταξης προϋπόθεση.

ΔΕΝ ΑΝΑΚΛΗΘΗΚΕ ΜΕ ΤΗΝ ΕΣ/ΤΜ.6/897/2019


ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΔΕΥΤΕΡΟ/773/2025

Η απόφαση 0773/2025 του Δευτέρου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου δέχεται την έφεση κατά της 4/2020 πράξης του Β΄ Κλιμακίου, με την οποία είχε καταλογιστεί στον εκκαλούντα ποσό 77.887,00 ευρώ υπέρ του Δήμου Αρχαίας Ολυμπίας, για την αποκατάσταση ελλείμματος στη διαχείριση του οικονομικού έτους 2000. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η αξίωση του Δήμου για αναπλήρωση του διαχειριστικού ελλείμματος είχε υποπέσει στη δεκαετή παραγραφή που θεσπίστηκε με το άρθρο 39 του ν. 4509/2017. Ο λόγος αυτός κρίθηκε βάσιμος επειδή το σχετικό Φύλλο Μεταβολών και Ελλείψεων συντάχθηκε μετά την πάροδο δέκα ετών από το τέλος του 2000, χωρίς να συντρέχει λόγος αναστολής. Κατ’ ακολουθίαν, η καταλογιστική πράξη ακυρώθηκε ως προς τον εκκαλούντα και διατάχθηκε η απόδοση του καταβληθέντος παραβόλου.


ΕΣ.ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/264/2025

Η Πράξη 264/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης για το έργο της Περιφέρειας Θεσσαλίας «Βελτίωση οδού Βραγκιανά – Ρόγκια – όρια νομού προς νομό Ευρυτανίας (προς Κέδρα)» με συμβατικό τίμημα 3.565.115,41 ευρώ. Το Κλιμάκιο διαπίστωσε ότι δεν έχει εξασφαλιστεί βέβαιη χρηματοδότηση για την εκτέλεση του έργου. Συγκεκριμένα, η απόφαση ένταξης στο ΠΔΕ προβλέπει μηδενική κατανομή πιστώσεων και απαγορεύει τη νομική δέσμευση, ενώ η ένταξη σε συγχρηματοδοτούμενο πρόγραμμα του ΕΣΠΑ 2021-2027 δεν έχει ακόμη συντελεστεί. Βάσει της αρχής της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης, το Κλιμάκιο αναβάλλει την έκδοση οριστικής κρίσης και ζητεί τη συμπλήρωση του φακέλου προκειμένου να προσκομιστούν στοιχεία που να αποδεικνύουν τη δέσμευση πίστωσης και την εξασφάλιση χρηματοδότησης.


ΕΣ/ΤΜ.ΔΕΥΤΕΡΟ/3/2021

Έλλειμμα στη διαχείριση Δήμου...Με τα δεδομένα αυτά, παρά τα αντιθέτως με την έφεση προβαλλόμενα, οι ως άνω μη νόμιμες δαπάνες δεν δύνανται να θεωρηθούν νόμιμες κατ’ εφαρμογή του άρθρου 26 παρ. 1 του ν. 3274/2004, δοθέντος ότι, όπως ορθά έκρινε το Κλιμάκιο, δεν πληρούται η πρώτη προϋπόθεση αυτού, να πρόκειται, δηλαδή, για δαπάνες που προβλέπονται ρητώς από την κείμενη νομοθεσία ή που μπορούν να θεωρηθούν ως λειτουργικές. Επιπλέον, ο εκκαλών ζητεί με την υπό κρίση έφεση την ακύρωση της προσβαλλομένης κατά το μέρος που τον αφορά, προβάλλοντας ότι έχει παραβιαστεί το δικαίωμα της προηγούμενης ακρόασής του. Ο λόγος αυτός, όμως, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, καθώς, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του φακέλου, πριν από την έκδοση της προσβαλλομένης, κοινοποιήθηκαν στον εκκαλούντα τα 3 και 4/71412/22.12.2009 Φύλλα Μεταβολών και Ελλείψεων της Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον Νομό .... σχετικά με τους απολογισμούς των οικονομικών ετών 1997 - 2002 του Δήμου ...., ενώ ουδόλως προκύπτει ότι ο εκκαλών ζήτησε να λάβει γνώση των στοιχείων του φακέλου, προκειμένου να εκφράσει τις αντιρρήσεις του και ο Επίτροπος αρνήθηκε (πρβλ. Ελ.Συν. Αποφ. Ολομ. 1389/2018). Ομοίως, αβάσιμος είναι και ο λόγος της κρινόμενης έφεσης περί έλλειψης αιτιολογίας της προσβαλλομένης, καθόσον ρητά αναγράφεται σε αυτήν ως αιτιολογία του καταλογισμού η έγκριση από τον εκκαλούντα της πραγματοποίησης μη νόμιμων και μη λειτουργικών δαπανών με την ιδιότητα του μέλους του δημοτικού συμβουλίου, αναφέρονται οι εφαρμοσθείσες διατάξεις, τα πραγματικά περιστατικά που δικαιολογούν την ευθύνη του εκκαλούντος ως υπολόγου (έγκριση με την ιδιότητα του δημοτικού συμβούλου της πραγματοποίησης των μη νόμιμων και μη λειτουργικών δαπανών, η  οποία  συνδέεται  αιτιωδώς  με  τη  δημιουργία  του  αντίστοιχου  ελλείμματος), το ύψος του ελλείμματος (15.528,24 ευρώ), τα επιμέρους ποσά που το απαρτίζουν καθώς και ο χρόνος (1999) και ο τρόπος που αυτό προέκυψε. (...)Ωστόσο, το Δικαστήριο συνεκτιμώντας τις αντιλήψεις και πεποιθήσεις των οργάνων διοίκησης των δήμων κατά το έτος 1999, όσον αφορά τη δυνατότητά τους να πραγματοποιούν εκδηλώσεις, να προβαίνουν σε έξοδα φιλοξενίας και να προσφέρουν δώρα για λόγους εθιμοτυπίας, που εναρμονίζονταν και με τις τότε πεποιθήσεις της τοπικής κοινωνίας, κρίνει ότι η πραγματοποίηση των δαπανών που προαναφέρθηκαν και αφορούν στην κάλυψη εξόδων φιλοξενίας γευμάτων και διαμονής δεν οφείλεται σε πρόθεση καταστρατήγησης των σχετικών διατάξεων, αλλά στη συγγνωστώς πεπλανημένη πεποίθηση ότι οι δαπάνες αυτές ήταν νόμιμες (βλ. Ελ.Συν. VII Τμ. 725, 724, 658, 657, 656, 494, 493, 217/2020, 1319, 1318/2019). Συνακόλουθα, το Δικαστήριο κρίνει ότι ο εκκαλών πρέπει να απαλλαγεί από τον καταλογισμό των ανωτέρω δαπανών, συνολικού ποσού  3.557,12 ευρώ, λόγω συγγνωστής πλάνης.


ΕΣ/ΚΠΕ/ΤΜ.1/141/2013

ΥΠΕΡΩΡΙΕΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ: Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στις προηγούμενες νομικές σκέψεις (ΙΙ και ΙΙΙ), το Κλιμάκιο, λαμβάνοντας υπόψη ότι οι αποφάσεις του Συλλόγου Διδασκόντων και του Διευθυντή Π.Ε. εκδόθηκαν μετά την πραγματοποίηση των ωρών υπερωριακής διδασκαλίας, κρίνει ότι η καταβολή της αναλογούσας αμοιβής είναι μη νόμιμη, όπως βάσιμα προβάλλεται από τον Επίτροπο και συνομολογείται από τον Διευθυντή Π.Ε. ...-.... με το 4615/25.4.2013 έγγραφο επανυποβολής. Και τούτο διότι, οι εν λόγω αποφάσεις, ως ατομικές διοικητικές πράξεις, ισχύουν από την έκδοσή τους και δεν δύναται να αναπτύξουν αναδρομική ισχύ, εφόσον δεν συντρέχει κάποια από τις προαναφερόμενες (βλ. σκέψη ΙΙΙ της παρούσας) εξαιρέσεις αναγνώρισης αναδρομικότητας. Εξάλλου, ο προβαλλόμενος με το έγγραφο επανυποβολής ισχυρισμός ότι οι ώρες υπερωριακής απασχόλησης έχουν αναμφισβήτητα πραγματοποιηθεί δεν ασκεί επιρροή στη νομιμότητα των εντελλόμενων δαπανών, ενώ αν με τον ισχυρισμό αυτό θεωρηθεί ότι ζητείται η θεώρηση των υπό κρίση χρηματικών ενταλμάτων με βάση τις διατάξεις περί αδικαιολόγητου πλουτισμού του Αστικού Κώδικα (άρθρα 904 επ.), είναι απορριπτέος, καθόσον οι διατάξεις αυτές σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να παράσχουν νόμιμο έρεισμα για τη διενέργεια οποιασδήποτε δαπάνης, η δε ικανοποίηση της σχετικής αξίωσης μόνον με άσκηση αγωγής ενώπιον του καθ’ ύλην αρμοδίου δικαστηρίου δύναται να επιδιωχθεί (Πράξεις Ι Τμ. E.Σ. 219, 168/2010, 5/2008, 242/2007, 11/2005, 134/2004 κ.ά.). Ομοίως αβάσιμος είναι και ο καθ’ ερμηνεία προβαλλόμενος ισχυρισμός ότι η αναδρομική έγκριση των ωρών υπερωριακής απασχόλησης οφείλεται σε συγγνωστή πλάνη των οργάνων της Διεύθυνσης Π.Ε. ...-...., εφόσον η πλάνη αυτή και αληθής υποτιθέμενη, δεν είναι εν προκειμένω δικαιολογημένη, καθώς οι οικείες διατάξεις είναι αρκούντως σαφείς και δεν καταλείπουν καμία αμφιβολία για την ερμηνεία τους. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι εντελλόμενες με τα επίμαχα χρηματικά εντάλματα δαπάνες δεν είναι νόμιμες και αυτά δεν πρέπει να θεωρηθούν.