Αριθμός Πρωτοκόλλου: ΕΣ.ΚΛΙΜΑΚΙΟ Ε/150/2026

Το Ε' Κλιμάκιο του Ελεγκτικού Συνεδρίου εξέτασε τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Σικυωνίων και του Δημοτικού Λιμενικού Ταμείου Σικυωνίων για την υλοποίηση της συγχρηματοδοτούμενης από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης Πράξης «Βιοκλιματική Ανάπλαση Παραλιακού Μετώπου για τη βελτίωση της προσβασιμότητας, της βιώσιμης κινητικότητας και της ελκυστικότητας της πόλεως του Κιάτου», προϋπολογιζόμενης δαπάνης 3.278.225,81 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ). Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση δεν υπάγεται στον προσυμβατικό έλεγχο του Ελεγκτικού Συνεδρίου, διότι η προϋπολογιζόμενη δαπάνη υπολείπεται του ορίου των 5.000.000 ευρώ που απαιτείται για συγχρηματοδοτούμενες προγραμματικές συμβάσεις. Κατά συνέπεια, απέρριψε την υποβολή ως απαράδεκτη. Δεν υφίσταται πρωτοβάθμια απόφαση, καθώς πρόκειται για ευθεία εισαγωγή προς έλεγχο.

Η απόφαση του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου με αριθμό 360/2024 αφορά τον έλεγχο νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης για την προμήθεια και εγκατάσταση σταθερού σταθμού ραδιογωνιομέτρησης HF (ΣΣΡHF) από την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, με προϋπολογιζόμενη δαπάνη 4.280.765 ευρώ πλέον ΦΠΑ. Το Κλιμάκιο, που συνήλθε στις 18.10.2024, έκρινε απαράδεκτη την υποβολή του σχεδίου σύμβασης για προσυμβατικό έλεγχο, καθώς η προμήθεια εντάσσεται σε συγχρηματοδοτούμενη από πόρους ΕΕ δράση (ΟΠΣ 6016318) με δαπάνη κάτω των 5.000.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ, υπερβαίνοντας το κατώτερο όριο ελέγχου σύμφωνα με το άρθρο 324 του ν. 4700/2020. Η απόφαση βασίζεται σε προηγούμενες νομολογίες και τονίζει ότι τέτοιες συμβάσεις ελέγχονται μόνο εάν υπερβαίνουν το ποσό αυτό, ενώ οι υπόλοιπες υπόκεινται σε άλλους ελέγχους του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΡΓΑ:Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στη σκέψη 1, η ελεγχόμενη προγραμματική σύμβαση δεν υπάγεται στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, συνεπώς, απαραδέκτως εισάγεται ενώπιον του Κλιμακίου, αφού αντικείμενό της είναι αμιγώς η μεταβίβαση της αρμοδιότητας υλοποίησης συγχρηματοδοτούμενου από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας έργου, με προϋπολογισμό κατώτερο του ποσού των 5.000.000 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α..

Νομιμότητα του υποβληθέντος σχεδίου προγραμματικής σύμβασης μεταξύ της «Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Πύλης» (εφεξής: Δ.Ε.Υ.Α. Πύλης) και του Δήμου Πύλης για την υλοποίηση της πράξης «Βελτίωση υδροδότησης οικισμών Δήμου Πύλης».(...)Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν ερμηνευτικώς δεκτά στη σκέψη 1, η ελεγχόμενη προγραμματική σύμβαση που κατατείνει στην υλοποίηση μικτής σύμβασης, με κύριο αντικείμενο, κατά τον προέχοντα με βάση τον προϋπολογισμό των υποέργων αυτής χαρακτήρα, αυτό της προμήθειας, δεν υπάγεται στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, συνεπώς, απαραδέκτως εισάγεται ενώπιον του Κλιμακίου τούτου, αφού αντικείμενό της είναι αμιγώς η μεταβίβαση της αρμοδιότητας υλοποίησης συγχρηματοδοτούμενης από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας πράξης, με προϋπολογισμό κατώτερο του ποσού των 5.000.000 ευρώ, χωρίς Φ.Π.Α..Απαραδέκτως εισάγεται για έλεγχο νομιμότητας στο Κλιμάκιο τούτο το σχέδιο προγραμματικής σύμβασης, μεταξύ της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης Αποχέτευσης Πύλης και του Δήμου Πύλης, για την υλοποίηση της πράξης «Βελτίωση υδροδότησης οικισμών Δήμου Πύλης».

Η Πράξη 188/2025 του Ε΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του σχεδίου σύμβασης μεταξύ του Δήμου Ν. Προποντίδας και της αναδόχου εταιρείας για το έργο «ΕΡΓΑ ΑΝΤΙΠΛΗΜΜΥΡΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΟΙΚ. ΣΗΜΑΝΤΡΩΝ ΚΑΙ Ν. ΓΩΝΙΑΣ Δ. ΝΕΑΣ ΠΡΟΠΟΝΤΙΔΑΣ». Το Κλιμάκιο έκρινε ότι η σύμβαση, προϋπολογιζόμενης δαπάνης 4.838.709,68 ευρώ (άνευ ΦΠΑ), είναι συγχρηματοδοτούμενη από ενωσιακούς πόρους (Ταμείο Συνοχής). Σύμφωνα με τον ν. 4700/2020, οι συγχρηματοδοτούμενες συμβάσεις έργων υπάγονται σε έλεγχο μόνο αν η προϋπολογιζόμενη δαπάνη υπερβαίνει τα 5.000.000 ευρώ. Καθώς το όριο αυτό δεν επιτυγχάνεται, το σχέδιο σύμβασης κρίθηκε απαραδέκτως εισαγόμενο για έλεγχο νομιμότητας.

Ανάθεση υπηρεσίας..ζητείται η ανάκληση της 254/2012 Πράξης του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου...Με τα δεδομένα αυτά και σύμφωνα με όσα έγιναν δεκτά στην προηγούμενη σκέψη, το Τμήμα κατά πλειοψηφία κρίνει ότι αναρμοδίως το Κλιμάκιο επελήφθη του ελέγχου της νομιμότητας της διαδικασίας ανάδειξης αναδόχου και του σχεδίου σύμβασης, που αφορά στην ανάθεση της συγχρηματοδοτούμενης από το .... υπηρεσίας «Προσαρμογή λειτουργικότητας και παροχή πρόσθετης υποστήριξης στους χρήστες Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών», αφού αυτή αποτελεί ανεξάρτητο τμήμα (υποέργο) της προαναφερθείσας πράξης και έχει αυτοτελή προϋπολογισμό κατώτερο του ποσού των 5.000.000 ευρώ (χωρίς Φ.Π.Α.). Κατά συνέπεια, για το λόγο αυτό, που εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το Δικαστήριο, η προσβαλλόμενη Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου πρέπει να ανακληθεί. Κατά τη μειοψηφούσα όμως γνώμη, το Κλιμάκιο αρμοδίως επελήφθη του ελέγχου του σχεδίου σύμβασης, καθώς η προς ανάθεση υπηρεσία που συγχρηματοδοτείται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο .... σε ποσοστό 85% και από εθνικούς πόρους σε ποσοστό 15% αποτελεί υποέργο της Πράξης «Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Δημοσιονομικής Πολιτικής του Υπουργείου Οικονομικών», ο συνολικός προϋπολογισμός της οποίας υπερβαίνει το όριο ελέγχου που τίθεται στο άρθρο 25 παρ. 3 του ν. 3614/2007.Ανακαλεί την 254/2012 Πράξη του Ζ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου.

Προγραμματικής σύμβαση:Τούτων δοθέντων και κατά τα γενόμενα δεκτά στη σκέψη 1, το Κλιμάκιο κρίνει ότι η υποβληθείσα προς έλεγχο προγραμματική σύμβαση, αντικείμενο της οποίας είναι η εξασφάλιση της χρηματοδότησης της προς υλοποίηση προμήθειας, με προϋπολογισμό 1.145.000,00 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), ήτοι κατώτερο του ποσού των 5.000.000,00 ευρώ (χωρίς ΦΠΑ), διά της υποβολής σχετικής πρότασης ένταξής της στη συγχρηματοδοτούμενη από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης Δράση 4.3.1 «Υποδομές εγγείων βελτιώσεων» του «Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014-2020», στο πλαίσιο της προμνησθείσας 5473/23.12.2021 πρόσκλησης της Γενικής Γραμματείας Ενωσιακών Πόρων & Υποδομών του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων, δεν υπάγεται στον προσυμβατικό έλεγχο νομιμότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου και, συνεπώς, απαραδέκτως εισάγεται ενώπιον του Κλιμακίου (πρβλ. ΕλΣυν Ε΄ Κλιμ. Πράξεις 834, 753/2021, ΣΤ΄ Κλιμ. Πράξη 464/2020).

Η Πράξη 136/2025 του ΣΤ΄ Κλιμακίου του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά στον έλεγχο νομιμότητας τριών διαγωνιστικών διαδικασιών και δεκατριών σχεδίων σύμβασης που αφορούν προμήθειες για το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (ηλεκτρονικός εξοπλισμός, συστήματα εκτροφής, συστήματα ανάλυσης φυτικών ιστών). Οι προμήθειες αυτές, οι οποίες εντάσσονται στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, είχαν συνολική προϋπολογιζόμενη δαπάνη πολύ κάτω από τα 5.000.000 ευρώ η καθεμία. Βάσει του ν. 4700/2020, για τις συγχρηματοδοτούμενες συμβάσεις, ο προσυμβατικός έλεγχος του Ελεγκτικού Συνεδρίου είναι υποχρεωτικός μόνο αν η δαπάνη υπερβαίνει τα 5.000.000 ευρώ (μη συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ). Λόγω της μη υπέρβασης του ορίου, το Κλιμάκιο έκρινε ότι στερείται αρμοδιότητας και αποφάσισε ότι τα σχέδια σύμβασης υποβλήθηκαν απαραδέκτως για έλεγχο.

Το Ελεγκτικό Συνέδριο, συγκεκριμένα το Ζ΄ Κλιμάκιο, εξέτασε τη νομιμότητα της προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Σκοπέλου και της μη κερδοσκοπικής εταιρείας «ΔΕΠΑΝ» για την εκπόνηση τριών μελετών. Η σύμβαση είχε μηδενικό προϋπολογισμό και προέβλεπε την υλοποίηση των μελετών με ίδια μέσα του ΔΕΠΑΝ, χωρίς ανάθεση σε τρίτους. Το Κλιμάκιο κατέληξε ότι δεν υπάρχει αρμοδιότητα για προσυμβατικό έλεγχο, καθώς δεν προκύπτει οικονομική επιβάρυνση για τους συμβαλλομένους. Συνεπώς, απαράδεκτα εισήχθη η σύμβαση για έλεγχο, δεδομένου ότι δεν πληρούται το απαιτούμενο οικονομικό όριο των 300.000 ευρώ που προβλέπει ο νόμος.

Η απόφαση 566/2024 του Ελεγκτικού Συνεδρίου αφορά την αίτηση αναίρεσης κατά της απόφασης 2176/2016 του ΙΙΙ Τμήματος, με την οποία παραπέμφθηκε σε εξέταση ως «ένσταση» στο Α΄ Κλιμάκιο ένδικο βοήθημα που αφορούσε την περικοπή σύνταξης άγαμης θυγατέρας στρατιωτικού συνταξιούχου βάσει του ν. 4093/2012. Η Ολομέλεια έκρινε, κατά πλειοψηφία, ότι η παραπεμπτική απόφαση του Τμήματος στον κατώτερο δικαστικό σχηματισμό του Ελεγκτικού Συνεδρίου (Α΄ Κλιμάκιο) δεν υπόκειται αυτοτελώς σε αίτηση αναίρεσης, καθώς επιλύει ζήτημα εσωτερικής κατανομής της δικαιοδοτικής ύλης. Δεδομένου ότι η αιτούσα δεν άσκησε έφεση κατά της πράξης του Κλιμακίου, η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης απορρίπτεται ως απαράδεκτη.