ΕΣ/ΟΛΟΜΕΛΕΙΑ/562/2025

Η Απόφαση 29/2025 της Μείζονος Ολομέλειας του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά το προδικαστικό ερώτημα σχετικά με τη συνταγματικότητα των διατάξεων της περίπτωσης 23 της υποπαραγράφου Γ.1 του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012. Οι διατάξεις αυτές μείωσαν τις αποδοχές του ερευνητικού προσωπικού του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (Κ.Ε.Π.Ε.) και τις συντάξεις των συνταξιούχων αυτού. Το Δικαστήριο απεφάνθη ότι οι διατάξεις, ως προς τις συνταξιοδοτικές τους συνέπειες, αντίκεινται στα άρθρα 4 παρ. 5 και 25 παρ. 1, σε συνδυασμό με το άρθρο 16 παρ. 1, του Συντάγματος, καθώς ο νομοθέτης παραγνώρισε την ιδιαίτερη μισθολογική μεταχείριση που επιβάλλεται για την προαγωγή της έρευνας. Επιπλέον, κρίθηκε ότι η αναδρομική ισχύς των διατάξεων από 1.8.2012 παραβιάζει το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ, λόγω στέρησης περιουσιακού δικαιώματος.

Η απόφαση 566/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την αίτηση αναίρεσης κατά της απόφασης 2176/2016 του ΙΙΙ Τμήματος, με την οποία παραπέμφθηκε σε εξέταση ως «ένσταση» στο Α΄ Κλιμάκιο ένδικο βοήθημα που αφορούσε την περικοπή σύνταξης άγαμης θυγατέρας στρατιωτικού συνταξιούχου βάσει του ν. 4093/2012. Η Ολομέλεια έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι η παραπεμπτική απόφαση του Τμήματος στον κατώτερο δικαστικό σχηματισμό του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Α΄ Κλιμάκιο) δεν υπόκειται αυτοτελώς σε αίτηση αναίρεσης, καθώς επιλύει ζήτημα εσωτερικής κατανομής της δικαιοδοτικής ύλης. Δεδομένου ότι η αιτούσα δεν άσκησε έφεση κατά της πράξης του Κλιμακίου, η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτη.

Η απόφαση 562/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου απέρριψε την αίτηση αναίρεσης ενός στρατιωτικού συνταξιούχου κατά της απόφασης 2723/2020. Ο πρώτος λόγος αναίρεσης, σχετικά με τον υπολογισμό των χιλιοστών της σύνταξης, απορρίφθηκε ως απαράδεκτος, καθώς τα συνταξιοδοτικά δεδομένα είχαν καταστεί οριστικά λόγω προγενέστερης μη προσβολής απόφασης της Επιτροπής. Ο δεύτερος λόγος, που αφορούσε την απόρριψη της αγωγής αποζημίωσης (€3.239) κατ' άρθρο 105 ΕισΝΑΚ, απορρίφθηκε επειδή η μερική αποδοχή της έφεσης και η αναδρομική αναπροσαρμογή της σύνταξης του αναιρεσείοντος από 1.7.2000 αποκατέστησε πλήρως τη νομιμότητα, αίροντας αναδρομικά τη ζημία. Η Ολομέλεια έκρινε ότι δεν υφίσταται πλέον βάση για την καταβολή αποζημίωσης μετά τη δικαστική μεταρρύθμιση της συνταξιοδοτικής πράξης.

Περί νομιμοποίησης δαπανών Ειδικού Λογαριασμού.Ενόψει των πραγματικών δεδομένων που εκτέθηκαν στην προηγούμενη σκέψη, δεν μπορεί να υποστηριχθεί, σύμφωνα με τα γενόμενα δεκτά στις σκέψεις 3 και 5, ότι η επίμαχη διάταξη του άρθρου 36 παρ. 10 του ν. 4186/2013 κατά το μέρος που «θεωρεί νόμιμες» τις προαναφερόμενες δαπάνες καταλύει τον συνταγματικώς κατοχυρωμένο κατασταλτικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου και αντίκειται, ως εκ τούτου, στο άρθρο 98 παρ. 1 περ. γ΄ του Συντάγματος....Kατ’ ακολουθίαν των γενομένων δεκτών στη σκέψη 7, η Ολομέλεια του Δικαστηρίου επιλύοντας το παραπεμφθέν σε αυτή από το ΙV Τμήμα ζήτημα της συνταγματικότητας ή μη των διατάξεων του άρθρου 36 παρ. 10 του ν. 4186/2013, αποφαίνεται ότι οι διατάξεις αυτές δεν αντίκεινται στο άρθρο 98 παρ. 1 του Συντάγματος και είναι, ως εκ τούτου, ισχυρές και εφαρμοστέες.

Παραγραφή των αξιώσεών τους για καθυστερούμενες αποδοχές και άλλες απολαβές ή αποζημίωση από αδικαιολόγητο πλουτισμό. Παραπέμπεται στην Ολομέλεια το ζήτημα της Συνταγματικότητας της διάταξης του άρθρου 48 παρ. 3 του ΝΔ 496/1974, που καθιερώνει τη βραχυπρόθεσμη διετή παραγραφή των αξιώσεων αυτών, περιορίζοντας τα περιουσιακά τους δικαιώματα. Έναρξη διακοπής της παραγραφής. Η υποβολή σχετικής αίτησης στη Διοίκηση, ως λόγος διακοπής της παραγραφής. Παραπέμπεται στην Ολομέλεια το ζήτημα αν οι λόγοι που διακόπτουν την παραγραφή παρεμποδίζουν και την έναρξή της.

Η απόφαση 561/2025 του Ελεγκτικού Συνεδρίου σε Μείζονα Ολομέλεια αφορά την εξέταση προδικαστικού ερωτήματος σχετικά με τη συνταγματικότητα των διατάξεων της περίπτωσης 6 της υποπαραγράφου Γ.1 του άρθρου πρώτου του ν. 4093/2012. Οι διατάξεις αυτές επέφεραν μειώσεις στις συντάξεις των συνταξιούχων Γενικών Γραμματέων Υπουργείων και των συνταξιούχων μετακλητών ή επί θητεία νομαρχών α΄ ειδικών θέσεων. Το Δικαστήριο έκρινε ότι, ως προς τις συνταξιοδοτικές τους συνέπειες, οι εν λόγω διατάξεις αντίκεινται στα άρθρα 4 παρ. 5 και 25 παρ. 1 του Συντάγματος, σε συνδυασμό με τα άρθρα 103 παρ. 5 και 101, καθώς η περικοπή θεωρήθηκε δυσανάλογη και βασίστηκε σε αμιγώς αριθμητικό κριτήριο, παραβλέποντας την ιδιαίτερη μισθολογική μεταχείριση της κατηγορίας αυτής. Η Ολομέλεια απέρριψε το αίτημα του Δημοσίου για τον περιορισμό των αποτελεσμάτων της διάγνωσης της αντισυνταγματικότητας.

Υπαγωγή σωματείου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα που επιδιώκει πολιτιστικούς σκοπούς στο άρθρο 51 του ν. 3943/2011.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Η γνωμοδότηση πραγματεύεται, υπό συγκεκριμένο πραγματικό, ζητήματα που άπτονται της συνταγματικότητας ή μη της διατάξεως του άρθρου 51 του ν. 3943/2011 και, λόγω της μείζονος σπουδαιότητας των ζητημάτων αυτών, παραπέμπεται στην Ολομέλεια του Ν.Σ.Κ. (πλειοψ.)

ΠΑΡΑΚΡΑΤΗΣΗ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΔΗΜΟΣΙΟΥ-ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ:Με την υπό κρίση «έφεση» ο εκκαλών, τέως Υποστράτηγος της ΕΛ.ΑΣ. και ήδη από 6.11.1985 στρατιωτικός συνταξιούχος του Δημοσίου, ζητεί : α) την ακύρωση της Δ.Υ./5.8.2010 πράξης του Προϊσταμένου της 46ης Διεύθυνσης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, με την οποία γνωστοποιήθηκε σ’ αυτόν ότι η παρακράτηση που επιβάλλεται στη σύνταξή του από 1.8.2010 κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 11 του ν. 3865/2010, ως Εισφορά Αλληλεγγύης Συνταξιούχων, ανέρχεται μηνιαίως σε ποσοστό 7% επί του συνολικού ποσού της σύνταξής του και, συγκεκριμένα, στο ποσό των 187,80 ευρώ μηνιαίως(....)Επιλύει το ζήτημα της συνταγματικότητας των διατάξεων των άρθρων 38 του ν. 3863/2010, 11 του ν. 3865/2010 και συνακόλουθα των διατάξεων των άρθρων 44 παρ. 10 του ν. 3986/2011 και 2 παρ. 13 του ν. 4002/2011, ως προς την επιβολή και την αύξηση της ΕΑΣ σε βάρος των συνταξιούχων του Δημοσίου.Αποφαίνεται ότι οι διατάξεις αυτές στο μέτρο που αφορούν στους συνταξιούχους του Δημοσίου αντίκεινται στα άρθρα 4 παρ. 1 και 5, 22 παρ. 5 και 25 παρ. 1 και 4 του Συντάγματος και στις από αυτά απορρέουσες αρχές, σύμφωνα με το σκεπτικό.

Για να αποφανθεί επί του παραπεμφθέντος στην Ολομέλεια, με την 254/2021 απόφαση του ΙΙ Tμήματος, ζητήματος της αντιθέσεως ή μη των διατάξεων της περ. 18 της υποπαραγράφου Γ1 της παραγράφου Γ΄ του άρθρου πρώτου του                        ν. 4093/2012 αφενός μεν ως προς τα άρθρα 4 παρ. 1 και 5 και 25 παρ. 1 και 4 του Συντάγματος, αφετέρου δε ως προς το άρθρο 1 του (πρώτου) Προσθέτου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για την προάσπιση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου και των Θεμελιωδών Ελευθεριών. 	Κατ’ ακολουθίαν των ως άνω παραδοχών, οι διατάξεις της περιπτώσεως 18 της υποπαραγράφου Γ.1 της παραγράφου Γ΄ του άρθρου πρώτου του                      ν. 4093/2012, σύμφωνα με τις οποίες η μειωτική αναπροσαρμογή των συντάξεων των συνταξιούχων βοηθών ΑΕΙ ανατρέχει στην 1η.8.2012, σε χρόνο, δηλαδή, πριν από τη δημοσίευση του ν. 4093/2012 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (12.11.2012), ειδικώς ως προς την αναδρομική τους ισχύ πάσχουν εκ του ότι αντίκεινται στο άρθρο 1 του (πρώτου) Προσθέτου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ. Και τούτο διότι, ενώ πρόκειται για στέρηση γεγενημένου περιουσιακής φύσης δικαιώματος, ήτοι συνταξιοδοτικής παροχής συγκεκριμένου ποσού το οποίο έχει νομίμως καταβληθεί, δεν προκύπτει ότι το αναδρομικό της μείωσης υπαγορεύθηκε από ειδικούς και επιτακτικούς λόγους δημόσιας ωφέλειας ούτε τεκμηριώνεται η αναγκαιότητα και προσφορότητα της αναδρομικότητας για την επίτευξη του συνολικώς επιδιωκόμενου με τον ν. 4093/2012 σκοπού δημοσίου συμφέροντος (ΕλΣυν Ολ. 4327/2014, 7412/2015, 1506/2016, 1854/2019, 738/2020, 2070/2020). Καθ’ ο μέρος, επομένως, η ισχύς τους ανατρέχει σε χρόνο προγενέστερο της δημοσιεύσεως του ν. 4093/2012 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, οι επίμαχες διατάξεις, οι οποίες είχαν ως συνέπεια να εκδοθεί σε βάρος τής εκκαλούσης η προαναφερθείσα από 4.2.2013 απόφαση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, με την οποία υποχρεούται στην επιστροφή, σε έξι μηνιαίες δόσεις, του ποσού των 317,30 ευρώ από τις ήδη καταβληθείσες σε αυτήν συντάξεις, παρίστανται ανίσχυρες.

Φορολογία κληρονομιών. Παραγραφή του δικαιώματος του Δημοσίου να εκδώσει και κοινοποιήσει πράξη επιβολής κύριου και προσθέτου φόρου λόγω υποβολής ανακριβούς δηλώσεως. Με απόφαση της Ολομελείας κρίθηκε ότι τα άρθρα 10 του Ν. 3790/2009, 82 του Ν. 3842/2010, όπως τροποποιήθηκε από το άρθρο 92 παρ. 3 περ. β` του Ν. 3862/2010, περί παράτασης του χρόνου της παραγραφής, αντίκεινται στο Σύνταγμα. Εσφαλμένη αντίθετη κρίση της προσβαλλόμενης απόφασης. Η αναίρεση ασκήθηκε παραδεκτά κατά το άρθρο 12 παρ. 1 του Ν. 3900/2010. Δεκτές η αναίρεση και η προσφυγή (αναιρεί την αριθ. 572/2015 απόφαση του Διοικητικού Εφετείου Αθηνών)