Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/Τμ.6/2225/2016
Προγραμματικές συμβάσεις.Ανάκληση της 6/2016 Πράξης της Επιτρόπου της 15ης Υπηρεσίας Επιτρόπου(...) Κατόπιν των ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι: Α) Σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη ΙΙ της παρούσας, η επίμαχη προγραμματική σύμβαση είναι νόμιμη, καθόσον τα συμβαλλόμενα μέρη αναλαμβάνουν υποχρεώσεις προκειμένου να επιλυθεί το πρόβλημα της χρηματοδότησης του αναπτυξιακού αυτού έργου, που προέκυψε σε μεταγενέστερο της ανάθεσής του χρόνο, και να διευκολυνθεί η υλοποίηση της κατασκευής του. Το γεγονός δε ότι το έργο έχει ήδη δημοπρατηθεί και έχει αναδειχθεί ανάδοχος δεν καθιστά μη νόμιμο το ελεγχόμενο σχέδιο προγραμματικής σύμβασης, δεδομένου ότι μέσω αυτού εξασφαλίζεται η χρηματοδότησή του, απαραίτητη προϋπόθεση για την υλοποίησή του (πρβλ. ΕΣ VI Τμ. 4169/2015). (...)Β) Εξάλλου, αναλύεται ο συνολικός προϋπολογισμός του έργου, δεδομένου ότι προσκομίστηκε εενώπιον του Τμήματος ο προϋπολογισμός μελέτης του έργου, που είχε συνταχθεί από την Τεχνική Υπηρεσία του Δήμου, στον οποίο καταγράφονται οι επιμέρους κατηγορίες δαπανών του έργου
Τύπος: ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ ΕΛΕΓΚ.ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ
Ιστορικό Κωδικοποιήσεων
Σχετικά Έγγραφα
ΕλΣυν/Τμ.6/214/2017
Προγραμματικές συμβάσεις.Ανάκληση της 42/2016 Πράξης της Επιτρόπου της Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στο Ν. Θεσσαλονίκης (...) Με τα δεδομένα αυτά το Τμήμα κρίνει ότι το ελεγχόμενο σχέδιο προγραμματικής σύμβασης έχοντας το ελάχιστο αναγκαίο κατά νόμο περιεχόμενο ευρίσκεται εντός του σκοπού των διατάξεων του άρθρου 100 του ν. 3852/2010, καθώς αποσκοπεί στη διευκόλυνση υλοποίησης των ως άνω έργων και δεν ασκεί επιρροή το γεγονός ότι πρόκειται για δύο αυτοτελή έργα, δεδομένου ότι δεν απαιτείται κατά νόμο η σύναψη ξεχωριστών προγραμματικών συμβάσεων, ενώ κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από το αιτούν, τα έργα αφορούν στον ίδιο φορέα (Δήμος..) και ανήκουν στη χωρική του αρμοδιότητα. Εξάλλου, προκειμένου να επιλυθεί το πρόβλημα της έλλειψης πόρων του Δήμου ... για την πραγματοποίηση των αναπτυξιακών αυτών έργων (βλ. το Φ2.1.7/772934/469613 έγγραφο του Αναπληρωτή Διευθυντή της ΤΕ. ΠΕ. Ημαθίας), νομίμως (βλ. σκέψη III Β.) αναλαμβάνει η Περιφέρεια ... τη χρηματοδότησή τους από ίδιους πόρους (βλ. αποφάσεις VI Τμήματος 4169/2015 και 2225/2016). Περαιτέρω, τα έργα αυτά κατά τα βασίμως προβαλλόμενα από το αιτούν, αποσκοπούν στην υλοποίηση αναπτυξιακών σχεδίων, γενικότερης κοινωνικής ωφέλειας, που εξυπηρετούν επαγγελματικές και αγροτικές δραστηριότητες, σε περιοχή εντός της χωρικής αρμοδιότητας της Περιφερειακής Ενότητας Ημαθίας, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην αναβάθμιση της ζωής των κατοίκων της και συνακόλουθα η τελευταία αντλεί ωφέλεια από τη πραγμάτωσή τους.
ΣΤΕ/353/2018
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με την αίτηση αυτή, η ήδη αναιρεσείουσα κοινοπραξία, ανάδοχος του έργου «Αποχέτευση Ανατολικού και Δυτικού Τομέα … (δευτερεύον δίκτυο)», ζητεί την αναίρεση της 35/2012 απόφασης του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών, με την οποία απορρίφθηκε προσφυγή της επί διαφοράς που ανέκυψε κατά την εκτέλεση του ανωτέρω έργου(....)Εξάλλου, η αναιρεσείουσα προβάλλει ότι το με την κρινόμενη αίτηση τιθέμενο ζήτημα της εκτελεστότητας πράξης της Διευθύνουσας Υπηρεσίας, με την οποία δεν εγκρίνονται οι υποβληθείσες από την ανάδοχο επιμετρήσεις, σχετίζεται με τη διαμόρφωση των επιμετρητικών στοιχείων και αποτελεί σπουδαίο νομικό ζήτημα, για το οποίο δεν υπάρχει νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας. Ο ισχυρισμός αυτός, όμως, είναι αβάσιμος, δεδομένου ότι το ζήτημα αυτό έχει επιλυθεί δια σειράς αποφάσεων του Δικαστηρίου, κάποιες από τις οποίες παρατίθενται και στην αναιρεσιβαλλομένη(....)Απορρίπτει την αίτηση κατά το σκεπτικό.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/203/2026
Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης του έργου «Διανοίξεις Οδών 2025» του Δήμου Κηφισιάς, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.612.903,22 ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Δεδομένου ότι το ποσό αυτό υπολείπεται του ορίου του 1.700.000 ευρώ που απαιτείται για την αρμοδιότητα του Κλιμακίου, αλλά υπερβαίνει τις 300.000 ευρώ, το Κλιμάκιο έκρινε ότι ο έλεγχος υπάγεται στην αρμοδιότητα του Επιτρόπου ΟΤΑ IV στον Δήμο Αμαρουσίου. Κατά συνέπεια, αποφάσισε την παραπομπή του φακέλου στην εν λόγω Υπηρεσία Επιτρόπου, χωρίς να υπεισέλθει στην ουσία της υπόθεσης.
ΝΣΚ/418/2010
Κατάταξη συμβασιούχου του Ε.Τ.Α.Α. σε συνιστώμενη οργανική θέση, σύμφωνα με τις παρ.3 και 4 του άρθρου 12 του Ν 3801/2009.(..)Κατάσταση : Αποδεκτή
Η υπηρεσιακή κατάσταση του Θ.Δ. πρέπει να κριθεί βάσει του Ν 3801/2009, δεδομένου ότι αποτελεί σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου και το θέμα θα επιλυθεί με την κατάταξή του σε συνιστώμενη προσωποπαγή θέση από το αρμόδιο όργανο.
ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/65/2026
Το Ε΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την Πράξη 65/2026, αποφάσισε ότι απαραδέκτως εισάγεται για έλεγχο νομιμότητας η προγραμματική σύμβαση μεταξύ της Δ.Ε.Υ.Α. Κύμης-Αλιβερίου και του ομώνυμου Δήμου για την υλοποίηση του έργου «Εμπλουτισμός ζώνης υδροδότησης Αλιβερίου μέσω καταθλιπτικού αγωγού από πηγή Παραμεριτών». Ο προϋπολογισμός του έργου ανέρχεται σε 1.750.000,00 ευρώ προ Φ.Π.Α.. Η δικαστική κρίση βασίστηκε στα άρθρα 324 και 325 του ν. 4700/2020, με το Κλιμάκιο να διαπιστώνει ότι η επίμαχη σύμβαση είχε ήδη υπογραφεί από τις 4.7.2025. Δεδομένου ότι ο προσυμβατικός έλεγχος συνιστά ουσιώδη τύπο της διαδικασίας που πρέπει υποχρεωτικά να προηγείται της σύναψης, η εκ των υστέρων υποβολή της κρίθηκε νομικά ανεπίτρεπτη.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/112/2022
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Ζητείται η ανάκληση της 19/2021 πράξης του Επιτρόπου στην 1η Υπηρεσία Επιτρόπου Τομέα Παιδείας του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης ανάμεσα στο προσφεύγον και την παρεμβαίνουσα με αντικείμενο «……………», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 652.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ.(....)Δεδομένου ότι με την προσβαλλόμενη πράξη ουδεμία πλημμέλεια διαπιστώθηκε ως προς τους λόγους αποκλεισμού από τη διαγωνιστική διαδικασία των πέντε εκ των έξι διαγωνιζομένων και γενικά αναφορικά προς τους όρους του διαγωνισμού, τη διαφάνεια της διαδικασίας, την ανάπτυξη ανταγωνισμού και την ισότιμη μεταχείριση των διαγωνιζομένων, δεδομένης και της γενομένης ανωτέρω παραδοχής ότι ο προϋπολογισμός της διακήρυξης του υπό ανάθεση έργου είναι τεκμηριωμένος, η διαπίστωση της προσβαλλόμενης ότι το συμβατικό ποσό παρουσιάζει απόκλιση από το συμβατικό ποσό προηγούμενων διαδικασιών στερείται νομίμου ερείσματος προβάλλεται δε και αλυσιτελώς. Λαμβανομένου, περαιτέρω, υπόψη ότι το προσφεύγον δεν είχε υποχρέωση να κρίνει ασύμφορη από οικονομική άποψη την υποβληθείσα προσφορά, ώστε να προβεί σε ματαίωση της διαδικασίας ανάθεσης (άρθρο 106 παρ. 2 περ. δ και παρ. 6 του ν. 4412/2016), πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος ο ισχυρισμός του ότι το προσφερόμενο ποσοστό έκπτωσης εκφεύγει της σφαίρας επιρροής του.Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την παρέμβαση.
ΕΣ/ΤΜ.ΕΒΔΟΜΟ/1302/2026 (1)
Πρόκειται για την υπ’ αριθμ. 1302/2026 απόφαση του Εβδόμου Τμήματος του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η οποία εκδόθηκε επί δύο προσφυγών ανάκλησης κατά της ΑΑ_Ρ-2026_1395 Πράξης της Επιτρόπου της 2ης Υπηρεσίας Επιτρόπου Τομέα Παιδείας. Με την προσβαλλόμενη Πράξη είχε κριθεί ότι κωλύεται η υπογραφή σύμβασης μεταξύ του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής και ιδιωτικής εταιρείας για την προμήθεια υλικών και υπηρεσίες επισκευής/συντήρησης, με την αιτιολογία ότι επρόκειτο για δημόσιο έργο χωρίς τεχνική μελέτη και ότι ο προϋπολογισμός δεν ήταν επαρκώς τεκμηριωμένος. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η σύμβαση αποτελεί μεικτή σύμβαση προμηθειών και υπηρεσιών, όχι δημόσιο έργο, και ότι ο προϋπολογισμός ήταν επαρκώς οριοθετημένος και τεκμηριωμένος. Κατά συνέπεια, δέχθηκε τις προσφυγές, ανακάλεσε την προσβαλλόμενη Πράξη και έκρινε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης.
ΕλΣυν.Τμ.7/324/2010
ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΕΡΓΑ:Κατά συνέπεια, δεν είναι νόμιμη η κατάτμηση του ενιαίου αυτού έργου σε δύο επιμέρους έργα με το χαρακτηρισμό αυτών ως αυτοτελών έργων, με σκοπό την αποφυγή διενέργειας δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού και την προσφυγή στην εξαιρετική διαδικασία της απευθείας ανάθεσης, δεδομένου ότι αν και ο προϋπολογισμός καθενός από τα δύο έργα χωρίς Φ.Π.Α. δεν υπερβαίνει το ποσό που τίθεται από τις προαναφερόμενες διατάξεις ως όριο για την απευθείας ανάθεση έργου σε εργοληπτική επιχείρηση, πλην όμως ο προϋπολογισμός της συνολικής τους δαπάνης υπερβαίνει το ποσό αυτό (10.271,46 ευρώ χωρίς Φ.Π.Α.). Περαιτέρω, από την απόφαση της Δημαρχιακής Επιτροπής για την ανάθεση του α΄ έργου δεν προκύπτει η συνδρομή αλλά ούτε και η επίκληση σοβαρού επικείμενου κινδύνου ή επείγουσας ανάγκης, εξαιτίας απρόβλεπτων καταστάσεων, που να δικαιολογεί την απόκλιση από τη διαδικασία του τακτικού διαγωνισμού.(...)η εντελλόμενη με το ελεγχόμενο χρηματικό ένταλμα πληρωμής του Δήμου … δαπάνη δεν είναι νόμιμη
ΕΣ/Τμ.7/192/2010
ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, το Τμήμα κρίνει ότι τα ως άνω δύο δημοτικά έργα αποτελούν ως εκ της φύσεως, του αντικειμένου και της λειτουργίας τους ενιαίο δημοτικό έργο (ασφαλτοστρώσεις δημοτικών οδών), καθόσον τα έργα αυτά, για τα οποία συντάχθηκαν όμοιες τεχνικές εκθέσεις – μελέτες, περιλαμβάνουν όμοιες εργασίες, ανατέθηκαν την ίδια ημερομηνία και εκτελούνται ταυτόχρονα στο ίδιο δημοτικό διαμέρισμα (δ. δ…..) και μάλιστα από τον ίδιο ανάδοχο. Κατά συνέπεια, δεν είναι νόμιμη η κατάτμηση του ενιαίου αυτού έργου σε δύο επιμέρους έργα, με σκοπό την αποφυγή διενέργειας δημόσιου ανοικτού διαγωνισμού και την προσφυγή στη διαδικασία του πρόχειρου διαγωνισμού, δεδομένου ότι ο προϋπολογισμός καθενός εξ αυτών ναι μεν δεν υπερβαίνει το ποσό των 45.000,00 ευρώ, που τίθεται από τις προαναφερόμενες διατάξεις, ως όριο για την απ’ ευθείας ανάθεση έργου σε εργοληπτική επιχείρηση, πλην όμως ο προϋπολογισμός της συνολικής τους δαπάνης ανέρχεται στο ποσό των 88.000,00 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του Φ.Π.Α.), οπότε και υπερβαίνει το προαναφερόμενο όριο της διενέργειας πρόχειρου διαγωνισμού. Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, οι εντελλόμενες με τα υπό κρίση χρηματικά εντάλματα δαπάνες δεν είναι νόμιμες και ως εκ τούτου αυτά δεν πρέπει να θεωρηθούν, κρινομένου ως βασίμου του πρώτου λόγου διαφωνίας της Επιτρόπου, γενομένου δε δεκτού του λόγου αυτού, παρέλκει η εξέταση του δεύτερου λόγου διαφωνίας ως αλυσιτελής
ΕΣ/ΤΜΗΜΑ ΕΒΔΟΜΟ/885/2025
Η απόφαση αφορά την απόρριψη προσφυγής ανάκλησης του Δήμου Ανδραβίδας-Κυλλήνης κατά της 10/2025 Πράξης του Αναπληρωτή Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου στην Π.Ε. Ηλείας. Η Πράξη έκρινε παράνομη την ανάθεση του έργου «Αποκατάσταση Κατολίσθησης στην Τ.Κ. Κάστρου» μέσω διαδικασίας διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση, επικαλούμενη έλλειψη σωρευτικών προϋποθέσεων του άρθρου 32 παρ. 2 περ. γ΄ του ν. 4412/2016. Ο Δήμος επικαλέστηκε απρόβλεπτα καιρικά φαινόμενα του 2021 και την εξασφάλιση χρηματοδότησης μόλις στις αρχές του 2025. Το Δικαστήριο έκρινε ότι η ανάγκη δεν ήταν κατεπείγουσα, δεδομένου ότι μεσολάβησαν 3,5 έτη από τα φαινόμενα μέχρι την εκκίνηση της ανάθεσης. Συνεπώς, η προσφυγή απορρίφθηκε και η Πράξη του Επιτρόπου επικυρώθηκε.