Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/323/2025

Η Πράξη 178/2025 του Ε΄ Κλιμακίου αφορά στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας για το έργο «Ολοκλήρωση του 8ου 6/θέσιου Δημοτικού Σχολείου Άνω Λιοσίων Δήμου Φυλής», με συμβατική δαπάνη 3.669.224,24 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το έργο αυτό είχε αρχικά διακοπεί και διαλυθεί το 2024 λόγω αστοχιών στη σύνταξη του προϋπολογισμού της μελέτης και μη επάρκειας κονδυλίων. Το Κλιμάκιο εξέτασε τη νέα διαδικασία ανάθεσης, η οποία έγινε μέσω ανοικτού διαγωνισμού με κριτήριο την βέλτιστη σχέση ποιότητας-τιμής, και αποφάνθηκε ότι δεν διαπιστώθηκαν ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες. Ως εκ τούτου, δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης με τον προσωρινό ανάδοχο, υπό τον όρο να καταρτιστεί συμπληρωματική δανειακή σύμβαση μεταξύ του Δήμου Φυλής και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων για την εξασφάλιση της χρηματοδότησης.

Η προσφυγή αίτησε την ακύρωση της απόφασης 17/2020 της Οικονομικής Επιτροπής, η οποία απέρριψε την αιτιολόγηση της οικονομικής προσφοράς της προσφούσας εταιρείας και την ίδια την προσφορά της στον διαγωνισμό για την ανάδειξη αναδόχου του έργου «Κατασκευή αγωγών ομβρίων υδάτων στο [τοποθεσία]». Το αντικείμενο της σύμβασης ήταν η κατασκευή αγωγών ομβρίων υδάτων, με συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη 700.000€ (συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ). Η προσφυγή υποστήριξε ότι η απόρριψη της προσφοράς της ήταν παράνομη, καθώς δεν προηγήθηκε εισήγηση της επιτροπής του διαγωνισμού και η αιτιολόγηση της ήταν επαρκής, καθώς η εταιρεία διέθετε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα λόγω ιδιόκτητου εξοπλισμού και εμπειρίας.

Νομιμότητα του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του Δήμου Παύλου Μελά και του Αναπτυξιακού Οργανισμού «Αναπτυξιακή Νομού Θεσσαλονίκης Α.Ε. – Αναπτυξιακός Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης» («....»), για την υλοποίηση του υποέργου 1 με τίτλο «Δίκτυο ομβρίων περιοχής Νικόπολης Δήμου Παύλου Μελά».(...)Κατά συνέπεια, δεν συντρέχει νόμιμος λόγος που να κωλύει την υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης, το οποίο επισυνάπτεται στην παρούσα Πράξη και αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της, με την επισήμανση ότι οποιαδήποτε σύμβαση, που θα τροποποιεί την ελεγχόμενη, δύναται να συναφθεί μόνον υπό την προϋπόθεση της τήρησης των διατάξεων περί υπαγωγής της στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.Δεν κωλύεται η υπογραφή του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης, μεταξύ της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, του Δήμου Παύλου Μελά και του Αναπτυξιακού Οργανισμού «Αναπτυξιακή Νομού Θεσσαλονίκης Α.Ε. – Αναπτυξιακός ΟΤΑ», για την υλοποίηση του υποέργου 1 με τίτλο «Δίκτυο ομβρίων περιοχής Νικόπολης Δήμου Παύλου Μελά», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 3.850.000,00 ευρώ, και του υποέργου 3 με τίτλο «Έργα διευθέτησης ρέματος Ευκαρπίας στη Δ.Ε. Ευκαρπίας του Δήμου Παύλου Μελά», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 1.650.000,00 ευρώ, του έργου με τίτλο «Έργα αντιπλημμυρικής προστασίας στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας», με την αναφερόμενη στο σκεπτικό (σκέψη 11) της παρούσας επισήμανση.

Το Ζ' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τη νομιμότητα του σχεδίου συμπληρωματικής δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Φυλής και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ύψους 1.817.000,00 ευρώ. Το δάνειο αφορά τη χρηματοδότηση του έργου «Ανέγερση 8ου 6/θέσιου Δημοτικού Σχολείου Άνω Λιοσίων», το οποίο είναι ενταγμένο στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Η ανάγκη για το συμπληρωματικό δάνειο προέκυψε μετά τη διαπίστωση αστοχιών στον προϋπολογισμό της αρχικής μελέτης και τη διάλυση της προηγούμενης σύμβασης, οδηγώντας σε τροποποίηση της απόφασης ένταξης του έργου. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι δεν υφίσταται κώλυμα για την υπογραφή της σύμβασης, καθώς οι όροι της εγκρίθηκαν αρμοδίως και είναι σύννομοι.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Ζητείται η ανάκληση της 7/2022 πράξης του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με την οποία κρίθηκε ότι κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας ... και της εταιρείας «…» για την εκτέλεση του έργου «Αντιπλημμυρική προστασία ανατολικής λεκάνης Δ.Ε. …», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 12.028.225,81 ευρώ χωρίς ΦΠΑ (14.915.00,00 με ΦΠΑ).(....)Τούτων παρέπεται ότι συντρέχουν όλες οι προϋποθέσεις εφαρμογής του άρθρου 32 παρ.2γ  του ν. 4412/2016 για την προσφυγή στη διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς δημοσίευση διακήρυξης, όπως σαφώς προκύπτει από το ιστορικό που εκτέθηκε ανωτέρω και ιδία από την 1827/10.8.2021 απόφαση της Οικονομικής Επιτροπής της Περιφέρειας Αττικής, καθόσον η έντονη κακοκαιρία που έπληξε την περιοχή του Δήμου … την 11η Ιουνίου 2021 αλλοίωσε το μορφολογικό ανάγλυφο της ανατολικής λεκάνης Άνω Λιοσίων και προκάλεσε έντονα πλημμυρικά φαινόμενα με την αναδρομολόγηση των βρόχινων υδάτων και των φερτών υλικών εντός του οικιστικού ιστού καθώς και τον κίνδυνο εκδήλωσης ανάλογων φαινομένων στο μέλλον, και συνεπώς ο πρώτος λόγος προσφυγής είναι βάσιμος. Δέχεται τις προσφυγές. Ανακαλεί την 7/2022 Πράξη του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου. Αποφαίνεται ότι δεν κωλύεται η υπογραφή του σχεδίου σύμβασης μεταξύ της … και της ανώνυμης εταιρείας «…» για την εκτέλεση του έργου «Αντιπλημμυρική προστασία ανατολικής λεκάνης Δ.Ε. …».

Κατασκευή αποστραγγιστικών έργων...Με τα ανωτέρω δεδομένα η εντελλόμενη με το επίμαχο χρηματικό ένταλμα δαπάνη είναι νόμιμη και τούτο διότι το ελεγχόμενο έργο συνιστά υποέργο οδοποιίας, στο οποίο περιλαμβάνεται ως παρακολούθημα, για την παροχέτευση των λιμναζόντων ομβρίων υδάτων. Το γεγονός δε ότι περιλαμβάνει και υδραυλικές εργασίες δεν αλλοιώνει την φύση του ως τεχνικού υποέργου απορροής ομβρίων, το οποίο συνδέεται άμεσα με την λειτουργία και συντήρηση οδών, διότι από την περιγραφή αυτού δεν προκύπτει ότι αφορά σε επέκταση αποχετευτικού δικτύου, ούτε σε διόρθωση, συμπλήρωση ή ανακατασκευή υφιστάμενου δικτύου, ώστε να εμπίπτει στις αρμοδιότητες της ....Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω, η εντελλόμενη δαπάνη είναι νόμιμη και το επίμαχο χρηματικό ένταλμα πληρωμής θα μπορούσε να θεωρηθεί αν δεν είχε λήξει το οικονομικό έτος τις πιστώσεις του οποίου βαρύνει.

Η προσφυγή αιτείται: 1) την ακύρωση της απόφασης 102/2019 του Διοικητικού Συμβουλίου του αναθέτοντα φορέα, 2) την απόρριψη της παρεμβαίνουσας από τον διαγωνισμό λόγω μη νόμιμης υποβολής εγγυητικής επιστολής, και 3) να ανακηρυχθεί η ίδια ως προσωρινός ανάδοχος του έργου. Το αντικείμενο της σύμβασης αφορά τα έργα αποχέτευσης ομβρίων υδάτων στην πόλη αναφερόμενου δήμου, με τιμή 2.690.800 ευρώ (συμπ. ΦΠΑ). Ο διαγωνισμός διεξήχθη με κριτήριο ανάθεσης την πλέον συμφέρουσα προσφορά βάσει τιμής.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ-Συμπληρωματικές συμβάσεις.:Με τα  δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά ανωτέρω, δεν συντρέχουν,  εν προκειμένω,  οι προβλεπόμενες στο νόμο προϋποθέσεις για τη σύναψη συμπληρωματικής σύμβασης με τον ανάδοχο  της αρχικής σύμβασης εκτέλεσης του οικείου έργου. Ειδικότερα, από τα στοιχεία του φακέλου, δεν προκύπτει ότι  οι εργασίες αυτές   κατέστησαν αναγκαίες λόγω απρόβλεπτων περιστάσεων κατά την τεχνική εκτέλεση του έργου, ήτοι λόγω πραγματικών γεγονότων που δεν ανάγονται στο χρόνο κατάρτισης της αρχικής σύμβασης και επηρεάζουν την τεχνική αρτιότητα του έργου, ενώ αντικειμενικά δεν μπορούσαν να προβλεφθούν στο στάδιο της οριστικής μελέτης. Οι  επικαλούμενες  εκ μέρους του Δήμου  «καταστάσεις που δεν ήταν γνωστές και δεν αντιμετωπίστηκαν στην αρχική μελέτη» αφορούν δε στην ύπαρξη υπόγειου αγωγού ομβρίων  υδάτων στο δρόμο της αγοράς,  δεν στοιχειοθετούν απρόβλεπτες περιστάσεις. Και τούτο διότι,  η άγνοια της ύπαρξης του αγωγού αυτού  και της σύνδεσής του με τις  αποχετεύσεις των  παρακείμενων οικιών, που δεν έχουν συνδεθεί  με το υπάρχον  δίκτυο ακαθάρτων,  συνιστά σφάλμα και παράλειψη  της αρχικής μελέτης, δεδομένου ότι  οι θέσεις των υφιστάμενων αγωγών και συνδέσεων   επιβαλλόταν,  κατά την κοινή πείρα,  με την καταβολή της ενδεδειγμένης επιμέλειας,  να αποτελέσουν περιεχόμενο της μελέτης δημοπράτησης του κύριου έργου, το οποίο αποσκοπούσε, μεταξύ άλλων,  στην  απορροή και αποχέτευση των ομβρίων υδάτων  και  τη σύνδεση  του  υπό κατασκευή δικτύου με τον υφιστάμενο κεντρικό αγωγό αποχέτευσης ομβρίων υδάτων. Κατά συνέπεια, η  εντελλόμενη με το υπό κρίση χρηματικό ένταλμα πληρωμής δαπάνη, κατά το μέρος που αφορά στην πληρωμή εργασιών της 1ης Συμπληρωματικής σύμβασης του έργου  «Πεζοδρομήσεις Δημοτικών Οδών»,  δεν είναι νόμιμη, και, ως εκ τούτου,  το χρηματικό αυτό ένταλμα πληρωμής δεν πρέπει να θεωρηθεί.

Αρμόδιος φορέας για έργα αντιπλημμυρικής προστασίας, συντήρησης και επισκευής ως προς το παντορροϊκό και το χωριστικό δίκτυο, καθώς και το δίκτυο ομβρίων υδάτων της μείζονος περιοχής Θεσ/νίκης.(..)Κατάσταση : Εκκρεμεί αποδοχή 
Το Γραφείο Νομικού Συμβούλου του Υπουργείου Εσωτερικών (πρώην Μακεδονίας - Θράκης) απέχει από την έκδοση γνωμοδότησης, καθόσον το εν θέματι ερώτημα απασχολεί την ΕΥΑΘ Α.Ε., η επί της οποίας άσκηση εποπτείας, εκ μέρους της ερωτώσας Υφυπουργού, δεν αρκεί, από μόνη της, για την ενεργοποίηση της γνωμοδοτικής αρμοδιότητας του ΝΣΚ.

Η Πράξη 104/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για το έργο «Ολοκλήρωση του 8ου 6/θέσιου Δημοτικού Σχολείου Άνω Λιοσίων Δήμου Φυλής», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 4.750.000,00 ευρώ με Φ.Π.Α. Το έργο, το οποίο ήταν αρχικά «Ανέγερση», ανατέθηκε εκ νέου ως «Ολοκλήρωση» μετά τη διάλυση της αρχικής σύμβασης λόγω αστοχιών στον προϋπολογισμό και ανεπάρκειας των απροβλέπτων. Το εναπομείναν έργο χρηματοδοτείται κυρίως από το Πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Η ανάθεση έγινε με κριτήριο τη βέλτιστη σχέση ποιότητας – τιμής (30% τιμή, 70% ποιότητα), με προσωρινό ανάδοχο την «... Α.Ε.». Ωστόσο, το Κλιμάκιο ανέβαλε την οριστική κρίση, καθώς διαπίστωσε ελλείψεις στον φάκελο και ζήτησε συμπληρωματικά στοιχεία, όπως την αιτιολόγηση της αλλαγής του κριτηρίου ανάθεσης, διευκρινίσεις για τις εργασίες που έχουν αποπερατωθεί και την ειδική λεκτική αιτιολόγηση της βαθμολόγησης των τεχνικών προσφορών (Κ2).