ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/58/2025

«Εγκύκλιος εφαρμογής των παρ. 9 έως 10α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 περί εφαρμογής της ρήτρας αναπροσαρμογής των τιμών στις δημόσιες συμβάσεις προμηθειών και υπηρεσιών» ΑΔΑ:6Μ8Ο46ΜΤΛΡ-ΔΛΓ

Η πρώτη προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της πρόσκλησης για υποβολή επικαιροποιημένων δικαιολογητικών προς υπογραφή της εκτελεστικής σύμβασης για το Τμήμα 4, καθώς και την εφαρμογή της ρήτρας αναπροσαρμογής της τιμής βάσει του μαθηματικού τύπου για το διάστημα από την υποβολή της προσφοράς το 2021 έως την έκδοση της προσβαλλόμενης πράξης. Η δεύτερη προσφεύγουσα ζητά την ακύρωση της πρόσκλησης για το Τμήμα 1, που καθορίζει ημερήσιο σιτηρέσιο 6,88€ αντί του ορθού 7,91€, και την πληρωμή της προσαύξησης σύμφωνα με τον όρο 7.5 της Συμφωνίας-Πλαισίου. Η τρίτη προσφεύγουσα αιτείται την ακύρωση της πρόσκλησης για το Τμήμα 3 με σιτηρέσιο 6,85€ και την εφαρμογή της αναπροσαρμογής βάσει του όρου 7.5.

Η απόφαση ΠΡΑΞΗ 56/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας «Συντήρηση εθνικού και επαρχιακού οδικού δικτύου Π.Ε. Θεσσαλονίκης για τη χρονική περίοδο 2024-2025». Το έργο, εκτιμώμενης αξίας 2.094.679,51 ευρώ, ανατέθηκε μέσω ανοικτού διαγωνισμού. Μετά την απόρριψη της αρχικά μειοδοτούσας προσφοράς λόγω μη αιτιολόγησης του ασυνήθιστα χαμηλού τιμήματος, αναδείχθηκε προσωρινός ανάδοχος η εταιρεία «... Α.Τ.Ε.Ε.» (με έκπτωση 35,76%). Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι δεν κωλύεται η υπογραφή της σύμβασης, αλλά επισήμανε την ανάγκη διόρθωσης του συμβατικού τιμήματος στο ποσό των 1.354.851,89 ευρώ (χωρίς τη ρήτρα πρόσθετης καταβολής) και τη διόρθωση της ρήτρας πρόσθετης καταβολής στο ορθό ποσό των 1.354,85 ευρώ (0,1% της συμβατικής αξίας).

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, συνεδρίασε στις 10 Ιουνίου 2025, και εξέτασε τη νομιμότητα της διαγωνιστικής διαδικασίας και δύο σχεδίων συμβάσεων για την παροχή υπηρεσιών προετοιμασίας γευμάτων για το Γ.Ν.Θ. «Γ. Παπανικολάου» και το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης. Η διαδικασία αφορούσε συνολική εκτιμώμενη δαπάνη 3.007.656,94 ευρώ. Απορρίφθηκε η προσφορά της εταιρείας «…» λόγω παραβατικής συμπεριφοράς και μη επαρκών επανορθωτικών μέτρων, ενώ έγινε δεκτή η προσφορά της εταιρείας «…». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν υπήρξαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες και δεν αντέτεινε αντίρρηση στην υπογραφή των συμβάσεων, επισημαίνοντας τη μη εφαρμογή της ρήτρας αναπροσαρμογής τιμής για υπηρεσίες.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ ΣΤΟΛΩΝ ΕΚΣΤΡΑΤΕΙΑΣ(...)	Επιδιώκεται η ανάκληση της 250/2023 πράξης του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Νομίμως, καταρχάς, κατά τα βασίμως προβαλλόμενα με τις ένδικες προσφυγές, επιχειρείται εισαγωγή της προβλεπόμενης στην παρ. 9α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 ρήτρας (τύπου) αναπροσαρμογής τιμών στη 2η εκτελεστική σύμβαση της 0005Α/21 ΣΠ. Τούτο, διότι η εισαγωγή της ρήτρας αυτής το πρώτον στην εκτελεστική σύμβαση καθίσταται, κατ΄ εξαίρεση, δυνατή, λόγω και της λήξης ισχύος της 0005Α/21 ΣΠ (από 9.4.2023), κατ΄ εφαρμογή της ρητής σχετικής δυνατότητας που εισήχθη με την παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4965/2022. Περαιτέρω, ως προς την ελεγχόμενη τροποποίηση της από 2.9.2022 (2ης) εκτελεστικής σύμβασης της 0005Α/21 ΣΠ, δια της εισαγωγής με το άρθρο 16 ρήτρας αναπροσαρμογής των τιμών των συμβατικών ειδών, το Δικαστήριο κρίνει ότι συντρέχουν οι προϋποθέσεις και οι όροι εφαρμογής των διατάξεων του άρθρου 132 παρ. 1 περ. γ΄ του ν. 4412/2016, όπως ισχύει, καθώς και αυτών της παρ. 9α του άρθρου 53 του ίδιου νόμου. 

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, συγκεκριμένα το Ζ΄ Κλιμάκιο, εξέτασε τη νομιμότητα της διαδικασίας ανάθεσης υπηρεσιών για τη δημιουργία της Ψηφιακής Τράπεζας Γης από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 13.414.500 ευρώ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η σύμβαση περιλάμβανε επιπλέον δικαιώματα προαίρεσης για συντήρηση και επέκταση. Το Κλιμάκιο διερεύνησε εάν η διαδικασία ακολούθησε τις διατάξεις του νόμου 4412/2016 και επέκρινε την επιλογή της ομάδας έργου ως κριτήριο ανάθεσης, ωστόσο θεώρησε ότι η επίδραση αυτού στη συνολική βαθμολογία ήταν περιορισμένη. Τέλος, δεν αντέκρουσε την υπογραφή της σύμβασης, με την επιφύλαξη συμπλήρωσης του ποσού των εγγυήσεων.

Η Πράξη 189/2025 του ΣΤ’ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου για την τετραετή προμήθεια λεπίδων άσηπτης συγκόλλησης με συνοδό εξοπλισμό από το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (Ε.ΚΕ.Α.). Η αρχική προϋπολογιζόμενη δαπάνη ανερχόταν σε 3.600.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ, με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα από οικονομική άποψη προσφορά βάσει τιμής. Οριστικός ανάδοχος, μετά τον έλεγχο των προσφορών, ανακηρύχθηκε ο οικονομικός φορέας «..» με συνολική προσφορά 2.400.000,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν υφίστανται ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες, επιτρέποντας την υπογραφή του σχεδίου σύμβασης υπό όρους, όπως τη διόρθωση του ποσού της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης στο ορθό ποσό των 144.000 ευρώ (4% της προϋπολογιζόμενης δαπάνης) και την εξειδίκευση της ρήτρας αναπροσαρμογής τιμής με την προσθήκη της συγκεκριμένης κατηγορίας COICOP5.

Η Πράξη 90/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το Τμήμα 5 με τίτλο «Εξοπλισμός Φωτογραμμετρίας», το οποίο εντάσσεται στην προμήθεια του Πυροσβεστικού Σώματος «Ανάπτυξη Επιχειρησιακών Εφαρμογών και Διαλειτουργικότητα αυτών με υφιστάμενα Πληροφοριακά Συστήματα». Η προϋπολογισθείσα δαπάνη του συγκεκριμένου τμήματος ήταν 70.000,00 ευρώ πλέον Φ.Π.Α. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν συντρέχουν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες που να κωλύουν την υπογραφή της σύμβασης. Ωστόσο, έθεσε ως όρο στο άρθρο 6 της ρήτρας αναπροσαρμογής τιμής να προστεθεί συγκεκριμένος κωδικός Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, ενώ ζήτησε και τη συμπλήρωση του ποσού της εγγυητικής επιστολής καλής εκτέλεσης στο προοίμιο της σύμβασης.

Προμήθεια ελαστικών επισώτρων.(...) 	Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω (σκ. 9), το Δικαστήριο κρίνει ότι νομίμως καταρχάς, επιχειρείται η εισαγωγή της προβλεπόμενης στην παρ. 9α του άρθρου 53 του ν. 4412/2016 ρήτρας (τύπου) αναπροσαρμογής τιμών στην με αριθμ. 6854/2022  1η εκτελεστική σύμβαση της 06/ΓΓΕ/2022 ΣΠ. Τούτο διότι η εισαγωγή της ρήτρας αυτής το πρώτον στην εκτελεστική σύμβαση καθίσταται, κατ’ εξαίρεση, δυνατή, λόγω και της λήξης ισχύος της υποκείμενης ΣΠ στις 27.5.2023, κατ’ εφαρμογή της ρητής σχετικής δυνατότητας που εισήχθη με την παρ. 2 του άρθρου 7 του ν. 4965/2022. Εξάλλου, η συμβατική πρόβλεψη της απαγόρευσης αναθεώρησης των τιμών, που αποτυπώνεται στην ανωτέρω ΣΠ δεν εμποδίζει την εισαγωγή της επίμαχης ρήτρας, καθόσον η απαγόρευση αυτή ισχύει σε περιπτώσεις συνήθους και ομαλής εκτέλεσης των συμβάσεων και όχι σε περιπτώσεις απρόοπτης μεταβολής των συνθηκών, όπως εν προκειμένω. Ούτε, τέλος, κωλύεται η εισαγωγή της ρήτρας αυτής  από το γεγονός ότι τα προμηθευθέντα είδη που αφορά έχουν ήδη παραδοθεί από την ανάδοχο και έχουν παραληφθεί από την αναθέτουσα αρχή, καθόσον η εκτέλεση της 1ης εκτελεστικής σύμβασης δεν έχει ολοκληρωθεί, αφού εκκρεμεί η αποπληρωμή του τιμήματός τους, αξίας 298.036,90 ευρώ, που επιδιώκεται να προσαυξηθεί. Δέχεται την προσφυγή ανάκλησης και την υπέρ αυτής ασκηθείσα παρέμβαση.Ανακαλεί την 115/2023 Πράξη της Υπηρεσίας Επιτρόπου  

Η Πράξη 71/2025 του ΣΤ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάθεσης και των πέντε σχεδίων συμβάσεων για την προμήθεια βηματοδοτών και εξαρτημάτων για το Γενικό Νοσοκομείο Αττικής «Σισμανόγλειο – Αμαλία Φλέμιγκ», συνολικού προϋπολογισμού 1.984.864,00 ευρώ. Το Κλιμάκιο αποφάσισε να αναβάλει την οριστική του κρίση, κρίνοντας ότι ο φάκελος χρήζει συμπλήρωσης. Ζητούνται αναλυτικές διευκρινίσεις και στοιχεία, όπως η εκτιμώμενη δαπάνη χωρίς ΦΠΑ, η τεκμηρίωση των ποσοτήτων και των προϋπολογιζομένων τιμών μονάδας, καθώς και η πλήρωση των κριτηρίων οικονομικής και τεχνικής επάρκειας από τους αναδόχους για την τριετία 2021-2023. Τέλος, διατάσσεται η προσθήκη ρήτρας αναπροσαρμογής τιμών στα σχέδια συμβάσεων και η διόρθωση των ποσών των εγγυητικών επιστολών καλής εκτέλεσης.