ΕΣ/ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ζ/254/2025

Η Πράξη 95/2025 του Ε' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου κρίνει απαράδεκτη την εισαγωγή για έλεγχο νομιμότητας της από 21.7.2023 προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου, του Δήμου Χίου και του Δικτύου Πόλεων ΔΕΠΑΝ. Η σύμβαση, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 2.350.056,33 ευρώ, έπρεπε υποχρεωτικά να υποβληθεί σε προσυμβατικό έλεγχο λόγω ποσού (άρθρο 324 του ν. 4700/2020), αλλά υπεγράφη χωρίς αυτόν. Δεδομένου ότι είχε ήδη συναφθεί, θεωρείται απαράδεκτη. Ομοίως, κρίνεται απαράδεκτο και το σχέδιο της 1ης τροποποίησης της σύμβασης, καθώς δεν επιτρέπεται ο έλεγχος τροποποιήσεων όταν η αρχική σύμβαση δεν έχει διέλθει τον απαιτούμενο προληπτικό έλεγχο.

Η Πράξη 339/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Μαρκοπούλου-Μεσογαίας και της εταιρείας ΔΕΠΑΝ, για την υλοποίηση του έργου «Ανέγερση 4ου ολοήμερου Δημοτικού Σχολείου», συνολικού προϋπολογισμού 9.466.038 ευρώ. Ο Δήμος ζήτησε τη συνδρομή της ΔΕΠΑΝ λόγω της επικαλούμενης υποστελέχωσης της Τεχνικής του Υπηρεσίας. Το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου. Ζητούνται στοιχεία για τη στελέχωση, το οργανόγραμμα και το Τεχνικό Πρόγραμμα 2025 της Τεχνικής Υπηρεσίας, καθώς και αναλυτική τεκμηρίωση της δαπάνης (127.500 ευρώ) για τη Διοικητική Υποστήριξη (Υποέργο 3), συμπεριλαμβανομένου του κόστους απασχόλησης των δύο Πολιτικών Μηχανικών και του υπολογισμού του 14,20% ως έμμεσου λειτουργικού κόστους.

Η Πράξη 214/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου, που διενεργήθηκε από το Δίκτυο Ελληνικών Πόλεων Για Την Ανάπτυξη (ΔΕΠΑΝ), για την προμήθεια «Σύστημα Ελέγχου Διαρροών & Εξοικονόμησης Ενέργειας Δικτύων Ύδρευσης Δήμου Αγράφων» (προϋπολογισμού 2.993.404,00 ευρώ πλέον ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο ανέβαλε την έκδοση οριστικής Πράξης, διατάσσοντας τη συμπλήρωση του φακέλου εντός 15 ημερών. Ζητούνται στοιχεία όπως η δανειακή σύμβαση μεταξύ του Δήμου Αγράφων και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, το Τεχνικό Δελτίο της Πράξης, στοιχεία για τη διαμόρφωση του προϋπολογισμού, καθώς και η απόφαση και τα αποδεικτικά δημοσίευσης της παράτασης της καταληκτικής ημερομηνίας υποβολής προσφορών.

Η Πράξη 433/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου δανειακής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Μαρκοπούλου-Μεσογαίας και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων (ΤΠΔ), ύψους 218.812,92 ευρώ. Το δάνειο προορίζεται για τη χρηματοδότηση του έργου «Συντήρηση και επισκευή σχολικών κτιρίων και παρεμβάσεις πρόσβασης σε παραλία», ενταγμένου στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης». Το Κλιμάκιο αποφάσισε ότι το σχέδιο σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως για έλεγχο. Σύμφωνα με το άρθρο 324 του ν. 4700/2020, οι δανειακές συμβάσεις που συνάπτονται από ΟΤΑ υπάγονται σε προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου μόνο εφόσον η προϋπολογιζόμενη δαπάνη τους υπερβαίνει το ποσό των 300.000 ευρώ. Καθώς η δαπάνη υπολείπεται του νομίμου ορίου αυτού, η σύμβαση εκφεύγει της αρμοδιότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Η Πράξη 410/2024 του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Κιλελέρ και αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρείας. Αντικείμενο της σύμβασης ήταν η ανάληψη αρμοδιότητας Αναθέτουσας Αρχής και Διευθύνουσας Υπηρεσίας για το έργο «Αποκατάσταση οδικού δικτύου, υποδομών και δικτύων από τις καταστροφές του Daniel και Elias», συνολικής προϋπολογιζόμενης δαπάνης 2.850.000 ευρώ. Το Κλιμάκιο έκρινε ότι, σύμφωνα με το άρθρο 324 του ν. 4700/2020, ο ειδικός προληπτικός έλεγχος νομιμότητας πρέπει να διενεργείται πριν από τη σύναψη της σύμβασης. Καθώς η εν λόγω σύμβαση είχε ήδη συναφθεί (υπογραφεί) στις 14.6.2024, αποφασίστηκε ότι εισάγεται απαραδέκτως στο Κλιμάκιο για άσκηση ελέγχου νομιμότητας, λόγω έλλειψης ελεγκτικής αρμοδιότητας.

Η Ολομέλεια του Ελεγκτικού Συνεδρίου κλήθηκε να άρει αμφιβολία, που εισήχθη από το Ζ' Κλιμάκιο, σχετικά με την υπαγωγή στον προσυμβατικό έλεγχο σχεδίου συμφωνίας μεταξύ της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ) και του Διεθνούς Οργανισμού Πολιτικής Αεροπορίας (ΔΟΠΑ/ICAO), ύψους 1.756.400 ευρώ, για παροχή τεχνικής βοήθειας και πρόσληψη εξειδικευμένου προσωπικού. Η ΑΠΑ υποστήριξε ότι η συμφωνία συνιστά πράξη διεθνούς διοικητικής συνεργασίας εξαιρούμενη του ελέγχου. Το Δικαστήριο, όμως, έκρινε κατά πλειοψηφία, ότι ο όρος «σύμβαση μεγάλης οικονομικής αξίας» ερμηνεύεται διασταλτικά, καλύπτοντας κάθε συμβατική μορφή που συνεπάγεται σημαντική δαπάνη εθνικών πόρων. Αποφάσισε ότι η επίμαχη συμφωνία συνιστά σύνθετη παροχή υπηρεσιών και όχι απλή μεσολάβηση πρόσληψης, επομένως υπάγεται στην αρμοδιότητα του Ελεγκτικού Συνεδρίου για προληπτικό έλεγχο νομιμότητας.

Η Πράξη 184/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας των σχεδίων συμβάσεων για την προμήθεια καυσίμων κίνησης, θέρμανσης και ελαιολιπαντικών του Δήμου Σαλαμίνας και νομικών του προσώπων για την περίοδο 2025-2027. Η υπόθεση εξετάστηκε στις 20.6.2025. Η προϋπολογισθείσα δαπάνη, χωρίς Φ.Π.Α., ανέρχεται σε 1.328.897,55 ευρώ. Το Κλιμάκιο, εφαρμόζοντας τις διατάξεις του ν. 4700/2020, έκρινε ότι το ποσό αυτό υπολείπεται του ορίου των 1.700.000 ευρώ που απαιτείται για τον έλεγχο από Κλιμάκιο. Δεδομένου ότι η δαπάνη υπερβαίνει τα 300.000 ευρώ αλλά υπολείπεται του άνω ορίου, αρμόδιος για τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας είναι ο Επίτροπος. Ως εκ τούτου, το Κλιμάκιο παραπέμπει τον φάκελο στον Επίτροπο της Υπηρεσίας Επιτρόπου του Ελεγκτικού Συνεδρίου ΟΤΑ ΙΧ στον Δήμο Πειραιά.

Η Πράξη 61/2025 αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας τεσσάρων σχεδίων συμβάσεων, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 15.100.000,00 ευρώ, που αφορούν την «Παραγωγή διδακτικών βιβλίων σχολικού έτους 2025-26». Το ΣΤ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον φάκελο που υποβλήθηκε από το Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ». Διαπιστώθηκε ότι, παρόλο που εισήχθη στο ΣΤ΄ Κλιμάκιο (αρμόδιο για προμήθειες), το πραγματικό αντικείμενο των συμβάσεων (εκτύπωση, βιβλιοδεσία και συναφείς υπηρεσίες) συνιστά παροχή υπηρεσιών. Κατόπιν αυτού, το Κλιμάκιο έκρινε εαυτό αναρμόδιο, σύμφωνα με την Κανονιστική Απόφαση ΦΓ8/16805/13.10.1999, και αποφάσισε την παραπομπή του φακέλου στο αρμόδιο Ζ΄ Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου για την άσκηση του προβλεπόμενου ελέγχου νομιμότητας.

Η Πράξη 154/2024 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο του σχεδίου τροποποίησης προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Σπάρτης και ανώνυμης εταιρείας για την υλοποίηση της Πράξης «ΑΣΤΙΚΗ ΑΝΑΖΩΟΓΟΝΗΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΗΣ ΤΗΣ ΣΠΑΡΤΗΣ». Η αρχική σύμβαση (5.4.2023) είχε εγκριθεί με την 918/2022 Πράξη. Η τροποποίηση κρίθηκε αναγκαία λόγω νέων δεδομένων από παρακείμενο έργο. Με την τροποποίηση, το αντικείμενο της σύμβασης περιορίζεται αποκλειστικά στο Υποέργο 5 (Μελέτες Ωρίμανσης) με προϋπολογισμό 250.000,00 € και χρονική διάρκεια έως 04/04/2026. Το Κλιμάκιο απέρριψε τον έλεγχο, κρίνοντας ότι η τροποποιητική σύμβαση, εφόσον απλώς περιορίζει το αντικείμενο στην ανάθεση μελετών χωρίς να μεταβάλλει τα αρχικά δεδομένα, εισάγεται απαραδέκτως για έλεγχο νομιμότητας.

Η Πράξη 82/2024 του Ζ' Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον έλεγχο νομιμότητας σχεδίου σύμβασης που αφορά την «Εκπόνηση μελετών για την ανέγερση νέου κτιρίου της Σχολής Θετικών Επιστημών» του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 1.821.529,96 ευρώ (πλέον ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι το σχέδιο σύμβασης εισάγεται απαραδέκτως προς έλεγχο. Η απόφαση βασίστηκε στο γεγονός ότι η εν λόγω πράξη συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης. Σύμφωνα με τον ν. 4700/2020, οι συγχρηματοδοτούμενες συμβάσεις απαιτούν υποχρεωτικό έλεγχο μόνο αν η προϋπολογιζόμενη δαπάνη υπερβαίνει τα 5.000.000 ευρώ, όριο κάτω από το οποίο βρίσκεται η εξεταζόμενη σύμβαση.